II SA/Rz 1390/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-02-08
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Maciej Kobak, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, opierając się na rzekomej nieaktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym z 2010 r., mimo że skarżący złożył oświadczenie o ich aktualności i nie wykazał, aby zmiany w sposobie odprowadzania wód naruszały przepisy prawa lub ustalenia dokumentów strategicznych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.). Organy wadliwie oceniły aktualność operatu wodnoprawnego, skupiając się na zmianach w lokalizacji urządzeń wodnych, zamiast na tym, czy sposób odprowadzania wód narusza przepisy prawa lub dokumenty strategiczne. Ponadto, organy nie wyjaśniły precyzyjnie treści samego pozwolenia wodnoprawnego, które było niespójne, a także wadliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, w tym oględziny.Stan faktyczny
Zarząd Dróg Wojewódzkich złożył wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Dyrektor Zarządu Zlewni odmówił, uznając, że informacje w operacie wodnoprawnym z 2010 r. są nieaktualne z uwagi na zmiany w sposobie odprowadzania wód i warunkach hydrologicznych. Dyrektor RZGW utrzymał tę decyzję w mocy. Zarząd Dróg Wojewódzkich zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego i błędną ocenę aktualności operatu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] na rzecz strony skarżącej [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Województwa [...] – [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] (dalej w skrócie: "skarżący") reprezentowanego przez r. pr. A. M. jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej w skrócie: "Dyrektor RZGW") z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej w skrócie: "Dyrektor Zarządu Zlewni") z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] o odmowie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.
Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni działając na podstawie art. 397 ust. 3 pkt 2 lit. a, art. 400 ust. 7, art. 414 ust. 2, 3, 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 310 z późn. zm. - dalej w skrócie: "u.p.w."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. – dalej skrócie; "k.p.a.") – odmówił skarżącemu ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w zakresie odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z części drogi wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...], gm. [...] udzielonego w pkt I ppkt 2 decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Zarządu Zlewni podał, że skarżący zwrócił się o przedłużenie okresu obowiązywania decyzji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] udzielającej skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z części drogi wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...] Do wniosku skarżący dołączył poprzedni operat wodnoprawny wykonany w maju 2010 r. wraz z ww. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] oraz oświadczenie, że dane zawarte w operacie zachowują aktualność na dzień wystąpienia o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.
Dyrektor Zarządu Zlewni stwierdził, że skarżący złożył wniosek w terminie określonym w art. 414 ust. 2 u.p.w., jak również, że wniosek spełnia wymogi art. 414 ust. 3 u.p.w.
Następnie Dyrektor Zarządu Zlewni wyjaśnił, że po dokonaniu analizy linii orzeczniczej oraz dołączonej dokumentacji, uznał za konieczne zweryfikowanie aktualności zapisów złożonego operatu w odniesieniu do stanu faktycznego w terenie oraz nienaruszania przez pozwolenie wodnoprawne wytycznych i ustaleń zawartych w art. 396 ust. 1 pkt 1-8 u.p.w.
Dyrektor Zarządu Zlewni wskazał, że zgodnie z zapisami pkt I ppkt 2 decyzji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] wody opadowe lub roztopowe zbierane są z części drogi wojewódzkiej nr [...] o powierzchni 0,27 ha i odprowadzane do istniejących rowów przydrożnych. Natomiast w trakcie oględzin stwierdzono, że wody opadowe lub roztopowe spływają z jednej części drogi poprzez rów kryty do wylotu usytuowanego po prawej stronie drogi wojewódzkiej nr [...] w km [...], a następnie do oddalonego o ok. 100 m potoku "[...]". Natomiast z drugiej części drogi nr [...] wody opadowe zbierane są poprzez ścieki pochodnikowe i skierowane do ścieku korytkowego zlokalizowanego poza chodnikiem (przykrytego płytami ażurowymi) i odprowadzane do rowu przydrożnego poprzez wylot W-4 znajdujący się po lewej stronie drogi wojewódzkiej nr [...] w km [...]. Wody z obu odcinków odwadnianej drogi nie są oczyszczane, brak jest urządzeń oczyszczających (separatorów) zamontowanych przed wylotami. Nie są prowadzone przeglądy urządzeń oczyszczających (brak jest zapisów przeprowadzania takich przeglądów). Natomiast dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne zobowiązywało wnioskodawcę do dokonywania przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających co najmniej 2 razy do roku zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 z późn. zm.). Ponadto dotychczasowy operat wodnoprawny zawiera zapis, że odbiornikiem wód opadowych są przydrożne rowy. Natomiast w przypadku wylotu w km [...] drogi wojewódzkiej nr [...] wylot oddalony jest ok. 100 m od potoku "[...]" i w rzeczywistości wody opadowe spływają do tego odbiornika. Rów do którego są odprowadzane wody opadowe w km [...] jest w 80% uszczelniony, co wskazuje jednoznacznie na fakt odprowadzania opadów atmosferycznych z drogi wojewódzkiej nr [...] do odbiornika jakim jest potok "[...]". W operacie wodnoprawnym zawarta jest informacja o odwodnieniu chodnika i jezdni do rowów przydrożnych, co w przypadku wylotu w km [...] nie ma miejsca.
Dyrektor Zarządu Zlewni stwierdził więc, że informacje zawarte w operacie nie są aktualne. Z kolei art. 414 ust. 3 u.p.w. umożliwia posługiwanie się operatem wodnoprawnym, na podstawie którego wydane było dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, bez jego aktualizowania, o ile zawarte w nim informacje nie uległy zmianie.
Dyrektor Zarządu Zlewni zauważył również, że warunki hydrologiczne także uległy zmianie na przestrzeni ostatnich lat, o czym świadczą zauważalne zmiany klimatyczne. Pogoda obecnie jest bardzo dynamiczna i opady atmosferyczne, jakie występują, charakteryzują się nagłymi i obfitymi opadami deszczu, co należy uwzględnić przy obliczeniach ilości odprowadzanych wód. Ponadto stwierdzenie na str. 25 operatu, że "Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] nie dysponuje aktualnie warunkami korzystania z wód regionu wodnego [...]" jest również nieaktualne, gdyż takie dane są obecnie dostępne. Wnioskowane pozwolenie wodnoprawne można udzielić na okres 20 lat i należy szczególnie dokładnie określić odbiornik, jak też warunki odprowadzania powyższych wód opadowych lub roztopowych z uwzględnieniem w miarę możliwości ochrony środowiska naturalnego. W dołączonym operacie wodnoprawnym brak jest również ustaleń wynikających z planów wskazanych w art. 396 u.p.w.
Reasumując Dyrektor Zarządu Zlewni stwierdził, że skarżący winien wystąpić z wnioskiem w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego, stosownie do uregulowań wynikających z obecnie obowiązującej ustawy oraz obrazującym stan rzeczywisty.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Dyrektor RZGW decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor RZGW zgodził się Dyrektorem Zarządu Zlewni, że skarżący spełnił przesłanki formalne umożliwiające rozpatrzenie wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.
Dyrektor RZGW stwierdził, że skoro w aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego z dnia 10 lutego 2021 r. o aktualności danych zawartych w przedłożonym w 2010 r. operacie wodnoprawnym, a podczas oględzin w terenie stwierdzono, że sposób odprowadzania wód z odcinka drogi wojewódzkiej nr [...] uległ zmianie i różni się od opisu przedstawionego w operacie, to słusznie Dyrektor Zarządu Zlewni odmówił ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor RZGW zaznaczył, że Dyrektor Zarządu Zlewni wymienił również inne okoliczności wskazujące na rozbieżność pomiędzy stanem rzeczywistym a danymi zawartymi w operacie wodnoprawnym, jednak nie mogą one stanowić bezpośredniej przyczyny odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Chodzi tu o takie ustalenia jak: zmiana warunków hydrologicznych wskutek zmian klimatycznych, jakie nastąpiły w okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, czy nieaktualność zapisów operatu wodnoprawnego odnoszących się do warunków korzystania z wód regionu wodnego [...].
Dyrektor RZGW przyznał natomiast rację skarżącemu, że odmowa ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego nie może wynikać z faktu, że użytkownik pozwolenia nie wywiązywał się z nałożonych w nim obowiązków. Podobnie podnoszona przez Dyrektora Zarządu Zlewni konieczność oczyszczania wód opadowych i roztopowych w separatorach substancji ropopochodnych, nie powinna prowadzić do wniosku, że wody te nie spełniają wymagań § 17 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych.
Dyrektor RZGW nie dopatrzył się naruszenia przez Dyrektora Zarządu Zlewni zasad prowadzenia postępowania dowodowego, w tym art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a.
W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję Dyrektora RZGW zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgromadzenia wymaganych dowodów i zbadania merytorycznych przesłanek rozstrzygnięcia sprawy określonych w art. 414 ust. 6 i 7 u.p.w., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez:
a) ustalenie, że jakakolwiek zmiana w zakresie lokalizacji urządzeń wodnych określonych w dotychczasowym pozwoleniu wodnoprawnym powoduje, że zawarte w operacie wodnoprawnym informacje są nieaktualne,
b) zaniechanie ustalenia, czy wody opadowe i roztopowe odprowadzone do wód powierzchniowych na podstawie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego będą wywierać niekorzystny wpływ na ustalenia jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) i jednolitych części wód podziemnych (JCWPd) przedstawione w planie zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza i innych dokumentów z zakresu ochrony środowiska, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że opisany w pozwoleniu sposób korzystania z wód narusza wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych a zatem, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym z 2010 r. są nieaktualne,
2) art. 138 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni, w sytuacji braku podstaw do odmowy przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego;
3) art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez brak podania podstawy prawnej na podstawie której organ wydał decyzję;
4) art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i bezkrytycznie przyjęcie ustalenia Dyrektora Zarządu Zlewni, bez zbadania prawidłowości merytorycznej oceny decyzji.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy tj. art. 414 ust. 6 u.p.w., poprzez jego zastosowanie i uznanie, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym przedłożonym do wniosku, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, co uzasadnia wydanie decyzji o odmowie przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ sytuacja w terenie różni się w sposób znaczący od opisu zawartego w operacie wodnoprawnym, bowiem wody opadowe i roztopowe z jednej części drogi wojewódzkiej nr [...] spływają poprzez rów kryty do wylotu, a następnie do oddalonego o 100 m potoku "[...]".
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że wniósł o przedłużenie okresu obowiązywania pozwolenia jedynie w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych jako kontynuacji dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego. Treść wniosku powinna więc determinować zakres postępowania dowodowego.
Dalej skarżący wskazał, że ustawodawca określając przesłanki przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego posługuje się pojęciem aktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, który jednak należy odróżnić pod pojęcia zgodności. Pojęcie aktualności informacji nie zostało zdefiniowane w ustawie, a w potocznym znaczeniu tego słowa oznacza zgodność z ogólnymi warunkami, a nie konkretnymi zapisami. W przeciwnym wypadku ustawodawca posłużył by się pojęciem zgodności, co nakazywałoby bezpośrednie porównanie konkretnych regulacji pozwolenia z obecnymi warunkami korzystania z niego. W przypadku pozwoleń wydanych 10 lat wcześniej ich postanowienia mogą być zupełnie nieprzystające do obecnych regulacji lub ulec zmianie z uwagi na rozwój infrastruktury urządzeń wodnych. Ponadto norma art. 414 ust. 6 u.p.w. jednoznacznie odsyła do informacji zawartych w operacie, a nie w pozwoleniu, a więc określonych w ustawie warunków korzystania z wód i dopuszczalności udzielenia pozwolenia wodnoprawnego określonego w art. 396 i art. 399 u.p.w. Zatem weryfikacja wniosku o przedłużenie okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego nie może ograniczać się do badania przez organ czy wnioskodawca wybudował wskazane urządzenia zgodnie z pozwoleniem, lecz powinna obejmować badanie i ocenę korzystania z pozwolenia w kontekście zgodności z przepisami prawa, ustaleniami wynikającymi np. z planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, planu zarządzania ryzykiem powodziowym, planu przeciwdziałania skutkom suszy, programu ochrony wód morskich, krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, planu lub programu rozwoju śródlądowych dróg wodnych o szczególnym znaczeniu transportowym. Zatem postępowanie dowodowe nie może ograniczać się do przeprowadzenia wizji lokalnej, w której organ stwierdzi, czy urządzenia wodne wskazane w pozwoleniu istnieją i jaka jest ich lokalizacja. Tymczasem w stanie faktycznym niniejszej sprawy, organy ograniczyły się jedynie do zbadania, czy urządzenia wodne istnieją, i jaka jest ich konstrukcja. Organy nie poczyniły natomiast żadnych ustaleń, jaki charakter ma "[...]", czy jest to kanał w rozumieniu art. 16 pkt 21 u.p.w. i czy może być wykorzystany do odprowadzania wód opadowych z dróg, a ostatecznie czy finalnie wody są odprowadzane do wód czy do gruntu.
Skarżący podkreślił, że jeżeli w sposobie wykonywania pozwolenia nastąpiły zmiany, które nie naruszają postanowień u.p.w., przepisów wykonawczych czy też dokumentów wskazanych w 396 u.p.w., to należy uznać, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym nie straciły aktualności i nie ma podstaw do odmowy przedłużenia dotychczasowego pozwolenia. W przeciwnym razie powodowaloby to konieczność ubiegania się o nowe pozwolenie dla korzystania z tych samych urządzeń.
W niniejszej sprawie, w ocenie skarżącego, organy nie ustaliły i nie wykazały, aby stwierdzone zmiany odprowadzania wód przez zastosowane urządzenia wodne jakim jest rów i "[...]" stanowiły naruszenie warunków udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, objętych wskazanym pozwoleniem wodnoprawnym, lub były nieprawidłowe. Ponadto nie wykazały, aby operat naruszał ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-6 u.p.w. Jednocześnie brak jest w aktach administracyjnych jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że zmianie uległy warunki odprowadzania tych wód (ich ilość bądź jakość). Zdaniem skarżącego, nie uległy zmianie w stosunku do 2010 r. warunki techniczne odprowadzania wód opadowych i roztopowych z drogi, chodników i ciągu pieszo- jezdnego, dlatego operat wodnoprawny z 2010 r. zachował aktualność.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na wniosek strony skarżącej i wobec braku, zgłoszonego w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku, żądania przeprowadzenia rozprawy przez pozostałe strony.
Dokonując tak określonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że została ona wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zgodnie z art. 414 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 20 lipca 2017 r. u.p.w. pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. Stosownie do art. 414 ust. 2 tej ustawy, pozwolenia wodnoprawne, o których mowa
w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (tj. przed upływem terminu ważności), złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Oprócz przepisu art. 414 ust. 2, u.p.w. nie zawiera innych regulacji wprowadzających możliwość przedłużania pozwolenia wodnoprawnego oraz nie reguluje kwestii przedłużania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. Zgodnie zaś z art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne, do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność.
W kontrolowanej sprawie strona skarżąca uzyskała pozwolenie wodnoprawne - decyzja z dnia [...] maja 2011 roku, nr [...] - między innymi na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z części drogi wojewódzkiej Nr [...] o powierzchni 0,27 ha do istniejącego rowu przydrożnego.
W sprawie bezsporne jest zachowanie terminu przewidzianego w art. 414 ust. 2 P.w. Dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na okres do dnia 27 maja 2021roku. Strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie kolejnego kresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w dniu 15 lutego 2021 roku. (data prezentaty).
Do wniosku został załączony operat wodnoprawny z maja 2009 r., który był przedłożony na potrzeby decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r. oświadczenie o aktualności danych zawartych w ww. operacie wodnoprawnym podpisane przez Dyrektora ZDW z dnia 10 lutego 2021 r., poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię uchwały Nr [...] Zarządu Województwa z dnia [...] września 2019 r. w sprawie udzielenia pełnomocnictwa Dyrektorowi ZDW. Dokumenty te w świetle analizy treści art. 414 ust. 3 P.w. pozwalają na stwierdzenie, że strona skarżąca przedłożyła wymagane prawem dokumenty czyniąc zadość obowiązkom nałożonym przez ustawodawcę.
Z art. 545 ust. 7 u.p.w. wynika, iż pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy u.p.w. z 2001 r. zachowały moc po wejściu w życie aktualnie obowiązującej ustawy. Ustawodawca nie nałożył na stronę, która legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym wydanym w poprzednim stanie prawnym żadnych dodatkowych obowiązków mających na celu dostosowanie tamtych decyzji do aktualnego reżimu prawnego. Stosownie zaś do u.p.w. z 2001 r. pozwolenia wodnoprawne mogły być wydawane nawet na okres 20 lat. W tym kontekście Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela dominujący w orzecznictwie pogląd, że wolą ustawodawcy w świetle przedstawionych uregulowań prawnych, w tym art. 545 ust. 7 u.p.w. było zastosowanie trybu przedłużenia obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych na kolejne okresy także w stosunku do pozwoleń wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej u.p.w. Nie budzi także wątpliwości Sądu, że treść oświadczenia o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne dotyczy wyłącznie okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez beneficjenta pozwolenia. Tym samym Sąd podziela stanowisko prezentowane m.in. w wyrokach WSA w Krakowie (z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. II SA/Kr 1541/18, 28 czerwca 2019 r. sygn. II SA/Kr 473/19) ale także i tut. Sądu z dnia 2 kwietnia 2020 r. sygn. II SA/Rz 63/20, z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 332/20 i innych. Jak podkreśla się w orzecznictwie, czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód, itp., a czym innym zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie aktualnie powinien spełniać operat wodnoprawny. Z żadnego z przepisów mających zastosowanie w sprawie o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 414 ust. 2 u.p.w. nie wynika, że to strona składając wniosek musi wykazać okoliczności, których "stary operat" nie obejmował, a które są wymagane w odniesieniu do tego opracowania według przepisów aktualnie obowiązującej ustawy. W tym miejscu przypomnieć wypada, że z art. 14 ust. 2 u.p.w. wynika, że również w takiej sprawie znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 414 ust. 6 P.w., w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (na który pozwolenie było wydane). Zestawienie przepisów art. 414 ust. 3-7 u.p.w. według Sądu nie pozostawia wątpliwości jakie obowiązki ustawodawca nałożył na wnioskodawcę i że to organ jest zobligowany do przeprowadzenia pełnego postępowania, które da odpowiedź na to czy pozwolenie może zostać przedłużone. Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek złożenia w odpowiednim terminie wniosku bez braków formalnych i kompletnego w aspekcie wymogów opisanych w art. 414 ust. 2 u.p.w. Owa "kompletność" musi być odnoszona wyłącznie do powyższego. Z woli ustawodawcy w aktualnym stanie prawnym to organ musi zbadać czy dane, o których wyżej była mowa zawarte w operacie, w oparciu o który było wydane pozwolenia wodnoprawne są aktualne i czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 u.p.w. Te obowiązki organu wynikają z art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Art. 414 ust. 6 u.p.w. dotyczy nieaktualności informacji zawartych
w przedłożonym operacie a nie jego formy czy - wymaganej przez aktualnie obowiązujące przepisy (art. 409 u.p.w.) - zawartości. Uzupełnienie przez organ danych czy informacji, które aktualnie są wymagane, dokonanie niezbędnych w tym zakresie ustaleń powinno zaś nastąpić w toku postępowania administracyjnego. W powyższym zakresie zdaniem Sądu, nie może być mowy o "niekompletności wniosku", na którą wskazuje art. 414 ust. 4 w zw. z ust. 3 u.p.w.
Nie ulega wątpliwości, że zbadanie okoliczności przewidzianych w art. 414 ust. 6, a więc czy informacje zawarte w operacie, o którym mowa w ust. 3 (a więc tym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne) oraz tych wymienionych w art. 399 ust. 1 P.w. (a więc i tych o których mowa w art. 396 ust. 1 -7 oraz 396 ust. 1 pkt 8 P.w.) w tej sytuacji obciąża organ.
Pozwolenie wodnoprawne, o którego przedłużenie okresu obowiązywania ubiega się skarżący, to pozwolenie, o którym mowa w art. 414 ust. 2 u.p.w.
W aktualnym stanie prawnym odprowadzanie wód opadowych i roztopowych mieści się w pojęciu usług wodnych (art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w.) a na usługę wodną z mocy
art. 389 pkt 1 również wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. W czasie obowiązywania poprzedniej ustawy z 2001 r., odprowadzanie takich wód stanowiło szczególne korzystanie z wód, które także wymagało pozwolenia.
Sąd stwierdza, że organy podjęły próbę poczynienia ustaleń co do aktualności operatu, jednakże uczyniły to wadliwie, naruszając wyznaczone przepisami K.p.a. reguły gromadzenia i oceny materiału dowodowego – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.
Po pierwsze, z dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, jak również
z operatu z maja 2011 roku wynika, że odprowadzanie wód opadowych
i roztopowych z drogi wojewódzkiej nr [...] dotyczyło odcinka od [...] do [...]. Organy braku aktualności operatu wodnoprawnego upatrują w tym, że wody opadowe i roztopowe z części drogi spływają do wylotu usytuowanego po prawej stronie drogi w km [...], następnie do rowu przydrożnego, a następnie do oddalonego o ok. 100 m. potoku. Sąd zwraca uwagę, że część drogi wojewódzkiej
w km. [...] w ogóle nie była objęta pozwoleniem wodnoprawnym oraz operatem
z 2011 roku. Jak już zaznaczono pozwolenie wodnoprawne i operat obejmowały część drogi począwszy od km. [...]. Jak wynika wprost z operatu, na odcinku od [...] do km [...] (prawa strona) woda z nawierzchni drogi miała być odprowadzana przy pomocy studzienek ściekowych, studni rewizyjnych oraz rowu krytego do istniejącego rowu przydrożnego zlokalizowanego w km. [...] (s. 18). Tak pozwolenie wodnoprawne, jak i operat w ogóle nie odnosiły się do wylotu zlokalizowanego w km. [...].
Po drugie, z pkt I.2. pozwolenia wodnoprawnego wynika, że wody opadowe
i roztopowe z części drogi wojewódzkiej mają być odprowadzane do "istniejącego rowu przydrożnego". Z treści tak sformułowanego rozstrzygnięcia, nie wynika, że wody mają być odprowadzane do ziemi – to po pierwsze, a po drugie, wynika
z niego, iż mają być odprowadzane do jednego rowu, który jest rowem istniejącym.
Z operatu wodnoprawnego wynika z kolei, że wody z drogi mają być odprowadzane do dwóch istniejących rowów: 1) z odcinka od km [...] do km [...] (praw strona) do rowu przydrożnego zlokalizowanego w km [...];
2) z odcinka od km [...] do km [...] (strona lewa) do istniejącego rowu bez nazwy zlokalizowanego w km [...] (s. 18-19).
Z kolei z uzasadnienia pozwolenia wodnoprawnego wynika, że wody będą odprowadzane do dwóch rowów: 1) z odcinka od km [...] do km [...] (praw strona) do istniejącego rowu przydrożnego otwartego (do ziemi); 2) z odcinka od km [...] do km [...] (strona lewa) do projektowanego odpływowego przydrożnego (do ziemi) usytuowanego po lewej stronie drogi.
Z powyższego wynika, iż istnieje poważna rozbieżność pomiędzy operatem wodnoprawnym, a pozwoleniem wodnoprawnym, które samo w sobie również jest treściowo niespójne. Z treści rozstrzygnięcia pkt I.2. pozwolenia wodnoprawnego wynika, że wody opadowe i roztopowe z drogi wojewódzkiej mają być odprowadzane do jednego istniejącego rowu przydrożnego, z kolei w uzasadnieniu tego pozwolenia organ stwierdza, że wody mają być odprowadzane do dwóch rowów przydrożnych, jednego istniejącego i jednego projektowanego. Nie podano rzędnych lokalizacyjnych obu rowów. Organ wydający pozwolenie wodnoprawne zastrzeżenie, że wody mają być odprowadzane do ziemi uczynił nie w rozstrzygnięciu, jak wymagał tego art. 37 pkt 2 i art. 122 ust 1 pkt 1 i art. 128 ust. 1 pkt 4 u.p.w. z 2001 roku, lecz
w uzasadnieniu decyzji i to poprzez adnotację w nawiasie. Odnotować również należy, że w operacie nie zawarto zastrzeżenia, że wody mają być odprowadzane do ziemi, lecz że będą odprowadzane do istniejących rowów przydrożnych. Kwestie te nie zostały przez organy dostrzeżone i przeanalizowane.
W tak zarysowanym układzie faktyczno-prawnym obowiązkiem organów
w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie ustalenie, jak należy rozumieć treść pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] maja 2011 roku, nr [...].
W ocenie Sądu wobec braku precyzji rozstrzygnięcia sformułowanego w pkt I.2. należy przyjąć, iż obejmuje ono: zezwolenie na odprowadzanie wód opadowych
z drogi wojewódzkiej nr [...] do dwóch istniejących rowów przydrożnych wskazanych w operacie. Rowy zostały zlokalizowane w operacie przy pomocy współrzędnych,
a ponieważ pozwolenie wodnoprawne w ogóle ich nie identyfikuje, należy przyjąć je za wiążące. Organy ustalą, czy na dzień wydawania pozwolenia wodnoprawnego rów przydrożny zlokalizowany w km. [...] łączył się z oddalonym o 100 m potokiem A. Jeżeli odpowiedź będzie pozytywna, nie ma podstaw, do przyjęcia, że wody miały być odprowadzane do ziemi, albowiem już na dzień istnienia pozwolenia wodnoprawnego rów przydrożny łączył się z potokiem, a zatem przewidywał, że będą do niego spływały wody. Jeżeli na dzień udzielenia pozwolenia wodnoprawnego rów przydrożny nie łączył się z potokiem A, należy przyjąć, że wody miały być odprowadzane do ziemi. Rzeczą organu będzie precyzyjnie ustalić, wyjaśnić
i uargumentować ewentualne stanowisko, że aktualnie wody nie są odprowadzane do ziemi – dotyczy to również oceny, że istniejący rów, z uwagi na swoje parametry techniczne (zabudowanie) nie przepuszcza wody do ziemi.
Kwestia ostatnia, prowadzone przez organy postępowanie dowodowe musi odpowiadać kodeksowym standardom. Z przeprowadzonych w dniu 15 marca 2021 roku oględzin sporządzono protokół, który jest zdawkowy i nieczytelny. Załączone do niego fotografie są nieopisane i sporządzone w sposób uniemożliwiający rozstrzygnięcie, do której części drogi się odnoszą, który rów obrazują, etc. Jeżeli na podstawie oględzin organ wywodzi negatywne skutki dla strony, Sąd na podstawie zdjęć i treści protokołu musi mieć możliwość odtworzenia ustaleń organu. Protokół
z dnia 15 marca 2021 roku oraz załączone do niego zdjęcia takich standardów nie spełniają.
Prowadząc ponownie postępowanie organy ustalą prawidłowo stan faktyczny, uwzględniając wytyczne Sądu, a następnie rozstrzygnął, czy w świetle postanowień art. 414 u.p.w. istnieją podstawy do przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego z 2011 roku.
Z podanych przyczyn Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 134 i art. 135 P.p.s.a. Organy naruszyły przepisy prawa procesowego regulujące zakres i tryb gromadzenia i oceny materiału dowodowego – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło