II SA/Rz 146/18

WyrokWSA w Rzeszowie2018-05-15

Skład orzekający: Piotr Godlewski, Krystyna Józefczyk, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy nieruchomości z konkretnym podmiotem, podjęta przed publikacją wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy, narusza przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy z konkretnym podmiotem, podjęta przed publikacją wykazu nieruchomości, nie narusza prawa. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy o samorządzie gminnym, rada gminy ma kompetencje do wyrażenia zgody na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy, nawet jeśli nie jest to wprost wskazane w uchwale, a podstawa prawna i kontekst wskazują na tryb bezprzetargowy. Ponadto, przepisy nie wymagają, aby publikacja wykazu nieruchomości poprzedzała podjęcie uchwały o zgodzie na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy, gdyż zgoda rady gminy stanowi wyraz pierwotnej woli właściciela co do sposobu wykorzystania nieruchomości, a dopiero wykaz stanowi formalny wymóg wprowadzenia nieruchomości do obrotu.
Stan faktyczny
Skarżący T. S. zaskarżył uchwałę Rady Gminy wyrażającą zgodę na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy nieruchomości z M. F. na okres do grudnia 2020 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez podjęcie uchwały bez uprzedniego umieszczenia nieruchomości w wykazie i podania go do publicznej wiadomości, a także naruszenie art. 37 ust. 4 tej ustawy poprzez wskazanie konkretnego dzierżawcy w uchwale. Skarżący podniósł, że posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały jako przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie przewozu osób.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy nieruchomości -skargę oddala- II SA/Rz 146/18 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi T. S. jest - podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875, dalej: u.s.g.) oraz art. 13 ust. 1 i art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej: u.g.n.) - uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...], położonej w miejscowości M. W treści tej uchwały wskazano, że wyraża się zgodę na zawarcie z M. F., na okres do [...] grudnia 2020 r., kolejnej umowy dzierżawy nieruchomości położonej w miejscowości M., w skład której wchodzi część o pow. 0,01 ha z działki nr 1430/7. Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył T. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: T. S. Firma Handlowo-Usługowa w P., zarzucając naruszenie art. 35 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na podjęciu uchwały bez dochowania obligatoryjnego obowiązku polegającego na uprzednim umieszczeniu działki w wykazie nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę i podania tego wykazu do publicznej wiadomości. Podniósł także naruszenie art. 37 ust. 4 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie i ukształtowanie w treści uchwały konkretnej czynności prawnej (imienne wskazanie drugiej strony czynności prawnej), a w konsekwencji przekroczenie kompetencji ustawowych rady gminy. Zaskarżona uchwała powinna stanowić wyłącznie zgodę na dokonanie czynności prawnej. Wobec tych zarzutów skarżący zawnioskował o stwierdzenie nieważności uchwały oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto wniósł o zobowiązanie Wójta do przedłożenia dokumentów związanych z przetargiem ustnym (licytacją) na dzierżawę części działki nr 1430/7 o pow. 0,01 ha w miejscowości M., który odbył się w 2014 r. W uzasadnieniu podał, że zaskarżoną uchwałą podjętą [...] listopada 2017 r. RG [...] wyraziła Wójtowi zgodę na zawarcie z M. F. umowy dzierżawy części nieruchomości nr 1430/7, po czym [...] listopada 2017 r. podany został do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy obejmujący część nieruchomości nr 1430/7 przeznaczonej na plac postojowy dla autobusów do 7m (typu "BUS" dla przewozów nieregularnych osób). Wskazano w nim także, że w razie niezłożenia wniosków lub nieuwzględnienie wniosków podmiotów którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości, zostanie ona wydzierżawiona w trybie bezprzetargowym dotychczasowemu dzierżawcy zgodnie z postanowieniami uchwały RG [...] z [...] listopada 2017 r. Skarżący podał, że zachował termin i tryb wniesienia skargi a także wywiódł, że jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie zarobkowego przewozu osób na obszarze miasta P. i sąsiadujących gmin (w tym relacji P. – M.), posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Uzasadniając podnoszone zarzuty wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 u.g.n. właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, oddania w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najmie lub dzierżawę. Wykaz wywiesza się na okres 21 dni w siedzibie właściwego urzędu, a także na jego stronach. Celem umieszczenia nieruchomości w wykazie jest zachowanie jawności dysponowania nieruchomościami. By wprowadzić nieruchomość stanowiącą własność publiczną do obrotu konieczne jest umieszczenie jej w wykazie nieruchomości. Jak zauważył, poprzez zapisy w art. 35 ust. 1 i 2 u.g.n. ustawodawca jednoznacznie przesądził obligatoryjność publikowania wykazu oraz wskazał obowiązkowy jego zakres. Jest to zasada, której naruszenie uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały. Przestrzeganie zasady jawności obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego stanowi warunek konieczny prawidłowości czynności związanych z gospodarowaniem mieniem. W okolicznościach sprawy naruszenie zasady jawności jawi się jako oczywiste, gdyż obowiązek wynikający z art. 35 ust. 1 u.g.n. (podanie wykazu do publicznej wiadomości) został zrealizowany po podjęciu zaskarżonej uchwały. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 37 ust. 4 u.g.n. skarżący wskazał, że jego zdaniem kwestionowana uchwała nie stanowi aktu określającego zasady wydzierżawiania nieruchomości gminnych na okres dłuższy niż trzy lata (art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g.). W jej treści nie zostało wprost wskazane, że dotyczy wyrażenia zgody na zawarcie umowy dzierżawy w trybie bezprzetargowym. Na powyższe wskazywała jednak podstawa prawna uchwały (art. 37 ust. 4 u.g.n.), treść wykazu z [...] listopada 2017 r. oraz postanowienie § 3 uchwały. Zdaniem skarżącego, podjęta uchwała jest aktem o charakterze kierownictwa wewnętrznego. W przypadku braku określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych, rada gminy ma kompetencje jedynie w przedmiocie wyrażania zgody na wymienione w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) u.s.g. i art. 37 ust. 4 u.g.n. czynności obrotu nieruchomościami. Nie posiada natomiast uprawnień do wskazywania, z kim i na jakich zasadach dana umowa ma zostać zawarta. W tym zakresie uprawnienia posiada wyłącznie organ wykonawczy gminy. Kwestionowana uchwała powinna zatem ograniczać się wyłącznie do wyrażenia zgody na bezprzetargowe wydzierżawienie nieruchomości. W dalszej części skarżący wyjaśnił, że w 2014 r. był zainteresowany dzierżawą części nieruchomości nr 1430/7 i w tym celu uiścił wadium oraz przystąpił do przetargu ustnego (licytacji). Oczekiwał, że przy ponownym oddaniu działki w dzierżawę w trybie bezprzetargowym zostanie wzięty pod uwagę przy podejmowaniu czynności związanych z zawarciem umowy, procedowanie w tej kwestii będzie przebiegało z poszanowaniem prawa oraz że jako podmiot prowadzący działalność w zakresie przewozu osób zostanie potraktowany na podobnych zasadach jak inne podmioty prowadzące w stosunku do niego działalność konkurencyjną. Reasumując skarżący podał, że w jego ocenie zaskarżona uchwała narusza wskazane wyżej przepisy, albowiem podano w niej imiennie przyszłego dzierżawcę nieruchomości, nadto nie zachowano obowiązku obligatoryjnego opublikowania wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy przed podjęciem uchwały. To zaś powoduje konieczność wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że RG [...] [...] listopada 2017 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie z M. F. umowy dzierżawy części nieruchomości położonej w M. o nr 1430/7. Nieruchomość ta w trakcie podejmowania uchwały była w jego posiadaniu na podstawie umowy z [...] stycznia 2015 r., zawartej na okres do [...] grudnia 2017 r. Zawarcie tej umowy poprzedzone zostało przeprowadzeniem przetargu w dniu [...] stycznia 2015 r., którego uczestnikiem był zarówno skarżący jak i wyłoniony jako dzierżawca M. F. Jak wyjaśnił Wójt, zawarcie kolejnej umowy z dotychczasowym dzierżawcą wymagało zgody RG, która podjęła stosowną uchwałę. Powołując się na art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) u.s.g i art. 37 ust. 4 u.g.n. organ wyjaśnił, że zasadą jest zawieranie umów dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż trzy lata lub na czas nieoznaczony w drodze przetargu. Przepis ten przewiduje jednakże możliwość odstąpienia od tej zasady poprzez wyrażenie przez radę gminy zgody na odstąpienie od przetargu. Przepis ten ma charakter uprawniający, co oznacza, że właściwy organ może prawo pierwszeństwa przyznać. Skoro rozstrzygnięcie ma dotyczyć nadania uprawnień o charakterze podmiotowym, to adresaci takiego aktu powinni być zidentyfikowani. Daje to radzie gminy możliwość dokonania koniecznego przy przepisach uprawniających wyrażenia argumentów i oceny zasadności przyznania takiego uprawnienia. W tych okolicznościach wg Wójta zarzut dotyczący wskazania w uchwale strony umowy dzierżawy jest nieuzasadniony. Jako chybiony ocenił także zarzut dotyczący podania wykazu nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę dopiero po podjęciu uchwały o jej przeznaczeniu do dzierżawy. Podał, że art. 35 ust. 1 u.g.n. wskazuje jedynie w jakich przypadkach organ jest zobowiązany sporządzić wykaz, na jaki okres podlega on wywieszeniu oraz ogłoszeniu i podaniu do publicznej wiadomości. Wskazane jest też enumeratywne wyliczenie składowych takiego wykazu. Wójt podkreślił, że ani ten przepis ani żaden inny nie wskazuje na kolejność procedury. O przeznaczeniu nieruchomości do obrotu decyduje gmina reprezentowana przez organ wykonawczy, po uprzednim wyrażeniu zgody przez organ stanowiący. W tej sytuacji za prawidłowe organ uznał podjęcie uchwały o przeznaczeniu nieruchomości do obrotu i kolejno podanie wykazu do publicznej wiadomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego (pkt 5) oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie pozostawała uchwała RG [...] z dnia [...] listopada 2017 r. wyrażająca zgodę na zawarcie z M. F., na okres do [...] grudnia 2020 r., kolejnej umowy dzierżawy nieruchomości położonej w miejscowości M., stanowiącej część (o pow. 0,01 ha) działki nr 1430/7. Skarga na przedmiotowy akt została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm., dalej: u.s.g.) w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Nieruchomości samorządu terytorialnego są mieniem publicznym, a podejmowanie czynności dotyczących takiego mienia wpisuje się w gospodarowanie nim. W myśl art. 13 ust. 1 u.g.n., z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu (m.in. sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, obciążenia ograniczonymi prawami rzeczowymi, wniesienia jako aportu do spółek). Do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy (art. 24 ust. 1 u.g.n.). Gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 25 ust. 1 u.g.n.); polega to w szczególności na wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1, w tym m.in. wydzierżawianiu nieruchomości (ust. 1 pkt 7a). Nie wyłącza to jednak całkowicie w procesie gospodarowania nieruchomościami gminnymi uprawnień organu stanowiącego. Takim przepisem zawierającym normę kompetencyjną dla rady gminy jest art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) u.s.g., zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Wydawana w tym ostatnim przypadku uchwała związana jest zatem z wykonywaniem administracji nieruchomościami gminnymi, a jako akt mieszczący się w pojęciu aktów organów jednostek samorządu gminnego z zakresu administracji publicznej o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. (zgodzić należy się ze skarżącym, że zaskarżona uchwała nie stanowi aktu określającego zasady wydzierżawiania nieruchomości gminnych na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony). W aktualnym stanie prawnym (od 1 czerwca 2017 r.) skarga w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być wniesiona w każdym czasie i w przeciwieństwie do wcześniej obowiązującej regulacji, nie musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Mając na uwadze, że objęta wyrażoną w zaskarżonej uchwale zgodą część działki nr 1430/7 przeznaczona jest do dalszego korzystania przez dotychczasowego dzierżawcę jako plac postojowy dla busów dla przewozu osób a skarżący również prowadzi działalność gospodarczą w tym zakresie, jako zainteresowany jej pozyskaniem i biorący udział w przetargu na jej dzierżawę ogłoszonym w 2014 r., ma interes prawny w domaganiu się zbadania jej legalności. Tym samym w sprawie spełnione zostały warunki dopuszczalności skargi, pozwalające na jej merytoryczne rozpoznanie. W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że część działki nr 1430/7 której dotyczyła zaskarżona uchwała RG [...], w wyniku przeprowadzonego w 2014 r. przetargu, umową z [...] stycznia 2015 r. została na okres od [...] lutego 2015 r. do [...] grudnia 2017 r. wydzierżawiona przez Gminę [...] M. F. z przeznaczeniem na plac postojowy dla autobusów do 7 m typu "BUS" dla nieregularnych przewozów osób. Wyrażoną w tej uchwale zgodę "na zawarcie (...) na okres do [...] grudnia 2020 r. kolejnej umowy" z M. F. należy uznać jako realizującą dyspozycję powołanego w jej podstawie prawnej art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) u.s.g., a odnoszącego się do przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Mimo zatem że nie zostało to wprost wyartykułowane w treści uchwały, oczywiste jest, że zawarcie tej "kolejnej" umowy, zgodnie z istotą tego przepisu, miało nastąpić w trybie bezprzetargowym. Kontekst tego przepisu, wskazujący na dotychczasową umowę zawartą na czas oznaczony do 3 lat, po której strony zawierają kolejną umowę której przedmiotem jest "ta sama" nieruchomość wskazuje przy tym, że w razie wyrażenia przez radę gminy stosownej zgody, do zawarcia kolejnej umowy dochodzi między tymi samymi stronami. W tej sytuacji bezzasadny jawi się zarzut skargi, że uchwała ta powinna stanowić wyłącznie zgodę na dokonanie czynności prawnej bezprzetargowego wydzierżawienia nieruchomości (bez wskazywania z kim dana umowa ma zostać przez Gminę zawarta). Specyfika tego przepisu wprost nawiązuje do wyrażenia zgody na dokonanie czynności prawnej (w niniejszym przypadku zawarcia kolejnej umowy dzierżawy) między konkretnymi stronami i tym samym wyłącza możliwość uznania, że RG przekroczyła swe ustawowe kompetencje i dopuściła się ingerencji w materię należącą do właściwości organu wykonawczego (Wójta Gminy). Podkreślenia w tym zakresie wymaga, że z uwagi na pełną adekwatność podjętej uchwały do regulacji art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) u.s.g., trudno podzielić argument skargi co do niewłaściwego zastosowania powołanego także w jej podstawie prawnej art. 37 ust. 4 u.g.n., stosownie do którego, zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu, przy czym wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Wynika z tego, że dopuszczalne jest zawarcie umowy w drodze bezprzetargowej, jeżeli tak jak w sytuacji której dotyczy zaskarżona uchwała, jest ona zawierana na okres do 3 lat. W niniejszej sprawie po pierwsze, podjęta uchwała dotyczyła wyrażenia zgody na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy tej samej nieruchomości a nie zwolnienia od obowiązku zawarcia tej umowy w trybie przetargu, po drugie zaś kolejna umowa dzierżawy z okresem obowiązywania do [...] grudnia 2020 r. nie była umową na czas nieoznaczony, a wobec obowiązywania pierwotnej umowy do [...] grudnia 2017 r. nie mogła też być umową na czas dłuższy niż 3 lata. Wyklucza to tym samym skuteczność zarzutu podnoszącego naruszenie art. 37 ust. 4 u.g.n. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut wskazujący na naruszenie art. 35 ust. 1 u.g.n., polegający na podjęciu zaskarżonej uchwały bez dochowania obligatoryjnego obowiązku uprzedniego sporządzenia i ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę; zgodnie z tym przepisem, właściwy organ /wójt gminy/ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie. Wykaz ten wywiesza się na okres 21 dni w siedzibie właściwego urzędu, a także zamieszcza się na stronach internetowych właściwego urzędu. Informację o zamieszczeniu wykazu właściwy organ podaje do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest nieruchomość. Jak wynika z akt sprawy, obejmujący część przedmiotowej działki wykaz nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy został sporządzony i ogłoszony [...] listopada 2017 r. (a więc po podjęciu zaskarżonej uchwały); stosownie do art. 35 ust. 2 u.g.n., oprócz danych identyfikujących nieruchomość i jej przeznaczenia, wskazano w nim wysokość czynszu dzierżawnego i zasady jego płatności oraz okres dzierżawy (do [...] grudnia 2020 r.). Umieszczono w nim także zapis, że w przypadku niezłożenia lub nieuwzględnienia wniosków przez osoby którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., nieruchomość zostanie wydzierżawiona w drodze bezprzetargowej dotychczasowemu dzierżawcy zgodnie z postanowieniami RG [...] zawartymi w uchwale z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...]. Abstrahując od zasadności zapisu co do możliwości składania wniosków na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. (w okolicznościach niniejszej sprawy pozbawione jest to znaczenia, a do kwestii tej Sąd odniósł się w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 maja 2018 r. II SA/Rz 145/18 wydanego w wyniku rozpoznania skargi T. S. na akt Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w sprawie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy) należy zauważyć, iż obowiązujące przepisy nie wypowiadają się nt. wywodzonej przez stronę skarżącą obligatoryjności uprzedniego - tj. przed podjęciem uchwały w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy - ogłoszenia wykazu. Sam skarżący również nie wykazał, na jakiej podstawie wywodzi to pierwszeństwo względem wykazu. Zwrócenia uwagi wymaga, że nie jest ono tożsame ze wskazaną w uzasadnieniu skargi i wynikającą z art. 35 ust. 1 i 2 u.g.n. obligatoryjnością publikowania tego wykazu, co nie budzi żadnych wątpliwości jako gwarancji zachowania zasady jawności w zakresie gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Do czasu sporządzenia i ogłoszenia wykazu, nieruchomości nim objęte pozostają poza obrotem prawnym i są niedostępne dla osób ubiegających się o ich nabycie bądź objęcie inną formą władania, gdyż przeznaczenie nieruchomości do obrotu należy do wyłącznej kompetencji ich właściciela. Tak bowiem jak ogłoszenie wykazu przez organ wykonawczy (wójta) stanowi formalny wymóg warunkujący wprowadzenie nieruchomości do obrotu i docelowo zawarcie umowy, tak uchwała organu stanowiącego (rady gminy) wyrażająca zgodę na zawarcie między stronami kolejnej umowy dzierżawy stanowi przede wszystkim wyraz pierwotnej względem tego kwestii, jaką jest wyrażenie przez właściciela nieruchomości woli co do określonego sposobu jej wykorzystania. Bez uprzedniego wyrażenia tej zgody w przypadku gdy jest ona wymagana, wprowadzenie nieruchomości do obrotu poprzez objęcie jej wykazem miałoby charakter iluzoryczny zwłaszcza z tego względu, że podmioty nią zainteresowane nie mogłyby mieć żadnej pewności, że zgoda taka zostanie wyrażona. Stan tej niepewności niweluje wcześniejsze podjęcie uchwały której adresatem jest przede wszystkim organ wykonawczy gminy, a stanowiący jej następstwo i sporządzany przez ten organ wykaz stanowi w takiej sytuacji realne wprowadzenie nieruchomości do obrotu, względem której potencjalnie zainteresowani uzyskują rzeczywistą wiedzę co do faktycznych możliwości jej pozyskania. W rozpoznawanej sprawie zatem wcześniejsze wyrażenie zgody (podjęcie uchwały) przez RG w żaden sposób nie uchybiało związanemu z realizacją zasady jawności ogłoszeniu obejmującego ją wykazu przez Wójta Gminy, tym bardziej, że do zawarcia kolejnej umowy z M. F. nie doszło przed upływem 21-dniowego terminu od udostępnienia tego wykazu, a tylko w takim przypadku można by mówić o jego wadliwości. Dodatkowego podkreślenia w tym zakresie wymaga, że zarówno uchwała jak i wykaz nie przesądzały w sposób prawnie wiążący wykorzystania nieruchomości i nie indywidualizowały sytuacji prawnej potencjalnego dzierżawcy, któremu na podstawie tych aktów nie przysługiwały żadne roszczenia co do zawarcia umowy. W związku z powyższym Sąd uznał, że postanowienia zaskarżonej uchwały nie naruszają prawa, co – stosownie do art. 151 P.p.s.a. – skutkowało oddaleniem skargi jako niezasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło