II SA/Rz 1447/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. B. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1447/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], wydanym w oparciu o art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.- dalej: "k.p.a."),. Starosta Powiatu [...] sprostował oczywisty błąd pisarski we własnej decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1361/5 w M., stanowiącej współwłasność A. B. i R. B., zastępując w pkt 3 sentencji decyzji wyrazy "linii kablowej" wyrazami "linii napowietrznej". Postanowienie to doręczono M. B. – jako pełnomocnikowi A. B. i R. B. w dniu 22.07.2014 r. oraz odrębnie radcy prawnemu K. S. jako pełnomocnikowi A. B. i R. B. w dniu 24.07.2014 r. W dniu 30.07.2014 r. A. B. reprezentowany przez ojca – M. B. oraz R. B. wnieśli zażalenie na ww. postanowienie Starosty. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez A. B., na podstawie art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu podał, że postanowienie Starosty doręczono stronom w dniu 22.07.2014 r., a zatem ostatnim dniem 7-dniowego terminu przewidzianego na wniesienie zażalenia był dzień 29.07.2014 r. Zażalenie wniesiono zaś w dniu 30.07.2014 r., co obligowało organ do stwierdzenia wniesienia go z uchybieniem terminu. A. B. reprezentowany przez ojca M. B. wniósł skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy i w konsekwencji błędnie uznał, że zażalenie wniesione zostało z uchybieniem terminu. Powyższe stanowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 80 k.p.a., przy czym w skardze nie skonkretyzowano, na czym naruszenia wskazanych przepisów miałyby polegać. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sprawowana przez Sąd, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola działalności administracji obejmuje badanie legalności, czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Poddając zaskarżone postanowienie tego rodzaju weryfikacji, Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo. Podstawę jego wydania stanowi art. 134 k.p.a. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego, w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy środek ten jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z 2 wymienionych w art. 134 k.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Te same rozstrzygnięcia wydawane są w odniesieniu do zażaleń, zgodnie z zawartym w art. 144 k.p.a. odesłaniem do przepisów dotyczących odwołań w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 działu II k.p.a. "Zażalenia" W niniejszej sprawie, zażalenie na postanowienie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji przysługiwało na podstawie art. 113 § 3 k.p.a. Termin wniesienia zażalenia określony został w art. 141 § 2 k.p.a. – wynosi on 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Legitymacja strony w postępowaniu dotyczącym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1361/5 w M. przysługiwała w niniejszej sprawie A. B. i R. B. – jako jej współwłaścicielom. W tym postępowaniu udzielili oni w tej samej dacie – 9.09.2013 r. dwóch pełnomocnictw – swojemu ojcu M. B. oraz radcy prawnemu K. S. Zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym określa art. 40 k.p.a. W § 1 stanowi on, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Szczególne uregulowanie zawiera § 2, wskazując, że "jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika". W sytuacji zatem udzielenia pełnomocnictwa więcej niż jednemu pełnomocnikowi prawo wyboru tego, któremu doręczane będą pisma należy do strony. W orzecznictwie ścierają się natomiast poglądy co do tego komu należy doręczać pisma, jeśli strona nie dokonała wyboru pełnomocnika. W tej sytuacji przyjmuje się, że organ może sam dokonać wyboru pełnomocnika, któremu będzie doręczać pisma (tak m. in. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 18.11.2011 r., IV SA/Gl 201/11, LEX Nr 1132902). Inny pogląd wyraził natomiast WSA w Krakowie w wyroku z dnia 30.01.2013 r., I SA/Kr 1506/12, LEX nr 1298559, przyjmując, że skoro wynikające z art. 40 § 2 k.p.a. prawo wskazania pełnomocnika, któremu należy doręczać pisma przyznano jednoznacznie samej stronie, a także mając na uwadze, iż obowiązki przewidziane w art. 9 k.p.a. nie zostały uzależnione od tego, czy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, należy uznać, że organ administracji publicznej ma swobodę w wyborze pełnomocnika, któremu dokonuje doręczenia pism dopiero wtedy, gdy pouczył stronę o przysługującym jej prawie, zaś ta z niego nie skorzystała. Do tego momentu korespondencji winna być doręczana wszystkim pełnomocnikom strony, a dokonanie doręczenia pisma tylko jednemu z nich nie może zostać uznane za skuteczne. Z akt sprawy nie wynika, by strony dokonały wyboru pełnomocnika, któremu będzie doręczana korespondencja. Bezspornym jest natomiast, że decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oraz postanowienie tegoż organu o jej sprostowaniu z dnia [...] lipca 2014 r., zostały doręczone zarówno M. B., jak i radcy prawnemu K. S. Przy czym M. B. otrzymał przesyłkę zawierająca postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. w dniu 22.07.2014 r., a radca prawny K. S. – w dniu 24.07.2014 r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do ww. poglądu WSA w Krakowie, który w sposób najpełniejszy uwzględnia zasady naczelne k.p.a. – nie tylko wspominaną już zasadę informowania stron (art. 9 k.p.a.), ale także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów. Przyjęcie tego poglądu prowadzi w konsekwencji do uznania, że termin do złożenia zażalenia upływa w takiej sytuacji po siedmiu dniach od daty doręczenia postanowienia ostatniemu z pełnomocników. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że termin do wniesienia zażalenia przez strony upływał po siedmiu dniach liczonych od 24.07.2014 r. Tym samym ostatnim dniem tego terminu był 31.07.2014 r., a zatem zażalenie w niniejszej sprawie wniesione zostało w terminie. Na marginesie należy zauważyć, że nawet gdyby przyjąć odmienne stanowisko i uznać za właściwe doręczenie pisma jednemu z pełnomocników, wybranemu przez organ, to przyjąć by należało, że w rozpoznawanej organ dokonał doręczenia z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. Naruszenia spowodowane przez organ nie mogą zaś wywoływać negatywnych skutków dla stron postępowania , a ta konkluzja musiałaby również spowodować przyjęcie, że zażalenie złożone zostało w terminie. Sąd zwraca również uwagę na fakt udzielenia obu pełnomocnictw zarówno przez A. B., jak i przez R. B. W treści zażalenia na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki wskazano co prawda, że "nie zgadza" się z nim A. B., jednakże zażalenie podpisali zarówno A. B., jak i R. B. oraz pełnomocnik M. B. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zaś skutkuje uchyleniem go w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Rozpoznając zażalenie ponownie organ będzie związany wykładnią art. 40 § 2 k.p.a. dokonaną przez Sąd w niniejszej sprawie, jak również ustali jednoznacznie kto jest wnoszącym zażalenie – wyłącznie A. B., czy również R. B. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. i art. 209 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek zawarty w skardze.