II SA/Rz 1471/14
WyrokWSA w Rzeszowie2015-02-25
Skład orzekający: Elżbieta Mazur-Selwa, Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego została wydana na czas określony do dnia 30 czerwca 2013 r., przysługuje zasiłek dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jeśli spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2012 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania zasiłku dla opiekuna. Organy błędnie zinterpretowały przepis art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, stosując jedynie wykładnię językową. Sąd podkreślił, że decyzje o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2012 r., które zostały wydane na czas określony do 30 czerwca 2013 r. na mocy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. (uchylonej następnie przez Trybunał Konstytucyjny), wygasły z mocy prawa w dniu 30 czerwca 2013 r. W związku z tym, skarżący, który nadal spełniał warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, powinien być objęty zasiłkiem dla opiekuna.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad ojcem posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu wygasła z upływem terminu, a nie z mocy prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący w skardze podniósł, że decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne została wydana z naruszeniem przepisów i powinna być bezterminowa, co otworzyłoby mu drogę do zasiłku dla opiekuna.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...]. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego J. T. kwotę 257 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] czerwca 2014 r. J. T. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad ojcem M. T., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Działający z upoważnienia Burmistrza Miasta [...], Dyrektor MOPS w [...], powołując się na art. 104, art. 130 § 4 K.p.a., art. 2 ust. 1-4, art. 4, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 4.04.2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekuna (Dz. U. z 2014 r., poz. 567 – zwanej dalej "ustawą") oraz art. 17 ust. 1 i 4, art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2013 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] odmówił J. T. przyznania uprawnień do zasiłku dla opiekuna na M. T.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na mocy decyzji z dnia [...] maja 2013 r. ([...]) J. T. pobierał świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem M. T. Świadczenie to zostało przyznane na okres od 19.07.2012 r. do 31.07.2012 r. w kwocie 225,40zł i na okres od 1.08.2012 r. do 30.06.2013 r. w kwocie 520,00zł miesięcznie. Organ wskazał, że zasiłek dla opiekuna przysługuje jeżeli decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa, na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z 7.12.2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Tymczasem w okolicznościach sprawy uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego zostały przyznane do 30.06.2013 r., a zatem decyzja przyznająca to świadczenie nie wygasła z mocy ustawy. Powyższe stanowi o odmowie przyznania zasiłku dla opiekuna.
Odwołanie od tej decyzji złożył J. T. wnosząc o jej zmianę i przyznanie uprawnień do zasiłku ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W jego ocenie decyzja z dnia [...].05.2013 r. ustalająca uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego została wydana z naruszeniem przepisów. Wyjaśnił, że orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...].07.2012 r. zaliczające jego ojca do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane zostało na stałe, wobec czego decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne winna zostać wydana bezterminowo. Wskutek działania organu został pozbawiony prawa do świadczenia, podczas gdy spełnia wszystkie kryteria do jego przyznania. Podał, że decyzja z 2013 r. winna zostać zmieniona, poprzez przyznanie mu bezterminowo prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co tym samym otworzyłoby mu prawną drogę do przyznania zasiłku dla opiekuna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2014 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 2, art. 10 ust. 1 ustawy, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Motywując swe stanowisko wyjaśniło, że J. T. sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem M. T., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe, przez Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności (orzeczenie z dnia [...].07.2012 r., Nr [...]). Na mocy decyzji z dnia [...] maja 2013 r. J. T. przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem M. T. Świadczenie to przyznane zostało do dnia 30 czerwca 2013 r.
Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy (która to ustawa weszła w życie z dniem 15 maja 2014 r.) zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z 7.12.2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548 – zwana dalej "ustawą zmieniającą"), tj. z dniem 1 lipca 2013 r.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego wydana była na czas określony do dnia 30 czerwca 2013 r. i z tym dniem utraciła moc. Kolegium wskazało, że skoro decyzja ta przyznająca świadczenie pielęgnacyjne nie wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej, zatem J. T. zasiłek dla opiekuna nie przysługuje.
Skargę na powyżej opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył J. T., wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie uprawnień do zasiłku opiekuńczego ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyjaśnił, że jest opiekunem niepełnosprawnych rodziców, którzy mają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznanym na stałe. W jego ocenie decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 30 czerwca 2013 r., została wydana bez podstawy prawnej. Wydana bowiem została w dniu [...] maja 2013 r., kiedy to znana już była ustawa z dnia 7.12.2012 r. i dlatego też MOPS w [...] przyznał świadczenie tylko do 30 czerwca 2013 r. Zdaniem skarżącego powyższe powoduje, że świadczenie to utracił "z mocy ustawy", tym samym przysługuje mu zasiłek dla opiekuna. Końcowo wskazał, że cały czas sprawuje opiekę nad rodzicami, nie podjął pracy i brakuje mu środków do życia.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.").
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Stosownie natomiast do przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wypada też wskazać, że na podstawie art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2014 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało uwzględnić z urzędu.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu ojcem M. T. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2012 r. wynika, że zostało ono wydane na stałe. Z mocy decyzji z dnia [...] maja 2013 r. Burmistrza Miasta [...] skarżącemu przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne na okres od 19 lipca 2012 r. do 30 czerwca 2013 r., w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Data końca przyznania tego świadczenia wynikała z powołanego w w/w decyzji art. 11 ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548, zwanej dalej ustawą zmieniającą).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 r., poz. 567), która została uchwalona w wykonaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K27/13 (Dz.U. z 2013 r. poz. 1557). Wyrokiem tym Trybunał orzekł, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji R.P. Ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 1). Stosownie zaś do przepisu art. 2 ust. 1 tej ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z dniem 1 lipca 2013 r. Zasiłek dla opiekuna przysługuje między innymi za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w którym osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. (art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy).
Organy obu instancji przyjęły, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku dla opiekuna, bowiem prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, które zostało mu przyznane decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nie wygasło z mocy art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej, ale z upływem terminu, na jaki to świadczenie przyznano.
Sąd nie podziela tego poglądu bowiem organy zastosowały wyłącznie wykładnię językową przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, a ta jest niewystarczająca w okolicznościach sprawy niniejszej. Należy bowiem podkreślić, że żaden przepis prawa nie jest oderwaną jednostką, lecz funkcjonuje w określonym kontekście systemowym. Przy jego wykładni nie można też pominąć intencji ustawodawcy, a więc i wykładni celowościowej oraz funkcjonalnej. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy w/w (Nr druku 2252 Sejmu RP VII kadencji, dostępny www.sejm.gov.pl) ustawa ma na celu realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. (K 27/13), w którym orzeczono o niezgodności art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej z art. 2 Konstytucji RP. Wynika z niego również wyraźnie, że intencją ustawodawcy było objęcie nowym świadczeniem osób, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na skutek ustawy nowelizującej. Do kręgu takich osób bez wątpienia można zaliczyć także skarżącego, który w dniu 30 czerwca 2013 r. i po te dacie spełniałby wszystkie materialnoprawne przesłanki warunkujące nabycie prawa do w/w świadczenia, gdyby nie zakwestionowane przez Trybunał działania ustawodawcy.
Przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, których niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny wspomnianym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt K 27/13 stanowiły, że osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowywały prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniały warunki określone w przepisach dotychczasowych (art. 11 ust. 1). Decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wydane na podstawie przepisów dotychczasowych wygasały z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 (art. 11 ust. 3) tj. z dniem 30 czerwca 2013 r. Regulacja ta wygaszała decyzje, którymi przyznano świadczenia pielęgnacyjne na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. tj. przed 1 stycznia 2013 r. Jednocześnie w myśl art. 11 ust. 1 osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowywały prawo do tego świadczenia do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniały warunki określone w przepisach dotychczasowych. Tym samym art. 11 ust. 1 noweli nie stanowił sam w sobie podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Stwierdzał on jedynie, że osoby, które nabyły prawo do świadczenia na podstawie przepisów sprzed nowelizacji zachowywały to prawo do dnia 30 czerwca 2013 r. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej w sytuacji skarżącego przepis ust. 1 należało stosować odpowiednio.
W konsekwencji podstawę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 30 czerwca 2013 r. stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r. Przepis art. 11 ust. 1 noweli obligował bowiem organy w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego skutecznie przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. przed dniem 1 stycznia 2013 r., do rozpoznania go według kryteriów warunkujących uzyskanie świadczenia, określonych w przepisach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2012r., a przepis ten w sytuacji skarżącego miał odpowiednie zastosowanie. Wobec powyższego należy uznać, że decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w wersji sprzed 1 stycznia 2013 r. (także wydane, po tej dacie, w związku z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r.) wydane zostały na podstawie przepisów dotychczasowych w rozumieniu art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej. Z kolei użyte w art. 11 ust. 3 tej ustawy sformułowanie "wygasają z mocy prawa" oznacza, że decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów sprzed 1 stycznia 2013 r., traciły swój byt prawny z dniem 30 czerwca 2013 r. Do tych decyzji zaliczają się także decyzje, którymi przyznawano świadczenie do tej daty granicznej, wydane po 1 stycznia 2013 r., jeśli prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Data, do której przyznano świadczenie skarżącemu wynikała bowiem z zakwestionowanych przez Trybunał przepisów art. 11 ustawy zmieniającej.
W konsekwencji wymienionych przepisów nowelizacyjnych (następnie uchylonych wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego) organy wydawały decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne do dnia 30 czerwca 2013 r., bowiem owe przepisy uniemożliwiały przyznanie świadczenia na okres przekraczający wskazaną datę graniczną. Decyzje te wygasały więc z mocy prawa, a wygaszenie ich następowało na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej. Owa regulacja, odwołując się do terminu ustalonego w art. 11 ust. 1 ustawy nowelizacyjnej, wygaszała bowiem z mocy prawa, z dniem 30 czerwca 2013 r., wszystkie decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne wydane na podstawie przepisów dotychczasowych.
Wobec powyższego należy przyjąć, że decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. wygasały z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 tej ustawy, niezależnie od daty ich wydania i okresu na jaki przyznawały to świadczenie, jeśli ten okres nie upływał przed 30 czerwca 2013 r., a prawo do świadczenia powstało przed dniem wejścia w życie nowelizacji (tak też: WSA w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z 30 października 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 852/14 oraz WSA w Olsztynie w uzasadnieniu wyroku z 28 października 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 1002/14, WSA w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 895/14 i inne dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W niniejszej sprawie Burmistrz zobligowany był do zastosowania zapisów art. 24 ust. 2 i 3 u.ś.r. stąd data końcowa, do której skarżący mógł się domagać przyznania świadczenia. Mimo, że z orzeczenia o niepełnosprawności ojca skarżącego wynikała data jego ważności, która przekraczała datę 30 czerwca 2013 r. Burmistrz w decyzji z [...] marca 2013 r. powołując się na regulację wynikającą z art. 11 ustawy zmieniającej ustalił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 30 czerwca 2013 r.
Wobec tego, iż skarżący spełniał warunki do świadczenia pielęgnacyjnego wynikające z przepisów dotychczasowych, przyznano mu prawo do tego świadczenia na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych w wersji obowiązującej do 31 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), ustalając termin końcowy tego prawa na dzień 30 czerwca 2013 r. Należy więc przyjąć, że po upływie tego terminu, decyzja ta wygasła z mocy prawa, na podstawie art. 11 ust. 3 tej ustawy.
Jak wskazał już tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1049/14 hipotezą art. 11 ust. 3 ustawy z 7.12.2013 r. objęte są więc decyzje wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zarówno przed jak i po 1 stycznia 2013 r. W decyzjach wydanych po 1 stycznia 2013 r. – niezależnie od okresu na jaki wydano orzeczenie o niepełnosprawności – termin przyznanego świadczenia maksymalnie kończył się 30 czerwca 2013 r. z uwagi na treść art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej. Wykładnia art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej prowadzi do wniosku, że z dniem 1 lipca 2013 r. wygasły decyzje wydane przed 1 stycznia 2013 r., które przyznawały świadczenie pielęgnacyjne na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r. – tylko wtedy wygaszenie decyzji z dniem 1 lipca2013 r. pozbawiało uprawnionych z nich świadczenia przyznanego na okres po tej dacie oraz wydane po 1 stycznia 2013 r., w których termin przyznania świadczenia pielęgnacyjnego został "skrócony" wobec treści art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej, w stosunku do treści orzeczenia stwierdzającego okres niepełnosprawności. Taka wykładnia pozwala na niezróżnicowanie sytuacji prawnej osób, które np. w 2012 r. złożyły zasadne wnioski o świadczenie pielęgnacyjne przy niepełnosprawności określonej na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r., a wniosek jednej osoby rozpoznano np. w listopadzie w 2012 r. i w oczywisty sposób decyzja ta wygasła po myśli art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej, zaś wniosek drugiej strony rozpoznano po 1 stycznia 2013 r. i z mocy art. 11 ustawy nowelizującej świadczenie przyznano do 30 czerwca 2013 r.
Zasiłek dla opiekuna przyznawany w trybie ustawy nie jest zatem świadczeniem skierowanym do wszystkich osób, które kiedykolwiek były uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego, a jedynie do tych spośród nich, którym świadczenie, przyznane przed 30 czerwca 2013 roku przysługiwałoby nadal, gdyby nie ustawa zmieniająca.
Tym samym uznać trzeba, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, albowiem skoro skarżący posiadał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na mocy przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2012 r., to tym samym konsekwentnie winien on być zaliczony do kręgu osób, których decyzje o przyznaniu prawa świadczenia pielęgnacyjnego wygasły z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej z dniem 1 lipca 2013 r. Inne rozumienie powyższych unormowań prowadziłoby do naruszenia podstawowych zasad konstytucyjnych, w tym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasady udzielania osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu ich egzystencji (art. 69 Konstytucji RP). Pozbawiałoby pomocy wszystkich tych, którzy zrezygnowali z pracy zarobkowej w celu zapewnienia opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, bowiem w związku z wejściem w życie od 1 stycznia 2013 r. nowych przesłanek do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia zostało im przyznane tylko do 30 czerwca 2013 r., na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej, którego konstytucyjność została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13. Trzeba więc uznać, iż w sposób niezgodny z Konstytucją utracili prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lipca 2013 r. i wobec tego powinni być objęci pomocą w ramach regulacji, która określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów uchwalonej jako realizacja sygnalizacji Trybunału z wyżej wymienionego wyroku.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.
W ponownym postępowaniu organy zastosują wyżej przedstawioną wykładnię prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło