II SA/Rz 1302/13

z dnia 17 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [..] na uchwałę Rady Gminy [..] z dnia [..] grudnia 2012 r. nr [..] w przedmiocie likwidacji szkoły - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. W dniu 9 grudnia 2013 r. wpłynęła do tut. Sądu skarga Stowarzyszenia [..] (dalej: "Stowarzyszenie") na uchwałę Rady Gminy [..] z dnia [..] grudnia 2012 r. nr [..] w przedmiocie likwidacji szkoły. Zarzucono w niej, że uchwałę podjęto z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Wobec tego Stowarzyszenie zażądało uchylenia zaskarżonej uchwały i orzeczenia o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [..] wniosła o jej oddalenie. Organ podniósł, że przedmiotowa uchwała została już poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. II SA/Rz 256/13 oddalił skargi R.J. i M.Z., przy czym od orzeczenia tego wniesiono skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny określają m.in. przepisy art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwana "Ppsa", i obejmuje m.in. akty organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Do zakresu tego należy uchwała w sprawie likwidacji szkoły, podejmowana w trybie określonym w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572). W myśl przepisu art. 50 § 1 i 2 Ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a inny podmiot, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Należy jednak mieć na względzie, że szczególny tryb wnoszenia skargi na uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, regulują przepisy art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594) dalej zwana: "Usg". Zgodnie z art. 101 ust. 1 Usg, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W myśl jednak ust. 2 tego artykułu, przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. SK.30/02, w którym orzekł, że art. 101 ust. 2 Usg jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 2 Konstytucji, konstrukcja tego przepisu odpowiada zasadzie prawomocności orzeczeń (rei iudicatae). Oznacza to więc, że wniesienie kolejnej skargi na ten sam akt, o którym mowa w art. 101 ust. 1 Usg, jest niedopuszczalne. W wyroku tym stwierdzono ponadto, że zakresem art. 101 Usg objęte są przede wszystkim akty normatywne zawierające normy generalno-abstrakcyjne. W przypadku aktów o indywidualno-konkretnym charakterze zaskarżeniu w tym trybie podlegają jedynie te, które nie dają ochrony interesów lub uprawnień obywateli na drodze administracyjnej lub sądowej. Poddanie kontroli sądowoadministracyjnej aktu o charakterze generalno-abstrakcyjnym i stwierdzenie przez Sąd jego zgodności z prawem przesądza, że nie narusza on interesów prawnych i uprawnień obywateli. Uchwała taka reguluje materię związaną z interesem lub uprawnieniami wielu podmiotów i obowiązuje erga omnes, podobnie jak inne przepisy prawa miejscowego. Sąd administracyjny badając zgodność uchwały z prawem wydaje rozstrzygnięcie obiektywne, ponieważ badając zgodność z prawem uchwały czyni to kompleksowo, nie tylko w zakresie skargi. Z uwagi na to, że przepis art. 101 ust. 2 Usg nie określa wprost, jak należy postąpić w przypadku ustalenia, że w sprawie dotyczącej danej uchwały orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, mając na uwadze ww. stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, należy uwzględnić także regulacje zawarte w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl zaś art. 58 § 1 Ppsa skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W okolicznościach związanych z przedmiotową uchwałą skargę Stowarzyszenia uznać należało zatem za nieodpuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa w zw. z art. 101 ust. 2 Usg. Sądowi z urzędu wiadome jest, że przedmiotowa uchwała była poddana merytorycznej kontroli tut. Sądu w sprawie o sygn. II SA/Rz 256/13, w której skargę wnieśli rodzice dzieci uczęszczających do likwidowanej szkoły. Wyrokiem z dnia 11 lipca 2013 r. WSA w Rzeszowie oddalił skargi jako niezasadne, a skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. I OSK 2706/13. Wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 lipca 2013 r. stał się zatem prawomocny. To zaś oznacza, że wniesienie kolejnej skargi na ten sam akt podjęty przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, chociażby przez inny podmiot, nie jest dopuszczalne, a to z uwagi na dyspozycję art. 101 ust. 2 Usg. Dlatego też skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Podkreślić należy, że w opisanym wyroku z dnia 11 lipca 2013 r. WSA w Rzeszowie uznał, że zaskarżona uchwała naruszała interes prawny skarżących rodziców, dlatego przystąpił do merytorycznej kontroli tego aktu. Sąd uznał jednak, że uchwałę podjęto zgodnie z prawem, po spełnieniu wszystkich niezbędnych wymagań określonych w art. 59 ustawy o systemie oświaty, w tym zawiadomieniu rodziców dzieci o zamiarze likwidacji szkoły. Był to bowiem, wśród wszystkich podniesionych, zarzut natury zasadniczej. Zamiar likwidacji skonsultowano ze związkami zawodowymi, a dzieciom zapewniono możliwość kontynuowania nauki w innej wskazanej placówce. Zarazem Sąd stwierdził, że nie był uprawniony do kontrolowania uchwały pod względem celowości jej podjęcia, a przekazanie prowadzenia likwidowanej szkoły osobie fizycznej lub prawnej było uprawnieniem, a nie obowiązkiem Gminy. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wszystkie zawiadomienia były kierowane na adresy wynikające z dokumentacji prowadzonej przez szkołę, zgodnie z listą rodziców uczniów uczęszczających do tej szkoły. Prawidłowo też WSA w Rzeszowie ocenił, że doręczenie zawiadomienia obojgu rodzicom w jednej przesyłce nie stanowiło naruszenia art. 59 ustawy o systemie oświaty. Natomiast analiza skarg wniesionych w sprawie o sygn. II SA/Rz 256/13 oraz skargi Stowarzyszenia w niniejszej sprawie wykazała, że znaczna część zarzutów jest tożsama. Stowarzyszenie dodatkowo wskazało, że dążyło do przejęcia Szkoły w celu jej dalszego prowadzenia, a poprzez brak stosownej uchwały w tym zakresie uniemożliwiono jej zrealizowanie własnych celów statutowych. Jednak zarzut ten nie dotyczy sfery prawnej, lecz faktycznej, która nie jest objęta ochroną regulacji art. 101 ust. 1 Usg. Skarga, o której mowa w powołanym przepisie, nie ma charakteru skargi powszechnej, tj. takiej, którą może wnieść każdy podmiot zarzucając niezgodność uchwały (zarządzenia) z prawem, lecz wyłącznie ten, kto wykaże, że dany akt narusza jego własny, indywidualny i konkretny interes prawny, a nie interes faktyczny (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 września 2008 r. sygn. SK 76/06). Z podanych względów skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa w zw. z art. 101 ust. 2 Usg.