II SA/Rz 1356/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [....] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. "A." Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Do skargi załączony został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. od wpisu od skargi. W jego uzasadnieniu podniesione zostało, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Z uwagi na toczące się w urzędach celnych postępowania została postawiona w stan likwidacji. Nie posiada środków na uiszczenie przedmiotowej opłaty. Ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że jej kapitał zakładowy to 1 000 000 zł, a wartość środków trwałych to 50 837,58 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka poniosła stratę w wysokości 577 250,48zł. Z załączonego natomiast bilansu likwidacyjnego na dzień 10 grudnia 2014 r. wynika, że wartość aktywów Spółki wynosiła 751 829,53 zł. Taką samą wartość na wskazany dzień przedstawiały jej pasywa. Z załączonego na dodatkowe wezwanie wyciągu z rachunku bankowego Spółki według stanu na dzień 30 września 2015 r. wynika saldo końcowe wynoszące 8 566,45 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Z mocy art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Regulacja powyższa wskazuje, że to strony postępowania sądowego zobligowane są do podjęcia starań mających na celu zgromadzenie środków niezbędnych do pokrycia kosztów tego postępowania. Tylko wyjątkowo, gdy własnymi działaniami nie są w stanie funduszy tych zgromadzić, możliwe jest udzielenie im wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy. W świetle art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej może zostać przyznane prawo pomocy w częściowym zakresie (o takie właśnie ubiega się Spółka), gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W treści powołanego art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. uwagę zwraca użyte przez ustawodawcę sformułowanie "może" w odniesieniu do uwzględnienia wniosku strony. Powyższe oznacza, że nawet spełnienie przez wnioskodawcę przewidzianej w przepisie tym przesłanki częściowego prawa pomocy, jego przyznanie nie jest obligatoryjne, a zależy od całokształtu różnych okoliczności odnoszących się do strony wnioskującej o wsparcie. W przypadku wniosków o dofinansowanie przez Państwo złożonych przez prowadzących działalność gospodarczą zwraca się ponadto w orzecznictwie sądowym uwagę, że koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28.03.2013 r. I OZ 232/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, przez pojęcie środków, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., należy rozumieć zarówno środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, jak również wartość środków trwałych oraz wysokość kapitału zakładowego danej osoby prawnej (zob. B. Dauter, Zwolnienia od kosztów sądowych (w:) S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007). Powyższe wskazuje, że uwzględnienie żądania osoby prawnej dotyczącego przyznania jej prawa pomocy winno następować w naprawdę wyjątkowych przypadkach. W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, taka wyjątkowa sytuacja nie występuje jednak w odniesieniu do skarżącej Spółki i to nawet wobec jej postawienia w stan likwidacji. Podstawowym argumentem na poparcie tej tezy jest fakt, iż według stanu rachunku bankowego na dzień 30 września 2015 r. Spółka dysponowała kwotą 8 566,45 zł, która jest wystarczająca do pokrycia kosztów wpisu od skargi, wynoszącego 100 zł, która to opłata jest przy tym najniższą przewidzianą przez ustawodawcę z tego właśnie tytułu. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku strony jest także fakt, że jej kapitał zakładowy wynosi 1 000 000 zł, zaś wartość środków trwałych to kwota 50 837,58 zł. Są to sumy, które wielokrotnie przekraczają wielkość wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Należy także zwrócić uwagę na okoliczność, iż Spółka występuje w sprawie za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika – adwokata, któremu będzie zobowiązana uiścić wynagrodzenie w wysokości z pewnością wyższej niż obecnie obciążająca Spółkę opłata od skargi. Z nadesłanych przez Spółkę dokumentów (deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres od czerwca do sierpnia 2015 r.) wynika, że nie prowadzi już ona działalności gospodarczej, jednak z wyciągów z rachunku bankowego wynika określony przypływ środków pieniężnych, co nie pozwala uznać, że poza zakresem możliwości płatniczych Spółki jest samodzielne sfinansowanie przez nią jej udziału w niniejszym postępowaniu. W świetle powyższego uznano, że brak jest podstaw do przerzucenia na innych obywateli ciężaru ponoszenia kosztów sądowych, do których uiszczenia zobowiązana jest Spółka. Skoro więc skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, to działając w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.