II SA/Rz 1417/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-04-13
Skład orzekający: Elżbieta Mazur-Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i zdrowotną, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który przedstawił dokumentację medyczną wskazującą na traumę pourazową i leczenie w poradni zdrowia psychicznego, a także wykazał, że jego jedynym dochodem jest zasiłek pielęgnacyjny i ponosi koszty utrzymania domu oraz leków, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W związku z tym, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący J. S. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po przywróceniu terminu do wniesienia sprzeciwu i ustanowieniu adwokata, skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. Jego pełnomocnik złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego. Sąd rozpoznał wniosek o prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania - p o s t a n a w i a - zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
II SA/Rz 1417/14
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2014 r. nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Postanowieniem z 20 lutego 2015 r. WSA przywrócił J. S. termin do wniesienia sprzeciwu i ustanowił dla niego adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka pismem z 27 lutego 2015 r. wyznaczyła dla J. S. w przedmiotowej sprawie adwokat M. R. (k. 57).
Pełnomocnik skarżącego została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 złotych od skargi. Wezwanie wraz z pouczeniem, że nieusunięcie wskazanego braku w terminie 7 dni od daty jego doręczenia spowoduje odrzucenie skargi, zostało doręczone adwokat M. R. 18 marca 2015 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru wezwania k. 63 akt sądowych).
W terminie do uiszczenia wpisu tj. 20 marca 2015 r. adwokat M. R. złożyła do WSA pismo z 20 marca 2015 r., w którym zawarty został wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego poinformowała Sąd, że została ona zwolniona z obowiązku reprezentowania J. S. w niniejszej spawie.
Skierowane do Sądu pismo Okręgowej Rady Adwokackiej z 12 marca 2015 r. potwierdziło, że w przedmiotowej sprawie wyznaczony został dla skarżącego adwokat K. W. Jednocześnie poinformowano, że zwolniono z obowiązku reprezentowania uprzednio wyznaczonego jako pełnomocnika z urzędu adwokat M. R.
Pismem z 9 kwietnia 2015 r. adwokat K. W. działając w imieniu skarżącego - skierowała do WSA wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie załączono wniosek na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w terminie do uiszczenia wpisu sądowego wpłynął do WSA wniosek pełnomocnika skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych (pismo z 20 marca 2015 r.). W związku z powyższym wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu należy w tych realiach uznać za bezprzedmiotowy. Natomiast pozostaje do rozpoznania wniosek o prawo pomocy.
Zgodnie z art. 245 § 1, § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zwolnienie od kosztów sądowych objęte jest zatem zakresem częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Skarżący wielokrotnie załączał do Sądu kserokopie zaświadczeń lekarskich, z których jednoznacznie wynika, że na skutek wypadku choruje on na traumę pourazową i w związku z tym leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego. Nadto z wniosku o prawo pomocy wynika, że jest on osobą schorowaną i korzysta z pomocy opieki społecznej. Jedynym jego źródłem dochodu stanowi zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 540 zł. Skarżący mieszka samotnie w domu, który otrzymał w spadku. Utrzymanie domu kosztuje go miesięcznie 150 zł, a na leki wydaje 120 zł miesięcznie.
Warte uwagi jest stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z 5 kwietnia 2013 r., sygn. III CSK 222/2012, w którym, powołał się na preambułę ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. 2011 r. Nr 231 poz. 1375 ze zm.), wskazując, że jej celem jest zagwarantowanie osobom z zaburzeniami psychicznymi ochrony ich praw, poszanowania sfery wolności i godności osobistej.
Sąd biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącego oraz jego sytuację finansową uznał, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło