II SA/Rz 134/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-05-14
Skład orzekający: Robert Sawuła, Ryszard Bryk, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność decyzji Starosty o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B, wydana z powodu błędnej interpretacji art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność decyzji Starosty o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ SKO błędnie zinterpretowało art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, data uprawomocnienia się wyroków stwierdzających winę kierowcy nie ma znaczenia dla sumowania punktów karnych, a jedynie fakt dopuszczenia się kolejnych naruszeń przed upływem roku od poprzedniego naruszenia decyduje o tym, czy punkty zostaną usunięte z ewidencji. W związku z tym, decyzja SKO była wadliwa.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Starosty o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B. SKO uznało, że decyzja Starosty została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ błędnie zsumowano punkty karne. Prokurator Rejonowy wniósł skargę na decyzję SKO, domagając się jej stwierdzenia nieważności, argumentując, że SKO błędnie zinterpretowało przepisy dotyczące usuwania punktów karnych. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi Prokuratora.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części stwierdzającej nieważność decyzji Starosty o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B; oddalił skargę w pozostałym zakresie dotyczącym terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji; stwierdził, że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części stwierdzającej nieważność decyzji Starosty (...) z dnia (...) Nr (...) o skierowaniu (...) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B; II. oddala skargę w pozostałym zakresie odnoszącym się terminu poddania się M.K. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
II SA/Rz 134/09
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Starosty M. z dnia [...]r. nr [...] o skierowaniu M.K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. "B" w terminie do dnia 31 marca 2008r. W podstawie prawnej Kolegium powołało art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i § 2 kpa, art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908).
W uzasadnieniu organ stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji pismem z dnia [...] r. wniósł do Starosty M. o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem M.K. z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...]r. Starosta M. skierował M.K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. "B" w terminie do dnia 31 marca 2008r. Z uwagi na to, że M.K. w wyznaczonym terminie nie wykonał wskazanego powyżej obowiązku Starosta M. decyzją z dnia []...]r. nr [...] orzekł o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii "B".
Kolegium wyjaśniło, że w myśl art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencje kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Każdemu naruszeniu jest przypisywana określona liczba punktów karnych w skali od 0 do 10. Punkty za naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie roku od dnia naruszenia, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć liczba punktów przekroczyłaby 24.
W okresie od 14 grudnia 2005r. do 16 sierpnia 2006. M.K. za popełnione wykroczenia drogowe miał łącznie 25 punktów karnych. W dniu 16 sierpnia 2006r. prowadził pojazd marki Honda Accord nr rej. [...] w stanie nietrzeźwości co zostało prawomocnie stwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w M. w VII Wydziale Grodzkim sygn. akt VII.K.678/06.
W ocenie Kolegium do dnia uprawomocnienia się w.w. wyroku, a więc do dnia 15 grudnia 2006r. wszystkie poprzednie punkty powinny zostać wykreślone z mocy prawa po upływie roku od popełnienia czynów za które zostały przypisane. Punkty przyznane M.K. za naruszenie przepisów w dniu 14 grudnia 2005r. w miejscowości Koszyce w liczbie 10 powinny zostać usunięte z jego ewidencji z upływem dnia 14 grudnia 2006r. w procesie zsumowania ich z punktami za zdarzenie z dnia 17 stycznia 2006r. oraz z punktami za zdarzenie z dnia 16 sierpnia 2006r.(będące wpisem ostatecznym w dniu 15 grudnia 2007r.).
Komendant Wojewódzki Policji dokonał zsumowania punktów karnych i wystąpił o sprawdzanie kwalifikacji do kierowania pojazdem M.K. W wyniku tego wniosku Starosta Mielecki wydał decyzje o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji.
Kolegium stwierdziło, ze nie było podstaw do nałożenia na M.K. obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji bo liczba punktów karnych pomniejszona o 10 punktów za naruszenie z dnia 14 grudnia 2005r. w miejscowości K. nie powoduje nałożenia takiego obowiązku.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ stwierdza nieważność decyzji jeżeli została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie prawa uznawane za rażące może dotyczyć przepisów prawa materialnego, przepisów o charakterze ustrojowym lub kompetencyjnym jak również przepisów procesowych. Decyzja z dnia [...]r. o skierowaniu na takie badania została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wszystkie punkty karne miały charakter wpisu ostatecznego i dlatego nie został wyczerpany limit 24 punktów, od którego przekroczenia jest uwarunkowane skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji o w zakresie prawa jazdy kat. "B".
Zdaniem Kolegium decyzja z dnia [...]r. Starosty M. jest dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i należało stwierdzić jej nieważność.
Skargę na tą decyzję wniósł Prokurator Rejonowy domagając się stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że została wydana z rażącym naruszeniem art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym i uznanie, że brak było podstaw prawnych do nałożenia na M.K. obowiązku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji z uwagi na nieprawomocność we wskazanym czasookresie wyroku Sądu Rejonowego sygn. akt VII.K.678/06 skazującego z art. 178a § 1 kk, co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty.
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.12.2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002r. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) został określony sposób punktowania i liczba punktów odpowiadających naruszeniu przepisów prawa ruchu drogowego, sposób prowadzenia ewidencji i tryb występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzanie kwalifikacji. Z rozporządzenia tego wynika, że wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się jeżeli naruszenia zostaną potwierdzone prawomocnymi wyrokami sądu, postanowieniami sądu o warunkowym umorzeniu postępowania albo nakazami lub mandatami karnymi. Ustawodawca dopuścił możliwość wpisu tymczasowego do ewidencji jeżeli przed wydaniem rozstrzygnięcia, a po ujawnieniu naruszenia wszczęto postępowanie przygotowawcze lub skierowano wniosek o ukaranie do Sądu. We wpisie tymczasowym określa się liczbę punktów jakie zostaną przypisane w przypadku prawomocnego wyroku skazującego i wówczas wpis ten staje się wpisem ostatecznym.
Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 i § 6 ust. 1 pkt 3 w.w. rozporządzenia wpis tymczasowy i ostateczny usuwa się z ewidencji jeżeli od naruszenia minął rok, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty.
Skarżący wskazał, że z przepisów Prawo o ruchu drogowym oraz z cyt. rozporządzenia wynika, że w sytuacji gdy nastąpi przekroczenie 24 punktów karnych na podstawie wpisów ostatecznych i tymczasowych usunięcie przypisanych punktów nie nastąpi po upływie 1 roku. lecz wydłuża się o czas niezbędny do wydania prawomocnego rozstrzygnięcia. Wyrok uniewinniający powoduje usunięcie wpisu z ewidencji, a przypadku stwierdzenia winy - przypisem odpowiedniej liczby punktów i skierowaniem wniosku o sprawdzenie kwalifikacji. W rozpoznawanej sprawie wpis dotyczący przestępstwa z dnia 16 sierpnia 2006r. M.K. był wpisem tymczasowym, zaś wpisy dotyczące czynów z dnia 14 grudnia 2005r. i 17 stycznia 2006r. były wpisami ostatecznymi.
W ocenie Prokuratora liczba punktów tymczasowych i ostatecznych w okresie roku od pierwszego naruszenia czyli od dnia 14 grudnia 2005r. do 16 sierpnia 2006r. wynosiła łącznie 25 i dlatego na podstawie art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 5 ust. 1 pkt 3 i § 6 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia nie było możliwości usunięcia ich z ewidencji.
Z uprawomocnieniem się wyroku karnego wpis tymczasowy w ewidencji stał się wpisem ostatecznym powodując przekroczenie dopuszczalnego limitu punktów, a to z kolei obligowało Komendanta Wojewódzkiego Policji do wystąpienie do Starosty z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji.
Prokurator powołał wyrok NSA w Warszawie z dnia 13.07.2006r. sygn. akt I OSK 1087/05 Lex nr 275433 z którego wynika, że przepis art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczy działań policji, i nie ma wpływu na dopuszczalność wszczęcia w tym terminie postępowania administracyjnego dotyczącego skierowania do zbadania kwalifikacji kierowcy do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Oznacza więc, że po upływie roku od naruszenia przez kierowcę przepisów w ewidencji nie może figurować ilość punktów za wykroczenie. Zasada ta nie ma jednak zastosowania gdy przed upływem roku kierowca ponownie naruszy zasady ruchu drogowego. Wówczas punkty wymierzone za pierwsze z w.w. zdarzeń nie podlegają usunięciu z ewidencji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium podało, że ani Komendant Wojewódzki Policji ani Starosta czy Prokurator Rejonowy nie uwzględnili art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie zadali sobie trudu by ocenić czy dokonane wpisy były ostateczne czy tymczasowe. Wyrok Sądu Rejonowego sygn. akt VII.K.678/06 uprawomocnił się w dniu 15 grudnia 2006r. i w wyniku tego wszystkie poprzednie wpisy punktów powinny zostać wykreślone z mocy prawa po upływie jednego roku od popełnienia czynów za które zostały przypisane. Punkty przyznane za naruszenie przepisów w miejscowości Koszyce w liczbie 10 powinny zostać wykreślone z ewidencji z upływem 14.12.2006 r. w procesie zsumowania ich z punktami za zdarzenie z dnia 17.01.2006 r. wraz z punktami za zdarzenie z dnia 16.08.2006 r. będące wpisem ostatecznym dopiero w dniu 15.12.2007 r.
SKO stwierdziło, że Komendant Wojewódzki Policji nie wykazał, że zaistniały przesłanki z § 4 ust. 1 rozporządzenia.
Z uwagi na to, że nie wszystkie punkty miały charakter wpisu ostatecznego i mógłby nie zostać wyczerpany limit 24 punktów warunkujący skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. W ocenie SKO limit ten nie został wyczerpany i dlatego należało stwierdzić nieważność decyzji Starosty Powiatowego.
J.K. pełnomocnik uczestnika M.K. wniósł o oddalenie skargi Prokuratora, a z ostrożności procesowej zakwestionował zasadność decyzji o skierowaniu uczestnika /syna pełnomocnika/ na badanie sprawdzające kwalifikacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy nawiązać do art. 53 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem: p.p.s.a., z którego m. innymi wynika, że prokurator może wnieść skargę w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. Zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego /dalej: SKO/ z dnia [...]r., Nr [...] doręczono stronie, tj. M.K. w dniu 1.09.2008 r. /dowód doręczenia w aktach administracyjnych/. Skarga Prokuratora Rejonowego została wniesiona do Sądu za pośrednictwem SKO w dniu 14.01.2009 r. /k. 6 akt sądowych/, czyli z zachowaniem powyższego terminu. Na marginesie należy nadmienić, że stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a., prokurator jest zwolniony z obowiązku wyczerpywania środków zaskarżenia.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./ wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem. Przy tej kontroli Sąd nie jest związany granicami skargi, tj. zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 p.p.s.a./.
W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, stosuje się stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji w trybie zwyczajnym.
Stan faktyczny sprawy jest niesporny i przedstawia się następująco:
W dniu [...]r. wpłynął do Starosty Powiatowego w M. wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, opatrzony datą 23.01.2007 r. w sprawie skierowania M.K. na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji do kierowania pojazdami, bowiem w okresie 14.12.2005 – 16.08.2006 r. trzykrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, a mianowicie:
1) w dniu 14.12.2005 r. w miejscowości K., kierując samochodem osobowym przekroczył prędkość powyżej 50 km/godz., za co otrzymał 10 punktów,
2) w dniu 17.01.2006 r. w miejscowości S., nie zastosował się do znaku P-4 "linia podwójna ciągła", za co otrzymał 5 punktów,
3) w dniu 16.08.2006 r. w miejscowości R. został zatrzymany do kontroli i stwierdzono, że kierował samochodem w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, za co otrzymał 10 punktów /wpis tymczasowy/.
Sąd Rejonowy VII Wydział Grodzki, wyrokiem z dnia 7.12.2006 r., sygn. akt VII K 678/06 uznał M.K. za winnego tego, że w dniu 16.08.2006 r. w miejscowości R., województwa podkarpackiego kierował samochodem marki Honda Accord nr rej. [...] w stanie nietrzeźwości i za to na podstawie art. 178a § 1 kk został skazany na karę grzywny, a na podstawie art. 42 § 2 i art. 63 § 2 kk orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku, zaliczając na poczet tego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 16.08.2006 r.
Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 15.12.2006 r.
Przy takim stanie faktycznym, Starosta Powiatu decyzją z dnia [...] r., Nr [...] skierował M.K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii "B" i jednocześnie orzekł, że "nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia 2008-03-31 spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami".
SKO wszczęło z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty Powiatu, a następnie decyzją z dnia [...]r., Nr [...] stwierdziło nieważność decyzji tegoż Starosty z dnia [...]r.
Zdaniem SKO decyzja Starosty Powiatowego została wydana z rażącym naruszeniem art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908/, bo skoro pierwsze naruszenie przepisów ruchu drogowego M.K. popełnił w dniu 14.12.2005 r., a wyrok Sądu Rejonowego VII Wydziału Grodzkiego za trzecie naruszenie popełnione w dniu 16.08.2006 r. stał się prawomocny w dniu 15.12.2006 r., zatem wpis ostateczny za pierwsze naruszenie powinien być usunięty z ewidencji, bo z dniem 14.12.2006 r. upłynął okres jednego roku od dnia pierwszego naruszenia. W konkluzji SKO stwierdziło, że w takiej sytuacji "brak było podstaw prawnych do nałożenia na p. M.K. obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, gdyż otrzymana liczba punktów – pomniejszona o 10 punktów za naruszenie z dnia 14.12.2005 r. w miejscowości Koszyce – nie skutkuje nałożeniem takiego obowiązku".
Prokurator Rejonowy nie zgodził się z przytoczonym stanowiskiem SKO i w skardze wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji SKO, gdyż jego zdaniem "punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 20 punktów".
Szersza argumentacja SKO i Prokuratora jest przedstawiona w części historycznej niniejszego uzasadnienia.
Tak więc spór między SKO a Prokuratorem ma charakter prawny, zaś jego przedmiotem jest głównie interpretacja art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908, ze zm./, cytowana niżej skrótem P.r.d.
Odnosząc się do sporu, na wstępie należy objaśnić, iż instytucja stwierdzenia nieważności, unormowana w Kodeksie postępowania administracyjnego /k.p.a./, stwarza możliwość wycofania z obrotu prawnego decyzji administracyjnych i postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym dotkniętych najcięższymi wadami, przede wszystkim materialnoprawnymi.
Przedmiotem takiego postępowania jest wyłącznie kwestia ustalenia czy decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a., to zaś znaczy, iż w takim postępowaniu nadzwyczajnym organ nadzoru nie orzeka o prawach lub obowiązkach stron postępowania.
Pojęcie rażącego naruszenia prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest określone w k.p.a.
W nauce prawa administracyjnego i w orzecznictwie prezentowanego są następujące poglądy:
- naruszenie prawa jest rażące wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu prawnego, który nie budzi żadnych wątpliwości i może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu słów, z których się składa,
- według drugiego rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy skutki społeczno-gospodarcze naruszenia prawa są nie do pogodzenia z zasadą praworządności,
- gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości co do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów,
- o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki; oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. /por. Janusz Borkowski: Nieważność decyzji administracyjnej, Wyd. Zachodnie Centrum Organizacji, Łódź – Zielona Góra 1997 r., str. 102, Ludwik Żukowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Wydawnictwo Prawnicze PWN, W-wa 1998 r., str. 168-169, Wojciech Chróścielewski, Jan Paweł Tarno – Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Wyd. Prawnicze "Lexis-Nexis", Wydanie 2, W-wa 2006 r., str. 219 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8.04.1994 r. III ARN 15/94 – OSNCP Nr 3/1994, poz. 36/.
Po tym wprowadzeniu należy postawić pytanie, czy istotnie decyzja Starosty Powiatu została wydana z rażącym naruszeniem art. 130 ust. 2 P.r.d.
Przepis ten stanowi, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów.
Aczkolwiek powołany przepis prima facie może wywoływać wątpliwości co do jego treści, jednakże w orzecznictwie jest interpretowany odmiennie, w stosunku do interpretacji dokonanej przez SKO.
W judykaturze przyjmuje się, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, ale wyłącznie pod warunkiem, że kierowca przed upływem roku nie dopuścił się następnych naruszeń za które liczba punktów przekraczałaby 24, zaś data uprawomocnienia się wyroków stwierdzających winę kierowcy w zakresie naruszenia przepisów ruchu drogowego lub popełnienia przestępstwa związanego z kierowaniem pojazdu, nie ma żadnego znaczenia w przedmiocie sumowania punktów. /por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 13.07.2006 r., sygn. akt I OSK 1087/05, LEX nr 275433, oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6.03.2008 r., II SA/GL 25/2008.
Z przytoczoną interpretacją korespondują § 5 ust. 1 pkt 3 i § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.12.2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego /Dz. U. Nr 236, poz. 1998/.
Z powołanych przepisów wynika, że organ prowadzący ewidencję nie usuwa z ewidencji punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo, jeżeli kierowca przed upływem roku od dnia popełnienia naruszenia dopuścił się dalszych naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty, a w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy – 20 punktów.
Z przytoczonych rozważań wynika konkluzja, że decyzja Starosty Powiatu z dnia [...]r. w zakresie skierowania M.K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie jest dotknięta wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. SKO unieważniając wskazaną decyzję w podanym zakresie opierało się wyłącznie na interpretacji art. 130 ust. 2 P.r.d., nota bene błędnej.
Zaskarżona decyzja nie da się również pogodzić z zasadą praworządności, bo skutek tej decyzji de facto zmierzałby do obejścia prawa.
W konsekwencji Sąd przyjął, iż zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność o skierowaniu M.K. na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji została wydana z rażącym naruszeniem art. 130 ust. 2 P.r.d. i w związku z tym oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku.
Natomiast na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę Prokuratora w zakresie dotyczącym terminu poddania się M.K. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami.
Jak wskazano wcześniej, Starosta Powiatu w osnowie decyzji z dnia [...]r., Nr [...] orzekł, że "Nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia 2008-03-31 spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami".
W podstawie prawnej decyzji wymienił art. 114 ust. 1 P.r.d. Przywołany przepis, a konkretnie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, nie przewiduje terminu do złożenia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje kierowcy, przeto w takiej sytuacji decyzja Starosty Powiatowego w Mielcu w podanym zakresie była dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bo w tym zakresie została wydana bez podstawy prawnej. Taki pogląd jest prezentowany w orzecznictwie. /por. dla przykładu wyrok NSA z dnia 27.09.2007 r., sygn. akt I OSK 1363/06/.
Oznacza to tym samym, że zaskarżona decyzja SKO w tej części jest zgodna z prawem.
Skoro prawo materialne nie określa terminu sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, wobec czego właściwy organ na tle okoliczności sprawy powinien ocenić realną możliwość poddania się kierowcy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i w zależności od tego powinien zadecydować o konieczności wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, gdy kierowca w stosownym czasie nie zgłosił się na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja w części określonej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło