II SA/Rz 1387/21

WyrokWSA w Rzeszowie2021-12-01

Skład orzekający: Piotr Godlewski, Maciej Kobak, Karina Gniewek - Berezowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie sprawującej opiekę nad ojcem, jeśli jego żona (matka skarżącej) nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, mimo że sama jest schorowana i niezdolna do sprawowania opieki?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo iż kryterium daty powstania niepełnosprawności podopiecznego nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (zgodnie z wyrokiem TK K 38/13), to jednak przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych (pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, gdy współmałżonek nie ma orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności) została w sprawie spełniona. Sąd uznał, że przedstawione zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia matki skarżącej nie dowodzi w sposób niebudzący wątpliwości, iż nie jest ona w stanie zapewnić opieki mężowi, co wykluczałoby prawo skarżącej do świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca B.B. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem J.C., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wójt odmówił przyznania świadczenia, wskazując na datę powstania niepełnosprawności ojca (po 25. roku życia) oraz fakt, że jego żona (matka skarżącej) nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. W trakcie postępowania administracyjnego J.C. zmarł. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala - II SA/Rz 1387/21 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi B.B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] czerwca 2021 r. nr [...] dotycząca świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy, Wójt Gminy [...] - po rozpatrzeniu wniosku z [...] marca 2021 r. - decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] odmówił B.B. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem J.C., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazał na niespełnienie kryterium z art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.), tj. że niepełnosprawność podopiecznego powstała po 25 roku jego życia oraz że jego żona K.C. nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W odwołaniu od powyższej decyzji reprezentujący wnioskodawczynię pełnomocnik (radca prawny) zarzucił nieuwzględnienie okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. w zakresie, w jakim przepis ten różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co skutkowało naruszeniem art. 7 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP oraz niezastosowaniem art. 17 ust. 1 pkt 4 w sytuacji, gdy przepis ten stanowi podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego odwołującej jako osobie sprawującej faktyczną opiekę nad niepełnosprawnym ojcem i należącej do kręgu osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym. Podniesiono także naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy (art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcie w sposób dowolny, że osoba wymagająca opieki ma żonę, jednak z uwagi na brak legitymowania się przez nią orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. W dniu [...] czerwca 2021 r. do organu odwoławczego (SKO) wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej oznaczone datą [...] czerwca 2021 r., informujące, że J.C. jako osoba wymagająca opieki zmarł [...] czerwca 2021 r. W związku z tym ograniczono wniosek o przyznanie świadczenia do okresu od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku do dnia zgonu osoby wymagającej opieki. Kolegium opisaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2021 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 17 ust. 1b, ust. 5 pkt 2 lit. b) u.ś.r. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśniło, że wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem rozpoznania wywiera orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38 /13, zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z tym ugruntowała się linia orzecznicza sądów administracyjnych, że oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium daty powstania niepełnosprawności podopiecznego. W analizowanej sprawie zaistniała jednak także przesłanka uniemożliwiająca ustalenie prawa do świadczenia z uwagi na pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, przy jednoczesnym nielegitymowaniu się przez małżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a) u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli podopieczny pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności). Poza sporem pozostaje, że małżonka J.C. nie legitymuje się takim orzeczeniem, a zatem jest osobą zobowiązaną w pierwszej kolejności do opieki nad małżonkiem, wyłączając tym samym prawa innych osób do świadczeń z tytułu opieki. Dopiero legitymowanie się przez współmałżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności powoduje, że aktualizuje się prawo do świadczenia po stronie innych osób zobowiązanych do alimentacji, gdy rezygnują lub nie podejmują zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odmienna interpretacja wskazanego przepisu stanowiłaby nieuprawnione rozszerzenie, przecząc zasadom wykładni logicznej i celowościowej, prowadząc tym samym do wnioskowania contra legem. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję SKO skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika) zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której przepis ten stanowi podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej jako osobie należącej do kręgu osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym względem ojca, b) dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że fakt pozostawania w związku małżeńskim i brak legitymowania się przez małżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co doprowadziło do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia; 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez skarżącą w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki posiada żonę nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do ustalenia czy wymieniona osoba może sprawować opiekę nad mężem - co pozwoliłoby na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zobowiązania ich do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem zaskarżonej decyzji SKO i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy [...] jest odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem. W ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona, a argumenty w niej podniesione nie zasługują na uwzględnienie. Organ I instancji odmawiając przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia wskazał dwie przyczyny: 1) powstanie niepełnosprawności jej ojca po 25 roku jego życia oraz 2) brak posiadania przez żonę podopiecznego (matkę skarżącej) orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. 1. Pierwszą przyczynę trafnie zweryfikował organ odwoławczy, prawidłowo wywodząc w oparciu o wyrok TK z 21 października 2014 r. K 38/13 (wszedł on w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. 23 października 2014 r.), że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia (zgodnie z jego literalnym brzmieniem, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia). TK we wskazanym wyroku stwierdził, że w zakresie w jakim przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Rację ma organ I instancji tylko o tyle, że wzajemne porównanie sentencji wskazanego wyroku TK i jego uzasadnienia mogłoby wskazywać na pewną rozbieżność co do stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. wynikają z tego, że wg sentencji orzeczenia Trybunału przepis ten uznano za niekonstytucyjny (w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności), zaś w uzasadnieniu wyroku wywiedziono, że nie utracił on mocy (tj. że skutkiem wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa, lecz obowiązek podjęcia działań ustawodawczych w celu poprawienia stanu prawnego, co należy wyłącznie do ustawodawcy). Mając na uwadze art. 190 ust. 1 Konstytucji RP zgodnie z którym orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni identyfikuje się z ukształtowanym w doktrynie i orzecznictwie sądowym poglądem, że w takim przypadku pierwszeństwo należy przyznać rozstrzygnięciu zawartemu w sentencji orzeczenia TK. Zgodnie m.in. z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2017 r. I OSK 1079/17 (LEX nr 2426244), sądy są związane orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w zakresie stwierdzenia przez Trybunał niekonstytucyjności przepisu prawa, dlatego nie mogą się uchylić od tego związania przez wzgląd na jakiekolwiek treści zawarte w uzasadnieniu takiego orzeczenia. Uzasadnienie nie stanowi bowiem treści rozstrzygnięcia, jak również nie zastępuje go. Zawiera jedynie argumentację mającą przemawiać za wydanym rozstrzygnięciem, dlatego brak jest podstaw prawnych do uznania, aby stanowiło w jakimkolwiek zakresie uzupełnienie rozstrzygnięcia. Uznanie zatem przez Trybunał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodnego z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, oznacza, że stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, od dnia 23 października 2014 r., tj. od daty ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, orzeczenie TK weszło w życie i od tej daty okoliczność ta nie może zostać pominięta przy ustalaniu zakresu normatywnego art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wskazany wyrok TK jest wyrokiem zakresowym, a zatem nie wywołuje wprost skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej regulacji prawnej. Powoduje jednak konieczność zrekonstruowania normy prawnej w oparciu o stanowione przepisy prawa, które pozostają zgodne z Konstytucją RP przy wykorzystaniu reguł wykładni prawa tak, aby wynik tej rekonstrukcji nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Stosując więc taki sposób wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. należy przyjąć, iż w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis ten – jako zgodny z Konstytucją – powinien znaleźć zastosowanie. Natomiast w stosunku do opiekunów osób których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego utraciło przymiot konstytucyjności, a zatem w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W rezultacie nie jest więc dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W tej sytuacji Wójt Gminy P. dokonał wadliwej interpretacji skutków tego wyroku dla stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., błędnie wywodząc, że skoro przepis ten mimo wyroku TK nie został usunięty z u.ś.r. i nadal obowiązuje w dotychczasowym brzmieniu, to stanowi przeszkodę dla przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego w związku z tym, iż niepełnosprawność jej ojca powstała po ukończeniu przez niego 25 roku życia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tego sposobu wykładni, akceptując tym samym stanowisko SKO, że rozpatrywanie spraw w zakresie przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych powinno następować z pominięciem kryterium daty powstania niepełnosprawności podopiecznego, a do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego mimo braku spełnienia kryterium wieku powstania niepełnosprawności u osoby nad którą sprawowana jest opieka nie jest niezbędne uprzednie dokonanie stosownych zmian ustawodawczych; 2. Niezależnie od prawidłowej weryfikacji zaskarżoną decyzją stanowiska organu I instancji w kwestii opisanej powyżej (w pkt 1), Sąd podziela stanowisko Kolegium i zbieżne z nim stanowisko organu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała negatywna przesłanka przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego o jakiej mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Przesłanka ta nie pozwala pozytywnie rozpoznać wniosku innej osoby o przyznanie świadczenia, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z tym przepisem, dopiero stwierdzony odpowiednim orzeczeniem u współmałżonka osoby wymagającej opieki znaczny stopień niepełnosprawności uprawnia właściwy organ do przyznania wnioskowanego świadczenia, oczywiście jeżeli wnioskodawca spełnia jednocześnie wszystkie pozostałe warunki ustawowe. Negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. obliguje zatem organ administracji w pierwszej kolejności do zbadania, czy współmałżonek osoby wymagającej opieki posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (bądź jedno z orzeczeń równoważnych o jakich mowa w art. 3 pkt 21 tej ustawy). Sąd co do zasady zgadza się ze stanowiskiem, że ograniczenie ustawowego prawa do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r., sprawujące opiekę nad osobą pozostającą w związku małżeńskim wyłącznie do sytuacji, w której współmałżonek takiej osoby legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni (por. m.in. wyroki NSA z 23 stycznia 2020 r. I OSK 2462/19, z 20 stycznia 2016 r. I OSK 3283/14 i z 27 listopada 2014 r. I OSK 1219/13 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, formalne nielegitymowanie się żadnym ze wskazanych wyżej orzeczeń przez współmałżonka osoby wymagającej opieki nie wyklucza jednak automatycznie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innej osobie sprawującej faktyczną opiekę nad osobą niepełnosprawną, która jest obciążona względem niej obowiązkiem alimentacyjnym, w tym zwłaszcza jej dziecku. Ograniczenie się w niektórych okolicznościach wyłącznie do wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. kłóciłoby się bowiem z zasadami sprawiedliwości społecznej, jak również celem ustawy i samej instytucji świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym Sąd dopuszcza w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwość odstąpienia od ścisłej językowej wykładni tego przepisu, prezentując stanowisko, że nie w każdym przypadku kiedy współmałżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, osoby spokrewnione w dalszej kolejności nie mają prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznanie tego świadczenia wiąże się bowiem z realnym wykonywaniem opieki nad osobą jej wymagającą, przy jednoczesnym obiektywnym braku możliwości jej sprawowania przez współmałżonka takiej osoby. Tym samym przyznanie tego świadczenia możliwe jest także w sytuacji, gdy małżonek obowiązany do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem sam wprawdzie nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale obiektywnie – w sposób nie budzący wątpliwości - z przyczyn od siebie niezależnych (np. ze względu na swój wiek i stan zdrowia oraz możliwości finansowe) nie jest w stanie z tego obowiązku się wywiązać i opiekę tę - niejako w zastępstwie tego małżonka - sprawuje osoba zobowiązana w dalszej kolejności do alimentacji na rzecz osoby wymagającej opieki. Z przekazanych do Sądu akt administracyjnych – w szczególności przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego - wynika, że opiekę nad J.C. sprawuje skarżąca będąca jego córką. Jak wskazano we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, matka skarżącej (żona podopiecznego) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak ze względu na liczne choroby ortopedyczne i nieurologiczne nie jest zdolna do sprawowania opieki nad mężem. Odzwierciedla to przedłożone na okoliczność stanu jej zdrowia zaświadczenie lekarskiego z [...] lutego 2021 r. (wystawione przez lekarza chorób wewnętrznych – specjalistę neurologa), wg którego jest ona leczona ortopedycznie i neurologicznie i ma ograniczoną sprawność co do sprawowania opieki nad drugą chorą osobą, gdyż sama wymaga leczenia i rehabilitacji. Zdaniem Sądu, treść tego zaświadczenia absolutnie nie daje podstaw do wykluczenia możliwości sprawowania przez K.C. opieki nad mężem, wskazując wyłącznie na jej ograniczoną sprawność w tym zakresie. Uwzględniając tę okoliczność, prawidłowo w kontekście powyższych rozważań uznały organy administracji I i II instancji, że w okolicznościach sprawy wnioskodawczyni nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, iż jej matka K.C. pomimo nielegitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie jest w stanie zapewnić swemu współmałżonkowi – wraz z pozostałymi osobami na których ciąży względem niego obowiązek alimentacyjny (w tym skarżącej) - wymaganej opieki, z uwzględnieniem, że realizacja obowiązku alimentacyjnego może przybrać formę nie tylko świadczeń osobistych, ale mieć również wymiar finansowy, np. poprzez opłacenie opieki innej osoby w zakresie odpowiadającym czasowo i przedmiotowo potrzebom osoby tej opieki wymagającej. Z opisanych względów nie można uznać skuteczności zarzutu skargi naruszenia zaskarżoną decyzją art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że niepodejmowanie przez skarżącą pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nie stwierdzając przy tym naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy (w tym wskazanych w skardze art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło