II SA/Rz 1273/19

WyrokWSA w Rzeszowie2020-03-10

Skład orzekający: SWSA Maciej Kobak, WSA Paweł Zaborniak, WSA Marcin Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a Prawa o ruchu drogowym jest dopuszczalne, jeśli przepis ten został uchylony, a jego stosowanie zostało zawieszone do czasu wdrożenia nowych rozwiązań technicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a Prawa o ruchu drogowym było zasadne, mimo jego uchylenia i zawieszenia stosowania przepisów derogujących. Sąd stwierdził, że do czasu wdrożenia nowych rozwiązań technicznych, które miały umożliwić przekazywanie danych w określony sposób, przepis ten nadal obowiązywał. W związku z tym, popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie próbnym przez kierowcę, który uzyskał prawo jazdy po 18 maja 2015 r. i przed 4 czerwca 2018 r., stanowiło podstawę do cofnięcia uprawnień.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1 i B. Podstawą decyzji było popełnienie przez skarżącego, w okresie dwóch lat od uzyskania pierwszego prawa jazdy, przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, za które został prawomocnie skazany. Kluczowym zagadnieniem prawnym była kwestia obowiązywania przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a Prawa o ruchu drogowym w dacie wydawania decyzji, w kontekście jego uchylenia i przepisów przejściowych ustawy nowelizującej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Marcin Kamiński /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami -skargę oddala- Przedmiotem skargi M. K. (skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (organ odwoławczy) z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (organ I instancji) z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii AM, B1 i B. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco. Pismem z dnia 4 lutego 2019 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] działający z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zwrócił się do organu I instancji o cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] organ I instancji orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B1 oraz B. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że organ I instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu, dlaczego podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 140 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (u.k.p.). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] organ I instancji ponownie orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii AM, B1 oraz B. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie wykonał zaleceń zawartych w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej z dnia [...] kwietnia 2019 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] organ I instancji orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia kategorii AM, B1 oraz B. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w dalszym ciągu nie wykonał zaleceń zawartych w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej z dnia [...] kwietnia 2019 r. Organ odwoławczy stwierdził również, że w dacie orzekania przez organ I instancji przepis art. 140 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.) nie mógł mieć zastosowania i nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p., art 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia kategorii AM, B1 oraz B. Organ nadał decyzji na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w uzasadnieniu wniosku o cofnięcie skarżącemu uprawnień podano, że skarżący w okresie 2 lat od wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, za co został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] wydanym w sprawie o sygn. akt [...]. Skarżący posiada prawo jazdy kategorii "AM, B1, B" nr [...], wydane na druku [...] w dniu [...] listopada 2017 r. przez Starostę [...]. Jest to pierwszy wydany mu dokument prawa jazdy. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p., decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wydaje starosta w razie stwierdzenia popełnienia w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przy czym decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest wydawana na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art.100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami, nie stosuje się. Organ I instancji stwierdził więc, że do dnia wdrożenia ww. rozwiązań technicznych nie stosuje się m. in. przepisu art. 125 pkt 16 u.k.p., uchylającego przepis art. 140 i 140a p.r.d. A zatem art. 140 p.r.d. należy traktować jako przepis obowiązujący do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił: I. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten był obowiązujący w dniu złożenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosku o wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, podczas gdy obowiązywał on do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych, które to zgodnie z komunikatem Ministerstwa Cyfryzacji zostały wprowadzone z dniem 1 października 2018 r., a zatem w dacie składania wniosku jak i w dacie wydawania zaskarżonej decyzji zaskarżony przepis nie mógł mieć zastosowania jak i nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji. II. naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na całkowitym pominięciu wytycznych i okoliczności wskazanych przez organ II instancji w orzeczeniu uchylającym pierwotną decyzję przy ponownym rozpatrywaniu sprawy; 2) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku należytego wyjaśnienia stronie podstaw prawnych, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie, a ponadto poprzez nie wskazanie w zaskarżonej decyzji, którym dowodom organ dał wiarę i oparł na nich swoje rozstrzygnięcie, a którym odmówił mocy dowodowej; 3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I instancji przeprowadzenia postępowania w sposób wyczerpujący i kompletnie wyjaśniający sprawę, a ponadto poprzez brak rozstrzygnięcia zaistniałych wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; 4) art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wskazania i wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ I instancji przy wydawaniu decyzji; 5) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ I instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, a w szczególności uznanie, iż norma z art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d. miała zastosowanie w dniu złożenia wniosku przez Komendanta Wojewódzkiej Policji w [...] i w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji, podczas gdy zgodnie z komunikatem Ministerstwa Cyfryzacji zostały wprowadzone z dniem 1 października 2018 r., a zatem w dacie składania wniosku jak i w dacie wydawania zaskarżonej decyzji zaskarżony przepis nie mógł mieć zastosowania jak i nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przepis ten obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r. Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, uprawnienie do kierowania pojazdami - prawo jazdy nr [...], uprawniające do kierowania pojazdami kategorii AM, B1 i B skarżący uzyskał w dniu [...] listopada 2017 r. Następnie dopuścił się popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 ustawy Kodeks karny (umyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym), za które został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] wydanym w sprawie o sygn. akt [...]. Wyrok uprawomocnił się w dniu [...] maja 2018 r. Organ odwoławczy stwierdził, że ratio legis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. w intencji ustawodawcy było takie, aby pozbawiać uprawnień do kierowania pojazdami kierowców, którzy po uzyskaniu prawa jazdy dopuszczali się brawurowej jazdy bądź nie respektowali zasad i reguł obowiązujących w ruchu drogowym, powodując w związku z tym wypadki drogowe. Celem obowiązywania tej regulacji jest między innymi prewencja generalna, która ma oddziaływać na osoby, które pierwszy raz uzyskały prawo jazdy, ażeby zachowały one szczególną ostrożność z uwagi na mniejsze doświadczenie niż pozostali uczestnicy ruchu drogowego. Ponadto unormowanie to ma chronić zdrowie i życie uczestników tego ruchu. Organ odwoławczy stwierdził, że przeciwko skarżącemu toczyło się postępowanie karne, które ostatecznie zakończyło się wyrokiem skazującym. W związku z tym spełniona została hipoteza przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d. Skarżący uzyskał prawo jazdy w dniu [...] listopada 2017 r., a popełnienie przez niego przestępstwa miało miejsce w okresie 2 lat liczonych od tej daty, co skutkować musiało cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż w chwili wydania zaskarżonej decyzji przepis stanowiący jej podstawę tj. art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a utracił moc obowiązującą (od dnia 4 czerwca 2018 r.). organ odwoławczy stwierdził, że w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji przepis ten bezspornie obowiązywał. Przepis art. 140 ust. 1 pkt. 3 lit. a został dodany na mocy art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw i obowiązywał od 18 maja 2015 r. Co prawda art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw wprowadził zasadę, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa - 100aq ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 maja 2018 r., przepisów art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 nie stosuje się, niemniej ograniczenie to należy rozumieć jako wyłączenie stosowania art. 103 ust. 2 u.k.p., tj. w zakresie, w jakim podstawą decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowią wyłącznie dane i informacje zgromadzone w ewidencji przekazanej staroście. Okoliczność uchylenia przepisu art. 140 ust. 1 pkt. 3a lit. a p.r.d. nie ma zatem wpływu na zasadność zastosowania wobec skarżącego sankcji cofnięcia uprawnień, z uwagi na wprowadzenie przepisu art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury, data zdarzenia implikującego sankcję administracyjną kreuje stosunek administracyjnoprawny pomiędzy stroną a organem administracji publicznej. Decyzja orzekająca o cofnięciu uprawnienia do prowadzenia pojazdów i nakładająca obowiązek zwrotu dokumentu prawa jazdy jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, konkretyzującym stosunek administracyjnoprawny, a jednocześnie przysługuje jej przymiot obligatoryjności i związania w odniesieniu do działania organu administracji publicznej. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1251/18. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie do popełnienia przestępstwa drogowego doszło w dacie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d., tj. po 18 maja 2015 r., a przed 4 czerwca 2018 r., i tym samym konieczne stało się orzeczenie sankcji administracyjnoprawnej. Decyzja taka ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, iż powołanie się w treści decyzji organu I instancji na art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p. pozostaje bez wpływu na prawidłowość podjętej decyzji, gdyż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy po zainicjowaniu postępowania odwoławczego rozpoznał sprawę od początku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję, skarżący zarzucił: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten był obowiązujący w dniu złożenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosku o wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami i w dacie orzekania przez organ I instancji o cofnięciu uprawnień kategorii AM, B1 oraz B, podczas gdy z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie zmiana u.k.p. (dokonana ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. - o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw), która w sposób wyraźny w art. 125 pkt 16 uchyliła art. 140 i 140a p.r.d. Ponadto zaskarżony przepis obowiązywał do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych, które to zgodnie z komunikatem Ministerstwa Cyfryzacji zostały wprowadzone z dniem 1 października 2018 r., a zatem w dacie składania wniosku jak i w dacie wydawania decyzji pierwotnej przez organ I instancji przepis ten nie mógł mieć zastosowania jak i nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji; II. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie wydał decyzję w oparciu o przepisy, które nie mogły stanowić podstawy prawnej w dacie jej wydawania; 2) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy organ wydający decyzję jest zobligowany uwzględnić stan prawny istniejący w dniu wydania decyzji, a nie w dniu złożenia wniosku czy też obowiązujących w dniu "popełnienia czynu"; 3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy obu instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający wszystkie okoliczności, a przede wszystkim organ odwoławczy nie wskazał jakie argumenty przeważyły za utrzymaniem decyzji organu I instancji w mocy, skoro organ I instancji w dalszym ciągu nie wykonał wszystkich wytycznych nałożonych przez organ odwoławczy w poprzednich decyzjach uchylających, a w szczególności nie wskazał okoliczności jakie legły u podstaw decyzji; 4) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez jego pominięcie i nie wskazanie w zaskarżonej decyzji podstaw faktycznych dokonanego rozstrzygnięcia, a jedynie lakonicznie stwierdzenie, że organ I instancji dokonał uzasadnionego rozstrzygnięcia i słusznie zastosował normę z art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d., podczas gdy norma ta w dacie wydawania decyzji nie obowiązywała. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący w pierwszej kolejności wskazał, że organy obu instancji błędnie zastosowały normę z art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d., podczas gdy w dacie orzekania przez organ I instancji przepis ten nie miał już zastosowania i nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Z dniem 4 czerwca 2018 r., weszła w życie zmiana u.k.p., dokonana ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, która w art. 125 pkt 16 uchyliła art. 140 i art. 140a p.r.d. z dniem 4 czerwca 2018 r. Oznacza to, że w dacie orzekania przez organ I instancji art. 140 p.r.d. nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. "AM, B1, B". Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazanie danych na zasadach określonych wart. 100aa - 100aq ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą przepisu m. in. art. 125 pkt 16 u.k.p. nie stosuje się. W ust. 2 przewidziano zaś regulację, zgodnie z którą Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych o których mowa w ust. 1. Komunikat taki ogłasza się w terminie 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonych w tym komunikacie. Komunikat wydano w dniu 1 października 2018 r. Zdaniem skarżącego, skoro do dnia wdrożenia w/w rozwiązań technicznych, nie ma zastosowania art. 125 pkt 16 u.k.p., który z kolei uchylał art. 140 i 140a p.r.d., w dniu wydawania decyzji i składania wniosku o cofnięcie uprawnień tym bardziej nie miał on zastosowania. Skarżący stwierdził, że zgodnie z obowiązującą w polskim systemie prawnym ogólną zasadą wynikającą z art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Z przepisu tego wynika dla organów administracji nakaz stosowania prawa obowiązującego w dniu orzekania, a nie w chwili złożenia wniosku. Skarżący wskazał, że w razie zmiany norm prawa karnego obowiązuje zasada, że "jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy" (art. 4 ustawy Kodeks karny). Jeżeli zatem przepisy dotyczące odpowiedzialności karnej przewidują łagodniejsze traktowanie sprawcy w sytuacji złagodzenia przepisów po popełnieniu czynu, to tym bardziej przepisy administracyjne związane z cofnięciem uprawnień po popełnieniu czynu powinny podlegać powyższej zasadzie. Przeciwna interpretacja prowadziłaby do całkiem innej wykładni konstytucyjnej zasady działania organów na podstawie przepisów prawa (art. 7 Konstytucji RP) na gruncie postępowania karnego i administracyjnego. Zdaniem skarżącego stwierdzenie organu, że decyzja ma charakter deklaratoryjny nie znajduje potwierdzenia w doktrynie prawa administracyjnego. Samo rozstrzygniecie w którym organ postanawia "cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami" wskazuje na orzeczenie konstytutywne, tj. tworzące nowy stan prawny w chwili uprawomocnienia się decyzji. Dalej skarżący wskazał, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. organ II instancji w sytuacji, kiedy uchyla decyzję organu I instancji do ponownego rozpoznania wskazuje jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym procedowaniu. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uchylając decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. decyzję organu i instancji z dnia [...] czerwca 2019 r. wprost wskazał, iż oprócz naruszeń prawa materialnego organ I instancji złamał bezwzględnie obowiązujące w polskim systemie prawnym zasady wynikające z k.p.a. Pomimo jednak wyraźnych wskazówek poczynionych przez organ odwoławczy, w ocenie skarżącego, organ i instancji wydając ponownie decyzję nie dostosował się do wytycznych organu II instancji. W ocenie skarżącego, organ I instancji naruszył również zasadę zawartą w art. 11 k.p.a., gdyż w treści decyzji brak jest wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna została oddalona, albowiem Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego lub procesowego, których postać lub stopień miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy rozumiany jako treść końcowego rozstrzygnięcia. Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. został skazany za przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. Kontrolowane organy stwierdziły, że wobec tego, iż skarżący w okresie dwóch lat od dnia wydania prawa jazdy kategorii AM, B1 i B ([...] listopada 2017 r.) popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (czyn, za który został skazany skarżący został popełniony [...] maja 2018 r.), zachodzi podstawa do orzeczenia o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii AM, B1 i B. Sporne między stronami okazało się przede wszystkim zagadnienie wyboru miarodajnego w przedmiotowej sprawie reżimu prawnego wydania orzeczenia o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Zagadnienie to powstało na tle regulacji przejściowej wynikającej z art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie zasadniczo z dniem 4 czerwca 2018 r. Przepis art. 14 ust. 1 stanowi, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W przedmiotowej sprawie istotne jest to, że na mocy art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (u.k.p.) uchylono rozdziały 2 i 2b w dziale IV oraz art. 140 i art. 140a w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 139 pkt. 3 u.k.p. art. 125 pkt 10 lit. g w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, pkt 13 oraz pkt 16 w zakresie art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, oraz art. 136 ust. 1-3, weszły w życie z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednakże na mocy art. 14 ust. 1 powyższej ustawy nowelizującej z dnia 9 maja 2018 r. definitywna derogacja m.in. w zakresie art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym została zawieszona do czasu "wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu nadanym powyższą ustawą z dnia 9 maja 2018 r. Oznacza to, że do dnia "wdrożenia" powyższych rozwiązań przepisy art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym są nadal stosowalne. Granicę stosowalności przepisów art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a) u.p.r.d. wyznacza art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 9 maja 2018 r., który stanowi, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Ponieważ do dnia wydania zaskarżonej decyzji (jak również do dnia orzekania przez Sąd) minister właściwy do spraw informatyzacji nie ogłosił w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikatu o terminie wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, dlatego należało przyjąć, że w przedmiotowej sprawie podstawę orzekania o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym w związku z popełnieniem przestępstwa przeciwko bezpieczeństwo w komunikacji powinien był stanowić art. 140 ust. 1 pkt 3a) u.p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym (a więc obowiązującym do dnia 3 czerwca 2018 r.). Przepis art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p. stanowiący, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia popełnienia w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, nie mógł więc mieć zastosowania. Oznacza to, że jakkolwiek zgodnie z art. 139 pkt 3 u.k.p. przepisy art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 tej ustawy weszły w życie z dniem 4 czerwca 2018 r., to jednak ze względu na zawieszenie definitywnego derogowania art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym przez czasowe wyłączenie stosowania przepisów derogujących w zakresie art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 u.k.p. (zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw) przepisy u.k.p. w zakresie art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 tymczasowo nie znajdują zastosowania, oczekując na wydanie przez ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikatu o terminie wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw). W przedmiotowej sprawie kontrolowane organy zasadnie zatem zastosowały przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a) lit. a) u.p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym. Powyższy przepis stanowi, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji – przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, że kontrolowane decyzje nie naruszają prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło