II SA/Rz 136/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-10-26

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać utrzymana w mocy, jeśli inwestycja nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, uznając, że obie były obarczone wadami prawnymi. Wojewoda błędnie uznał, że inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym, podczas gdy jego zapisy dopuszczały lokalizację infrastruktury technicznej. Starosta natomiast wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, m.in. poprzez nieprawidłowe nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności i brak analizy zgodności z planem miejscowym oraz interesem właścicieli.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S.A. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na potrzeby budowy gazociągów i metanolociągów. Starosta wydał decyzję zezwalającą na ułożenie urządzeń, mimo braku zgody właścicieli, powołując się na nieuregulowany stan prawny nieruchomości i decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, uznając inwestycję za niezgodną z planem miejscowym. Skarżąca spółka kwestionowała tę ocenę, twierdząc, że inwestycja jest zgodna z planem.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi A. S.A. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewodę [...] na rzecz strony skarżącej A. S.A. w [...] kwotę 714 zł /słownie: siedemset czternaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A S.A. z/s w [...] (dalej: A S.A.) jest wydana w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...]. Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku A S.A. z/s w [...] Oddział w [...] z dnia [...] maja 2015 r., decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] – wydaną na podstawie art. 124a i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782, dalej: u.g.n.) oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: K.p.a.) - ograniczył w okresie od 9 listopada 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. sposób korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w obrębie 4 Miasta [...], oznaczonej jako działka nr 72 o pow. 0,5874 ha, stanowiącej współwłasność po 1/3 części A. J., M. S. i S. S., poprzez zezwolenie wnioskodawcy na ułożenie i przeprowadzenie na nieruchomości trzech gazociągów DN50 i trzech metanolociągów DN15 ułożonych w jednym wykopie, ustalając niezbędną powierzchnię obszaru strefy kontrolowanej na 596 m² (pkt 1), wskazał, że zezwolenie obejmuje prawo wstępu w celu wykonania prac budowlano – montażowych na część nieruchomości o pow. 1511 m², stanowiącej pas gruntu oznaczony na załączonym do decyzji wyrysie z mapy ewidencyjnej (pkt 2), wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 6 u.g.n., właściciel zobowiązany jest udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i usuwaniem gazociągów, który to obowiązek podlega egzekucji administracyjnej (pkt 3), wskazał, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu inwestycji (pkt 4), wskazał, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej (pkt 5) oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 6). W uzasadnieniu wskazano, że proponowana lokalizacja urządzeń służących do przesyłania gazów na działce nr 72 jest zgodna z decyzjami Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] i z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Zagospodarowanie odwiertów P. 17, 18, 19k. KGZ J.". Podkreślono, że wg wnioskodawcy, proponowany przebieg gazociągu jest najmniej uciążliwym, a zarazem jedynym możliwym sposobem realizacji przedmiotowego zadania. Wg wnioskodawcy, nieuregulowany stan prawny przedmiotowej nieruchomości stanowił bezpośrednią przeszkodę przeprowadzenia skutecznych rokowa i uzyskania zgody na przeprowadzenie prac od S. S. i M. S., gdyż nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłym współwłaścicielu A. J. W tej sytuacji spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Odwołania (o tożsamej treści) od decyzji Starosty wnieśli S. S. i M. S., wnioskując o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, bądź uchylenie i wydanie rozstrzygnięcia o ograniczeniu sposobu korzystania z ich nieruchomości, które będzie powodować dla nich jako jej właścicieli jak najmniejsze uciążliwości. Zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124a w zw. z art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że nieruchomość będąca przedmiotem postępowania ma nieuregulowany stan prawny. Podkreślili, że stanowi ona ich współwłasność jako jedynych spadkobierców po zmarłym A. J., który był trzecim współwłaścicielem nieruchomości. Podnieśli także brak przeprowadzenia rzetelnych rozmów w kwestii wyrażenia przez nich zgody na udostępnienie nieruchomości w celu realizacji planowanej inwestycji. Dokonane ograniczenie nie jest dla nich najmniej uciążliwe i nie sprowadza się do niezbędnego minimum. Wskazali również na naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 w zw. z art. 77 , art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia z uwzględnieniem ich słusznego interesu i interesu społecznego, a także naruszenie art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 80, art. 107 § 3 i art. 108 § 1 K.p.a. i błąd w ustaleniach faktycznych (związany z uznaniem nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości). Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił decyzję organu I instancji w całości i jednocześnie odmówił ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie 4 Miasta [...], oznaczonej jako działka nr 72 o pow. 0,5874 ha w związku z niezaistnieniem przesłanek do udzielenia A S.A. Oddział w [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na części tej nieruchomości trzech gazociągów DN50 i trzech metanolociągów DN15 w ramach planowanego zamierzenia inwestycyjnego. W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda wyjaśnił, że decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości nie można nadać rygoru natychmiastowej wykonalności, który zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n. nadawany jest obligatoryjnie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, a która jest wydawana po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. W okolicznościach sprawy bez znaczenia jest także, czy nieruchomość posiada uregulowany stan prawny, gdyż art. 124 ust. 1 u.g.n. w sprawach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości ma zastosowanie zarówno do nieruchomości o uregulowanym jak i nieuregulowanym stanie prawnym. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W zakresie tej zgodności organ I instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych, gdyż w żadnej z decyzji lokalizacyjnych Wójta Gminy [...] na które powołał się Starosta, tj. decyzji z dnia [...] lutego i [...] października 2014 r. działka nr 72 - położona w obrębie 4 Miasta [...] - nie występuje. Również analiza załączników graficznych do tych decyzji wykazała, że działka ta nie została nimi objęta. Wojewoda wskazał ponadto, że w toku postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego sam inwestor wniósł o pominięcie tej działki. Wojewoda stwierdził również, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie wynika także z ustaleń Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "Za szpitalem" w P. – Etap I, uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2013 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. [...]). Z zapisów tego planu wynika, że nieruchomość nr 72 położona jest na obszarze MN5, przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Plan nie przewiduje innego przeznaczenia dla tego terenu, w tym realizacji zadania polegającego na zagospodarowaniu odwiertów P. 17, 18 i 19k – KGZ J. W zakresie rozwiązań gazowniczych przewiduje jedynie zasady zaopatrzenia poszczególnych budynków mieszkalnych w gaz ziemny, co ma odbywać się m. in. z istniejących stacji redukcyjno-pomiarowych II stopnia zlokalizowanych poza granicami planu, a także z istniejących gazociągów średnioprężnych oraz z rozbudowanej miejskiej sieci gazowej średniego i niskiego ciśnienia. Wnioskowane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości pozostaje zatem w sprzeczności zarówno z ustaleniami planu miejscowego odnoszącymi się do tej nieruchomości, jak i wydanymi decyzjami o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nieprzewidującymi takiego zamierzenia na terenie przedmiotowej nieruchomości. Skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyło A S.A. z/s w [...], reprezentowane przez pełnomocnika (radcę prawnego), wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Kwestionowanej decyzji zarzucono: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 124a w zw. z art. 124 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wynikające z błędnego ustalenia przez organ, że inwestycja jest niezgodna z m.p.z.p., podczas gdy z zapisów tego planu, w szczególności § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b, § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 5 ust. 1 pkt 2 lit. c, § 6 ust. 2 pkt 2 lit. f wynika, że możliwa jest budowa sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, zwłaszcza związanej z eksploatacją górniczą, - naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2013 r., polegające na arbitralnym ustaleniu, że planowane zamierzenie na działce nr 72 nie wynika z ustaleń planu; naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że decyzja organu I instancji - w szczególności pod względem zgodności z m.p.z.p. - opowiada prawu; naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji Starosty i odmówieniu ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw. W uzasadnieniu wywiedziono, że przedmiotem zamierzenia inwestycyjnego jest założenie i przeprowadzenie m. in. przez działkę nr ewid. 72, obręb 0004 trzech gazociągów i trzech metanolociągów, tj. urządzeń do przesyłania gazu i inhibitora hydratów (metanol) ułożonych w jednym wykopie i prowadzonych do Ośrodka Zbioru Gazu [...] 17, nie zaś jak ustalił organ, budowa sieci i urządzeń infrastruktury technicznej służących do dystrybucji gazu ziemnego do budynków zlokalizowanych w obszarze MN1-MN25. W ocenie skarżącej realizacja inwestycji nie jest sprzeczna z miejscowym planem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), stosownie do którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontekście powyższego skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji obarczone są wadami naruszenia prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik, co skutkowało koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną tych decyzji stanowił art. 124 ust. 1 u.g.n., stosownie do którego starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na niej ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie ze wskazanym w podstawie prawnej wniosku i decyzji Starosty art. 124a tej ustawy, przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7, art. 124b oraz art. 125 i art. 126 stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Do postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z tych nieruchomości stosuje się art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3 (stosownie do art. 113 ust. 6 u.g.n., przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe, przy czym na mocy ust. 7 tego artykułu, przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe). W sprawie nie budzi wątpliwości fakt wydania przez Wójta Gminy [...] na wniosek A S.A. w [...] Oddział w [...] dwóch decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego pn. "Zagospodarowanie odwiertów [...] 17,18 i 19k – KGZ [...]", tj. z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] (utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...]) oraz z dnia [...] października 2014 r. Nr [...], dotyczących wymienionych w nich działek położonych w sołectwach G. i G. w Gminie P[...] oraz w granicach administracyjnych Miasta [...] /decyzje te znajdują się w aktach administracyjnych sprawy, stąd nie budzi wątpliwości, że przy prawidłowo określonym numerze, błędne oznaczenie przez wnioskodawcę w piśmie inicjującym postępowanie daty wydania drugiej ze wskazanych decyzji, tj. [...] października 2014 r. zamiast [...] października 2014 r. - co następnie w wydanej decyzji powielił organ I instancji – miało charakter oczywistej omyłki/. Mimo że celem publicznym zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, w/w decyzje swym zakresem nie obejmowały jednak działki nr 72 położonej w obr. 4 Miasta [...], gdyż jak wynika z uzasadnienia decyzji SKO z dnia [...] maja 2014 r., inwestor mimo pierwotnego jej wskazania we wniosku o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, na dalszym etapie postępowania wniósł o jej pominięcie. W tej sytuacji, stosownie do regulacji art. 124 ust. 1 u.g.n., jedyną możliwością wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej działki w celu przeprowadzenia na niej urządzeń do przesyłania gazu była zgodność inwestycji z m.p.z.p. Wojewoda uchylając w trybie odwoławczym decyzję Starosty i odmawiając ograniczenia sposobu korzystania z działki nr 72 wskazał, że planowane zamierzenie inwestycyjne na działce nr 72 pozostaje w sprzeczności z ustaleniami MPZP "Za szpitalem" w P. – Etap I, uchwalonym uchwałą Rady Miasta [...] z dnia 23 maja 2013 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. [...]). Wojewoda wyjaśnił, że nieruchomość położona jest na obszarze MN5, przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną, a w zakresie rozwiązań gazowniczych dla tego terenu plan przewiduje jedynie zasady zaopatrzenia poszczególnych budynków mieszkalnych w gaz ziemny ze stacji redukcyjno – pomiarowych zlokalizowanych poza granicami planu, z istniejących gazociągów oraz z rozbudowanej miejskiej sieci gazowej. Tak więc plan miejscowy zdaniem Wojewody również nie przewiduje na obszarze działki nr 72 realizacji zadania polegającego na zagospodarowaniu odwiertów [...] 17,18 i 19k – KGZ [...]. Dokonana przez Sąd analiza akt sprawy i zapisów m.p.z.p. nie pozwala w tym zakresie na akceptację stanowiska Wojewody, który całkowicie pominął regulacje zawarte w Rozdziale 1 "Przepisy ogólne" wskazanego planu miejscowego. Na podstawie jego § 5 ust. 1 pkt 1a, w granicach całego obszaru objętego planem – położonego zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1b w terenie i obszarze górniczym złóż gazu ziemnego "[...]" - dopuszcza się rozbudowę, przebudowę i remonty istniejących sieci oraz budowę nowych urządzeń i sieci infrastruktury technicznej, jeżeli nie kolidują z innymi ustaleniami planu. Korespondują z tym zapisy planu zawarte w § 5 ust. 6 (wskazujące, że oznaczone na rysunku planu przebiegi sieci i lokalizacji istniejącej infrastruktury technicznej mogą ulec zmianie w przypadku likwidacji urządzeń, zmiany ich parametrów lub przebiegu trasy) oraz zapisy zawarte w Rozdziale 2 planu "Przepisy szczegółowe": - § 6 ust. 2 pkt 1a, zakazującego lokalizowania w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej MN1 - MN25 obiektów budowlanych oraz urządzeń infrastruktury technicznej określonych w § 5 ust. 1 pkt 2 a-c, tj. studni kopanych i wierconych, a także budynków, urządzeń i sieci innych niż związane z eksploatacją górniczą – w odległości 30 m od istniejących odwiertów odgazowujących Po2 – Po7, - § 6 ust. 2 pkt 2f, wprost dopuszczającego w terenach zabudowy jednorodzinnej lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Dopuszczalność lokalizowania na podstawie powyższych zapisów planu "nowych" urządzeń służących do przesyłania gazu na terenie objętym m.p.z.p. "Za szpitalem" w P. – Etap I nie budzi więc żadnych zastrzeżeń, w związku z czym zawarta w zaskarżonej decyzji odmowa ograniczenia przez Wojewodę korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr 72 z tego powodu, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie wynika z ustaleń planu miejscowego, była całkowicie nieuzasadniona. Wiązało się to z koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji Wojewody z obrotu prawnego z powodu naruszenia przy jej wydawaniu art. 124 ust. 1 u.g.n., co jednak nie jest jednoznaczne z tym, że za prawidłową należało uznać ograniczającą sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2015 r. W tym zakresie bowiem, jak słusznie zauważył Wojewoda, podstawy do tego nie mogły stanowić wymienione powyżej decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na które powołał się Starosta, bowiem działka nr 72 nie została tymi decyzjami objęta. Niezależnie więc od decyzji Wojewody, jako uchybiająca przepisom postępowania (w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.) uchyleniu podlegała także poprzedzająca ją decyzja Starosty, która nie została przez ten organ wogóle oceniona pod względem zgodności z m.p.z.p. (bez znaczenia pozostaje, że również inwestor we wniosku inicjującym postępowanie powołał się zarówno na ustalenia m.p.z.p. jak i wydane decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdyż to do organu wydającego decyzję należy ustalenie właściwej podstawy prawnej żądania; w razie wątpliwości, okoliczność ta powinna zostać wyjaśniona poprzez wezwanie inwestora do złożenia stosownego oświadczenia /sprecyzowania wniosku). W stosunku do decyzji Starosty Sąd dodatkowo stwierdził następujące nieprawidłowości: 1. treść decyzji pierwszoinstancyjnej określając zakres ingerencji w prawo własności działki nr 72 odwołuje się do jego oznaczenia "na wyrysie z mapy ewidencyjnej stanowiącej załączniki do niniejszej decyzji" (pkt 2). Pomijając, że decyzja ta zawiera tylko jeden załącznik w postaci wyrysu z mapy ewidencyjnej należy zauważyć, że do załączników stanowiących integralną część rozstrzygnięcia mają zastosowanie ogólne reguły wydawania decyzji wymienione w art. 107 § 1 K.p.a. Taki załącznik powinien zatem również być podpisany przez osobę upoważnioną do wydania decyzji (imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe), które to wymaganie nie zostało w niniejszej sprawie spełnione; decyzja została wydana przez działającego z upoważnienia Starosty Kierownika Referatu Ochrony Środowiska i Gospodarki Nieruchomościami, zaś jedyny widniejący na załączniku podpis Inspektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami odnosi się stricte do sporządzenia samego wyrysu z mapy ewidencyjnej i został odbity mechanicznie (jest to ten sam wyrys, co załączony przez inwestora do wniosku, obrazujący zamierzony przebieg planowanej inwestycji). W tym zakresie decyzja organu I instancji nie jest więc kompletna; 2. nieuzasadnione nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności (pkt 6), stanowiące naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n.; zgodnie bowiem z tym przepisem, w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym rygor taki - po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1 tego artykułu - może być nadany przez starostę na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, dopiero decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Taka decyzja jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości, co oznacza, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności) może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości i tylko w zakresie nią objętym (por. m.in. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2015 r. II SA/Bk 969/14 oraz WSA w Szczecinie z dnia 8 maja 2014 r. II SA/Sz 1489/13); 3. brak wykazania, by organ akcentując w uzasadnieniu decyzji interes społeczny w realizacji inwestycji dokonał stosownej analizy, czy proponowany przez inwestora sposób jej realizacji (w szczególności przebieg) jest jak najmniej uciążliwy dla właścicieli nieruchomości. Z istoty art. 124 ust. 1 u.g.n. wynika powinność wzięcia przez organ pod uwagę również tego aspektu i ustalenia, czy udzielenie inwestorowi zezwolenia jest uzasadnione (stanowi najlepszy wariant realizacji inwestycji), czy jej zakres ograniczony został do niezbędnego minimum i czy odbędzie się to z jak najmniejszą szkodą dla nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja. Mimo że zarówno na podstawie dołączonego do wniosku wyrysu z mapy ewidencyjnej jak i odpowiadającego mu załącznika do decyzji Starosty obrazujących przebieg gazociągu można domniemywać dążenie do jak najmniejszego obciążenia działki nr 72 (poprzez jego poprowadzenie jej zachodnim krańcem), powinno to zostać w należyty sposób wykazane i uzasadnione w wydanej decyzji, aby organ realizując wynikającą z art. 11 K.p.a. zasadę przekonywania stron co do słuszności sposobu załatwienia sprawy, nie narażał się na zarzut dowolności rozstrzygnięcia. Jak już wskazano, decyzja Starosty nie zawiera w tym względzie żadnych ustaleń, nie ustosunkowując się chociażby do bardzo ogólnikowego twierdzenia zawartego przez inwestora w uzasadnieniu wniosku, że "usytuowanie wyżej opisanych rurociągów jest najmniej uciążliwym, a zarazem jedynym możliwym sposobem realizacji przedmiotowego zadania", co stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Powyższe uzasadniało uchylenie przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. zaskarżonej decyzji Wojewody oraz wydanej w pierwszej instancji decyzji Starosty, o czym Sąd orzekł pkt I wyroku. Niezależnie od opisanych wyżej uchybień, dalszy przebieg postępowania administracyjnego determinowany będzie także aktualnym stanem prawnym przedmiotowej nieruchomości. Wymagało to będzie wstępnego ustalenia, czy zostało zakończone postępowanie po zmarłym A. J. jako jej współwłaścicielu (na jego wszczęcie wskazali w toku postępowania M. S. i S. S. wyjaśniając przy tym, że są jedynymi jego spadkobiercami). Jeżeli tak, brak będzie podstaw do kwalifikacji nieruchomości jako posiadającej nieuregulowany stan prawny (art. 124a w zw. z art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n.), a tym samym stosowania wskazanych w art. 124a przepisów tej ustawy, przewidujących m.in. w miejsce rokowań stosowne ogłoszenia o zamiarze ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z danej nieruchomości. Stwierdzenie jednakże uregulowanego stanu prawnego działki nr 72 implikowało będzie zastosowanie art. 124 ust. 3 u.g.n., stosownie do którego udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, powinno być poprzedzone rokowaniami podmiotu zamierzającego wystąpić z wnioskiem o zezwolenie z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Przepis ten nie określa formy prowadzenia rokowań, jednakże spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów nie doszło do zawarcia porozumienia co do warunków udostępnienia nieruchomości. W myśl wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 grudnia 2007r. II SA/Go 579/07, niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. W okolicznościach sprawy o braku skuteczności rokowań nie przesądza uchylenie się przez M. S. i S. S. od skutków prawnych zawartych z inwestorem w dniu [...] lipca 2014 r. umów na wejście w teren i zajęcie nieruchomości (z powodu rozbieżności co do przebiegu planowanego gazociągu przedstawionego przez pracownika Spółki z uwidocznionym na załączniku graficznym do umowy). Z analizy akt administracyjnych sprawy nie wynika bowiem kategoryczna odmowa zawarcia przez nich porozumienia co do udostępnienia nieruchomości. W dniu [...] września 2015 r. do protokołu zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie (k. 31 akt administracyjnych organu I instancji), S. S. zawnioskowała o zmianę treści umowy poprzez umiejscowienie gazociągu na całej długości działki w rurach osłonowych. Wniosek co do wykonania zabezpieczenia gazociągów na ewentualność zjazdów w przypadku podziału w przyszłości działki nr 72 na mniejsze podtrzymali w toku rozprawy administracyjnej w dniu [...] września 2015 r. pełnomocnicy M. S. i S. S. (k. 8 akt sprawy I instancji), uzależniając od tego jego akceptację. Co istotne, w toku tej rozprawy pełnomocnik Spółki złożył zapewnienie co do wykonania przez inwestora tych zabezpieczeń, zobowiązując się także dostarczyć "zobowiązanie projektanta wraz z oświadczeniem dotyczące powyższej sprawy". Mimo że z uwagi na nieuregulowany stan prawny nieruchomości, w dacie wydawania przez Starostę decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości ([...] listopada 2015 r.) nie miało to znaczenia w sprawie, niemniej należy zauważyć, że jak wynika z protokołu z dnia [...] października 2015 r. z zapoznania się pełnomocnika M. S. z materiałem dowodowym (k. 6), przedmiotem jego zainteresowania były ewentualne dodatkowe informacje ze strony A. Nie można zatem wykluczyć, o ile postępowanie spadkowe po A. J. zakończyło się i znane są wszystkie osoby którym względem przedmiotowej działki przysługują uprawnienia właścicielskie, że nie jest możliwe zawarcie przez nie potencjalnego porozumienia z inwestorem co do wykonania prac. Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wskazania co do dalszego postępowania, które wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku. O kosztach postępowania, na które złożyły się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictw (2 x 17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło