II SA/Rz 1326/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego -skargę oddala- Przedmiotem skargi J.F. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "Kolegium) z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. J.F. zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na syna O.C. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko O.C. z uwagi na fakt, że dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę wyniósł w roku poprzedzającym okres zasiłkowy 806,93 zł przekraczając tym samym ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 800 zł na pierwsze dziecko. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła J.F. zarzucając, iż organ pierwszej instancji dokonał błędnego wyliczenia jej dochodu netto. Odwołująca wskazała, że jej miesięczne wynagrodzenie wynosi 1.555,56 zł netto, a nie jak przyjął Prezydent Miasta [...] 1.613,86 zł, a zatem dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi nie 806,93 zł, lecz 777,73 zł, spełnia więc tzw. kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o świadczenie wychowawcze. Zaskarżoną decyzją, wskazaną we wstępie uzasadnienia, Kolegium na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej "kpa") oraz art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195 ze zm., zwanej dalej "u.p.p.") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu argumentowano, iż organ pierwszej instancji prawidłowo rozstrzygnął przedmiotową sprawę. Za prawidłowe zostały uznane ustalenia dotyczące niespełnienia przez J.F. kryterium dochodowego warunkującego przyznanie jej wnioskowanego świadczenia. Kolegium wskazało, że całkowity dochód rodziny odwołującej w 2014 r. wyniósł 17.603,80 zł. Jest to tzw. dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. f. u.p.p. i nie jest brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni z dniem [...] listopada 2015r. r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, z którego to tytułu osiągnęła ten dochód (zasiłek macierzyński). Z uwagi jednak na fakt, iż w dniu [...] grudnia 2015 r. J.F. podjęła zatrudnienie i w miesiącu styczniu 2016 r. uzyskała dochód w wysokości 1.613,86 zł to miesięczny dochód rodziny w rozumieniu art. 7 ust. 3 u.ś.r. wyniósł 1.613,86 zł. Ze względu na to, że rodzina odwołującej składa się z dwóch osób, to miesięczny dochód członka rodziny wynosi 806,93 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 800 zł. Odnosząc się natomiast do zarzutów J.F., Kolegium wskazało, iż kwota wynagrodzenia jaka została przez nią podana w odwołaniu (1.555,46 zł) wynika z faktu dobrowolnego ubezpieczenia w [...] oraz wykupienia ubezpieczenia zdrowotnego w firmie [...], zaś kwoty te w oparciu o treść art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.; zwana dalej u.ś.r.) nie pomniejszają uzyskanego dochodu, zatem w dalszym ciągu faktyczne wynagrodzenie J.F. ustalone dla celów świadczenia wychowawczego wynosi 1.613,86 zł. Na decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła J.F. zarzucając jej naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym wnosząc jednocześnie o jej uchylenie w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że dochód jej rodziny w 2014 r. wyniósł 17.603,80 zł netto. W dniu [...] grudnia 2015 r. została zatrudniona w Nadleśnictwie [....] na czas określony za miesięcznym wynagrodzeniem 1.613,86 zł netto. Dodała, iż po potrąceniu z powyższej kwoty składki na ubezpieczenie PZU oraz obowiązujące u pracodawcy obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne (łącznie w kwocie 58,40 zł) faktyczne wynagrodzenie netto wynosi 1.555,46 zł miesięcznie, co po podzieleniu na dwie osoby w rodzinie stanowi kwotę 777,73 zł na osobę. W końcowej części uzasadnienia skarżąca wskazała, że jest matką samotnie wychowującą dziecko, zaś jej faktyczny miesięczny dochód jest niewielki w porównaniu z wydatkami związanymi z wychowywaniem dziecka. Dodatkowe świadczenie materialne w dużym stopniu pomogłoby jej w zaspokojeniu potrzeb dziecka. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga została przez Sąd oddalona, bowiem decyzje Organów nie naruszają obowiązujących regulacji. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji administracyjnych, WSA władny jest stosować przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem swej skargi J.F. uczyniła decyzje Organów o odmowie przyznania jej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Podstawy materialnoprawne tych rozstrzygnięć wyrażają przepisy u.p.p. Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.p. świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Natomiast według art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Zgodnie z art. 2 pkt 14 u.p.p. ilekroć w ustawie jest mowa o pierwszym dziecku - oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia. Ustawodawca pojęcie dochodu rodziny ustalił w art. 2 pkt 1 i 2 u.p.p. W związku z powyższym dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Natomiast w myśl art. 2 pkt 2 ustawy, dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Należy przy tym pamiętać, że samo pojęcie dochodu oznacza dochód w rozumieniu przepisów u.ś.r., co wynika wprost z art. 2 pkt 1 u.p.p. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że w skład rodziny wnioskodawczyni wchodzą dwie osoby (oprócz skarżącej jej syn O.), a miesięczny dochód, po odliczeniu dochodu utraconego, wynosi na podstawie art. 2 pkt 20 u.p.p. (skarżąca pojęła zatrudnienie na czas określony od 1 grudnia 2015 r. do 30 listopada 2016 r.), kwotę 1613,86 zł. Na ten dochodów składa się wynagrodzenie za pracę w Nadleśnictwie [...] osiągnięte w miesiącu styczniu 2016 r. Dlatego miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie nieznaczenie przekracza określone w art. 4 ust. 2 u.p.p. kryterium dochodowe w wysokości 800 zł. Nie budzi też wątpliwości Sądu uznanie dochodu skarżącej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osiągniętej w 2014 r. w związku z zaprzestaniem jej prowadzenia, jako dochodu utraconego w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. e i f u.p.p. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał za Organami, że miesięczne dobrowolne składki na ubezpieczenie w [...] oraz [...] w łącznej kwocie 58,40 zł, nie mogły zostać odliczone od kwoty dochodu rodziny. Innymi słowy dochodem w rozumieniu obowiązujących organy regulacji nie była kwota 1555,46 zł. Słusznie SKO wywodzi, iż przez dochód w znaczeniu przepisów u.p.p. oraz u.ś.r. są przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dobrowolne składki pracownika na różnego rodzaju ubezpieczenia (np. zdrowotne) nie mogą pomniejszać tak wyliczonego dochodu, gdyż nie mają charakteru obowiązkowego. Tylko składki obowiązkowe, a więc takie których przymus ponoszenia wynika dla pracownika z powszechnie obowiązujących regulacji, podlegają odliczeniu od uzyskanego przychodu. Przytoczone wyżej przepisy u.p.p. w sposób ścisły określają zasady przyznawania świadczenia wychowawczego, nie dopuszczając działań rozstrzygających o instytucje uznania administracyjnego. W przypadku pierwszego dziecka, prawo do tego świadczenia ustawodawca wyraźnie uzależnił od spełnienia kryterium dochodowego, nie pozostawiając jakichkolwiek możliwości przyznania świadczenia w sytuacji choćby nieznacznego przekroczenia tego kryterium. Dlatego też niespełnienie warunku dochodowego, choćby w niewielkim zakresie, musi powodować wydanie przez organ decyzji odmownej. Organy administracji są związane prawem stanowionym przez parlament, który tworząc powyższe przepisy nie pozwolił na jakiegokolwiek możliwości odstępstwa. Zdaniem Sądu, w przypadku świadczeń społecznych ustawodawca może ustalać sztywne kryterium dochodowe uprawniające do ich otrzymania. Nie stanowi to naruszenia konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego. Podsumowując, wobec prawidłowo ustalonego dochodu rodziny, który na osobę w rodzinie skarżącej przekracza kwotę 800 zł, legalnie odmówiono przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.