II SA/Rz 1487/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi inicjatora referendum gminnego na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum gminnego - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić A. K. – pełnomocnikowi inicjatora referendum gminnego kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. II SA/Rz 1487/15 Uzasadnienie W dniu 21 października 2015 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynęła skarga pełnomocnika inicjatora referendum gminnego na uchwałę Rady Miasta [...] z [...] października 2015 r. nr [...], w sprawie odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum gminnego. Uchwała ta została doręczona skarżącemu w dniu 7 października 2015 r. (dowód zwrotne potwierdzenie odbioru uchwały w aktach administracyjnych). W piśmie przewodnim do ww. uchwały skarżący została pouczony, że na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego odrzucającą wniosek mieszkańców w sprawie przeprowadzenia referendum inicjatorowi referendum służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały - zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 706, zwanej dalej jako u.r.l.). Skarżący złożył skargę do Urzędu Miasta [...] w dniu 21 października 2015 r. Organ przekazał ją do Sądu za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 23 października 2015 r. Do WSA skarga wpłynęła w dniu 26 października 2015 r. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o jej odrzucenie jako wniesionej po terminie, ewentualnie oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest spóźniona. Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.r.l. na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego odrzucającą wniosek mieszkańców w sprawie przeprowadzenia referendum, inicjatorowi referendum służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały. Skargę w niniejszej sprawie złożył inicjator referendum (podpisy na skardze 15 osób będących inicjatorem referendum). Skargę podpisał także pełnomocnik inicjatora referendum. Treść skargi przesądza o tym, że złożył on ją w imieniu inicjatora referendum. Termin 14 - dniowy z art. 20 ust. 1 u.r.l. minął dla inicjatora referendum bezskutecznie w dniu 21 października 2015 r. Skarga do tutejszego Sądu wpłynęła w dniu 26 października 2015 r., a więc została wniesiona po terminie. Art. 20 ust. 1 u.r.l., który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a.) - nie określa bliżej trybu składania skarg, a wskazuje jedynie, że wnosi się je do sądu administracyjnego w terminie 14-dniowym. Wobec braku precyzyjnej regulacji tego zagadnienia właściwe jest w pierwszym rzędzie odwołanie się do ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21 poz. 112 ze zm.; zwany dalej k.w.), gdyż zgodnie z art. 1 ust. 2 u.r.l. w zakresie w ustawie nieuregulowanym należy odpowiednio stosować przepisy wskazanego kodeksu. Kluczowe znaczenie dla omawianej problematyki ma treść art. 9 § 1 k.w., z którego wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. Z przepisu tego należy wyprowadzić zasadę, że wnoszenie środków zaskarżenia przewidzianych w przepisach kodeksu odbywa się bezpośrednio do sądu lub innego podmiotu kompetentnego do wypowiedzenia się w przedmiocie zasadności skargi lub odwołania. Owa bezpośredniość jest rozumiana wąsko i rygorystycznie, gdyż dla zachowania terminu konieczne jest, aby wskazana czynność wyborcza była dokonana w siedzibie sądu, organu wyborczego lub organu samorządu terytorialnego. Tak więc istotny jest dzień fizycznego wpłynięcia skargi, odwołania lub innego dokumentu do siedziby danego podmiotu. Ustawa o referendum lokalnym, odwołując się do kodeksu wyborczego w art. 1 ust. 2, wskazuje na konieczność odpowiedniego jego stosowania w zakresie spraw nieuregulowanych, które może polegać na stosowaniu wprost, modyfikacji lub pominięciu przepisów i zależy od wyników wcześniejszej ich wykładni. W przedmiotowych sprawach tryb wnoszenia środków zaskarżenia określony w art. 9 § 1 k.w. należy stosować wprost – z uwagi na brak odnośnych regulacji w ustawie o referendum lokalnym. Wskazany art. 9 § 1 k.w. dotyczy także sposobu liczenia terminu do dokonania określonych czynności, w tym wniesienia skargi do sądu, i wprowadza wyjątkową w przepisach procesowych zasadę, uzależniając dotrzymanie terminu od fizycznego wpłynięcia skargi do sądu. Wymóg ten jest bardzo rygorystyczny, gdyż wyłącza zastosowanie przepisów zrównujących złożenie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego z wniesieniem pisma do sądu (zarówno w art. 83 § 3 P.p.s.a., jak i w art. 165 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), wskazuje się, że oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu). Trudno więc uznać, że ten szczególny przepis zawarty w kodeksie wyborczym nie będzie miał zastosowania na gruncie ustawy o referendum lokalnym i zostanie wyłączony przez ogólny tryb wnoszenia skarg uregulowany w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli do zachowania terminu na gruncie kodeksu istotna jest data wpływu skargi do sądu, to w zasadzie wykluczony jest pośredni tryb jej składania, dokonywany poprzez jakikolwiek inny organ. (tak słusznie Maciej Gapski, "Udział sądów w procedurze przeprowadzania referendum lokalnego", Samorząd Terytorialny 7-8/2012). Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, co może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3 tego artykułu). Ponieważ skarga inicjatora referendum została wniesiona po terminie, dlatego podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a. w związku z art. 20 ust. 1 u.r.l. W pkt II postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.