II SA/Rz 1351/18

WyrokWSA w Rzeszowie2019-03-06

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty rekompensaty pieniężnej za szkodę spowodowaną wadliwym wykonaniem mapy ewidencyjnej i błędną informacją z ewidencji gruntów, czy też takie żądanie powinno być rozpatrywane w trybie cywilnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego, ponieważ żądanie wypłaty rekompensaty pieniężnej za szkodę spowodowaną wadliwym wykonaniem mapy ewidencyjnej i błędną informacją z ewidencji gruntów ma charakter odszkodowawczy i cywilistyczny. Brak jest podstaw materialnoprawnych do rozpatrzenia takiego żądania w trybie administracyjnym, a powinno ono być dochodzone przed sądami powszechnymi.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpił do Starosty Powiatu o wypłatę rekompensaty pieniężnej w związku ze szkodą spowodowaną wadliwym wykonaniem mapy ewidencyjnej i błędną informacją z ewidencji gruntów, co skutkowało zapłatą za większą powierzchnię działek niż faktycznie posiadane. Starosta odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, wskazując na brak podstaw prawnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania i niewydanie decyzji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego -skargę oddala- Przedmiotem kontroli jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "WINGiK") z dnia [...] października 2018 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Powiatu (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] września 2018 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie "wypłacenia rekompensaty pieniężnej w wysokości 36 660 złotych". W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., póz. 2096 z późn. zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz. U. z 2017. 2101 z późn. zm.; dalej: "P.g.ik."). Z uzasadnienia postanowienia i akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia 11.06.2018r. S. P. (dalej: "skarżący") wystąpił do Starosty Powiatu jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o wypłatę "rekompensaty za szkodę spowodowaną wadliwym wykonaniem mapy ewidencyjnej i błędną informację z ewidencji gruntów dotyczącą działek nr 1303 i 1305 ujętych w poz. rej. 527 obrębu ewidencyjnego R..". W uzasadnieniu podał, że w 1991r. w oparciu o dane zawarte w operacie ewidencyjnym, aktami notarialnymi z dnia 25.07.1991r. i z dnia 30.12.1991r. nabył działkę nr 1303 o pow. 0.32 ha i działkę nr 1305 o pow. 0.08 ha, dokonując zapłaty za taką powierzchnię. W 1996r. Kierownik Urzędu Rejonowego decyzją z dnia [...].10.1996r. nr [...]dokonał sprostowania błędnego wpisu w operacie ewidencyjnym w wyniku czego powierzchnia jego działki nr 1303 "została zmniejszona" o 513m2 a działki nr 1305 o 98 m2 Z uwagi na brak właściwie prowadzonej ewidencji poniósł szkodę, dokonując zapłaty za "większą powierzchnię działek niż faktycznie one mają". Pomimo udzielonych przez Starostę Powiatu wyjaśnień z dnia 3 lipca 2018 r. pismem z dnia 13.08.2018r. skarżący ponowił swoje żądania dotyczące wypłaty rekompensaty, wnosząc jednocześnie o wydanie decyzji administracyjnej w tej kwestii. Starosta Powiatu powołując się na przepisy art. 61 a K.p.a., postanowieniem z dnia [...].09.2018r. nr [...]odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w powyższej sprawie. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, iż w świetle przepisów ustawy P.g.ik. i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków brak jest podstaw do wszczęcia takiego postępowania. W zażaleniu skarżący podtrzymał żądania wypłaty rekompensaty. Organ II instancji nie podzielił żądania przychylając się w całości do stanowiska organu I instancji o braku podstaw do wszczęcia postępowania. Jak wyjaśnił sprawy z zakresu prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane są przepisami ustawy P.g.ik. oraz przepisami rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2016. 1034). Żaden z przepisów powołanych aktów nie daje organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków legitymacji do wypłaty rekompensaty jakiej żąda skarżący. W skardze do Sądu skarżący zarzucił naruszenie art 61 § 1 K.p.a. i art 104 § 1 K.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania i nie wydanie decyzji administracyjnej w zakresie zgłoszonego żądania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymują stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa i opartego na tych przepisach rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "WINGiK") z dnia [...] października 2018 r., nr [...]utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Powiatu (dalej: "organ I instancji") z dnia[...]września 2018 r. nr [...]odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie "wypłacenia rekompensaty pieniężnej w wysokości 36 660 złotych" wydane na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Uregulowanie zawarte w ww. przepisie zawiera zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z nich dotyczy sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., należy rozumieć takie, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438). W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że podstawę odmowy wszczęcia postępowania stanowi druga przesłanka wymieniona w art. 61a § 1 K.p.a. Powodem odmowy wszczęcia postepowania jest uznanie przez organy obu instancji braku umocowania ustawowego do rozpatrzenia w trybie administracyjnym wniosku o odszkodowanie za wadliwe prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz wydawane uczestnikom obrotu informacje na jej podstawie. Sąd podziela to stanowisko. Zgłaszane we wniosku skarżącego roszczenia mają charakter odszkodowawczy, cywilistyczny. Źródłem szkody wg skarżącego jest brak utrzymywania ewidencji gruntów i budynków w stanie aktualności, a to poprzez błędne uwidocznienie w niej powierzchni działek. Jak twierdzi skarżący kupując nieruchomości zapłacił za większe działki niż jak się potem okazało wynosiła zgodna z prawem ich powierzchnia. Wg skarżącego to organy prowadzące aktualnie ewidencję gruntów i budynków odpowiadają za działania Kierownika Urzędu Rejonowego z lat 90 – tych ubiegłego wieku. Skarżący zgłosił roszczenie odszkodowawcze jednoznacznie wskazując na źródło szkody, wysokość odszkodowania i podmioty zobowiązane do jej naprawienia. Żądanie to mieści się w granicach art. 1 K.p.c., który definiuje pojęcie sprawy ze stosunków cywilnych. Jednocześnie żądanie to nie zostało przekazane do właściwości innych organów niż sądy powszechne przez przepisy szczególne po myśli art. 2 § 1 i 3 k.p.c. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 K.p.a., a skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło