II SA/Rz 1363/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-12-08
Skład orzekający: SWSA Maciej Kobak, Piotr Godlewski, AWSA Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady czynnego udziału strony, w sytuacji gdy pełnomocnik strony dwukrotnie wnosił o odroczenie terminu czynności dowodowych, a drugi wniosek został złożony w dniu czynności na godzinę przed ich rozpoczęciem?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że Wojewoda nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organ ten zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu, a zarzucane naruszenia przepisów postępowania nie miały miejsca. Pełnomocnik strony dwukrotnie wnosił o odroczenie terminu czynności dowodowych, a drugi wniosek, złożony w dniu czynności na godzinę przed ich rozpoczęciem bez uprawdopodobnienia, nie mógł być podstawą do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
A. D. wniosła o wymeldowanie swojego męża, P. D., z pobytu stałego, argumentując, że opuścił on lokal w wyniku postanowienia sądu o opuszczeniu lokalu i zakazie zbliżania się, nie partycypuje w kosztach utrzymania i nie utrzymuje kontaktów z rodziną. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o wymeldowaniu. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady czynnego udziału strony. A. D. wniosła sprzeciw od decyzji Wojewody, kwestionując zasadność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2021 r. sprawy ze sprzeciwu A. D. od decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A. D. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 1363/21
UZASADNIENIE
Przedmiotem sprzeciwu A. D. jest decyzja Wojewody z [...] sierpnia 2021r. nr [...], uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] o wymeldowaniu P. D. z pobytu stałego z lokalu i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z 10 maja 2021 r. A. D. wniosła o wymeldowanie męża P. D. z pobytu stałego w lokalu w [...] argumentując, że małżonek opuścił ww. lokal w dniu 27 sierpnia 2020 r. i w nim już nie zamieszkuje. Opuszczenie lokalu nastąpiło w wyniku wydania przez Sąd Rejonowy postanowienia (w wyroku z 13 października 2020r.) w którym, zastosowano środek zapobiegawczy w postaci orzeczenia o opuszczeniu lokalu na okres próby tj. dwóch lat. Strona wskazała, że P. D. nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, w którym jest zameldowany, jak również w mieszkaniu tym nie znajdują się żadne jego rzeczy osobiste. P. D. nie utrzymuje z żoną A. D. i ich małoletnią córką żadnych kontaktów, ponieważ ma sądowy zakaz zbliżania się do żony. Wnioskodawczyni wskazała, że jest ofiarą przemocy fizycznej i psychicznej swojego męża, za co został skazany prawomocnym wyrokiem o przestępstwo z art. 207 § 1 kk (sygn. akt [....]). Ponad to A. D. i P. D. są w trakcie sprawy rozwodowej i mają zasądzoną rozdzielność majątkową. Wnioskodawczyni wskazała, że chce wymeldować męża, ponieważ obawia się o bezpieczeństwo swoje i małoletniej córki.
W toku postępowania ustalono, że A. D. jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu z P. D. Organ I instancji przeprowadził dowód z przesłuchania świadków: C. D. oraz K. B., które zeznały, że znają P. D., jednak od około lata 2020 r. nie widują go na posesji w [...]. Świadkowie zeznali, że osoba ta opuściła sporny lokal, przeprowadzając się do domu rodzinnego, a nawet do nowej partnerki i do tej pory nie powróciła do miejsca swojego zameldowania na pobyt stały. Świadkowie zeznali, że wiedzieli o problemach tej rodziny i uzależnieniu P. D. od alkoholu.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ dał wiarę zeznaniom słuchanych w sprawie świadków, gdyż są stanowcze, spójne i logiczne oraz wzajemnie się uzupełniają. Nadto osoby przesłuchiwane w charakterze świadków są mieszkańcami domów położonych w bliskim sąsiedztwie. Dysponują zatem wiedzą odnośnie do istotnych w tej sprawie okoliczności, na które byli przesłuchiwani. Są to osoby obce dla stron postępowania, przez co, w ocenie organu, brak jest jakichkolwiek podstaw aby odmówić im wiarygodności.
Złożone zeznania znalazły nadto pełne potwierdzenie w oględzinach lokalu w wyniku których stwierdzono, że P. D. w nim nie przebywa. Nie ujawniono również jakichkolwiek przedmiotów do niego mogących należeć czyli ubrań, butów czy przyborów toaletowych oraz przedmiotów trwałego użytkowania.
Przesłuchana A. D. podtrzymała swoje stanowisko co do wymeldowania męża. Wyjaśniła, że nie utrzymuje z nim kontaktów i nie wyobraża sobie, aby mąż powrócił do miejsca zameldowania ponieważ jest ofiarą jego przemocy psychicznej i fizycznej. Zeznała, że przez lata znęcał się nad nią psychicznie i fizycznie. P. D. opuszczając sporny lokal zabrał nie tylko swoje rzeczy, ale też rzeczy, które wchodziły w skład majątku wspólnego (kosiarkę, piłę, drobny sprzęt).
W związku z powyższym, Wójt Gminy [....] decyzją z [...] lipca 2021r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu P. D. z pobytu stałego w lokalu w [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w obliczu prawomocnego orzeczenia sądowego o nakazie opuszczenia spornego lokalu, nie jest możliwe na dzień dzisiejszy, aby P. D. ponownie wprowadził się do niego. W postępowaniu udowodniono, że P. D. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania a opuszczenie lokalu należy oceniać jako dobrowolne i trwałe.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. D. – reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata L. K., w którym zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez błędne przyjęcie, iż mimo posiadania przez skarżącego tytułu współwłasności do lokalu został z niego wymeldowany;
- sprzeczność istotnych ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym wyrażający się poprzez brak należytej analizy materiału dowodowego i błędne wnioski wywiedzione przez Wójta Gminy [....] a następnie podniesione w treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] lipca 2021 roku, dotyczące zasadności orzeczenia o wymeldowaniu P. D. z pobytu, mimo iż nie dokonano konfrontacji P. D. z A. D. oraz zaniechano przesłuchania P. D. na okoliczność jego aktualnego miejsca pobytu ;
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności ( t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 510 ze późn. zm. ) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię w ich wyniku niezasadne wydanie decyzji o wymeldowaniu P. D. z pobytu stałego w lokalu w [...].
W związku z powyższymi Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Wojewoda decyzją z [...] sierpnia 2021r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Wojewoda uznał, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, które dowodziłoby zgodnie z prawem, że P. D. opuścił miejsce pobytu stałego w lokalu w [...].
Wojewoda wskazał, że pismami z dnia 8 czerwca 2021 r. organ wezwał A. D. i pełnomocnika P. D. adw. L. K. do osobistego stawienia się w charakterze strony w dniu 23 czerwca 2021 r. celem przesłuchania. Również pismami z dnia 8 czerwca 2021 r. Wójt Gminy [...] zawiadomił wyżej wymienione osoby o tym, że w dniu 23 czerwca 2021 r. planuje przesłuchać świadków i przeprowadzić oględziny w lokalu. W dniu 23 czerwca 2021 r. w czasie trwania postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie do Wójta Gminy [....] wpłynął elektronicznie wniosek pełnomocnika P. D. o odroczenie terminu czynności administracyjnych zaplanowanych na dzień 23 czerwca 2021 r. Taki sam wniosek własnoręcznie podpisany przez adw. L. K. wpłynął do Wójta Gminy [...] w dniu 24 czerwca 2021 r.
W dniu 23 czerwca 2021 r. Wójt Gminy [...] przeprowadził czynności dowodowe, to jest przeprowadził oględziny lokalu, przesłuchał A. D. i dwóch świadków. W wyżej opisanych czynnościach nie brał udziału ani P. D., ani jego pełnomocnik adwokat L. K. Pismem z dnia 25 czerwca 2021 r. organ zawiadomił A. D. i pełnomocnika P. D. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W tym samym piśmie uznano wniosek o zmianę terminu czynności dowodowych zaplanowanych na dzień 23 czerwca 2021 r. za niezasadny.
Zdaniem Wojewody postępowanie organu pierwszej instancji budzi wątpliwości, co do jego zgodności z prawem. Wójt Gminy [...] nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego na to, iż wniosek pełnomocnika P. D. jest niesłuszny w tym sensie, ze pełnomocnik ten mógł brać udział w czynnościach dowodowych w dniu 23 czerwca 2021 r. Zdaniem Wojewody brak zapewniania pełnomocnikowi strony i samej stronie czynnego udziału w postępowaniu jest naruszeniem przepisów art. 10 § 1, art. 79 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), dalej: k.p.a. w związku z art. 86 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 92 w związku z art. 40 § 2 k.p.a.
Zdaniem organu odwoławczego Wójt Gminy [...] powinien wyznaczyć nowy termin czynności dowodowych tak, aby strony i pełnomocnik strony mieli możliwość wziąć w nich udział.
Innym mankamentem postępowania było zdaniem Wojewody wezwanie przez organ pierwszej instancji pełnomocnika P. D. do osobistego stawienia się w charakterze strony w dniu 23 czerwca 2021 r. Jednocześnie organ nie wezwał P. D. do stawienia się w charakterze strony celem przesłuchania go. Organ powinien był wezwać w adw. L. K. do stawienia się w charakterze pełnomocnika a nie strony, którą jest P. D. Pełnomocnik strony nie może być przesłuchiwany w charakterze strony w trybie art. 86 k.p.a., bowiem przesłuchanie strony jest czynnością osobistą.
Mając na uwadze opisane naruszenia prawa Wojewoda uznał na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem organu odwoławczego trzeba jeszcze raz bardziej wnikliwie i dokładnie przeprowadzić postępowanie, to znaczy przesłuchać z urzędu dorosłych domowników lokalu przy ul. [...] w [...] i większą liczbę sąsiadów tego budynku, a na końcu strony. Wójt powinien zwrócić się także do stron postępowania i pełnomocnika strony adw. L. K., aby wskazały organowi adresy osób, które mogłyby być przesłuchane w charakterze świadków. W razie niestawiennictwa P. D. na termin przesłuchania należy poprosić go o udzielnie odpowiedzi na pytania zadane mu w formie pisemnej i zakreślić równocześnie termin w ciągu, którego będzie się oczekiwać odpowiedzi.
A. D. wniosła sprzeciw od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie. art. 138 § 2 k.p.a., przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy.
Mając na względzie powyższe Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
W uzasadnieniu Strona zakwestionowała pogląd Wojewody, jakoby organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego zgodnie z prawem. Zdaniem Strony celem P. D. było notoryczne uchylanie się od dokonania czynności administracyjnych. Pierwotnie czynności te były zaplanowane na dzień 8 czerwca 2021 r. Jednakże z uwagi na złożony przez pełnomocnika strony wniosek o zmianę terminu ich przeprowadzenia z uwagi na zaplanowane wcześniej rozprawy, posiedzenia i czynności procesowe organ pierwszej instancji wniosek uwzględnił. Przedmiotowy wniosek wpłynął w dniu 7 czerwca 2021 r., a więc na jeden dzień przed planowanymi czynnościami administracyjnymi, co wzbudza wątpliwości, albowiem rozprawy czy czynności procesowe wyznaczane są przez sąd z odpowiednim wyprzedzeniem i pełnomocnikowi takie terminy są dużo wcześniej znane. Kolejny termin czynności został wyznaczony na dzień 23 czerwca 2021 r. i po raz kolejny pełnomocnik P. D. złożył wniosek o ich odroczenie (w tym samym dniu 23 czerwca 2021 r.) powołując się na te same okoliczności co poprzednio, nie załączając jednocześnie żadnych dowodów potwierdzających rzekome wyznaczenie pilnych czynności procesowych. Wobec powyższego organ pierwszej instancji nie uwzględnił przedmiotowego wniosku.
W przedmiotowej sprawie w sposób wyczerpujący przeprowadzono postępowanie dowodowe. Zostało przesłuchanych dwóch świadków, którzy zgodnie potwierdzili fakt, że P. D. nie mieszka na posesji przy ul. [....]. Przedmiotowa okoliczność znajduje potwierdzenie w dokumencie urzędowym jakim jest wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział Kamy z dnia 13 października 2020 r., który w pkt IV zobowiązuje P. D. do opuszczenia lokalu znajdującego się w [...] przy ul. [...], zajmowanego wspólnie z A. D. oraz zobowiązuje go do powstrzymywania się od kontaktowania z pokrzywdzoną A. D. i zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów. Na skutek wydanego wyroku P. D. opuścił lokal przy ul. [...]. Ponadto przeprowadzono oględziny przedmiotowego lokalu, z których w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika, że w lokalu nie znajdują się żadne rzeczy P. D. Z uwagi na ww. wyrok (zakaz zbliżania się) nie mogło w niniejszej sprawie dojść do przeprowadzenia czynności z udziałem obu stron. Niezasadnym jest więc wskazanie przez organ odwoławczy konieczności przesłuchania większej liczby świadków, a także dorosłych domowników lokalu przy ul. [...]. Jedynym bowiem dorosłym domownikiem tego lokalu jest wnioskodawczyni A. D. Powyższe świadczy o tym , że organ odwoławczy nie rozpatrzył niniejszej sprawy w sposób wnikliwy i dokładny.
Strona podniosła, że organ pierwszej instancji umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego w trybie art. 10 § 1 k.p.a. i na skutek powyższego nie wpłynęły żadne wnioski zarówno ze strony P. D. jak i jego pełnomocnika. Z tych przyczyn, brak było podstaw do wydania, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. zaskarżonej decyzji kasatoryjnej.
Wojewoda w odpowiedzi na sprzeciw wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1. P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.). Zatem sąd administracyjny rozpatrując sprzeciw ogranicza się jedynie do oceny, czy ziściły się przesłanki, umożliwiające organowi odwoławczemu wydanie decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Ustawodawca wyłączył tym samym na tym etapie możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co zostało uregulowane w wyodrębnionym obecnie art. 138 § 2a K.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, wskazywanych przez Wojewodę. Nie można również podzielić zapatrywania organu odwoławczego, że nie doszło do wyjaśnienia zakresu sprawy, co uprawniałoby do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Zdaniem Wojewody w trakcie postępowania przed organem I instancji doszło do naruszenia art. 10 § 1, art. 79 § 1 k.p.a. w związku z art. 86 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 92 w związku z art. 40 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy upatrywał naruszenia powyższych przepisów w tym, że P. D. nie miał możliwości udziału w czynnościach dowodowych istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zdaniem Sądu organ I instancji zapewnił wszystkim stronom postępowania czynny w nim udział, w tym P. D.
Nie sposób zgodzić się z zaleceniem Wojewody, że Wójt Gminy [...] powinien wyznaczyć nowy termin czynności dowodowych tak, aby strony i pełnomocnik strony mieli możliwość wziąć w nich udział. Taką możliwość P. D. miał zapewnioną w trakcie całego postępowania przed organem I instancji, o czym świadczy następująca chronologia zdarzeń.
Pierwotnie organ I instancji skierował wezwanie do P. D. dnia 17 maja 2021r. do osobistego stawiennictwa w charakterze strony na dzień 8 czerwca 2021r., jak również skierował zawiadomienia z dnia 17 maja 2021r. o planowanych oględzinach w lokalu w dniu 8 czerwca 2021r. i przesłuchaniach dwóch świadków w tym samym dniu. Po doręczeniu tych zawiadomień do postępowania zgłosił się adwokat L. K. – jako pełnomocnik P. D., który złożył wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na trwające postępowanie rozwodowe i odwołanie czynności administracyjnych zaplanowanych a dzień 8 czerwca 2021r. Wniosek ten został załatwiony odmownie postanowieniem Wójta z 8 czerwca 2021r.
Następnie, dnia 7 czerwca 2021r. pełnomocnik wniósł o odroczenie terminu czynności zaplanowanych na dzień 8 czerwca 2021r. z uwagi na zaplanowane wcześniej również na ten dzień rozprawy i inne czynność procesowe. Wniosek ten organ I instancji uwzględnił i w wyniku tego wyznaczył nowy termin czynności na dzień 23 czerwca 2021r. Zawiadomienia w tym przedmiocie doręczono pełnomocnikowi P. D. w dniu 10 czerwca 2021r. - na ponad 10 dni przed wyznaczonym terminem a zatem z zachowaniem wymogów z art. 79 § 1 k.p.a.
Następnie pełnomocnik P. D. w dniu 23 czerwca 2021r. o godz. 9.24 (jak wynika z prezentaty na piśmie) złożył wniosek o odroczenie czynności zaplanowanych na dzień 23 czerwca na godz. 10.30 z udziałem jego mocodawcy z uwagi na nagłe wyznaczenie pilnych czynności procesowych również na dzień 23 czerwca 2021r. Wniosek ten przez Wójta został rozpoznany odmownie 25 czerwca 2021r. z uwagi na to, że zaplanowane czynności już się odbyły. Niemniej organ I instancji powiadomił Stronę o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych materiałów dowodowych. Zdaniem Wojewody Wójt Gminy [...] nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego na to, iż wniosek pełnomocnika P. D. jest niesłuszny w tym sensie, że pełnomocnik ten mógł brać udział w czynnościach dowodowych w dniu 23 czerwca 2021 r. Z tak przedstawioną oceną organu odwoławczego nie sposób się zgodzić.
Organ w żadnym razie nie ma obowiązku udowadniania, że pełnomocnik nie może brać udziału w czynności – wykazanie tego rodzaju okoliczności ciąży na samym profesjonalnym pełnomocniku. Na organie ciąży natomiast obowiązek zapewnienia stronie czynnego udział w postępowaniu i z tego zobowiązania Wójt w pełni się wywiązał. Organ skrupulatnie zawiadamiał pełnomocnika o każdej zaplanowanej czynności dowodowej z wyprzedzeniem co najmniej 7 – dniowym stosownie do art. 79 § 1 k.p.a. Pełnomocnik wniósł o odroczenie czynności dowodowych dwukrotnie. Za pierwszym razem organ przychylił się do wniosku, choć wniosek pełnomocnika został złożony na dzień przed zaplanowanymi czynnościami i bez uprawdopodobnienia okoliczności kolizji terminów procesowych. Kolejny wniosek o odroczenie czynności pełnomocnik P. D. złożył w dniu podjęcia zaplanowanych czynności, jak wskazuje data prezentaty – o godz. 9 .24, tj. na godzinę przed zaplanowanym przesłuchaniem P. D. i w momencie, w którym odbyły się już oględziny zaplanowane na godz. 800 oraz trwały kolejne przesłuchania świadków. Składanie wniosku o odroczenie czynności na godzinę przez zaplanowanym terminem eliminuje a z całą pewnością w sposób znaczący ogranicza możliwość realnego rozpoznania tego rodzaju wniosku przez organ. Przede wszystkim jednak pełnomocnik, który wniósł po raz kolejny o odroczenie czynności dowodowych obowiązany jest wykazać, że nie jest w stanie wziąć udziału w czynnościach z przyczyn niezależnych. W niniejszej sprawie pełnomocnik powołał się enigmatycznie na nagłe czynności procesowe bez jakiegokolwiek uwiarygodnienia tej okoliczności. Skoro pełnomocnik sam dokonał wyboru pomiędzy obowiązkami zawodowym i dał pierwszeństwo innym zobowiązaniom przed reprezentowaniem P. D. – to nie powinien następnie podnosić zarzutu, że organ nie dokonał czynności dowodowych bez jego udziału. Organ dwukrotnie wzywał P. D. w celu przesłuchania w charakterze strony a pełnomocnik dwukrotnie wnosił o odroczenie czynności, przy czym pierwszy wniosek został uwzględniony. Drugie żądanie nie zostało uwzględnione co jednak w realiach niniejszej sprawy nie stanowi o naruszeniu zasady czynnego udziału w postępowaniu zważywszy, że wniosek został zgłoszony w dniu samej czynności – pozbawiając tym organ możliwości realnego rozpoznania tego wniosku. Po drugie pełnomocnik w żadnym stopniu nie uprawdopodobnił, że nie był w stanie rzeczywiście wziąć udziału w zaplanowanych czynnościach dowodowych.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Czynny udział niewątpliwie został stronie zapewniony, o czym świadczą kolejne zawiadomienia o planowanych czynnościach dowodowych, jak i zawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.
Niezasadne jest w związku z tym zalecenie Wojewody, aby Wójt wyznaczył nowy termin czynności dowodowych tak, aby strony i pełnomocnik mieli możliwość wziąć w nich udział. Strony był zawiadamiane o terminach czynności dowodowych a pełnomocnik nie wykazał, że nie był w stanie wziąć w nich udziału. Jeżeli strona mimo wezwań spełniających wymogi procesowe nie stawia się kolejny raz na wezwanie do przesłuchania w charakterze strony – ponosi konsekwencje stosowanej obstrukcji procesowej.
Sąd nie podzielił również oceny Wojewody co do obarczenia wezwania z dnia 8 czerwca 2021r. "mankamentem", który miał polegać na wezwaniu pełnomocnika P. D. adw. L. K. do osobistego stawienia się w charakterze strony w dniu 23 czerwca 2021 r. Wezwanie skierowano do pełnomocnika z przyczyn oczywistych – gdyż P. D. był przez niego reprezentowany. Wskazano w nim, że wzywa się do osobistego wstawiennictwa stronę – którą jest P. D. Znaczenie wezwania jest jasne, zgodne z treścią art. 50 i art. 51 k.p.a. a pełnomocnik Strony nie powinien był mieć wątpliwości co do jego treści. Nie zachodzą podstawy, aby w tym zakresie dopatrywać się naruszenia przepisów postępowania.
Sąd nie podzielił również stanowiska organu odwoławczego co do tego, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, które dowodziłoby zgodnie z prawem, że P. D. opuścił swoje miejsce pobytu stałego w spornym lokalu. W ocenie Sądu organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, w ramach którego przesłuchał Wnioskodawczynię oraz dwóch świadków, mieszkających w lokalach sąsiadujących z przedmiotową nieruchomością oraz przeprowadził oględziny spornego lokalu. W wyniku tych czynności ustalono, że P. D. w dniu 27 sierpnia 2020r. opuścił sporny lokal w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z 27 sierpnia 2020r., sygn. [....], w którym po rozpoznaniu zażalenia obrońcy oskarżonego P. D., utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 15 lipca 2020r., sygn. [...] o zastosowaniu wobec oskarżonego środka zapobiegawczego w postaci nakazu opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzoną A. D. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, gdy opuszczenie lokalu jest wynikiem działania stosownych organów bądź właściwych sądów – takich jak nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do członków rodziny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17, LEX nr 2695729; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 204/21, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Lublinie z 10 czerwca 2021 r., III SA/Lu 137/21, LEX nr 3214222).
Wojewoda nakazał przesłuchać z urzędu dorosłych domowników lokalu przy ul. [...] w [...] i większą liczbę sąsiadów tego budynku, a na końcu strony, jak również wezwać pełnomocnika P. D. do wskazania osób, które mogłyby być przesłuchane w charakterze świadków. Należy wskazać, że dorosłym domownikiem lokalu jest obecnie wyłącznie A. D., która w charakterze strony została już przesłuchana. Druga strona postępowania wzywana była do złożenia wyjaśnień, jednak do wezwań w tym przedmiocie się nie dostosowała. Trudno również doszukać się podstaw do przesłuchania większej liczby świadków, skoro organ I instancji przesłuchał już dwóch świadków, którzy mieszkają w sąsiedztwie spornego lokalu a zeznania ich są spójne z pozostałymi dowodami na okoliczność, że P. D. ze spornego lokalu się wyprowadził w sierpniu 2020r. i już w nim nie mieszka. Niewątpliwie pełnomocnik P. D., prawidłowo zawiadamiany o kolejnych czynnościach procesowych miał możliwość składania własnych wniosków dowodowych. Mimo to nie wnosił o przesłuchanie dodatkowych świadków. Odnośnie natomiast wniosku zawartego w odwołaniu o przeprowadzenie konfrontacji P. D. z Wnioskodawczynią należy wskazać, że jak słusznie podniesiono w sprzeciwie, dowód ten nie jest możliwy do przeprowadzenia, gdyż P. D. ma orzeczony zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną A. D. i zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów (wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z 13 października 2020r., sygn. [...]). Należy również mieć na uwadze, że w odwołaniu pełnomocnik nie przedstawił argumentów na okoliczność, że P. D. nie opuścił spornego lokalu w [...]. W zamian pełnomocnik zarzucał, że nie doszło do przesłuchania P. D. w sytuacji, w której sam dwukrotnie wnosił o odroczenie czynności przesłuchania swojego mocodawcy zaś drugi w kolejności wniosek złożył na godzinę przed rozpoczęciem czynności, bez uprawdopodobnienia okoliczności, że czynność w zaplanowanym terminie nie może się odbyć. Analizując całokształt okoliczności niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że nie zachodziły podstawy do wydania przez Wojewodę decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Nie doszło do naruszenia przepisów postępowania a postępowanie wyjaśniające nie jest obarczone wadami wskazanymi w zaskarżonej decyzji.
Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a. O zwrocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., na które składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło