II SA/Rz 1395/18

WyrokWSA w Rzeszowie2019-03-13

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nadpłaty z tytułu rozliczenia mediów, zaliczone na poczet czynszu, stanowią dochód w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadpłaty z tytułu rozliczenia mediów, zaliczone na poczet czynszu, nie stanowią dochodu w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ nie są przysporzeniem majątkowym, które wnioskodawca może swobodnie dysponować. Niemniej jednak, nawet po wyłączeniu tych nadpłat z dochodu, wnioskodawca nadal nie spełniał kryteriów do przyznania dodatku mieszkaniowego, ponieważ kwota, którą powinien ponosić na potrzeby mieszkaniowe, nadal przewyższała wydatki przypadające na normatywną powierzchnię lokalu.
Stan faktyczny
Skarżący M.P. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, uwzględniając w dochodzie skarżącego nadpłaty za media. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, również uznając nadpłaty za dochód. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując doliczenie nadpłat do dochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego -skargę oddala- II SA/Rz 1395/18 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi M.P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2018 r. nr [...] dotycząca odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Jak wynika z jej uzasadnienia i pozostałych akt administracyjnych sprawy, Burmistrz Miasta [....] po rozpoznaniu wniosku M.P. z [...] września 2018 r., decyzją nr [...] z [...] października 2018 r. odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego; w podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 2 – art. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 180 ze zm., dalej: u.d.m.), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) i uchwałę Rady Miejskiej [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie podwyższenia wskaźników procentowych określających wysokość dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wydatki na mieszkanie nie przekraczają kwoty jaka powinna być pokrywana przez wnioskodawcę. Dochód wnioskodawcy prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi 1 600,24 zł, zaś wydatki na mieszkanie 286,90 zł. Wydatki na powierzchnię normatywną lokalu wynoszą 268,13 zł, a powiększone o wydatki określone do obliczenia ryczałtu 273,85 zł. Różnica pomiędzy wydatkami a kwotą którą wnioskodawca powinien pokrywać samodzielnie jest ujemna. W odwołaniu od tej decyzji M.P. zarzucił jej niezgodność z obowiązującym prawem, gdyż organ błędnie doliczył do dochodu zwrot nadpłaconych kwot za niewykorzystane media. W wyniku rozpoznania odwołania SKO wskazana na wstępie decyzją z [...] listopada 2018 r. - wydaną na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2 pkt 1, art. 3 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5, art. 6 ust. 2 pkt 1, ust. 6, 7 i 9, art. 7 ust. 6 u.d.m. oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych - utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu wskazało, że wnioskodawca prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmując lokal mieszkalny o powierzchni 37,45 m2 na podstawie najmu w A Sp. z o.o. w [...] spełnia warunek normatywnej powierzchni lokalu określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 u.d.m.; zgodnie z tymi przepisami normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 w przypadku jednej osoby, jednak dodatek mieszkaniowy przysługuje także, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30%, tzn. w przypadku jednej osoby jest nie większa niż 45,50 m2. Drugim warunkiem uzyskania prawa do tego dodatku jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w art. 3 ust. 1 u.d.m. Świadczenie to przysługuje osobom, których średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza w gospodarstwie jednoosobowym 175 % najniższej emerytury, tj. kwoty 1 802,15 zł. W rozpoznawanej sprawie dochodem wnioskodawcy w okresie od czerwca do sierpnia 2018 r. był dochód z tytułu emerytury w łącznej kwocie 4 394,43 zł. Organ I instancji do tego dochodu prawidłowo doliczył nadpłatę z tytułu rozliczenia zużycia wody w wysokości 110,15 zł (zaliczoną na poczet czynszu w lipcu 2018 r.) oraz z tytułu rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania w kwocie 296,14 zł (zaliczoną na poczet czynszu w czerwcu 2018 r.). Nadpłaty te należy uznać za dochód z miesiąca, w którym zostały zaliczone na poczet należnego od wnioskodawcy czynszu. Tym samym jako nieuzasadnione Kolegium uznało zarzuty wnioskodawcy o błędnym ustaleniu jego dochodu. W art. 3 ust. 3 u.d.m. wskazano, że przy ustalaniu dochodu gospodarstwa domowego dla celów przyznania dodatku mieszkaniowego należy wziąć pod uwagę wszelkie przychody, chyba że treść przepisu wyraźnie wskazuje, że nie podlegają one uwzględnieniu (art. 3 ust. 3 w zdaniu drugim poprzez wyraźne wyliczenie reguluje w sposób kompletny, których świadczeń nie wlicza się do dochodu). Nadpłaty z tytułu rozliczenia zużycia wody i kosztów c.o. zaliczone na poczet bieżącego czynszu stanowią wymierną wartość poprawiającą sytuację majątkową wnioskodawcy, bowiem pomniejszają wysokość jego czynszu za czerwiec i lipiec 2018 r., a więc w okresie z którego dochody uwzględniane są przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. W tej kwestii - wg SKO - wskazywane przez wnioskodawcę wyroki sadów administracyjnych na poparcie jego tezy stanowią odosobnioną linię orzeczniczą. Prawidłowo zatem organ I instancji zaliczył uzyskaną przez wnioskodawcę nadpłatę z tytułu rozliczenia wody i c.o. w kwocie 406,29 zł do jego dochodu. Dochód w łącznej wysokości 4 800,72 zł, tj. 1.600,24 zł miesięcznie nie przekracza kwoty 175 % najniższej emerytury. W tych okolicznościach spełnione kryterium powierzchni normatywnej mieszkania oraz ustalone kryterium dochodowe dawało podstawę do obliczenia dla wnioskodawcy wysokości dodatku mieszkaniowego. Dodatek ten, zgodnie z art. 6 ust. 9 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.d.m. stanowi różnicę pomiędzy wydatkami ponoszonymi przez wnioskodawcę na mieszkanie, a określonym procentem dochodów gospodarstwa domowego które wnioskodawca powinien wydatkować na ten cel. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca powinien ponosić wydatki na mieszkanie w wysokości 20% swoich dochodów, tj. w kwocie 320,05 zł (20% x 1 600,24 zł), bowiem ustalony dochód jego gospodarstwa domowego jest wyższy od 150 % kwoty najniższej emerytury (wyższy niż 1 544,70 zł). Ustalając wydatki organ uwzględnił, że wnioskodawca nie zajmuje lokalu będącego w zasobach mieszkaniowych gminy (art. 6 ust. 6 u.d.m.). Zatem uiszczany przez niego czynsz za najem lokalu powinien zostać obniżony do kwoty czynszu stosowanego w tym zasobie. Stawka bazowa czynszu najmu komunalnych lokali mieszkalnych wynosi 4,20 zł za 1m2. Czynsz najmu dla lokalu wnioskodawcy, gdyby wchodził w skład zasobów mieszkaniowych gminy, wynosiłby 157,29 zł /37,45 m² x 4,20 zł/ i w takiej wysokości został uwzględniony przez organ I instancji, zamiast faktycznie naliczanego mu czynszu w wysokości 355,78 zł. Do czynszu doliczono pozostałe wydatki ponoszone przez wnioskodawcę, tj. 129,61 zł (opłatę za śmieci - 9,75 zł, c.o. - 56,55 zł, wodę i kanalizację - 63,31 zł). Łącznie wydatki na mieszkanie wynoszą 286,90 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 4 u.d.m., ustalone wydatki należało przeliczyć na powierzchnię normatywną lokalu, gdyż wnioskodawca zajmuje lokal większy niż wskazany w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy; stosownie do tego przepisu, wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, o której mowa w ust. 1. Tak obliczone wydatki wnioskodawcy na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu wynoszą 268,13 zł. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy, do wydatków tych należało doliczyć ryczałt na zakup opału, gdyż mieszkanie wnioskodawcy pozbawione jest instalacji gazu przewodowego. Wg § 3 ust. 3 rozporządzenia, za wydatek stanowiący podstawę obliczania tego ryczałtu uznaje się równowartość 10 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych; ryczałt należny wnioskodawcy wynosi zatem 5,72 zł (10 kWh x 0,5721 zł). Łączne wydatki wnioskodawcy na normatywną powierzchnię lokalu wyniosły 273,85 zł. Końcowo Kolegium wskazało, że dodatek mieszkaniowy stanowi różnicę pomiędzy ustalonymi wydatkami na lokal mieszkalny a kwotą jaką wnioskodawca powinien ponieść na swoje potrzeby mieszkaniowe. W przedmiotowej sprawie jest liczbą ujemną (273,85 zł - 320,05 zł), to zaś powoduje, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. W skardze na tę SKO wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M.P. - nie precyzując kierunku weryfikacji skargi - zawnioskował o jej "jednostkowe" rozpatrzenie. Jako nieuprawnione uznał podważanie przez organ w uzasadnieniu decyzji wyroków sądów administracyjnych na które wskazał w odwołaniu. Podkreślił, że nie ma znaczenia dla jego sprawy wskazywany przez organ wyrok NSA. Znaczenie natomiast ma jego tragiczna sytuacja materialna, o której poinformowany jest MOPS w [....]. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jako niezasadna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem kontroli Sądu pozostawała decyzja SKO w [...] z [...] listopada 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [....] z [...] października 2018 r. o odmowie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Ocena legalności tych decyzji nie potwierdziła zaistnienia przy ich wydawaniu opisanych wyżej wad skutkujących koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego; bez wpływu na prawidłowość zawartych w nich rozstrzygnięć pozostawała stwierdzona przez Sąd częściowa wadliwość uzasadnień tych decyzji wynikająca z odmiennej oceny prawnej (w kontekście art. 3 ust. 3 u.d.m.) części materiału dowodowego. Materialnoprawną podstawę decyzji organu administracji I i II instancji stanowiły przepisy u.d.m., której przepisy regulują zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1). W świetle unormowań tej ustawy, wyznacznikiem prawa do dodatku mieszkaniowego jest kryterium dochodowe, powierzchnia zajmowanego lokalu oraz ponoszone na ten lokal wydatki. W rozpoznawanej sprawie nie budzą wątpliwości - i nie są przez skarżącego kwestionowane - ustalenia dotyczące powierzchni użytkowej zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego (37,45 m²), jako kwalifikującej go do przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego. Dotyczy to także wysokości wydatków związanych z utrzymaniem lokalu (273,85 zł), uwzględnianych w jego przypadku przy ustalaniu prawa do tego dodatku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej organy administracji szczegółowo wykazały sposób obliczenia tych danych wraz z odpowiadającymi im przepisami prawa, co zostało też przedstawione w części faktycznej niniejszego uzasadnienia, odnoszącej się do decyzji SKO. Sąd w całości akceptuje prawidłowość tych ustaleń, których ponowne powtarzanie w tym miejscu uznaje za zbędne. Kwestią sporną w sprawie pozostaje poprawność ustaleń dotyczących dochodu skarżącego, związana z uwzględnieniem przez organy przy obliczaniu średniego miesięcznego dochodu w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego (tj. za okres czerwiec - sierpień 2018 r.) - oprócz pobranej emerytury w łącznej wysokości 4 394,43 zł - również nadpłaty z tytułu rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania w kwocie 296,14 zł oraz nadpłaty z tytułu rozliczenia zużycia wody za II kwartał 2018 r. w kwocie 110,15 zł, zaliczonych na poczet czynszu odpowiednio w czerwcu i lipcu 2018 r. i uznanych za dochód osiągnięty w tych miesiącach, co sumarycznie dało kwotę dochodu w łącznej wysokości 4 800,72 zł. W tym zakresie organy powołały się na regulację art. 3 ust. 3 u.d.m., zgodnie z którą za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Przepis ten jednocześnie enumeratywnie wymienia świadczenia których nie wlicza się do dochodu, obejmujące w dacie orzekania przez organy świadczenia pomocy materialnej dla uczniów, dodatki dla sierot zupełnych, jednorazowe zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, dodatek z tytułu urodzenia dziecka, pomoc w zakresie dożywiania, zasiłki pielęgnacyjne, zasiłki okresowe z pomocy społecznej, jednorazowe świadczenia pieniężne i świadczenia w naturze z pomocy społecznej, dodatek mieszkaniowy, dodatek energetyczny, zapomogę pieniężną o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenie pieniężne i pomoc pieniężną o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220), świadczenie wychowawcze o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195 i 1579 oraz z 2017 r. poz. 60) oraz dodatek wychowawczy o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575, 1583 i 1860 oraz z 2017 r. poz. 60). Zdaniem organów, skoro z przepisu tego nie wynika, że kwestionowane nadpłaty nie podlegają uwzględnieniu, to jako stanowiące wymierną wartość poprawiającą sytuację majątkową wnioskodawcy (poprzez pomniejszenie jego czynszu za czerwiec i lipiec 2018 r.) zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. Mimo jednak że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.m. dodatek mieszkaniowy przysługuje jeżeli średni miesięczny dochód w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (na dzień 10 września 2018 r. była to ustalona w oparciu o ust. 2 tego artykułu kwota 1 029,80 zł, której 175 % to 1 802,15 zł) i wnioskodawca spełniał to kryterium obliczone z uwzględnieniem nadpłat (co dało kwotę 1 600,24 zł miesięcznie), dodatek nie mógł zostać mu przyznany. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.m., wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego /ustalonymi w sprawie na kwotę 273,85 zł/, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym; ponieważ jednak obliczony w sposób przyjęty przez organy średni miesięczny dochód wnioskodawcy był wyższy niż 150 % kwoty najniższej emerytury (1 544,70 zł) - zgodnie z ust. 2 - dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego należało przyjąć wydatki w wysokości 20% dochodów jego jednoosobowego gospodarstwa domowego /tj. kwotę 320,05 zł/. Skoro zatem kwota jaką skarżący powinien ponosić na potrzeby mieszkaniowe (320,05 zł) przewyższała wysokość wydatków przypadających na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego przez niego lokalu (273,85 zł), a obliczona w sposób wskazany w art. 6 ust. 1 różnica tych kwot (273,85 zł - 320,05 zł) jest ujemna, dodatek mieszkaniowy skarżącemu nie przysługuje. Dokonanej przez organy wykładni pojęcia dochodu (art. 3 ust. 3 u.d.m.) Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela, prezentując pogląd zgodny ze stanowiskiem skarżącego wyrażonym w skardze (wcześniej w odwołaniu) co do niezasadnego doliczenia do jego dochodu kwot nadpłat z tytułu rozliczenia zużycia wody i c.o., mimo że nie kwalifikują się one do katalogu świadczeń podlegających zgodnie z tym przepisem wyłączeniu od wliczenia do dochodu. Sądowi znane jest prezentowane w orzecznictwie stanowisko (aczkolwiek nie na zasadzie jednomyślności), że określenie w u.d.m. dochodu jako "wszelkich przychodów" oznacza, że zaliczane są do niego wszystkie przysporzenia majątkowe (poza ustawowymi wyjątkami) uzyskane w okresie przyjmowanym zgodnie z art. 3 ust. 1 do wyliczenia średniego miesięcznego dochodu. Dotyczy to również enumeratywnego wyliczenia rodzaju świadczeń, które nie podlegają wliczeniu do dochodu. Zdaniem Sądu, mimo zawarcia w u.d.m. określenia "wszelkie przychody", skoro nie definiuje ona jednocześnie samego pojęcia przychodu, nie wyłącza to konieczności ustalenia, czy w danej sprawie w ogóle mamy do czynienia z przychodem rozumianym jako faktyczne uzyskanie pewnej korzyści majątkowej, której wykorzystanie pozostawione jest do dyspozycji osoby wnioskującej o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Uprawnia to zdaniem Sądu do posłużenia się przy ustalaniu jego znaczenia oprócz wykładni językowej także wykładnią celowościową (funkcjonalną), która prowadzi do wniosku nakazującego rozumienie tego przychodu jako wpływów pieniężnych mających charakter przysporzenia majątkowego, w rzeczywisty sposób zwiększających stan majątkowy (aktywa) danej osoby lub rodziny, które mogą być wykorzystane na konkretne cele, adekwatnie do potrzeb i woli osób ten przychód uzyskujących. Nie bez znaczenia pozostają także reguły wykładni systemowej, nakazujące dokonywanie wykładni w oparciu o znaczenie przypisywane ze względu na przynależność do gałęzi prawa z której się wywodzą i dla której pozostają charakterystyczne, tj. prawa podatkowego, którego regulacje również odnoszą się do źródeł przychodów o typowo przysparzającym charakterze. Spójne z tym pozostają zapisy art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 200 ze zm.), definiującym przychody jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W konsekwencji dochód w rozumieniu "wszelkich przychodów" powinien wiązać się z obiektywnym polepszeniem sytuacji finansowej i mieć charakter dochodu konsumpcyjnego. W okolicznościach sprawy brak jest więc uzasadnionych przesłanek do takiej kwalifikacji środków finansowych pochodzących z nadpłat za tzw. media, co do których skarżący nie miał ponadto żadnych możliwości swobodnego dysponowania i przeznaczenia na jakikolwiek inny cel. W ocenie Sądu, zaistnienie w opisanej sytuacji nadpłaty ma związek tylko i wyłącznie z przyjętym sposobem rozliczania zużycia określonych mediów, która nie wystąpiłaby przy stosowaniu rozliczenia wg rzeczywistego zużycia. Powstanie nadpłaty obiektywnie nie oznacza więc postawienia do dyspozycji skarżącego żadnych dodatkowych środków finansowych, których wysokość wpływałaby na określenie jego prawa do dodatku mieszkaniowego i ustalenie jego wysokości. Odmienne uznanie mogłoby wręcz prowadzić w pewnych okolicznościach do paradoksalnych sytuacji, w których nadpłata z racji finansowania przez skarżącego opłat za media z pobieranej emerytury (będącej dochodem) byłaby niejako po raz drugi uznana za dochód i do niego doliczona (w przypadku nałożenia się okresu za który uiszczono zaliczkę za zużycie z okresem jej rozliczenia branym zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.m. pod uwagę do obliczenia średniego miesięcznego dochodu członka gospodarstwa domowego). W przypadku skarżącego nietrudno także dostrzec, że przy bardziej nasilonym (mniej oszczędnym) korzystaniu z wody i c.o. skutkującym zwiększonym zużyciem oraz niepowstaniem nadpłaty, byłby uprawniony do dodatku mieszkaniowego, który rekompensował by mu zwiększone wydatki z tego tytułu. Abstrahując od wadliwego zakwalifikowania przez organy nadpłat jako dochodu, Sąd stwierdza, że pozostało to bez wpływu nie tylko na wysokość dodatku mieszkaniowego, ale także na fakt jego nieprzyznania skarżącemu. Rzecz bowiem w tym, że przy dochodach pochodzących wyłącznie z emerytury w łącznej wysokości za okres czerwiec – sierpień 2018 r. 4 394,43 zł, zmianie ulega nie tylko średni miesięczny dochód skarżącego (na 1 464,81 zł), ale również wyliczana na jego podstawie - służąca ustaleniu wysokości dodatku mieszkaniowego - kwota wydatków ponoszonych przez osobę otrzymującą dodatek. Ponieważ kwota 1 464,81 zł jest niższa niż 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym (1 544,70 zł), przy ustalaniu kwoty wydatków ponoszonych przez osobę otrzymującą dodatek nie ma już zastosowania przewidziany w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.d.m. wskaźnik 20%, ale wskaźnik 15% o jakim mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, co daje kwotę 292,96 zł. Skoro kwota jaką skarżący powinien ponosić na potrzeby mieszkaniowe nadal przewyższa wysokość wydatków przypadających na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego przez niego lokalu (273,85 zł), dodatek mieszkaniowy mu nie przysługuje. Ponieważ przyznanie dodatku mieszkaniowego opiera się na ściśle określonych przesłankach ustawowych, wyłącza to możliwość działania organów na podstawie uznania i jego przyznanie w oparciu o twierdzenia skarżącego o trudnej sytuacji materialnej. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło