II SA/Rz 1414/17
WyrokWSA w Rzeszowie2018-03-15
Skład orzekający: Kazimierz Włoch, Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, która została przekształcona w spółkę jawną, może być uznana za stronę postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach, jeśli postępowanie to zostało wszczęte przed przekształceniem, a kary zostały nałożone na wspólników spółki cywilnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka cywilna, ze względu na brak zdolności prawnej w prawie administracyjnym, nie mogła być stroną postępowania w sprawie wymierzenia kar pieniężnych. Postępowanie było prawidłowo prowadzone wobec wspólników spółki cywilnej, a ich odpowiedzialność za delikt administracyjny i nałożona sankcja pozostały bez wpływu na przekształcenie spółki w spółkę jawną. Odpowiedzialność ta wynika z naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych, a nie ze stosunku zobowiązaniowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kar pieniężnych wymierzonych wspólnikom spółki cywilnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Organy celne stwierdziły obecność nielegalnych automatów w lokalach, a eksperymenty procesowe potwierdziły ich charakter. Wspólnicy spółki cywilnej byli zaangażowani w obsługę, serwisowanie i transport automatów. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia przepisów technicznych oraz przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną, co miało wykluczyć ich jako strony postępowania. Sąd oddalił skargi, uznając prawidłowość nałożenia kar na wspólników.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Grzegorz Panek / spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. spraw ze skarg P. P. i M. W. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r. - nr [...], - nr [...] w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargi.
Przedmiotem skarg M. W. i P. P. są decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r.:
1) nr [...] (sprawa II SA/Rz 1414/17),
2) nr [...] (sprawa II SA/Rz 1416/17)
w przedmiocie wymierzenia im jako, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą A. s.c. w [...], kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Decyzjami tymi utrzymano w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2016 r.:
1) nr [...], którą wymierzono M. W. i P. P. solidarnie karę pieniężną w kwocie 12 000 zł za urządzanie gier na automacie (sprawa II SA/Rz 1414/17),
2) nr [...], którą wymierzono M. W. i P. P. solidarnie karę pieniężną w kwocie 12 000 zł za urządzanie gier na automacie (sprawa II SA/Rz 1416/17).
Z ustaleń faktycznych organu I instancji wynika, że 3 lutego 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili kontrolę - w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych, w lokalu M. S. "B. u M." w K. przy ul. B. W. [...], gdzie stwierdzono 2 czynne urządzenia do gier: APOLLO GAMES nr [...] i ADELL nr [...]. W dniu 2 lutego 2015 r. czynności takich dokonano w lokalu "A." prowadzonym przez R. G. w S. przy ul. O. [...], gdzie stwierdzono 2 czynne urządzenia do gier: APOLLO GAMES nr [...] i APEX MULTI Magic Classic nr [...].
Na automatach przeprowadzono eksperymenty procesowe, w wyniku których stwierdzono, że urządzenia te są automatami do gier i wyczerpują definicję określoną w art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm. - określanej dalej także jako u.g.h.). Eksperymenty wykazały, że można na nich przeprowadzać gry o charakterze losowym, o wygrane rzeczowe (punkty, umożliwiające przedłużenie gry), a także realizację wygranych poprzez podjęcie środków pieniężnych. Zakredytowanie pieniądzem było niezbędne do rozpoczęcia gry, więc były wykorzystywane do komercyjnego organizowania gier losowych. Wyniki rozegranych gier były nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności uczestnika gry. Sposób rozgrywania gier odpowiadał definicjom określonym w art. 2 ust. 3, 4 i 5 ustawy o grach hazardowych. Nie ustalono natomiast, aby kontrolowane lokale objęte były zezwoleniem na urządzanie tego typu gier lub automaty posiadały poświadczenie rejestracji. Automaty poddano także badaniom przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...], a sprawozdania z badań dołączono jako dowód do akt spraw; szczegółowy opis sposobu działania urządzeń przedstawiono w uzasadnieniach decyzji. W obu sprawach przesłuchiwano także świadków - osoby grające na automatach.
Ustalono, że stałym serwisowaniem i obsługą urządzeń (w tym pobieraniem pieniędzy z urządzeń i uzupełnianiem bilonu, zawieraniem umów i poszukiwaniem nowych klientów) oraz ich transportem zajmowali się pracownicy spółki cywilnej A. s.c. P. P., M. W. w R. Działalność taka w ocenie organu wyczerpywała dyspozycję art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, tj. pozwalała uznać ww. za urządzających gry na automatach poza kasynem gry. Ich udział w procesie urządzania gier był aktywny. Tym samym zaistniały przesłanki do wymierzenia im kary pieniężnej, solidarnie, w kwocie 12 000 zł od każdego zatrzymanego urządzenia. Ww. wspólnicy zabezpieczali, umożliwiali i dbali o realizację procesu związanego z urządzaniem gier na automatach poprzez wykonywanie ww. czynności. Zajmowali się także dostarczaniem umów najmu powierzchni lokali w celu wstawienia automatów.
Odnosząc się do stanowiska pełnomocnika stron organ stwierdził, że nie było podstaw do umorzenia postępowania, a przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie można uznać za regulację techniczną, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 maja 2016 r. II GPS 1/16, a zatem nie podlegał on procedurze notyfikacji określonej w dyrektywie 98/34/WE; tożsame stanowisko zajął Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku C-303/15 z dnia 13 października 2016 r.
W odwołaniach postawiono zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy wespół z art. 14 ust. 1 tej ustawy współtworzy regulację techniczną w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, a wobec braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej nie powinien być stosowany, a postępowanie winno być umorzone.
Opisanymi na wstępie decyzjami Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał zaskarżone decyzje w mocy.
Organ odwoławczy zaznaczył, że urządzanie gier losowych wymaga posiadania koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. W myśl natomiast art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlega karze pieniężnej w wysokości 12 000 zł od każdego automatu. Rzeczone automaty umożliwiały przeprowadzenie gry losowej, ponieważ jej wynik był nieprzewidywalny (zależał od przypadku). Automaty służyły do komercyjnego urządzania na nich gier losowych, ponieważ udostępniano je publicznie. Za urządzającego gry uznano wspólników spółki cywilnej, którzy udostępnili automaty do eksploatacji, serwisowali je i obsługiwali. Adresatem decyzji może być bowiem każdy, kto urządza gry na takich urządzeniach, uczestniczy w procesie organizowania gier hazardowych. Automaty nie posiadały poświadczenia rejestracji, a lokale nie były kasynami gry. W związku z tym, że ich działalność zorganizowana była w ramach wspólnego przedsięwzięcia, kary zostały nałożone na nich solidarnie. Organ nie podzielił także zarzutu odwołania uznając, że przepisy te mogły znaleźć w sprawie zastosowanie.
Odnosząc się do zagadnienia braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, w tym w kontekście wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. C-213/11, C-214/11 i C-217/11 oraz z dnia 13 października 2016 r. C-303/15 uznano, że nie można za techniczne - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, uznać przepisów znajdujących zastosowanie w tej sprawie. Ponadto w kwestiach tych wypowiadał się także Trybunał Konstytucyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny w formie uchwały.
W skargach sformułowano zarzut naruszenia art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że skarżący powinni byli być traktowani jako strony postępowania, jako że od 8 grudnia 2016 r., na mocy art. 26 § 4 Kodeksu spółek handlowych, doszło do przekształcenia spółki cywilnej A. s.c. w spółkę prawa handlowego T. P. spółka jawna. Tak więc to spółka jawna powinna być strona postępowania, a nie wspólnicy byłej spółki cywilnej. Podniesiono, że spółka jawna powstała na skutek przekształcenia, posiada ten sam NIP i REGON, który posiadała spółka cywilna. Z mocy art. 26 § 5 k.s.h. spółka jawna weszła zatem we wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny dotychczasowych wspólników spółki cywilnej. Skutkiem przekształcenia jest kontynuacja praw i obowiązków, także w sferze administracyjnoprawnej. O fakcie przekształcenia organ był informowany przed wydaniem decyzji. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.
W pismach nadanych w dniu 20 grudnia 2017 r., skarżący uzupełnili wniesioną skargę, podnosząc ponadto zarzut:
- nieważności przedmiotowej decyzji określony w art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej tj. skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie
- wymierzenia kary bez wskazania definicji legalnej pojęcia "urządzający", co stanowi zaprzeczenie wszelkim wartościom konstytucyjnym - takie postępowanie może powodować dowolność w zakresie karania, co jest sprzeczne z zasadą państwa prawa. Z natury prawa nałożenie sankcji winno być precyzyjnie określone, tak aby obywatel wiedział ze źródeł prawa co mu grozi i za co.
Skarżący ponowie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie jej nieważności lub umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Skarżący uzasadniali, że zarzut nieważności wydanej decyzji opierają na tym, że wszystkie postępowania były prowadzone przeciwko A. s.c., co oznaczało prowadzenie ich przeciwko wspólnikom spółki cywilnej, jednakże na mocy orzeczenia sądu z dnia 8 grudnia 2016 r. doszło do przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną i tym samym spółka jawna powinna być stroną postępowania.
Podnieśli również, że nigdy nie byli oni urządzającymi gry na automatach poza kasynem gry, a spółka była wyłącznie operatorem, czyli podmiotem całkowicie zależnym od faktycznie urządzającego. Po wtóre podnieśli, że brak jest definicji legalnej pojęcia: osoby urządzającej, a zatem powyższe nie może stanowić pole do nadużyć.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawach.
Do organu zostały także wniesione wnioski skarżących o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość wymierzenia skarżącym jako wspólnikom spółki cywilnej, kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W postępowaniu przed organami celnymi skarżący kwestionowali prawidłowość podstawy prawnej wydanej decyzji, twierdząc, że kara pieniężna została wymierzona na podstawie przepisów technicznych u.g.h. Natomiast w skardze do tut. Sądu, skarżący zarzucili, że z uwagi na przekształcenie A. s. c. w "T. P." spółka jawna, stroną przedmiotowego postępowania powinna być ta spółka jawna, nie zaś skarżący.
Sąd podziela stanowisko DIAS wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, w których organ ten odniósł się do podnoszonej przez skarżących w postępowaniach administracyjnych kwestii przekształcenia spółki cywilnej A. w podmiot "T. P." spółka jawna, co nastąpiło w dniu 7 grudnia 2016 r. tj. przed wydaniem decyzji przez NUC w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Zdaniem skarżących, strona w decyzji została błędnie oznaczona.
W ocenie Sądu, prawidłowo organ stwierdził, że - z uwagi na brak zdolności prawnej - spółka cywilna nie była stroną postępowania w sprawie wymierzenia kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Postępowanie to od początku prowadzone było w stosunku do skarżących - osób fizycznych i zakończyły się wymierzeniem im solidarnie kar pieniężnych, jako wspólnikom spółki cywilnej. W tej sytuacji przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną pozostało bez wpływu na stronę procesową rozpatrywanych spraw.
Skoro spółka cywilna nie miała zdolności prawnej na gruncie prawa administracyjnego, nie mogła zostać na nią nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. kara. To wspólnicy spółki cywilnej byli stronami prowadzonego w tym przedmiocie postępowania i prawidłowo im przypisana została odpowiedzialność za popełniony delikt administracyjny i nałożona stosowna sankcja.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądu, że odpowiedzialność z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry należy kwalifikować w kategoriach obowiązku stanowiącego majątek spółki. Źródłem tej odpowiedzialności jest bowiem nie stosunek zobowiązaniowy, ale okoliczności obiektywne, tj. naruszenie przez określone osoby warunków urządzania gier na automatach w rozumieniu u.g.h. Oceny tej nie zmienia fakt, że umowę o świadczenie usług z J. S. zawarli skarżący, jak wspólnicy spółki cywilnej, albowiem umowa ta rodziła jedynie skutki na gruncie prawa cywilnego, które pozostają poza zakresem niniejszej sprawy. Wprawdzie na podstawie wspomnianej umowy skarżący podjęli się czynności kwalifikowanych na gruncie u.g.h., jako współorganizowanie gier, jednakże nie ma to wpływu na zasady ich administracyjnej odpowiedzialności z tego tytułu oraz zagadnienia procesowe w prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniu.
W tym miejscu należy też zaznaczyć, że ustawa Kodeks spółek handlowych stanowi regulację cywilnoprawną, normującą stosunki cywilnoprawne pomiędzy jego podmiotami (osobami prawnymi i fizycznymi, a także określonymi jednostkami organizacyjnymi, nieposiadającymi osobowości prawnej). Potwierdza to między innymi jego art. 2, nakazujący w kwestiach nieuregulowanych tym aktem stosować przepisy Kodeksu cywilnego. K.s.h. nie zawiera więc, co do zasady, regulacji z zakresu prawa administracyjnego, za wyjątkiem art. 553 § 2 k.s.h., zgodnie z którym spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Regulacja ta jednak odnosi się jedynie do kwestii ściśle w niej wskazanej, nie sposób więc na jej podstawie wywodzić przejścia praw, a zwłaszcza obowiązków, o których w przepisie tym nie wspomniano. Przepis ten nie stanowi też podstawy modyfikowania podmiotowego zakresu spraw, dotyczących kwestii, pozostających poza zakresem jego regulacji.
Tak samo z art. 26 § 5 k.s.h. nie sposób wywodzić przejścia odpowiedzialności za delikt administracyjny na nowo powstały podmiot. Stoi temu na przeszkodzie nie tylko cywilnoprawny charakter wskazanego przepisu ale również to, że odpowiedzialność tego rodzaju nie spoczywała na spółce cywilnej.
Postępowania prowadzone były w stosunku do skarżących - osób fizycznych -
i zakończyły się wymierzeniem im kar pieniężnych jako wspólnikom spółki cywilnej na zasadzie solidarności, stosownie do art. 91 Ordynacji podatkowej w związku z art. 369 k. c.. Zatem przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie spowodowało zmiany strony postępowania.
Z przedstawionych względów zarzut naruszenia art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej Sąd uznał za niezasadny.
Odnosząc się natomiast do zarzutu wymierzenia kar pieniężnych na podstawie przepisów technicznych u.g.h., należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie II GPS 1/16, w sposób wiążący stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto Sąd ten sformułował wiążący pogląd, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Pogląd jakoby niedopełnienie procedury notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej uniemożliwiało stosowanie jakichkolwiek przepisów zawartych w tym akcie prawnym, czy też że wszystkie przepisy zawarte w tym akcie mają charakter "techniczny", nie znajduje uzasadnienia choćby w świetle wyroku TSUE z dnia 13 października 2016 r. w sprawie C-303/15, który przesądził, że badany w sprawie art. 6 ust 1 u.g.h. nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu.
Sąd nie dopatruje się także błędów w ustaleniach organów i następczej ich subsumpcji pod znamię podmiotowe deliktu administracyjnego z art. 89 ust 2 u.g.h. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że urządzanie gier na automatach obejmuje działania podmiotów zaangażowanych w tego rodzaju proces, polegające przede wszystkim na organizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowaniu go do danego rodzaju działalności, umożliwieniu dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywaniu automatów w stanie stałej aktywności poprzez umożliwienie ich sprawnego funkcjonowania, wypłacaniu wygranych pieniężnych oraz czynności związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu, ewentualnie jego szkoleniem. Chodzi zatem o aktywny i istotny udział danego podmiotu w procesie urządzania gier na automatach, a dotyczący stworzenia technicznych, ekonomicznych czy organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia. Co jednak należy podkreślić, dla uznania danego podmiotu za "urządzającego gry hazardowe" wystarczające jest przypisanie temu podmiotowi nawet niewielkiego wycinka z opisanej aktywności, bowiem zakres pojęcia "urządzanie gier" nie jest tożsamy z pojęciem "prowadzenie działalności" gospodarczej, gdyż jest od niego węższe (zob. np. wyrok NSA z 2 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2210/16). W sytuacji, gdy poszczególne, opisane wyżej warunki zapewniają odrębne podmioty, można mówić o ich współudziale w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach. Wówczas, do przypisania określonemu podmiotowi przymiotu urządzającego grę na automacie poza kasynem gry konieczne jest ustalenie istnienia porozumienia i podziału ról pomiędzy współuczestnikami przedmiotowego procederu. Wynikające więc w danej sprawie ustalenia w tym zakresie muszą wskazywać na istnienie takiego porozumienia, przy czym może mieć ono charakter dorozumiany tzn. można dojść do wniosku o tym fakcie w oparciu o konkretne okoliczności na niego wskazujące.
Przenosząc te uwagi ogólne na grunt kontrolowanej sprawy skonstatować przychodzi, że już w świetle zawartej przez skarżących jako wspólników spółki cywilnej z J. S. spółka z o.o. umowy z dnia 2 stycznia 2015 r. "w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych" działania podejmowane przez P. P. w ramach tej spółki wskazywały na jej aktywny i znaczący udział w procesie urządzania gier na automatach, mimo że ich własność przysługiwała podmiotowi trzeciemu. Zgodnie z treścią w/w umowy, S. C. A. zobowiązała się do świadczenia na rzecz J. S. spółka z o. o. usług obejmujących transport urządzeń (z magazynu zleceniodawcy do punktu gier, przemieszczanie między punktami oraz zwrot do magazynu po zakończeniu eksploatacji), pobieranie gotówki z automatów i jej przekazywanie wraz ze sporządzanymi na tę okoliczność protokołami, przyjmowanie i przekazywanie faktur od władających lokalami oraz wypłacanie należnego im czynszu, a także prowadzenie serwisu urządzeń zapewniającego stały nadzór nad ich stanem technicznym i estetycznym (w tym comiesięczny przegląd), usuwanie wszelkich awarii i uszkodzeń oraz pozostawanie w gotowości do ich usuwania. Za te usługi wspólnikom s. c. A. przysługiwało wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie 200 zł brutto od każdego aktywnego w danym miesiącu urządzenia.
Powyższe ustalenia, w ocenie Sądu, uprawniały organy do uznania, że skarżący byli bezpośrednio zaangażowani w proces urządzania gier na automatach, w ramach czego praktycznie w pełni zabezpieczali prawidłowe funkcjonowanie tej działalności. Skarżący stwarzali warunki umożliwiające gry na przedmiotowych automatach zapewniając ich sprawność i gotowość użytkowania przez potencjalnych użytkowników. Bez aktywnej realizacji tych czynności, działalność ta - urządzanie gier na automatach, dodać trzeba nielegalna bo wbrew warunkom wynikającym z u.g.h., nie mogłaby funkcjonować. Znaczne zaangażowanie skarżących w proces organizowania gier podkreśla fakt, że należne im wynagrodzenie powiązane było z aktywnością automatów, przez co byli oni bezpośrednio zainteresowani zapewnieniem możliwości ich ciągłego użytkowania.
Podkreślenia wymaga i to, że zawarta przez skarżących umowa "w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych" znacząco wykraczała przy tym poza obsługę samych tylko automatów, rozumianą przede wszystkim jako obsługę techniczną urządzeń, mającą na celu ich bezawaryjną pracę. W zestawieniu z ogółem, wyżej wymienionych czynności dokonywanych przez skarżących czy ich przedstawicieli, zapewnienie samej sprawności technicznej urządzeń stanowiło w istocie jedynie wycinek obowiązków i zadań w związku z eksploatacją spornych urządzeń.
Co do charakteru działań skarżących w oparciu o wzmiankowaną umowę w odniesieniu do spornych automatów i świadomego udziału w procederze urządzania na nich gier w rozumieniu u.g.h. godzi się przywołać zapis § 3 pkt I ppkt 8 tej umowy, z którego wynika obowiązek określonego zachowania się w sytuacji zatrzymania urządzeń przez organy dochodzeniowo - śledcze w ramach postępowania karnego skarbowego lub karnego, tj. zgodnie ze szczegółową "Instrukcją postępowania na wypadek zatrzymania Urządzeń" stanowiącą załącznik nr 4 do umowy. Wynika z tego, że porozumienie się wszystkich stron wspólnego w istocie przedsięwzięcia, bez udziału których inkryminowana działalność nie mogłaby być prowadzona, w tym także skarżących, obejmuje nawet współdziałanie na wypadek zainteresowania procederem ze strony organów ścigania.
Reasumując, zgodzić się należy z orzekającymi w niniejszych sprawach organami co do kwalifikacji skarżących jako podmiotów określonych w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., bowiem za współurządzającego gry uznać należy każdego, kto bierze czynny udział w procesie organizowania gier hazardowych, a bez czyjego udziału rozgrywanie gier na automacie byłoby w danych okolicznościach niemożliwe. Forma i stopień ich zaangażowania w proces urządzania gier na automatach są wystarczające do przyjęcia takiej kwalifikacji. Skarżący jako wspólnicy spółki cywilnej A. pełnili praktycznie bieżący nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem działalności w zakresie gier na automatach, umożliwiając graczom prowadzenie gier i niezakłócony ich przebieg, uzyskując określoną korzyść majątkową i z tego tytułu stali się osobami odpowiedzialnymi za urządzanie gier na spornym automacie.
Poza sporem pozostaje natomiast dokonana przez organy kwalifikacja spornych urządzeń jako automatów odpowiadających kryteriom z art. 2 ust 3 u.g.h. Są to bowiem urządzenie elektroniczne, które oferują, za opłatą, gry o charakterze losowym, na których przebieg i wynik gracz nie ma wpływu i umożliwia uzyskiwanie wygranych rzeczowych lub pieniężnych (wybór gracza). Ustalenia faktyczne poczynione w tym zakresie na podstawie prawidłowo przeprowadzonego dowodu z protokołu eksperymentu, wspartego uzyskanymi wynikami badań - sprawozdaniem Laboratorium Celne Urzędu Celnego w [...] nie budzą wątpliwości sądu co do charakteru przeprowadzanych na tym urządzeniach gier, i nie były one zresztą podważane skargami.
Na zakończenie należy wyjaśnić, że złożenie wniosków o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji do organu nie miało żadnego wpływy na bieg postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 56 p.p.s.a., w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu do czasu ich zakończenia. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie wystąpiła. Skargi sporządzone przez pełnomocnika skarżących zostały nadane do sądu na poczcie w dniu 30 listopada 2017 r. natomiast wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji nadano na poczcie dnia 8 grudnia 2017 r. Na ocenę tego stanu rzeczy nie ma wpływu złożenie uzupełnienia skarg przez skarżących w dniu 20 grudnia 2017 r. (data stempla pocztowego) ponieważ decydujące znaczenie ma tutaj data wniesienia skargi przez pełnomocnika skarżących. Już bowiem w tym momencie zostało w sposób skuteczny zainicjowane postępowanie sądowoadministracyjne.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skarg.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło