II SA/Rz 1419/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry - p o s t a n a w i a - zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2015 r. i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r. odmówiono, na wniosek S.S., wstrzymania wykonania zaskarżonej, opisanej w sentencji postanowienia decyzji. Sąd uznał, że poza kopią zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za 2014 r., skarżący nie załączył innych dokumentów uprawdopodobniających twierdzenie o braku środków finansowych na zapłacenie kary pieniężnej wymierzonej wskazaną decyzją. W piśmie z dnia 16 listopada 2015 r. skarżący wystąpił z ponownym wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poprzez zmianę dotychczasowego orzeczenia wydanego w tym przedmiocie. Tym razem powołał się na wszczęte przeciwko niemu postępowanie o ustalenie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy (kopia zawiadomienia z dnia 28 września 2015 r. o wszczęciu postępowania w sprawie zaległości wynoszących 3109, 24 zł i kopia decyzji ZUS z 10 listopada 2015 r. o wymiarze składek w takim wymiarze – 3 109, 24 zł - za okres od lipca do września 2015 r.; zawiadomienie od komornika o zaległości wynoszącej 3656, 01 zł, z którego nie wynikało do kogo było adresowane oraz wezwanie go przez Bank A. S.A. do zapłaty kwoty 917,67 zł (kopia pisma z 7 września 2015 r.). Podał też, że od września nie prowadzi już działalności gospodarczej, która zresztą generowała zadłużenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i Urzędzie Skarbowym, i nie pracuje pozostając na utrzymaniu rodziców. Nie posiada oszczędności, nieruchomości, jest natomiast właścicielem samochodu Renault Clio z 2000 r. Egzekucja 12 000 zł kary może zatem spowodować nieodwracalne skutki w jego sytuacji finansowo-majątkowej. W dalszym ciągu podkreślił, że łącznie prowadzonych jest przeciwko niemu 14 postępowań, w których wymierzono mu karę 168 000 zł. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 17 listopada 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że analiza ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do zmiany dotychczasowego orzeczenia. Nie wykazano, aby od dnia 17 listopada 2015 r. nastąpiły okoliczności przemawiające za udzieleniem skarżącemu ochrony tymczasowej, a dołączone do akt kopie dokumentów dotyczą okresu wcześniejszego. Zwrócił uwagę, że na podstawie treści tych dokumentów nie sposób wywieść możliwości nastąpienia zdarzeń określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej "P.p.s.a."), jako że dowodzą one jedynie tego, że wskazane należności nie zostały uregulowane, ale już nie odnoszą się do powodów tego stanu rzeczy. Może to oczywiście wynikać z braku dostatecznych środków, choć nie musi. Jednak nawet taki stan nadal nie stanowi wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a jedynie niemożliwości lub trudności wykonania decyzji – jako zwykłej konsekwencji nabycia przez nią przymiotu ostateczności. Skierowanie takiej decyzji do ewentualnego wykonania (egzekucji) w przedstawionych przez stronę okolicznościach nie będzie przecież oznaczać, że może zostać ona pozbawiona środków czy majątku, których – jak przecież twierdzi, nie posiada. Także zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej, a nie zakończenie – jak podano we wniosku (co wynika z treści wpisów w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dostępnych na stronie internetowej https://prod.ceidg.gov.pl), miało miejsce przed dniem 17 listopada 2015 r. i nie mogło być rozpatrywane, w ocenie Sądu, w kontekście zmiany okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu zażalenia S.S. postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt II GZ 121/16 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2015 r. Zdaniem NSA dokonana przez Sąd ocena ponownego wniosku S.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest trafna, a żądanie wnioskodawcy wymaga pogłębionej analizy w świetle oświadczeń oraz dokumentów załączonych do ponownego wniosku. NSA pokreślił, że ponownie rozpoznając ponowny wniosek skarżącego WSA powinien rozważyć, iż uiszczenie kary pieniężnej wymierzonej zaskarżoną decyzją może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę i spowodować trudne do odwrócenia skutki, bowiem łączna suma nałożonych na niego kar (168 000 zł) w konfrontacji z osiąganym rocznym dochodem jego i żony (12 936,68 zł) pozbawi go niezbędnych środków do życia, tym bardziej że skarżący nie ma pracy, faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej (niezależnie od wpisu w rejestrze), nie posiada majątku (poza 15-letnim samochodem osobowym), jest zadłużony i pozostaje na utrzymaniu rodziców, jak również toczy się wobec niego 14 postępowań o nałożenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Powyższe może, a nawet powinno być ocenione przez Sąd I instancji zgodnie z dyspozycją art. 61 § 4 P.p.s.a. skoro de facto nie było przedmiotem oceny w postanowieniu z dnia 17 listopada 2015 r. Ponadto NSA zauważył, że Sąd nie powinien wymagać od strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji udowodnienia wskazywanych we wniosku okoliczności, tylko ich uprawdopodobnienia. Wnioskodawca nie musi więc dowodzić swojej sytuacji majątkowej, a jedynie ją uprawdopodobnić, przekonać Wojewódzki Sąd Administracyjny do tego, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub zagrozić niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Stosownie do art. 61 § 4 P.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Konieczne jest zatem co najmniej uprawdopodobnienie, że od ostatnio wydanego w sprawie postanowienia, którego zasadność nie była kwestionowana w drodze zażalenia, nastąpiły zmiany uzasadniające modyfikację dotychczas wyrażonego przez Sąd stanowiska. Nie wdając się w merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji, która nie może być dokonywana na obecnym etapie postępowania, należy stwierdzić, że skarżący w ponownym wniosku wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed sądowym rozpoznaniem skargi rzeczywiście mogłoby skutkować dla skarżącego wskazanymi wyżej następstwami, potęgując i tak już jego trudną sytuację finansową. Co prawda nie mogą być już one bezpośrednio odnoszone i zagrażać prowadzonej przez niego działalności gospodarczej - z racji jej zawieszenia, niemniej negatywne skutki - w sytuacji aktualnego braku jakichkolwiek dochodów i wartościowych składników majątkowych - muszą być zestawione z jego trudną sytuacją osobistą i materialną, której dobitnym potwierdzeniem są obciążające go zaległości płatnicze i prowadzone względem niego postępowania egzekucyjne. Nie bez znaczenia pozostaje tu również wysokość kary pieniężnej wymierzonej w sprawie objętej skargą, jak również sygnalizowana sumaryczna ich wysokość we wszystkich toczących się względem niego postępowaniach (oscylująca w granicach jego kilkunastoletnich ostatnio osiąganych dochodów) i związane z tym negatywne skutki finansowe wynikające z ewentualnej konieczności ich natychmiastowej zapłaty. W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3, § 4 i § 5 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.