II SA/Rz 1369/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie niestwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala- Przedmiotem skargi S. W. jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, dalej PWIS z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że dnia [...] maja 2013 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wpłynęło zgłoszenie podejrzenia u S. W. choroby zawodowej narządu słuchu z poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Po otrzymaniu karty oceny narażenia zawodowego obejmującej placówki, w których zatrudniony był wyżej wymieniony od 1974 r do nadal, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] wydał w dniu [...] września 2014 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u S. W. Uznał, że do urazu akustycznego doszło w 2003 r. w czasie pełnienia obowiązków służbowych w ramach zatrudnienia na stanowisku kierowcy pojazdu sanitarnego w Wojewódzkim Szpitalu [...] im. [...] w K. - po wyjeździe karetki do wypadku. Wykonane w 2003 r. badania audiometryczne wykazywały ubytek słuchu rzędu 50-60 dB w uchu prawym przy wyniku nieodbiegającym od normy dla ucha lewego. W wyniku leczenia zachowawczego uzyskano poprawę z rozpoznaniem nagłej głuchoty prawostronnej. Uwzględniając przede wszystkim asymetrię ubytku słuchu uznał, że brak jest podstaw do uznania patologii w narządzie słuchu jako schorzenie o etiologii zawodowej. Jednostka orzecznicza II stopnia - Instytut Medycyny Pracy im. [...] w [...] wydał w dniu [...] grudnia 2014 r. orzeczenie lekarskie nr [...], w którym także stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu S. W. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż aktualne badania słuchu wykazują wielkość średniego uszkodzenie słuchu u badanego wynoszące w uchu prawym 62 dB i w uchu lewym 55 dB. Stwierdzono, że obraz kliniczny uszkodzenia słuchu — objęcie uszkodzeniem słuchu zakresu również niskich, jak i średnich częstotliwości z zaznaczonym tak zwanym spłaszczeniem zapisu AT nie jest charakterystyczny dla obrazu uszkodzenia słuchu spowodowanego przewlekłym działaniem hałasu, tym bardziej, że uszkodzenie słuchu rozwinęło się nagle w postaci nagłej głuchoty w 2003 r., której przyczyną może być przebyty uraz akustyczny. Uraz ten nie stwarza podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a może stanowić jedynie podstawę do rozpatrywania zdarzenia jako wypadek przy pracy. Także dodatkowa opinia, o wydanie której wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w [...] organ I instancji w dniu [...] lutego 2015 r. nie potwierdziła rozpoznania choroby zawodowej z uwagi na stwierdzenie spłaszczenia progów słuchu niecharakterystycznego dla przewlekłego uszkodzenia słuchu, nagły rozwój tego uszkodzenia począwszy od 2003 r., rozwój asymetryczności uszkodzenia oraz obraz w badaniach audiometrycznych po 2003 r. uszkodzenia słuchu przemawiający za charakterem mieszanym przewodzeniowo - odbiorczym. Mając na uwadze treść orzeczeń jednostek orzeczniczych Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u S. W. rozpatrywanej choroby zawodowej: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo- nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słyszenia o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz , wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, Określonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, dalej "Rozporządzenie"). Nie zgadzając się z treścią wydanego rozstrzygnięcia S. W. w odwołaniu wyjaśnił, że od czasu hospitalizacji z rozpoznaniem nagłego niedosłuchu w uchu prawym, po 2003 r. nastąpiła dalsza progresja uszkodzenia słuchu, również ucha lewego na poziomie 55 dB, która ma niezaprzeczalny związek ze sposobem wykonywania pracy, gdyż nie jest ona wynikiem nagłego niedosłuchu ucha prawego, którego rozpoznanie nie znalazło w jego ocenie odzwierciedlenia w dokumentacji medycznej z pobytu w szpitalu, ponieważ skarżył się na szumy w uszach, które nie mogą być utożsamiane z wypadkiem lub urazem. Ponadto odwołujący nadmienił, że orzekający pominęli fakt, że w latach 80-tych pojazdy przystosowane do przewozu osób chorych/rannych nie posiadały środków zabezpieczających przed szkodliwym działaniem sygnałów dźwiękowych. Po rozpatrzeniu odwołania opisaną na wstępie decyzją działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 8 ust. 1 Rozporządzenia PWIS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości podzielając ustalenia i ich ocenę prawną wyrażoną przez organ I instancji. Wyjaśniając, że choroba zawodowa jest pojęciem szerszym niż choroba w sensie medycznym wskazał, że zadaniem biegłych jest orzeczenie o chorobie jako jednostce medycznej, zaś o tym czy dolegliwości strony są chorobą zawodową orzekają organy inspekcji sanitarnej. Zakresy pojęć "choroby" i "choroby zawodowej" pozostają ze sobą w stosunku pochłaniania w ten sposób, że stwierdzenie przez biegłych u strony choroby w sensie medycznym jest warunkiem sine qua non stwierdzenia przez organ administracji choroby zawodowej. Powołani w sprawie biegli mają orzec o występowaniu u strony schorzenia medycznego uwzględnieniem danych dotyczących warunków i środowiska pracy strony, rodzaju narażenia na czynniki chorobotwórcze i czasu ekspozycji oraz odpowiedzieć organowi na pytanie, czy ustalony w postępowaniu rodzaj czynników narażenia i długość narażenia mogą z medycznego punktu widzenia stanowić przyczynę stwierdzonej choroby oraz określić stopień prawdopodobieństwa tego faktu. Organ administracji jest związany treścią opinii lekarskich i nie ocenia jej pod względem merytorycznym, a jedynie pod względem formalnoprawnym, zaś dla ustalenia istnienia choroby zawodowej organ administracji musi ustalić, że strona cierpi na schorzenie określone w wykazie chorób zawodowych (co stwierdzają powołani biegli), że była narażona w środowisku pracy na czynnik chorobotwórczy mogący stanowić potencjalną przyczynę jej wystąpienia oraz zachodzi związek przyczynowy między narażeniem strony na czynnik chorobotwórczy w środowisku pracy, a stwierdzona chorobą. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy na podstawie opinii biegłych stwierdził, że brak jest w sprawie spełnienia pierwszej z powyższych przesłanek, zaś na podstawie własnych ustaleń uznał, że spełniona zostaje w sprawie przesłanka druga, zaś brak jest przesłanki trzeciej. Powyższe uniemożliwia rozpoznanie u strony choroby zawodowej. Wniosek taki wynikał z tego, że zainteresowany był narażony podczas pracy na hałas, który w zależności od czasu pracy przy włączonych sygnałach karetki mógł przekraczać normatywy higieniczne. Uszkodzenie słuchu na jakie cierpi zainteresowany me spełnia kryterium jednak choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób zawodowych, bowiem obraz choroby po analizie całości dokumentacji lekarskiej wskazuje na nagły uraz akustyczny, który w 2003 r. powinien być rozpatrzony jako wypadek przy pracy. W skardze na opisaną na wstępie decyzję S. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentacji załączonej do skargi oraz z dokumentacji w tym medycznej zgromadzonej w sprawie, a zalegającej w aktach PWIS i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie i na jego dowolnej ocenie, rozstrzygnięciu wątpliwości na niekorzyść skarżącego, a przez to nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy co doprowadziło do wadliwego wskazania etiologii pozazawodowej schorzenia i w konsekwencji spowodowało odmowę stwierdzenia choroby zawodowej, - naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 235 1 ustawy kodeks pracy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. Nr 24, poz. 141 ze zm.) w zw. z poz. 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do Rozporządzenia poprzez niestwierdzenie określonej w nim choroby zawodowej pomimo, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące jej stwierdzenie u skarżącego z uwagi na wielkość średniego uszkodzenia słuchu, wyliczonej jako średnia arytmetyczna z 1,2,3 kHz z najlepszych spośród 3 wykonanych kolejno odstępach dniowych, która wynosiła u skarżącego dla ucha prawego 62 dB zaś dla uch lewego 55 dB, a ponadto wykazano związek przyczynowy pomiędzy powyższym schorzeniem, a warunkami pracy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości badając zgodność rozstrzygnięć organu z przepisami obowiązującego prawa. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Skargę może uwzględnić wyłącznie wówczas gdy organ dopuści się naruszeń, o których mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego nie budzą zastrzeżeń i sprawa nadaje się do wyrokowania. Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej dotyczące S. W. dokonane zostało ze względu na uszkodzenie narządu słuchu z pozycji 21 wykazu chorób zawodowych. Prawidłowo przeprowadzona została ocena narażenia zawodowego przez cały okres jego zatrudnienia od dnia [...] lipca 1974 r. do nadal. Skarżący zatrudniony był w charakterze kierowcy w pojeździe sanitarnym. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy po przeprowadzeniu badań i zapoznaniu się z dokumentacją uznał, iż stwierdzona asymetria ubytku słuchu jest podstawą stanowiska organu, że patologia w narządzie słuchu nie ma podłoża zawodowego. Ponowne badanie skarżącego w Instytucie Medycyny Pracy w [...] nie przyniosło zmiany stanowiska orzeczniczego. Instytut w swej opinii uzasadnił, że za nierozpoznaniem choroby zawodowej narządu słuchu przemawiają: 1) objęcie w badaniu audiometrii tonalnej zakresu niskich i średnich częstotliwości tzw.: spłaszczenie progów słuchu, oraz 2) niecharakterystyczne dla przewlekłego uszkodzenia słuchu oraz jego uszkodzenia począwszy od 2003 r. i rozwój asymetryczności uszkodzenia i jego charakter przewodzeniowo - odbiorczy. Materialnoprawną przesłankę stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczył przepis art. 2351 kodeksu pracy, zgodnie z jego treścią za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Stosownie zaś do art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby zawodowej. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego w tym orzeczeń specjalistycznych placówek medycznych. Rozporządzenie przewiduje możliwość weryfikacji wyników badań i ustaleń jednostki orzeczniczej I - go stopnia poprzez badanie przeprowadzone przez jednostkę II – go stopnia. Przenosząc rozważania powyższe na grunt przedmiotowej sprawy uznać należy, że postępowanie prowadzone było z poszanowaniem przepisów K.p.a. i cytowanego rozporządzenia a badania przeprowadziły obie jednostki orzecznicze. Istniejące narażenie zawodowe nie budzi również wątpliwości lecz aby można było mówić o chorobie zawodowej musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy narażeniem zawodowym a powstałym schorzeniem. Stwierdzony obraz kliniczny uszkodzenia słuchu u S. W., a to objęcie uszkodzeniem również niskich jak i średnich częstotliwości z zaznaczonym tzw. spłaszczeniem zapisu AT nie jest charakterystyczny dla obrazu uszkodzenia słuchu spowodowanym przewlekłym działaniem hałasu, zwłaszcza że uszkodzenie rozwinęło się nagle. To wszystko zdaniem jednostki orzeczniczej wyłącza jego charakter zawodowy. Uwzględniając stanowisko judykatury ugruntowany jest pogląd, że orzeczenia lekarskie są "opiniami biegłych" w rozumieniu art. 84 K.p.a., które podlegają weryfikacji tak jak każdy inny dowód w sprawie. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie orzeczenia lekarskie są wyczerpująco uzasadnione i nie ma podstaw do ich zakwestionowania. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. II OSK 195/08. "Jeśli bowiem orzeczenia lekarskie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej to organy administracji związane były takimi ustaleniami i nie mogły wydać w oparciu o uznanie administracyjne, decyzji oczekiwanej przez zainteresowanego". Należy zwrócić uwagę, że w pozycji 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. pracodawca wyraźnie zdefiniował tą jednostkę chorobową jako "obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego spowodowany hałasem, wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczanym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz". Skarżący S. W. nie spełnia wymogu aby uszkodzenie słuchu odpowiadało zdefiniowanej jednostce orzeczniczej. Z tych względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.