II SA/Rz 1310/19

WyrokWSA w Rzeszowie2020-01-08

Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Joanna Zdrzałka, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia na gminę, jeśli gmina podnosi zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej, a jednocześnie w toku jest postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, dopóki pozostaje ona w obrocie prawnym. Niewykonalność obowiązku może być kwestionowana jedynie w ramach zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny nie jest właściwym środkiem do podnoszenia tych samych okoliczności, które mogły być przedmiotem zarzutów.
Stan faktyczny
Gmina została zobowiązana decyzją Burmistrza do wybudowania rowu odwodniającego. Po stwierdzeniu niewykonania obowiązku, Burmistrz nałożył na Gminę grzywnę w celu przymuszenia. Po uchyleniu przez SKO pierwszej decyzji o nałożeniu grzywny z powodu braku uzasadnienia, Burmistrz ponownie nałożył grzywnę. SKO utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i podnosząc niewykonalność obowiązku oraz toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. WSA oddalił skargę, opierając się na wykładni NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Gminy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], Burmistrz Miasta [...] nałożył na Gminę [...] obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom spowodowanym przez spływające wody opadowe na grunty sąsiednie poprzez wybudowanie rowu odwodniającego i odprowadzającego wody powierzchniowe z korpusu drogi gminnej nr 2798, położonej w miejscowości H., w sposób zapewniający ochronę wyszczególnionych w tej decyzji nieruchomości przed zalewaniem i podtopieniami wodami opadowymi. Podczas oględzin przeprowadzonych przez pracowników organu dnia 17 grudnia 2016 r. stwierdzone zostało, że obowiązek wynikający z powyższej decyzji nie został wykonany. W dniu 31 stycznia 2017 r. do Gminy [...] przesłane zostało upomnienie z jednoczesnym pouczeniem o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Po bezskutecznym upływie terminu wykonania przedmiotowego obowiązku, wskazanego w upomnieniu, w dniu 23 lutego 2017 r. wystawiony został tytuł wykonawczy. Z uwagi na dalszy brak wykonania przez zobowiązanego nałożonego obowiązku, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] nałożył na Gminę [...] grzywnę w kwocie 1 000 zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie do dnia 12 maja 2017 r. Ponadto wezwał do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego w terminie do dnia 30 września 2017 r. Po rozpatrzeniu zażalenia Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło ww. postanowienie organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem organu odwoławczego, postanowienie Burmistrza nie zawierało bowiem istotnego elementu formalnego w postaci uzasadnienia. W dniu 22 września 2017 r., pracownicy organu I instancji dokonali ponownych oględzin, w trakcie których stwierdzili, że obowiązek, którego dotyczy sprawa nie został wykonany. Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] nałożył po raz kolejny na Gminę [...] grzywnę w wysokości 1 000 zł, wzywając do jej uiszczenia do dnia 31 października 2017 r. oraz wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 23 lutego 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. Organ stwierdził, że grzywna jest uzasadniona wobec niewykonania przez Gminę [...] przedmiotowego obowiązku. Podkreślił, że jest to środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, a przy ustalaniu jego wysokości kierował się zasadą celowości i skuteczności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Gmina [...], wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podkreśliła, że nałożony na nią obowiązek jest nieegzekwowalny. Wskazała, że w toku jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, z której on wynika. Zarzuciła również prowadzenie egzekucji w sytuacji, gdy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji administracyjnej określonej przepisami ustawy Prawo wodne, a właściwy jest tutaj organ nadzoru budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2017 r. Kolegium podało, że wobec niewykonania przez Gminę [...] obowiązku, którego dotyczy sprawa, nałożenie grzywny następuje w oparciu o regulacje ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm.) – dalej: "u.p.e.a.". Organ podkreślił, że obowiązek ten nie wynika z przepisów Prawa budowlanego, lecz Prawa wodnego i dlatego nie istnieje tutaj ograniczenie, o którym mowa w art. 121 § 4 u.p.e.a. Ponadto, na etapie postępowania egzekucyjnego organy nie działają już jako organy meriti, lecz wyłącznie jako powołane do doprowadzenia do wykonania przez stronę określonych obowiązków. Dopóki zaś w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca podstawę egzekucji, to organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tejże decyzji. Brak jest zatem możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. W ocenie Kolegium, zastosowany środek egzekucyjny w postaci grzywny jest właściwy. Grzywna jest środkiem zmierzającym bezpośrednio do egzekucji obowiązku, a jednocześnie najmniej uciążliwym z możliwych do zastosowania. Jednocześnie wysokość grzywny nie przekracza kwoty dopuszczalnej. Tym samym Kolegium uznało, że Burmistrz Miasta [...] kierował się wskazaniami zawartymi w art. 7 § 2 u.p.e.a Organ odwoławczy podniósł, że okoliczność wykonania obowiązku nie może być skutecznie podnoszona w postępowaniu o nałożenie grzywny. Trybem właściwym dla wzruszenia tytułu wykonawczego są zaś zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca rozgraniczył zatem możliwość kwestionowania egzekwowanego obowiązku od kwestionowania zaistnienia przesłanki nałożenia grzywny. W tym drugim przypadku strona może podnosić jedynie te zarzuty, które dotyczą obowiązku, a których nie mogła podnosić w innym postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Gmina [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowieniem organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca zarzuca zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: I. art. 7 § 3. w zw. z art. 122 § 1 – 3 i art. 123 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne stwierdzenie, że skarżąca może podnosić w sprawie tylko te zarzuty, które dotyczą okoliczności nałożenia grzywny i których nie mogła podnieść w innym postępowaniu, podczas gdy w rzeczywistości mogła także podnieść okoliczności, których nie mogła zaskarżyć na wcześniejszym etapie postępowania tj. w drodze zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego m.in. co do zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zdaniem strony, fakt, że przedmiotowe postępowanie toczy się równocześnie z postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji stanowiącej tytuł wykonawczy samo w sobie nie prowadzi wprawdzie do eliminacji z obiegu tej decyzji, jednak powinien mieć dla Burmistrza w stosunku do prowadzonego postępowania zasadnicze znaczenie; II. art. 17 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 122 § 1-3 oraz art. 123 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i niewskazanie uzasadnienia faktycznego i prawnego, co doprowadziło do nałożenia grzywny w sytuacji, gdy nie podjęto próby wskazania, na czym miałoby polegać niewykonanie obowiązku, którego dotyczy sprawa, a wcześniejsze próby wykonania przez nią tego obowiązku skutkowały żądaniem przez Burmistrza przedłożenia przez nią m.in. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie rowów odwadniających, który to obowiązek nie wynika z tej decyzji wprost. W ocenie strony, nie ma więc podstaw do przyjęcia, że winna uiścić grzywnę, gdy obowiązek nie jest możliwy do wykonania, a nadto treść decyzji nie ma odzwierciedlenia w żądaniach organu co do wykonania tego obowiązku; III. art. 122 § 3 w zw. z art. 29 § 1, § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na nierozważeniu z urzędu wszczęcia postępowania dotyczącego dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej i jej prowadzenie w sytuacji, gdy obowiązek nie podlega egzekucji administracyjnej określonej przepisami ustawy Prawo wodne. Burmistrz Miasta [...] był więc jednocześnie organem prowadzącym sprawę administracyjną i wydał decyzję w sprawie wykonania przedmiotowego obowiązku, a następnie jest jednocześnie organem egzekucyjnym nałożonego przez siebie obowiązku. Skarżąca podniosła, że sprawdzenie, czy nastąpiło wykonanie obowiązku miało miejsce już na etapie postępowania egzekucyjnego, po upływie terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., a więc terminu na złożenie zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a. W tej sytuacji powyższy akt nie przewiduje żadnego innego środka zaskarżenia (z wyjątkiem przedmiotowego zażalenia), w którym mogłaby zakwestionować ustalenia organu egzekucyjnego co do stwierdzenia wykonania obowiązku i okoliczności z tym związanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zaskarżonego postanowienia. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2018 r. II SA/Rz 49/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Uwzględniając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 25 września 2019 r. II OSK 2249/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wskazany wyżej wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, że zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., znajdującym się w rozdziale 3 regulującym zasady prowadzenia egzekucji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Natomiast zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a. zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Z kolei zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9) u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty zatem są środkiem zaskarżenia, których celem jest zwalczenie podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji można złożyć w terminie 7 dni. NSA podniósł, że co prawda cytowany przepis nie wskazuje jakie zdarzenie należy uznać za rozpoczynające bieg tego terminu, niemniej przyjmuje się - wobec brzmienia art. 32 u.p.e.a. - że dniem, od którego biegnie termin 7 dni na złożenie zarzutu jest dzień doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. NSA zauważył, że wprawdzie art. 122 § 1 pkt 1 u.p.e.a. stanowi, iż grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który jednocześnie doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 u.p.e.a., ale uznać należy, iż ma to miejsce wówczas, gdy wcześniej go nie doręczono. Postępowanie egzekucyjne prowadzone być może tak długo, jak długo istnieje ważny tytuł wykonawczy, skutecznie doręczony zobowiązanemu. Taki tytuł wykonawczy w prowadzonej egzekucji doręcza się tylko jeden raz (art. 32 u.p.e.a.). Taki wniosek wynika bowiem z art. 32 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu tytuł wykonawczy, o ile nie został wcześniej doręczony. Z kolei zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środkiem egzekucyjnym w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest m.in. grzywna w celu przymuszenia (art. 1a pkt 12 b) tiret pierwszy u.p.e.a.). W ocenie NSA oznacza to, że postanowienie o nałożeniu grzywny nie zawsze będzie doręczane z odpisem tytułu wykonawczego, który może być doręczony na wcześniejszym etapie postępowania egzekucyjnego. NSA podniósł, że w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja miała miejsce, ale zabrakło w tym zakresie ustaleń faktycznych poczynionych przez WSA w Rzeszowie, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 § 3 u.p.e.a. Mianowicie zanim zostało wydane postanowienie o nałożeniu grzywny, organ egzekucyjny doręczył tytuł wykonawczy zobowiązanemu. Miało to miejsce w dniu 23 lutego 2017 r., co wynika z pieczęci wraz z podpisem uprawnionej do odbioru osoby, umieszczonej na str. 2 tytułu wykonawczego. W terminie 7 dni od daty otrzymania tytułu wykonawczego zobowiązany był uprawniony do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. NSA wskazał, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo Gminy [...], sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, datowane na 2 marca 2017 r. i zatytułowane "zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego", stanowiące w istocie zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji. Skarżący nie usunął braków formalnych tego pisma, stąd pismo zostało pozostawione bez rozpatrzenia zawiadomieniem z 4 kwietnia 2017 r. Oznacza to, że zobowiązany w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego zrealizował prawo do wniesienia zarzutu, choć w konsekwencji nieskutecznie - wobec pozostawienia ich bez rozpatrzenia. Zdaniem Sądu przepis art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. konstruuje zasadę wniesienia zarzutów (w rozumieniu art. 33 u.p.e.a.) w sprawie prowadzenia egzekucji (zarzuty przeciwegzekucyjne), który może być realizowany jednokrotnie w postępowaniu egzekucyjnym ze względu na zakreślony termin do ich wnoszenia. NSA wskazał, że w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia, nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., gdyż zażalenie takie byłoby w istocie zarzutem. Niewniesienie skutecznie przez zobowiązanego zarzutów do doręczonego mu tytułu wykonawczego, pozbawia go możliwości ich podnoszenia w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego. Inna sytuacja miałby miejsce, gdyby organ egzekucyjny wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny doręczył zobowiązanemu jednocześnie tytuł wykonawczy. Taki stan faktyczny regulowany jest art. 122 § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Wówczas zobowiązanemu przysługują dwa różne środki zaskarżenia, które miałby prawo realizować równolegle, niezależnie w jaki sposób pisma te byłyby zatytułowane, a także, czy zawarte zostałyby w jednym piśmie procesowym nazwanym zażaleniem. Przy czym jak słusznie wskazał Sąd I instancji - charakter zarzutów przesądza, iż mają one pierwszeństwo w rozpoznaniu przed zażaleniem na postanowienie o nałożeniu grzywny. Niemniej ma to miejsce w sytuacji, gdy dopuszczalne jest jednocześnie wniesienie zarówno zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, jak i zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. NSA podkreślił, że w niniejszej sprawie natomiast stan faktyczny nie wypełnia normy art. 122 § 3 u.p.e.a. Oznacza to, że eksponowana przez skarżącego niewykonalność nałożonego na niego obowiązku mogła być kwestionowana jedynie w ramach zgłoszenia w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego zarzutów. Nakładanie zatem w tej konkretnej sytuacji na Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] obowiązku potraktowania zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta [...] z [...] października 2017 r. jako jednocześnie zażalenia, jak i zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, było nieuprawnione w świetle stanu faktycznego sprawy. Nienależnie od powyższego NSA podniósł, że zarzut należy do środków prawnych niedewolutywnych, ponieważ wnosi się go do organu egzekucyjnego będącego organem właściwym do rozpoznania i rozstrzygnięcia jego zasadności. Tym samym organem właściwym do rozpatrzenia zarzutów byłby Burmistrz Miasta [...] nie zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Tymczasem przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wydane w wyniku rozpoznania przez ten organ wniesionego do niego zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W ocenie NSA oznacza to, że rolą Sądu I instancji była ocena, czy zarzucane w zażaleniu normy prawa, po pierwsze są adekwatne do wydanego rozstrzygnięcia i po drugie, czy były uzasadnione. Wymaga to poczynienia własnych ustaleń oraz sformułowania własnych ocen prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje ponadto art. 190 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto stosownie do art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie ww. wad i uchybień nie zawiera, a zatem skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Na wstępie należy podnieść, że kwestie związane z dopuszczalnością części zarzutów formułowanych przez skarżącą rozstrzygnął NSA w opisanym wyżej wyroku, a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania w nim wyrażone wiążą Sąd oraz – na podstawie art. 153 P.p.s.a – także pozostałe organy administracji. NSA zauważył, że zanim zostało wydane postanowienie o nałożeniu grzywny, w dniu 23 lutego 2017 r. organ egzekucyjny doręczył tytuł wykonawczy zobowiązanemu. Zobowiązany w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego zrealizował prawo do wniesienia zarzutu, choć w konsekwencji nieskutecznie - wobec pozostawienia ich bez rozpatrzenia. Jak zauważył NSA, przepis art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. konstruuje zasadę wniesienia zarzutów (w rozumieniu art. 33 u.p.e.a.) w sprawie prowadzenia egzekucji który może być realizowany jednokrotnie w postępowaniu egzekucyjnym ze względu na zakreślony termin do ich wnoszenia. W zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia, nie jest natomiast – jak wskazał NSA – dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., gdyż zażalenie takie byłoby w istocie zarzutem. Wobec powyższego, niewykonalność obowiązku mogła być kwestionowana jedynie w ramach zgłoszenia w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego zarzutów. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...], wydane w przedmiocie nałożenia na Gminę [...] grzywny w celu przymuszenia zostało wydane na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z ww. regulacją, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom spowodowanym przez spływające wody opadowe na grunty sąsiednie poprzez wybudowanie rowu odwodniającego i odprowadzającego wody powierzchniowe z korpusu drogi gminnej nr [...], położonej w miejscowości [...], w sposób zapewniający ochronę nieruchomości przed zalewaniem i podtopieniami wodami opadowymi, nałożony na skarżącą decyzją Burmistrz Miasta [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...], nie został wykonany. Zostało to bowiem wykazane w wyniku przeprowadzonych 22 września 2017 r. oględzin. Protokół z ww. czynności został dołączony do nadesłanych akt administracyjnych, a jego treść odpowiada wymogom stawianym przepisem art. 68 § 1 i 2 k.p.a. Ponadto z protokołu wynika, że oględzin dokonano w obecności radcy prawnego Gminy [...], który w złożonym oświadczeniu potwierdził, że obwiązek wynikający z decyzji z dnia 7 października 2015 r. nie został wykonany, wskazując jednocześnie na jego niewykonalność z powodu wydania decyzji z naruszeniem prawa. Powyższa okoliczność uprawniała Burmistrza Miasta [...] do nałożenia na skarżącą grzywny w celu przymuszenia. Słusznie wskazało przy tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że na etapie postępowania egzekucyjnego organy działają już wyłącznie jako podmioty powołane do doprowadzenia do wykonania przez stronę określonych obowiązków. Zasadnie wskazał również organ odwoławczy, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca podstawę egzekucji, to organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tejże decyzji. Ponadto okoliczność prowadzenia postępowania nadzwyczajnego względem decyzji, którą nałożono na skarżącą obowiązki, także nie stanowi sama w sobie okoliczności prawnej obligującej do odstąpienia od prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dopiero wydanie postanowienia na podstawie art. 152 § 1 lub art. 159 § 1 k.p.a. może skutkować powstrzymaniem od prowadzenia czynności zmierzających do wyegzekwowania ciążącego na stronie obowiązku. Słusznie zatem wskazały organy, że brak jest możliwości skutecznego negowania w postępowaniu egzekucyjnym prawidłowości nałożenia na skarżącą obowiązków. Zdaniem Sądu również sama wysokość ustalonej grzywny została ustalona w wysokości adekwatnej to stanu faktycznego opisywanej sprawy oraz w celu doprowadzenia do wykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. Kwota 1 000 zł bez wątpienia pozostaje w zakresie możliwości płatniczych Gminy [...]. Nie sposób zatem uznać, że stanowić będzie nadmierne obciążenie stanu majątkowego podmiotu zobowiązanego do jej zapłacenia, uniemożliwiające normalne funkcjonowanie po wykonaniu zaskarżonego postanowienia. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organów administracji, że grzywna została nałożona na skarżącą jest środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanej, a przy ustalaniu wysokości grzywny kierowano się zasadą celowości i skuteczności. Z tych przyczyn Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli jej przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło