II SA/Rz 1410/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego -skargę oddala- Przedmiotem skargi K.P. jest decyzja Szefa Urzędu o Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zwanego dalej: "Szefem UdSKiOR", z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego. K.P. pismem z dnia [...] maja 2017 r. (4 czerwca 2017 r. - data wpływu do Organu) wystąpiła do Szefa UdSKiOR z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego po zmarłym mężu – C.P. - ze środków budżetowych znajdujących się w dyspozycji Szefa UdSKiOR, na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji oraz osobach represjonowanych z i powodów politycznych (tekst jednolity Dz. U. 2018 r. poz. 690), zwanej dalej "ustawą". Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Szef UdSKiOR odmówił wnioskodawczyni przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ustawy prawo do świadczenia pieniężnego, o które wystąpiła skarżąca przysługuje wyłącznie osobie uprawnionej, to jest działaczowi opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych. Skarżąca takiego statusu nie posiada. Na dzień złożenia wniosku nie zostało także zakończone postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia takiego statusu dla jej zmarłego męża C.P., ale nawet gdyby taki status został mu przyznany przepisy ustawy nie przewidują przyznania świadczenia pieniężnego dla wdów pozostałych po działaczach opozycji lub osób represjonowanych z powodów politycznych. We wniosku o ponowne rozparzenie sprawy K.P. wyjaśniła, że wnioskiem z dnia 24 lipca 2017 r. wystąpiła do IPN Oddział w [...] o przyznanie Krzyża "Wolności i Solidarności". Stowarzyszenie [....] z/s w [...], dalej "Stowarzyszenie", wystąpiło do Szefa UdSKiOR z rekomendacją o przyznania jej uprawnień kombatanckich. Nadmieniła, że w 1978 r. wraz z mężem oraz jedenaściorgiem dzieci zostali przymusowo wysiedleni z miejscowości C.D., a ich gospodarstwo rolne zostało wywłaszczone na rzecz Spółdzielni Produkcyjnej. Na mocy Porozumienia Ustrzyckiego przyznano im w ramach rekompensaty grunty rolne i zabudowania w miejscowości M., gm. [...], gdzie mieszka do dziś i prowadzi samodzielne gospodarstwo rolne. Zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia i zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie przyznania statusu działacza antykomunistycznego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Szef UdSKiOR utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2017 r., podtrzymując stanowisko w niej zawarte. W podstawie prawnej powołał art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania, administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a.") oraz art. 7 ustawy. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ustawy prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje wyłącznie osobie uprawnionej, to jest działaczowi opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych o potwierdzonym decyzją Szefa UdSKiOR statusie działacza opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej w powodów politycznych. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Szef UdSKiOR potwierdził, że zmarły mąż wnioskodawczyni C.P. był działaczem opozycji antykomunistycznej. Brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej bowiem ustawa nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia pieniężnego małżonkom pozostałym po zmarłych działaczach opozycji antykomunistycznej lub osobach represjonowanych z powodów politycznych. Skargę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną wyżej decyzję złożyła K.P. wnosząc o uchylenie obu decyzji Szefa UdSKiOR. W ocenie skarżącej zaskarżone postanowienie w części orzekającej zawiera błąd formalno-prawny polegający na braku określenia, że postępowanie niniejsze zostało wszczęte na jej wniosek z dnia 31 maja 2017 r., przesłany do Organu wraz z rekomendacją Stowarzyszenia [...] z/s w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. popierającą wniosek. Wskazała, że posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., albowiem była stroną postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o statusie działacza opozycji antykomunistycznej po zmarłym mężu. Szef UdSKiOR nie rozpoznał dotąd w żaden sposób rekomendacji z dnia [...] lipca 2017 r. złożonej przez Stowarzyszenie, co stanowi naruszenie prawa polegające na pominięciu uprawnionej strony w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji obie decyzje Szefa UdSKiOR, wydane zostały z naruszeniem prawa, a to art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. oraz przewlekłością sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyło także Stowarzyszenie. Skarga została odrzucona postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 30 kwietnia 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada zgodność rozstrzygnięcia z przepisami prawa obowiązującego w dacie jego wydania. Sąd rozpoznając skargę nie jest związany jej zarzutami i wskazaną podstawą prawną, orzeka natomiast w granicach sprawy – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302). Sąd może uwzględnić skargę tylko wówczas gdy dopatrzy się naruszenia prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 P.p.s.a. Ustalenia stanu faktycznego nie budzą wątpliwości. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego po zmarłym mężu C.P., który to decyzją Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2017 r. został uznany za działacza opozycji antykomunistycznej. Do czasu zakończenia postępowania w tej sprawie skarżąca nie złożyła wniosku do Urzędu do spraw Kombatantów o przyznanie jej statusu działacza opozycji antykomunistycznej pomimo, że taką rekomendację posiada. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pieniężnego stanowi ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U.z 2018 r., poz. 890). Zgodnie z art. 7 cytowanej ustawy "prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje działaczom opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych o potwierdzonym statusie działacza opozycji antykomunistycznej". Przepis art. 2 w zw. z pkt 1 definiuje również pojęcie opozycji antykomunistycznej. Z brzmienia art. 7 ustawy wynika, iż prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje wyłącznie osobie o potwierdzonym statusie działacza opozycji antykomunistycznej z powodów politycznych. Ustawa natomiast nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia pieniężnego dla wdów po zmarłych działaczach opozycji antykomunistycznej lub osobach represjonowanych. Dołączona do skargi rekomendacja Stowarzyszenia [....] udzielona skarżącej pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jej wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego bowiem do ubiegania się o nie niezbędny jest "potwierdzony status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej politycznie. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Z tych względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) Sąd skargę oddalił.