II SA/Rz 1445/14
WyrokWSA w Rzeszowie2015-05-13
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Joanna Zdrzałka, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości nie zawiera wad kwalifikowanych, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W szczególności nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa, które jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że postępowanie nieważnościowe nie służy ponownemu rozpatrzeniu sprawy administracyjnej, a jedynie ocenie legalności decyzji w kontekście wad kwalifikowanych.Stan faktyczny
Skarżąca S. Z. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] marca 2012 r. o rozgraniczeniu nieruchomości, zarzucając liczne błędy formalne w dokumentacji i postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) dwukrotnie odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji SKO, Kolegium ponownie utrzymało w mocy decyzję Wójta. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala-
II SA/Rz 1445/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] odmawiającą nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2012 r. znak: [...]
o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1235 z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 1242, 1231/2, 1232 i 1796, położonymi w G., według linii oznaczonej na szkicu granicznym przez geodetę uprawnionego, przebiegającej przez wyszczególnione w decyzji punkty graniczne.
W podstawie prawnej decyzji SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 17 pkt 1, art. 157 § 1, art. 158 § 1 K.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.).
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem
z [...] czerwca 2010 r. A. R., A. R., J. R., J. R. i J. R. zwrócili się do Wójta Gminy [...]
o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1235 z działkami nr 1231/1, 1232, 1242 i 1796, położonymi w G.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], Wójt Gminy [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1235 stanowiącej współwłasność wnioskodawców z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 1242, 1231/2, 1232 i 1796, położonymi w G., według linii oznaczonej na szkicu granicznym przez geodetę uprawnionego przebiegającej przez wyszczególnione w decyzji punkty graniczne.
Pismem z dnia [...] września 2012 r. S. Z. zwróciła się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności opisanej powyżej decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2012 r. podnosząc, że wydano ją pomimo popełnienia wielu formalnych błędów w dokumentacji rozgraniczeniowej. Wskazała, że w postanowieniu o wszczęciu postępowania, upoważnieniu dla geodety, treści pełnomocnictwa A. R. dla A. R., wezwaniach kierowanych przez wykonawcę robót geodezyjnych do uczestników postępowania, nie wymieniono numeru jej działki. Działki tej nie wymieniono także we wniosku wszczynającym postępowanie rozgraniczeniowe. Ponadto, zamiast zastabilizować punkty graniczne słupkami betonowymi dokonano tego drewnianymi kołkami, natomiast opisanej stabilizacji dokonano dopiero po wydaniu decyzji z [...] marca 2012 r. Na okładce dokumentacji rozgraniczeniowej brakuje daty stwierdzenia przez Wójta prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granicy, a mapa uzupełniająca w skali 1:2000 nie została opatrzona datą i podpisem.
Po rozpoznaniu wyżej wskazanego wniosku decyzją z [...] stycznia 2013 r. nr [...], SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia [...] marca 2012 r. W motywach rozstrzygnięcia wyjaśniono, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma na celu ustalenie, czy wydana uprzednio decyzja administracyjna nie zawiera wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 K.p.a. w tym czy rażąco narusza prawo. Sytuacja taka zachodzi, gdy naruszenie prawa materialnego lub procesowego jest oczywiste, a skutki nią wywołane nie są do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Nie każde naruszenie można zakwalifikować do tej kategorii. Przy czym nie chodzi o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, niebudzący wątpliwości interpretacyjnych. Celem postępowania nieważnościowego nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej, w tym organ nie jest uprawniony do gromadzenia dodatkowego materiału dowodowego czy dokonywania uzupełniających ustaleń faktycznych.
Zdaniem SKO objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja nie naruszała prawa w sposób rażący i jest zgodna z przepisami ustawy z 17 maja
1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 520 - zwanej dalej "Pgk"). Wydanie decyzji rozgraniczeniowej poprzedziło sporządzenie protokołu granicznego przez uprawnionego geodetę, w którym opisano przebieg ustalonych granic pomiędzy rozgraniczanymi działkami, po czym przedstawiono go na szkicu graficznym. Ustaleń tych dokonano na podstawie wszystkich dostępnych dokumentów, w tym map ewidencyjnych, map katastralnych, wypisów z ksiąg wieczystych oraz śladów granicznych. Organ uznał, że zarzuty S. Z. nie znalazły potwierdzenia. Brała ona udział w postępowaniu, podpisała protokół graniczny i otrzymała zaskarżoną decyzję. SKO zaznaczyło, że w postępowaniu nieważnościowym organ nie posiada kompetencji do ponownej oceny prawidłowości przeprowadzonych prac geodezyjnych, kontroluje jedynie decyzję pod kątem przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a., a takie w rozpatrywanej sprawie nie zostały stwierdzone.
S. Z. nie zgadzając się z tą decyzją złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i podała, że ranga i ilość wskazanych przez nią naruszeń, jakich dopuszczono się przy wydawaniu decyzji rozgraniczeniowej, świadczy o przeprowadzeniu tego postępowania z rażącym naruszeniem podstawowych zasad, które nim rządzą. Jej zdaniem Kolegium dokonało błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymało własną decyzję z [...] stycznia 2013 r. w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...]. Nie stwierdzono bowiem żadnej z przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a., w szczególności nie została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja ta nie narusza prawa materialnego.
Na skutek złożonej skargi decyzja ta była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. II SA/Rz 1017/13 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał na brak wyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i to mimo formułowanych przez wnioskodawczynię zarzutów. Wyjaśniono bowiem, że wniosek współwłaścicieli działki nr 1235 w G. o rozgraniczenie nie obejmował działki S. Z. nr 1231/2. Wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego dotyczył natomiast działki 1231/1. W tej sytuacji Sąd wskazał, że w ponownym postępowaniu Kolegium po raz kolejny rozważy czy decyzja Wójta Gminy [....] nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a., w tym szczegółowo odniesie się do zarzutów skarżącej związanych z wszczęciem postępowania "na wniosek" i objęcia rozstrzygnięciem także działki 1231/2, mimo braku takiego wniosku także na późniejszym etapie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r.
Uzasadniając swe stanowisko SKO zwróciło uwagę, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od wynikającej z art. 16 K.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Dlatego dla stwierdzenia nieważności nie jest wystarczające ustalenie jakichkolwiek wad, którymi dotknięta jest decyzja, lecz muszą one przybrać postać naruszenia kwalifikowanego, które uzasadnią wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Należy przy takiej ocenie uwzględniać stan prawny i faktyczny z daty wydania kontrolowanej decyzji. Wskazując na art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. podkreśliło zaś, że nie każde naruszenie prawa, lecz tylko rażące stanowi podstawę do stwierdzenia przez organ wyższego stopnia nieważności decyzji.
W dalszej części organ prowadząc rozważania dotyczące rażącego naruszenia prawa wskazał, że brak było podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...], decyzja ta nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., w szczególności nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja ta nie narusza prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 i 2, art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Pgk. Zgodnie z tymi przepisami oraz przepisami rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), rozgraniczenia nieruchomości położonej w G. oznaczonej jako działka nr 1235 z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki nr 1242, 1231/2, 1232, 1796 położonymi w G. i ustalenia przebiegu granic pomiędzy tymi nieruchomościami dokonano na podstawie protokołu granicznego, a podstawę jego sporządzenia stanowiły dokumenty otrzymane z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], tj. mapa ewidencji gruntów i budynków w skali 1:2000, materiały z operatu pomiaru sytuacyjnego, wykaz współrzędnych punktów granicznych obliczonych na podstawie w/w materiałów, opisy topograficzne punktów osnowy z wykazem współrzędnych w układzie "1965" i "2000". Na podstawie dokonanego pomiaru i zbadania sytuacji na gruncie oraz wywiadu w terenie geodeta opisał przebieg ustalonych granic pomiędzy rozgraniczanymi nieruchomościami i przedstawił je na szkicu graficznym. Ustalone przez geodetę granice zostały przejęte przez strony, które potwierdziły ten fakt podpisami złożonymi w protokole granicznym, w tym S. Z. Wydanie spornej decyzji poprzedziła ocena prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami. A zatem decyzję tę wydano zgodnie z powołanymi wyżej przepisami. Nadto została ona dostatecznie uzasadniona.
Odnosząc się zaś do zarzutów podnoszonych przez S. Z. dotyczących uchybień formalnych organu Kolegium wyjaśniło, że żadnych z okoliczności podniesionych przez stronę, określonych jako wadliwe działanie Wójta w prowadzonym postępowaniu rozgraniczeniowym nie można zakwalifikować jako rażącego naruszenia prawa, co obligowałoby organ do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. Odnosząc się zaś do kwestii uznania S. Z., właścicielki działki nr 1231/2 za stronę postępowania rozgraniczeniowego mimo, że postępowanie to toczyło się na wniosek, który dotyczył jedynie rozgraniczenia działki nr 1235 z działkami sąsiednimi nr 1231/1, nr 1332, nr 1242 i nr 1796 Kolegium wyjaśniło, że stronami postępowania rozgraniczeniowego są wszyscy ci właściciele, których uprawnienia wynikają bezpośrednio z praw podmiotowych do gruntów (nieruchomości) przyległych do przedmiotu rozgraniczenia. Określenie podmiotów które winny występować w postępowaniu w sprawie rozgraniczenia nieruchomości jest jednym z niezbędnych warunków poprawności dokonanych na gruncie czynności. SKO podało, że analiza akt sprawy wskazuje, że działka S. Z. nr 1231/2 graniczy z działką wnioskodawców (od strony północnej) punktami granicznymi oznaczonymi na szkicu granicznym nr 8839, 8844, 8845, 28032, 28027, 8857. Spornymi w sprawie punktami były współrzędne punktów granicznych wyznaczających przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami, których dotyczył wniosek z [...].06.2010 r. a nieruchomościami sąsiednimi nr 1231/1, 1332, 1242, 1796. Ze szkicu granicznego, stanowiącego integralną część protokołu granicznego wynika, że granica działki S. Z. ma wspólny punkt graniczny nr 8857
z nieruchomością oznaczoną jako działka nr 1232 (własności Z. K.). Potencjalna możliwość przesunięcia punktu granicznego nr 8857 w terenie, w trakcie postępowania rozgraniczeniowego, zmieniłaby granice działki nr 1231/2 własności S. Z. Z tej przyczyny słusznie Wójta Gminy [...] uznał S. Z. za stronę postepowania i mając na względzie treść art. 29 ust. 2 i art. 30 ust. 4 P.g.k. nie był związany jedynie treścią wniosku o rozgraniczenie, lecz zobligowany był do zapewnienia udziału w postępowaniu również S. Z., właścicielce działki nr 1231/2 graniczącej od strony północnej z działką nr 1235, własności wnioskodawców. Na poparcie swego stanowisko Kolegium powołało się na wyrok NSA z 12.10.2012 r., sygn. I OSK 1124/11, w którym wskazano, że w sprawie o rozgraniczenie może wyłonić się kolizja interesów nie tylko pomiędzy zgłaszającym wniosek o wszczęcie postępowania o rozgraniczenie właścicielem nieruchomości a właścicielem sąsiedniej nieruchomości, ale również pomiędzy wnioskodawcą a właścicielami innych sąsiednich nieruchomości graniczących z jego nieruchomością jednym punktem.
Reasumując Kolegium raz jeszcze podkreśliło, że decyzja Wójta Gminy [...] nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 K.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie złożyła S. Z. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła zaskarżonej decyzji wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 1 oraz art. 31 ust. 1 Pgk poprzez przeprowadzenie postępowania rozgraniczającego wobec działki nie będącej przedmiotem wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczającego, brak upoważnienia dla uprawnionego geodety do wykonania czynności technicznej a w konsekwencji uznania, że nie zachodzi przesłanka określona art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zdaniem skarżącej naruszenie przepisów prawa procesowego polegało zaś na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca raz jeszcze podkreśliła, że SKO błędnie uznało, że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Zwróciła uwagę, że organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe związany był granicami wniosku a ten nie dotyczył działki nr 1231/2, stanowiącej jej własność. Tym bardziej, że granica pomiędzy działką nr 1235 a działką nr 1231/2 nie była sporna. Powyższe wskazuje, że organ orzekający o rozgraniczeniu "wyszedł" poza granice wniosku.
W dalszej części skargi S. Z. podtrzymała stanowisko o wadliwości spornej decyzji rozgraniczeniowej.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienie postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt (tu decyzja) dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.).
Dokonując kontroli w omówionym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wymienionych wyżej wad i uchybień nie zawiera.
Na wstępie należy podnieść, że w sprawie wypowiadał się uprzednio tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1017/13 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]. W wyroku tym Sąd nakazał ponowne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym odniesienie się do formułowanych przez wnioskodawczynię zarzutów a dotyczących m. in. kwestii, że wniosek współwłaścicieli działki nr 1235 w G. o rozgraniczenie, inicjujący postępowanie, nie obejmował działki S. Z. nr 1231/2, dotyczył zaś działki 1231/1. Jak zauważył Sąd to podmiot składający wniosek o rozgraniczenie określa i decyduje o zakresie postępowania o rozgraniczenie.
Oceniając zatem decyzję, którą podjęto w ponownie prowadzonym postępowaniu (a która aktualnie jest przedmiotem zaskarżenia) Sąd obowiązany jest uwzględnić brzmienie art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Zasada związania orzeczeniem sądu wyrażona w powołanym przepisie oznacza bowiem, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie administracyjne oraz ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne. Rozpatrując zatem sprawę ponownie organy administracji, jak i sąd zobligowane są zastosować się do dokonanej w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej oraz przedstawionych wskazań.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z respektowaniem zaleceń we wspomnianym wyżej wyroku.
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. W konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r. zostały wydane w trybie postępowań nadzwyczajnych, tj. w postępowaniu nieważnościowym. Takie postępowanie wszczynane jest na podstawie art. 156 § 1 K.p.a., gdy wbrew zasadzie trwałości decyzji ostatecznych z przyczyn wyszczególnionych w tym przepisie (pkt 1-7) można decyzję ostateczną uznać za dotkniętą taką wadą, czyli skutkującą nieważnością. Trzeba też podkreślić, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, wobec której toczy się to postępowanie. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się wyłącznie na podstawie materiałów zebranych w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Stąd też organ nadzoru nie może zbierać nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowego ustalenia stanu faktycznego, nie może podejmować czynności zmierzających do załatwienia sprawy co do jej istoty.
W rozpoznawanej sprawie, z powołaniem się na przesłanki zawarte w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia z [...] marca 2012 r. znak: [...] o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1235 z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 1242, 1231/2, 1232 i 1796, położonymi w G., według linii oznaczonej na szkicu granicznym przez geodetę uprawnionego, przebiegającej przez wyszczególnione w tej decyzji punkty graniczne.
Wymienione we wspomnianym przepisie rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa. Dochodzi do niego, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyrażonym i niebudzącym wątpliwości przepisem (zob. uchwała NSA z dnia 21.04.2008 r., I OPS 2/08 – Lex Polonica 1893188). Cechą rażącego naruszenia prawa jest zatem to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (zob. wyrok NSA z dnia 27.10.1998 r., II SA/Rz 1202/98, Lex 41891). Inaczej mówiąc, treść decyzji można określić jako przeciwstawiającą się tym przepisom, na podstawie których została ona wydana.
W omawianym przepisie (który składa się z dwóch elementów) określona jest również przesłanka, którą stanowi "brak podstawy prawnej". Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że decyzja nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym, zawartym w ustawie lub akcie wydanym z jej upoważnienia.
Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2012 r., [...] w przedmiocie rozgraniczenia działki nr 1235 z działkami nr 1242, 1231/2, 1232 i 1796, orzekający w sprawie organ wskazał, że decyzja ta wydana została zgodnie z przywołanymi jako podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia art. 29 ust. 1 i 2 oraz art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Pgk.
Stosownie bowiem do uregulowania zawartego w art. 29 ust. 1 i 2 tej ustawy, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic, przez określenie punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 Pgk, wójt /burmistrz, prezydent miasta/ wydaje decyzję o rozgraniczeniu , jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Wydanie decyzji poprzedza dokonanie przez wójta, burmistrza /prezydenta miasta/ oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia /art. 33 ust. 2 pkt 1/, a także włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego /art. 33 ust. 2 pkt 2/. W świetle § 3 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 32 ust. 6 Pgk, podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości stanowią dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości /pkt 1/ oraz określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości /pkt 2/. Dokumentami zaś stwierdzającymi stan prawny nieruchomości, stosownie do uregulowania zawartego w § 4 tego rozporządzenia są: odpisy z ksiąg wieczystych lub odpisy z dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów, wypisy aktów notarialnych, prawomocne orzeczenia sądu i ugody sądowe, ostateczne decyzje administracyjne. Jak wynika z treści § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, dokumentami określającymi położenie punktów granicznych i przebieg granicy nieruchomości są dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic, a to: szkice graniczne, protokoły graniczne, akty ugody, zarysy pomiarowe z pomiaru granic, szkice wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia, wymiany gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości, inne dokumenty pomiarowe, obliczeniowe i opisowe pozwalające na ustalenie przebiegu granic. W razie braku w/w dokumentów rolę tę pełnią mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic, w szczególności mapy jednostkowe nieruchomości, mapy katastralne, mapy scalenia i wymiany gruntów, plany parcelacyjne, mapy ewidencji gruntów oraz mapy zasadnicze. Niemniej, jak wynika w treści § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, w/w dokumenty, określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości, stanowią podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości, jeżeli zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a nawet nieujęte w tym zasobie dokumenty wymienione w § 6 rozporządzenia.
W tym stanie prawnym, w ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, a odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2012 r. Jak bowiem wynika z dokonanych przez orzekający organ w rozpoznawanej sprawie ustaleń, rozgraniczenie działki nr 1235 z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki nr 1242, 1231/2, 1232 i nr 1796, orzeczonej tą decyzją, nastąpiło na podstawie sporządzonego przez uprawnionego geodetę A. T. protokołu granicznego, podstawę którego stanowiły dokumenty otrzymane z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]. Ustaleń tych skarżąca nie kwestionowała podpisując protokół ustalenia granic, który wraz z operatem technicznym został włączony do ewidencji zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej w [...] w dniu [...] listopada 2010 r. pod nr [...]. Wydanie decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, stosownie do treści art. 33 ust. 2 poprzedzała dokonana przez organ ocena prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami, co znalazło również odzwierciedlenie w tej decyzji.
Rację ma skarżąca, że na dokumentacji rozgraniczenia nieruchomości obok podpisu działającego z upoważnienia Wójta – Kierownika Referatu Planowania Przestrzennego Rolnictwa i Ochrony Środowiska, brak jest daty stwierdzenia prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości
i zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami, a na mapie uzupełniającej, skala 1:2000, stanowiącej element dokumentacji rozgraniczenia, brak jest daty
i podpisu geodety wykonującego tą mapę. Jednakże w ocenie orzekającego
w niniejszej sprawie Składu uchybienia te nie są tego rodzaju, że mogłyby powodować stwierdzenie nieważności orzeczenia.
Oznacza to zatem, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie rozgraniczenia wydana została zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 29, art. 33 Pgk, a także z przepisami Rozdziału 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości, jak również w sposób dostateczny przez orzekający organ uzasadniona zawierając niezbędne elementy określone art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. W tym stanie sprawy należy zgodzić się z SKO o braku podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy [...], z uwagi na niewystąpienie przesłanek określonych art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Jak już wyżej zaznaczono w postępowaniu nieważnościowym nie ma co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, a cechą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest odmienne od żądanego rozstrzygnięcie w sprawie. Ocena legalności decyzji ostatecznej dokonywana jest tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Oznacza to więc, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym.
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut skarżącej w przedmiocie wadliwego oznaczenia przez organ stron postępowania. Jak wskazała skarżąca, zarówno
w postanowieniu Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2010 r. oraz upoważnieniu z dnia [...] czerwca 2010 r. upoważniającego geodetę A. T. do wykonania czynności związanych z ustaleniem przebiegu granic a także wniosku inicjującym postępowanie rozgraniczeniowe brak jest podania numeru jej działki 1231/2 a zatem wszelkie ustalenia związane z przebiegiem granic pomiędzy jej działką a działką nr 1235 są sprzeczne z art. 31 Pgk.
W ocenie Sądu, zasadnie SKO przyjęło, co zresztą stanowi wyraz wykonania zaleceń wskazanych wyrokiem WSA w Rzeszowie z 5 lutego 2014 r., że stronie skarżącej przysługiwało prawo bycia stroną w postępowaniu rozgraniczeniowym. Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym zostało określone w art. 28 K.p.a. w ten sposób, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O istnieniu tak rozumianego interesu możemy mówić wówczas, kiedy działanie organu administracji o wymiarze konkretyzującym dotyka w sposób bezpośredni normatywnie ukształtowaną sytuację konkretnego podmiotu (zob. A. Duda, Interes prawny w polskim prawie administracyjnym, Warszawa 2008 r., s. 79 i 80). W orzecznictwie i w doktrynie podkreśla się zgodnie, że interes o którym mowa w art. 28 K.p.a. powinien odznaczać się bezpośrednim związkiem sytuacji prawnej określonego podmiotu prawa z określoną normą prawa materialnego.
Wyjaśnić należy skarżącej, że w myśl art. 30 ust. 1 Pgk, wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. W postępowaniu rozgraniczeniowym należy odwoływać się do przytoczonego wyżej art. 28 K.p.a., albowiem przepisy Pgk nie zawierają autonomicznej wobec tego przepisu definicji strony. W piśmiennictwie wskazuje się, że stronami w postępowaniu rozgraniczeniowym będą właściciele (współwłaściciele) i użytkownicy wieczyści rozgraniczanych nieruchomości, a także ich samoistni posiadacze oraz podmioty, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do tych nieruchomości m.in. użytkowanie, służebność, hipoteka (por. E. Mzyk, Podział i rozgraniczenie nieruchomości, Warszawa-Zielona Góra 1997, s. 129, a także D. Felcenloben, Granice nieruchomości i sposoby ich ustalania, Warszawa 2011, s. 280). Nie budzi wątpliwości, że S. Z. mogła być adresatem decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, albowiem była właścicielem działki nr 1231/2, graniczącej z działką wnioskodawców (od strony północnej), punktami granicznymi, oznaczonymi na szkicu granicznym numerami: 8839, 8844, 8845, 28032, 28027, 8857.
Jak słusznie zauważyło Kolegium stronami postępowania rozgraniczeniowego są wszyscy ci właściciele, których uprawnienia wynikają bezpośrednio z praw podmiotowych do gruntów (nieruchomości) przyległych do przedmiotu rozgraniczenia. Zgromadzony w sprawie rozgraniczeniowej materiał dowodowy wskazuje, że działka S. Z. nr 1231/2 graniczy z działką wnioskodawców (od strony północnej) punktami granicznymi oznaczonymi na szkicu granicznym nr 8839, 8844, 8845, 28032, 28027, 8857. Spornymi w sprawie punktami były współrzędne punktów granicznych wyznaczających przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami, których dotyczył wniosek z [...].06.2010 r. a nieruchomościami sąsiednimi nr 1231/1, 1332, 1242, 1796. Ze szkicu granicznego, stanowiącego integralną część protokołu granicznego wynika, że granica działki S. Z. ma wspólny punkt graniczny nr 8857 z nieruchomością oznaczoną jako działka nr 1232 (własności Z. K.). Możliwość przesunięcia punktu granicznego nr 8857 w terenie, w trakcie postępowania rozgraniczeniowego, zmieniłaby granice działki nr 1231/2 własności S. Z. Z tych też powodów zasadnym było uznanie S. Z. za stronę postepowania a mając na uwadze art. 29 ust. 2 i art. 30 ust. 4 Pgk, organ nie był związany treścią wniosku o rozgraniczenie. W tym zakresie tut. Sąd w pełni aprobuje pogląd zawarty w wyroku NSA z 12.10.2012 r., sygn. I OSK 1124/11 (publ. baza orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), na który powołuje się zresztą Kolegium, i przyjmuje go za własny, że w sprawie o rozgraniczenie może wyłonić się kolizja interesów nie tylko pomiędzy zgłaszającym wniosek o wszczęcie postępowania o rozgraniczenie właścicielem nieruchomości a właścicielem sąsiedniej nieruchomości, ale również pomiędzy wnioskodawcą a właścicielami innych sąsiednich nieruchomości graniczących z jego nieruchomością jednym punktem.
Należy nadto zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych przesłanych przez SKO, zalega pismo Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. (k. 14 akt nr [..]), w którym zawarto wyjaśnienia co do różnic jakie zaistniały w oznaczeniu stron postępowania (na jednym z postanowień o wszczęciu postępowania i upoważnieniu dla geodety wymieniona jest działka skarżącej nr 1231/2 a na innym tego wskazania brak). Jak wyjaśniono różnice te wynikły z niedopatrzenia organu. Uchybienia te, zdaniem Sądu, nie miały wpływu na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy S. Z. zapewniono czynny udział w prowadzonym postępowaniu, brała udział w czynności ustalania przebiegu granic nieruchomości, co potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania z dnia [...].07.2010 r. oraz protokole granicznym.
Nie jest również trafny zarzut skargi, jakoby przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Naruszenie przepisów postępowania może polegać
w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo też błędnej wykładni tych przepisów. Sąd uchyla decyzję tylko wówczas, gdy stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk "Postępowanie sądowo-administracyjne" Wyd. Prawnicze Lexis Nexis W-wa 2004 r., str. 305). Postępowanie sądowoadministracyjne nie dostarczyło podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. i [...] stycznia 2013 r. SKO naruszyło prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
W tym stanie sprawy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło