II SA/Rz 1390/17

WyrokWSA w Rzeszowie2018-03-06

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może anulować czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały, jeśli osoba zameldowana nie przebywała pod wskazanym adresem w dacie zameldowania i nie posiadała zamiaru stałego pobytu, nawet jeśli twierdzi, że została siłą pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo anulować czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały, jeśli ustalono, że osoba zameldowana nie przebywała pod wskazanym adresem w dacie zameldowania i nie miała zamiaru stałego pobytu. Obowiązek meldunkowy służy jedynie celom ewidencyjnym i ma na celu odzwierciedlenie faktycznego zamieszkiwania, a nie potwierdzenie prawa do lokalu. Brak dowodów na siłowe pozbawienie możliwości zamieszkiwania uzasadnia anulowanie wadliwego od początku wpisu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącej na pobyt stały. Skarżąca twierdziła, że została zmuszona do opuszczenia lokalu, mimo że miała zamiar tam przebywać. Organy administracji ustaliły, na podstawie zeznań świadków i oględzin, że skarżąca nie zamieszkiwała w lokalu w dacie zameldowania (3 czerwca 2015 r.) ani po tej dacie, a w lokalu nie znajdowały się jej rzeczy osobiste świadczące o stałym pobycie.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę E. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno – technicznej zameldowania na pobyt stały -skargę oddala- Zaskarżoną decyzją Wojewoda ( dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "Wojewoda") utrzymał w mocy decyzję Burmistrza [...] ( dalej: "organ I instancji") z dnia [...] września 2017 r., nr [...] orzekającą o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania E.K.( dalej: "skarżąca") na pobyt stały pod adresem K.86. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "K.p.a.") w związku z art. 28 ust. 4, art. 25 ust. 1, art. 31 ust. 1, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 65; dalej: "ustawa"). Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 6 sierpnia 2015 r. J. P. ( dalej: "wnioskodawca") wniósł do Burmistrza [...] wniosek o wymeldowanie E.K. z pobytu stałego w K.86. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu od 3 czerwca 2015r. Faktycznie nie zamieszkuje w tym budynku od 20 lat. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Burmistrz [...] wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. orzekającą o wymeldowaniu skarżącej z budynku K.86. Wojewoda w wyniku rozpoznania odwołania E.K. decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Burmistrza [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I-ej instancji. W decyzji Wojewoda zalecił przekwalifikowanie postępowania z wymeldowania z pobytu stałego na anulowanie zameldowania na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...] Burmistrz [...] orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącej na pobyt stały pod adresem K. 86. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że nie zgadza się z wydaną decyzją Burmistrza [...], gdyż jest niezgodna z prawdą. Podniosła, że to J. P. uniemożliwił jej zamieszkanie w jej domu w K. 86. Zarzuciła organowi brak bezstronności i sprzyjanie wnioskodawcy oraz składanie fałszywych zeznań. Jej zdaniem wydana decyzja nie jest obiektywna gdyż toczą się w sądzie i prokuraturze postępowania. Na tej podstawie wniosła do Burmistrza [...] o umorzenie toczącego się postępowania meldunkowego. W odwołaniu domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przywrócenia jej zameldowania na pobyt stały. Powyższych zarzutów nie podzielił Wojewoda , który zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Przytaczając przepisy ustawy o ewidencji ludności wskazał, że w toku postępowania ustalono, że właścicielem nieruchomości położonej w K. 86 jest J. P., Z. P., E. K. i K. A. P., ( postanowienie Sądu Rejonowego sygn. akt. [...] z dnia 7 grudnia 2010 r. ) Kazimierz A. P. zmarł dnia 21 kwietnia 2015r. ( akt zgonu nr [...] ) natomiast swój udział w spadku po M. P. przekazał testamentem J. P. Rep. A nr [...] z dnia 28 czerwca 2015 r. Na podstawie zeznań świadków: G. M., J. S., T. D., K. P., Ł. P., B. P., jak też wyjaśnień stron postępowania ustalono, że E. K. nie zamieszkiwała w dacie zameldowania na pobyt stały tj. w dniu 3 czerwca 2015 r. ani po tej dacie. W ocenie organu potwierdziły to również, przeprowadzone w dniu 27 lipca 2017 r. oględziny w lokalu przy ul. K. 86, podczas których nie stwierdzono rzeczy osobistych, produktów żywnościowych czy też środków higieny osobistej należących do E. K.. Stwierdzono, że w przedmiotowym budynku znajdują się wyłącznie rzeczy należące do zmarłych rodziców. Na podstawie pisma Sądu Rejonowego XI Wydział Cywilny, z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt. XI [...] ustalono, że sprawa z powództwa E.K. przeciwko J. P., B.P., Ł. P. i K. P. o ochronę posiadania została prawomocnie zwrócona. Organ wyjaśnił również, że bez wpływu na wynik postępowania ma podnoszona przez skarżącą kwestia pobicia, które jest sprawą karną, do której rozstrzygania właściwy jest sąd powszechny. Za bezzasadny ocenił zarzut składania fałszywych zeznań, wskazując, że strony i świadkowie zostali pouczeni o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań w trybie art. 233 K.k. Jako niezwiązane ze sprawą ocenił również sprawy toczące się w Prokuraturze i Policji. W piśmie wniesionym do tutejszego Sądu za pośrednictwem Wojewody zatytułowanym "Pozew" E. K. wniosła, na podstawie art 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") "odwołanie" od decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 2017 r. orzekającej o jej wymeldowaniu, domagając się na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylenia decyzji. Decyzji zarzuciła naruszenie art 15 ust. 2 w zw. z art 6 ust. 1 ustawy, poprzez przyjęcie, że adres T., K. 86 nie jest miejscem jej stałego pobytu. W uzasadnieniu wskazała, że warunkiem zameldowania jest zamieszkanie pod danym adresem oraz zamiar stałego przebywania. W jej przypadku istnieje zamiar stałego pobytu, natomiast druga przesłanka nie jest spełniona, ponieważ została zmuszona do opuszczenia lokalu. Wskazała, że pod nieobecność wnioskodawcy korzystała z domu odbierając tam pocztę, oraz korzystając z pozostawionych przez siebie rzeczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ramach sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań organów administracji publicznej usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Ponadto wymaga podkreślenia, że zakres kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczony jest przepisem art. 134 § 1 P.p.s.a., co oznacza, że sprawowana jest ona w granicach danej sprawy, a sąd administracyjny nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną. Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień opisanych w skardze, jak również innych, które sąd miałby obowiązek uwzględnić z urzędu. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania E.K. na pobyt stały pod adresem T. K. 86. Organy zgodnie przyjęły, że w dacie zameldowania skarżącej tj. w dniu 3 czerwca 2015 r., jak również po tym dniu skarżąca nie przebywała pod tym adresem z zamiarem stałego pobytu. Skarżąca przecząc tym ustaleniom próbowała początkowo dowieść, że w przedmiotowym lokalu znajdują się rzeczy codziennego użytku, które świadczą o jej przebywaniu w tym lokalu z zamiarem stałego pobytu, by końcowo w skardze do Sądu, przyznać, że w jej przypadku istnieje jedynie zamiar stałego pobytu, natomiast druga przesłanka nie została spełniona, ponieważ zmuszono ją do opuszczenia lokalu. W toku postępowania administracyjnego podnosiła, że nie posiada stałego miejsca zamieszkania ani miejsca gdzie mogłaby urządzić swoje centrum życiowe, w związku z powyższym chce mieszkać, być zameldowana i posiadać centrum życiowe w domu K. 86. Wyprowadziła się z tego domu nie na stałe i nie z własnej woli tylko została do tego zmuszona przez wnioskodawcę i jego żonę ( odwołanie od decyzji organu I instancji). W sprawie należy przyznać rację organom. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, w którym się jest zameldowanym. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy obowiązek meldunkowy polega między innymi na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Stosownie do dyspozycji art. 27 ust. 1 ustawy obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Z kolei z przepisu art. 28 ust. 4 ustawy wskazującego, że zameldowanie w danym lokalu na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu wynika, w sposób jednoznaczny, iż zameldowanie nie jest zależne od prawa do lokalu ani też od zgody właściciela lokalu na zameldowanie. Celem ewidencji ludności jest jedynie odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Do usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu dojść powinno, gdy okaże się, że w dacie tej czynności osoba nie przebywała z zamiarem stałego lub czasowego pobytu w lokalu, w którym została zameldowana. Podstawę do wydania takiej decyzji stanowi art. 31 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym wątpliwości co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ten umożliwia organowi administracji decyzyjne usunięcie z ewidencji ludności wpisu o zameldowaniu wadliwego od początku, nie odpowiadającego stanowi faktycznemu. W sprawie bezsporne jest, że lokal w K. 86 stanowi mienie spadkowe po M. i K. P., które na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I [...] oraz aktu notarialnego nabyli J. P., Z. P. i E. K.. Przeprowadzone przez organy postępowanie wykazało, że w przedmiotowym lokalu nie znajdują się żadne rzeczy, które świadczyłyby o przebywaniu w nim z zamiarem stałego pobytu E. K.. Dowodem na to były przeprowadzone przez organ oględziny. Przeprowadzone po raz pierwszy w dniu 17 września 2015 r. wykazały, że wszystkie media: gaz, woda, prąd są wyłączone, a zawory do urządzeń umożliwiających korzystanie z tych mediów zostały usunięte. Znajdujące się w tym lokalu wyposażenie stanowi współwłasność małżeńską po zmarłych rodzicach- M. i K. P.. Skarżąca jako należące do niej wskazała: 6 szklanek, śpiwór w paski i dwa koce znajdujące się w segmencie, czemu zaprzeczył J. P.. Podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych w dniu 27 lipca 2017 r., w których pomimo prawidłowego zawiadomienia nie uczestniczyła skarżąca stwierdzono, że znajdująca się w lokalu lodówka jest otwarta i nie znajdują się w niej żadne produkty żywnościowe świadczące o jej użytkowaniu. Potwierdziły to również zeznania świadków: J. P., B. P., G. M., T.D., K. P., a także oświadczenia J. S. i Ł. P. Świadkowie ci zgodnie zeznali, że E. K. nie mieszka w K. od około 20 lat. Nikt jej z domu nie wyrzucał, bowiem ona nigdy tam nie mieszkała. W sierpniu 2015 r. miał miejsce epizod, w którym skarżąca po wyłamaniu zamków wniosła do mieszkania rzeczy osobiste pozorując swoje zamieszkiwanie. Po tym incydencie nadal tam nie mieszka. T. D. zeznała, że nigdy nie widziała skarżącej w miejscu zameldowania, nie widziała jak wyjeżdża do pracy, poza dwoma przypadkami mającymi miejsce w sierpniu 2015 r., gdy przyjeżdżała Policja nie widziała jej na terenie posesji. Podobnie zeznała G. M., która wskazała, że nigdy nie widziała skarżącej na terenie posesji. Sąd podziela dokonaną przez organy ocenę tych dowodów, jak i dokonane na ich podstawie ustalenia. Zeznania te zostały złożone po uprzedzeniu świadków o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Osoby, od których odebrano zeznania to nie tylko osoby, które były zainteresowane rozstrzygnięciem sporu: J.P., B.P., K. P., ale również osoby, które nie były zainteresowane wynikiem sprawy: G. M. i T. D., zamieszkujące w sąsiedztwie. Również kierowane do skarżącej przez organ pismo z dnia 7 października 2016 r. o udzielenie odpowiedzi: czy w dniu zameldowania tj. w dniu 3 czerwca 2015 r. faktycznie zamieszkiwała pod adresem K. 86, gdzie poprzednio mieszkała, i czy była tam zameldowana na pobyt stały, czy w dacie zameldowania przywiozła do domu swoje rzeczy, czy podjęła się wykonania prac naprawczych lub porządkowych, czy w dacie zameldowania w tym domu skoncentrowała swoje życiowe sprawy- gotowała, spożywała posiłki, wypoczywała, przechowywała swoje rzeczy osobiste, wyjeżdżała i powracała do pracy, korzystała z opieki medycznej, wskazanie gdzie znajduje się jej centrum życiowe, czy występowała do sądu powszechnego z powództwem posesoryjnym na podstawie art 344 k.c. o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu, czy zgłaszała do organów ścigania doniesienia o przestępstwie utrudniania jej korzystania z przedmiotowego mieszkania i czy było w związku z tym prowadzone postępowanie karne, zostało bez odpowiedzi. W świetle powyższego należy się zgodzić z organami, że brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że skarżąca przebywała w lokalu w dniu zameldowania i przebywa w nim nadal z zamiarem stałego pobytu z czym zresztą skarżąca się zgodziła twierdząc w skardze, że w stosunku do niej została spełniona tylko druga przesłanka tj. zamiar stałego pobytu. W ocenie Sądu fakt nieprzebywania przez skarżącą w okresie od 3 czerwca 2015 r. we wskazanym lokalu świadczy o tym, że czynność materialno –techniczna jaką było zameldowanie została dokonana wadliwie. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 1021/15, że w sprawie o wymeldowanie istotne jest ustalenie faktu pobytu w danym lokalu. Nawet bezprawne usunięcie z lokalu i uniemożliwienie zamieszkiwania wbrew woli osoby zameldowanej, nie jest przeszkodą do wymeldowania, w sytuacji, gdy nie doszło do przywrócenia jego posiadana. Relacje rodzinne są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy meldunkowej z uwagi na charakter ewidencji ludności jako służącej rejestracji danych o miejscu. W ocenie Sądu wyrok ten znajdzie również zastosowanie w sprawie o anulowanie zameldowania. Brak jest również dowodów na to, że skarżąca została siłą pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu. Zaprzeczyli temu przesłuchiwani na tą okoliczność świadkowie. Dowodem na to, jak słusznie podnosi organ odwoławczy, nie może być skierowanie do Sądu powszechnego powództwa o ochronę posiadania. Jak wynika z akt sprawy powództwo E.K. przeciwko J. P., B. P., K. i Ł. P. zostało prawomocnie zwrócone – postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt [...] ( pismo z Sądu z dnia 5 czerwca 2017 r.) Sam zatem fakt wystąpienia z powództwem o ochronę posiadania nie dowodzi, że doszło do jakiegokolwiek naruszenia w tym zakresie. Wbrew twierdzeniom skarżącej potwierdzeniem tych okoliczności nie mogą być również toczące się przed organami ścigania i Prokuratury postępowania. Sąd stwierdza, że w aktach znajduje się pismo Prokuratury Rejonowej w [...] kierowane do Burmistrza [...] z dnia 18 maja 2017 r. z informacją o tym, że umorzone zostało dochodzenie w sprawie uporczywego nękania E. K., zmuszania E.K. do określonego zachowania poprzez stosowanie przemocy i groźby bezprawnej w celu uniemożliwienia dostępu do domu pod adresem K. 86, śledztwo w sprawie fałszywych zeznań złożonych w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Burmistrza [...] w spr. Sygn. [...] w sprawie złożenia fałszywego oświadczenia przez świadków w postępowaniu sadowym Sądu Rejonowego w [...] sygn. [...]- postanowienia te nie są prawomocne z uwagi na nie rozpoznanie zażalenia przez Sąd. W toku znajduje się dochodzenie w sprawie podrobienia podpisu K. P. na dokumentach w postaci pełnomocnictwa dla J. P.. Zdaniem Sadu stanowią one jedynie nieudolną próbę podważenia wiarygodności zeznań świadków. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżąca poza twierdzeniem, że została siłą pozbawiona możliwości pobytu w domu w którym została zameldowana na pobyt stały nie wykazała powyższego. Reasumując stwierdzić należy, że organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i na jego podstawie zastosował właściwe przepisy ustawy o ewidencji ludności. Brak zamieszkiwania skarżącej w domu w K. 86 w dniu zameldowania tj. w dniu 3 czerwca 2015 r., jak i po tej dacie, jak również brak dowodów na to, że została siłą pozbawiona możliwości zamieszkiwania, uzasadniał uchylenie czynności materialno –technicznej, w postaci zameldowania na pobyt stały. W toku postępowania Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Końcowo należy podkreślić, że obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich. Przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie" a nie "uprawnienie" do lokalu, zaś ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło