II SA/Rz 1388/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego - postanawia – I. odrzucić skargę, II. zwrócić Gminie [....] kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił ustalenia na rzecz K. P. odszkodowania za nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego znajdującego się na działkach nr: 914/1, 914/2, 914/3 oraz 914/4 obr. [...], objętych decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w postaci budowy połączenia Alei [...] z ulicą C., etap I – budowa drogi dojazdowej do targowiska wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi. Na skutek odwołania K. P. od tej decyzji Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...], uchylił kwestionowane odwołaniem rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Tę ostatnią decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Gmina [...], wnosząc o jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej skargą danego podmiotu wymaga spełnienia przez tę skargę szeregu warunków przesądzających o jej dopuszczalności. W świetle art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 20123 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). _@POCZ@__@KON@Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). W ocenie Sądu, Gmina [...] nie posiada legitymacji do zaskarżenia decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy w pierwszej instancji postępowania administracyjnego decyzję wydał jej organ (Prezydent Miasta [...]). Powyższe skutkować musi odrzuceniem złożonej przez nią skargi. Zajmując takie stanowisko Sąd przychyla się do prezentowanego w orzecznictwie sądowym poglądu o niedopuszczalności przedstawionej wyżej konfiguracji procesowej. Jeśli bowiem ustawa wyznacza organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", to wówczas będzie on reprezentował interes tej jednostki w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia (w niniejszej sprawie właściwość Prezydenta Miasta [...] wynika z art. 18 ust. 1h w zw. z art. 12 ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych – Dz. U. z 2013 r. poz. 687 ze zm.) wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W powyższej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony; nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. W zakresie zatem, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów tej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje więc kosztem znacznego ograniczenia jego dominium (tak uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19.05.2003 r. OPS 1/03, System Informacji prawnej Lex nr 79089, Status prawny jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym i sądowym J.P. Tarno Państwo i Prawo 2006r. nr 2). Także Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.10.2009 r. (K 32/08, OTK-A 2009, nr 9, poz. 139) stwierdził, że art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nie wymaga zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, ale sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Konstytucja nie nakłada też obowiązku przyznania w takiej sytuacji jednostkom samorządu terytorialnego prawa do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego. Jednostki te nie mają bowiem własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach z administrowanymi. Dotyczy to również tych sytuacji, kiedy decyzja administracyjna wydawana przez organ jednostki samorządu terytorialnego dotyka stosunków cywilnoprawnych, których jednostka ta jest stroną. Nie można zgodzić się z poglądem, że przyznanie w rozważanej sytuacji jednostkom samorządu terytorialnego prawa do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego i zapewnienie im statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi konieczny warunek realizacji przez nie zadań publicznych i zdolności do funkcjonowania. Trybunał podkreślił, że w razie wniesienia przez uprawniony podmiot skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu jednostki samorządu terytorialnego, ochrona sądowa jest zapewniona w tym sensie, że skarga ta jest rozpoznawana przez organ władzy sądowniczej, którego zasadniczym zadaniem jest kontrola zgodności z prawem działań organów władzy publicznej. Jeżeli uprawnione podmioty nie wniosły skargi do sądu administracyjnego, a zdaniem organów danej jednostki samorządu terytorialnego ostateczna decyzja wydawana w danej sprawie jest niezgodna z prawem, mogą one wystąpić do prokuratury o wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 184 § 1 K.p.a. Skoro więc skargę w niniejszej sprawie złożyła Gmina [...], zaś postępowanie w pierwszej instancji zakończone zostało decyzją wydaną przez organ tej Gminy tj. Prezydenta Miasta [...], to z uwagi na brak legitymacji do zaskarżenia zapadłej w drugiej instancji decyzji Wojewody [...], należało orzec o odrzuceniu przedmiotowej skargi. Orzeczenie niniejsze znajduje podstawę w art. 58 § 1 pkt 6, § 3 P.p.s.a.. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wpisu od skargi opiera się z kolei o art. 232 § 1 pkt 1, § 2 P.p.s.a.