II SA/Rz 138/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-29
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest uchylenie lub zmiana prawomocnego postanowienia o cofnięciu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli zmieniły się okoliczności sprawy, a w szczególności pojawiła się potrzeba sporządzenia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może uchylić lub zmienić swoje wcześniejsze postanowienie, nawet prawomocne, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. W przypadku, gdy strona zamierza złożyć skargę kasacyjną od wyroku sądu administracyjnego, a do jej sporządzenia niezbędny jest fachowy pełnomocnik, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nawet jeśli wcześniej zostało ono cofnięte, kierując się dobrem postępowania i dążeniem do jego szybkiego zakończenia przez NSA.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zmianę postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2015 r. o cofnięciu jej prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Prawo pomocy w tym zakresie zostało jej pierwotnie przyznane postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r., a następnie cofnięte. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o cofnięciu prawa pomocy. Skarżąca wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA uchylającego decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 138/14 poprzez przyznanie Skarżącej prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 138/14 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości postanawia zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 138/14 poprzez przyznanie Skarżącej prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym postanowieniem z dnia 23 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 138/14 cofnął Skarżącej prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata, przyznane postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 138/14. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OZ 285/15 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie na to postanowienie.
Wnioskiem z dnia 1 lutego 2016 r. uzupełnionym w dniu 18 lutego 2016 r. Skarżąca zwróciła się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 138/14 uchylającego zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270
ze zm., dalej: "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego, m.in. adwokata) – gdy wykaże, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego) – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wnioskowane przez Skarżącą prawo pomocy dotyczy jego przyznania w zakresie całkowitym. Ponieważ jest to już kolejny jej taki wniosek w sprawie, Sąd uznał, że
w istocie stanowi on żądanie zmiany postanowienia z dnia 23 lutego 2015 r. o cofnięciu Skarżącej prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata, przyznanego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 138/14. Kwalifikuje go to do rozpoznania w trybie art. 165 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przesłanką zmiany bądź uchylenia zapadłego wcześniej orzeczenia jest zaistnienie zmian w okolicznościach sprawy mających związek z przedmiotem wniosku, które uzasadniają modyfikację dotychczasowego rozstrzygnięcia.
Cofając przyznane pierwotnie prawo pomocy, Sąd miał na uwadze wypowiedzenie przez Skarżącą pełnomocnictwa ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi. Aktualnie Skarżąca wniosek opiera na przysługującym jej prawie do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 grudnia 2015 r., do którego realizacji konieczne jest reprezentowanie przez fachowego pełnomocnika.
Mimo tego, że jedynym ustawowym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawcy, Sąd mając na uwadze dotychczasowy przebieg postępowania, tamowany licznym wnioskami Skarżącej ( o zawieszenie postępowania, ponawianymi wnioskami o wyłączenie sędziów i każdorazowo wnoszonymi od zapadłych w tym zakresie rozstrzygnięć środkami odwoławczymi) uznał, że w przypadku Skarżącej decydującą okolicznością o zmianie dotychczasowego postanowienia Sądu i przyznaniu Skarżącej fachowego pełnomocnika będzie dbałość o możliwie szybkie przekazanie sprawy do rozpoznania przez NSA.
Jedynie na marginesie Sąd pragnie zaznaczyć, że na podstawie postanowienia Sądu z dnia 4 lipca 2014 r. Skarżąca nadal korzysta ze zwolnienia od kosztów postępowania, które nie zostało w tym zakresie cofnięte.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 165
w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło