II SA/Rz 1488/21

WyrokWSA w Rzeszowie2022-01-20

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Joanna Zdrzałka, Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, powołując się na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, mimo że przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, a także czy pomoc w codziennych czynnościach życiowych może być uznana za niewystarczającą do przyznania świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły art. 153 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wiążącej wykładni prawa zawartej w poprzednim wyroku WSA, który stwierdził, że stosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niedopuszczalne po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto, sąd uznał, że organy błędnie oceniły charakter sprawowanej opieki jako niewystarczający do przyznania świadczenia, ignorując obszerny materiał dowodowy wskazujący na stały i systematyczny charakter opieki nad osobą niesamodzielną.
Stan faktyczny
Skarżąca B. D. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz ojca F. L. Organy administracji dwukrotnie odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (niepełnosprawność ojca od 73. roku życia) oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a (brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności u małżonka osoby wymagającej opieki), a także na brak stałego i systematycznego charakteru opieki sprawowanej przez skarżącą. Organy uznały również, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Po uchyleniu poprzednich decyzji przez WSA, organy ponownie wydały decyzje odmawiające przyznania świadczenia, które zostały zaskarżone do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Stanisław Śliwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. D. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), zwanej w dalszej części "K.p.a." w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 4, ust. 1b pkt 1, pkt 2 oraz art.17 ust.5 pkt 2 lit. a ustawy z 28 listopada 2003r., o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), określanej dalej jako "u.ś.r.". We wniosku z dnia 19 marca 2019 r. B. D. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem F. L. Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Burmistrz Miasta [....] odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na art. 17 ust. 1b u.ś.r., bowiem niepełnosprawność podopiecznego istnieje od 73-go roku życia. Ponadto, organ ustalił, że F. L. pozostaje w związku małżeńskim z M. L., która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co wyklucza - w jego ocenie - przyznanie świadczenia z mocy art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W związku z tym, że orzeczenie o niepełnosprawności ojca skarżącej wydane zostało do 30 kwietnia 2019 r., a nowe orzeczenie uzyskał on 10 maja 2019 r. w tym samym dniu B. D. ponownie złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z przyczyn wskazanych w poprzednim rozstrzygnięciu Burmistrz rozstrzygając w przedmiocie nowego wniosku, decyzją z dnia [...] maja 2019 r., ponownie odmówił przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a akt ten został utrzymany w mocy przez SKO decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Na skutek skarg B. D. obydwie wymienione decyzje Kolegium z [...] lipca 2021 r. zostały uchylone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1102/19 i sygn. akt. II SA/Rz 1103/21. Sąd wskazał, że treść obu decyzji Burmistrza tj. z [...] maja 2021r. i z [...] maja 2021 r. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego podmiotu, co wskazuje na wystąpienie res iudicata. W dalszym toku postępowania, decyzją z [...] marca 2020 r., Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem od decyzji Burmistrza Miasta [...] [...] maja 2020 r., zaś decyzją z [...] marca 2020 r. stwierdziło nieważność tego rozstrzygnięcia organu I instancji. Z kolei, po rozpoznaniu odwołania od decyzji Burmistrza z [...] maja 2021 r., decyzją z [...] kwietnia 2020 r., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Obydwie ostatnie decyzje zostały uchylone wyrokiem WSA w Rzeszowie z 14 października 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 647/20. Sąd wskazał, że nie jest dopuszczalne wydanie decyzji administracyjnej po wejściu w życie orzeczenia TK na podstawie przepisu w takim jego kształcie normatywnym, który Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucją RP, co oznacza, że w niniejszej sprawie nie było i nie jest dopuszczalne wydanie decyzji administracyjnej na podstawie literalnego brzmienia art. 17 ust 1b u.ś.r. z uwagi na wyrok TK z 21 października 2014 r. (K 38/13). Sąd nie podzielił też stanowiska organu I instancji, że brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności u małżonka osoby wymagającej opieki stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Burmistrz Miasta [...] po raz kolejny odmówił przyznania B. D. świadczenia pielęgnacyjnego. Organ nie zakwestionował faktu sprawowania przez wymienioną opieki nad swoim ojcem, jednak stwierdził brak podstaw do uznania, że ma ona charakter stały i systematyczny. Zdaniem organu, wnioskodawczyni wykonuje tylko podstawowe czynności jak: sprzątanie, gotowanie, podawanie posiłków, robienie zakupów, realizacja recept czy wizyty u lekarzy. Czynności takie wykonywane są przez osoby wychowujące małe dzieci i pracujące na pełny etat. Dlatego też, zdaniem organu, nie kolidują one z podjęciem przez stronę zatrudnienia. Organ I instancji stwierdził też brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki. Ostatnie zatrudnienie wnioskodawczyni zakończyło się bowiem 25 kwietnia 2015 r., a od 1 września 2015 r. wyjeżdżała ona za granicę na okres co najmniej 10 dni, co oznacza brak gotowości podjęcia zatrudnienia, co wynika z zaświadczenia PUP w [...] z 3 marca 2021 r. B. D. odwołała się od decyzji Burmistrza z [...] kwietnia 2021 r. Zarzuciła obrazę art. 17 ust. 1b u.ś.r. przez niezasadne zastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych przez błędne przyjęcie, że nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad ojcem w sytuacji, gdy co najmniej od 2015 r. nie może z powodu tej opieki podjąć zatrudnienia oraz że nie ma podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa opieka nie jest stała i systematyczna, kiedy ciążą na niej wszystkie czynności związane z opieką nad ojcem. Decyzją z [...] sierpnia 2021 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, że dokonując oceny zakresu sprawowania opieki należy wziąć pod uwagę, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Znaczny stopień zaangażowania w pomoc osobie najbliższej, uniemożliwia opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową, a nie tylko o opiekę rozumianą jako pomoc i wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę. Natomiast pomocy w czynnościach życia codziennego nie należy utożsamiać z koniecznością stałej opieki. Czynności takie nie wykraczają bowiem poza sferę czysto międzyludzkich odruchów i relacji wiążących matkę i jej dzieci. SKO zauważyło też, że ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wskazał że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Jedyny wyjątek w tym zakresie w świetle tego przepisu dotyczy więc sytuacji, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wiąże się z sytuacją braku możliwości dopełnienia przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Pozostawanie podopiecznego w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza zatem - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Zatem żona wymagającego opieki zobowiązana jest do alimentacji w pierwszej kolejności przed stroną odwołującą się. Oznacza to, że istniałyby przesłanki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego jedynie wówczas, gdyby jej matka nie była w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu wobec swojego męża. Taką okolicznością, która mogłaby uzasadniać niemożność spełnienia obowiązku alimentacyjnego jest zaś posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. B. D. zaskarżyła decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła : - obrazę art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego niezasadne zastosowanie, mimo stwierdzonej niekonstytucyjności tego przepisu na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym przyjęciu, że brak jest podstaw do uznania, że opieka sprawowana przez nią nad ojcem jest stała i systematyczna, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie to żona wymagającego opieki zobowiązana jest do alimentacji w pierwszej kolejności, w sytuacji, gdy z wywiadu środowiskowego z 16 marca 2021 r. wynika, że nie jest ona w stanie zapewnić opieki mężowi z powodu złego stanu zdrowia, - wydanie decyzji w oparciu o niepełny wywiad środowiskowy z 16 marca 2021 r. sporządzony bez jej obecności, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym przyjęciu, że nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu opieki nad ojcem. Skarżąca wskazała również, że 27 sierpnia 2021 r. został złożony wniosek w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w stosunku do M. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sprawowana przez sąd administracyjny kontrola aktów organów administracji publicznej odbywa się pod względem zgodności z prawem. Jej przedmiot określa art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwana dalej "P.p.s.a." stanowiąc w pkt 2, że jest nim decyzja administracyjna. Uchybienia kwalifikujące decyzję do usunięcia z obrotu prawnego wskazuje art. 145 § 1 P.p.s.a., a są nimi przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast uchylenie decyzji w całości bądź w części następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Sprawując kontrolę sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Zakwestionowaną w niniejszej sprawie decyzją z [...] sierpnia 2021 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] kwietnia 2021 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji jako przeszkodę w uwzględnieniu wniosku wskazał brak podstaw do uznania, iż sprawowana przez wymienioną opieka nad ojcem jest stała i systematyczna. W ocenie Burmistrza, wykonywane przez wnioskodawczynię czynności nie kolidują z podjęciem zatrudnienia. Organ stwierdził także brak zaistnienia związku przyczynowo-skutkowego polegającego na rezygnacji przez wnioskodawczynię z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. SKO rozstrzygnięcie to utrzymało w mocy zgadzając się ze stanowiskiem Burmistrza, iż opieka sprawowana przez wnioskodawczynię nie jest opieką uprawniającą ją do uzyskania świadczenia, o które się ubiega. Pomoc przy czynnościach dnia codziennego nie wykracza bowiem poza sferę czysto międzyludzkich odruchów i relacji wiążących dziecko i rodzica. Dodatkowo, Kolegium zwróciło uwagę, że w myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Ustawodawca wyraźnie więc wskazał, że tylko w sytuacji legitymowania się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie zostaje wyłączone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Tym samym, Kolegium podniosło, że żona F. L. – M. L. jest wobec niego zobowiązana alimentacyjnie w pierwszej kolejności. Oceniając zapadłe w sprawie decyzje z [...] kwietnia 2021 r. i z [...] sierpnia 2021 r. w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - wyrokiem z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 647/20 - uchylił poprzednio wydane w sprawie decyzje organu II i I instancji, prezentując w uzasadnieniu tego orzeczenia właściwy sposób wykładni mających znaczenie dla sprawy przepisów. Stosownie do art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Konsekwencją powyższego unormowania jest to, że w postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku sądowego, najpierw przez organy administracji, a następnie ewentualnie także przez sąd, niezbędne jest wzięcie pod uwagę stanowiska sądu wyrażonego w uzasadnienia takiego orzeczenia. W uzasadnieniu tym bowiem sąd prezentuje swoją ocenę zastosowania prawa przez organy i przedstawia zalecenia co do dalszego procedowania w sprawie. Dlatego też, analizując następnie ten dalszy etap sprawy i podjęte w nim decyzje konieczne jest odniesienie się do wydanego w sprawie wyroku pod kątem rozważenia, czy wynikające z niego uwagi zostały wcielone w życie. Dokonując takiego sprawdzenia w warunkach niniejszej sprawy należało stwierdzić, że wyrok WSA w Rzeszowie z 14 października 2020 r. został przez SKO częściowo pominięty. Mianowicie, Sąd nie zaakceptował w nim stanowiska, że skoro osoba, co do której orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to zachodzi negatywna przesłanka przyznania wnioskowanego świadczenia innej osobie. Zdaniem Sądu, taka literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. jest wadliwa, a przyjęcie jej jest nie do pogodzenia z założeniem o racjonalności ustawodawcy. Tymczasem, uznając za zasadną odmowę przyznania B. D. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Kolegium powołało się właśnie na wskazany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. W ten sposób niewątpliwie naruszyło powołany art. 153 P.p.s.a. i wynikającą z niego zasadę związania wyrokiem sądowym. W świetle tego przepisu, nie było zaś uprawnione do wyrażania stanowiska stojącego w wyraźnej sprzeczności ze stanowiskiem zawartym w orzeczeniu sądowym. Ponadto, odmawiając przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego organy obydwu instancji zakwestionowały opiekę sprawowaną przez nią nad ojcem uznając, że nie jest ona stała i systematyczna. Składają się bowiem na nią podstawowe czynności, które nie kolidują z ewentualnym podjęciem zatrudnienia. Stanowisko organów może budzić zdziwienie w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego. Mianowicie, z przeprowadzonego 16 marca 2021 r. wywiadu środowiskowego wynika, że F. L. to osoba niesamodzielna i wymagająca opieki innych osób, którą zapewnia mu córka. Polega ona na zapewnieniu kontaktu ze służbą zdrowia, w tym wożeniu na liczne wizyty lekarskie, podawaniu leków, utrzymywania higieny otworu po tracheotomii, załatwianiu spraw urzędowych, towarzyszeniu podczas spacerów (u podopiecznego pojawiają się nagłe zawroty głowy), pomocy w utrzymaniu higieny osobistej (np. strzyżenie czy golenie), zapewnieniu higieny otoczenia, ogrzaniu mieszkania. W kwestionariuszu wywiadu środowiskowego znajduje się stwierdzenie pracownika socjalnego o złożeniu przez podopiecznego oświadczenia o sprawowaniu wobec niego przez córkę stałej i systematycznej opieki. Pracownik socjalny stwierdził, że niepełnosprawny ma zapewnioną przez córkę opiekę w zakresie, którego wymaga. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie skarżącej, wskazujące szczegółowy zakres wykonywanych przez nią czynności względem ojca, a także ich częstotliwość. Są to: podawanie lekarstw, pomaganie przy inhalacjach, przygotowanie i podawanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie, rozpalanie w piecu w sezonie grzewczym, wymienianie i czyszczenie rurki tracheotomijnej, zawożenie na wizyty lekarskie, robienie zakupów, zakraplanie oczu. Przy uwzględnieniu powyższego - w ocenie Sądu - stanowisko organów co do braku podstaw do uznania, iż sprawowana przez skarżącą opieka uprawnia ją do uzyskania wnioskowanego świadczenia jest całkowicie bezzasadne. Nie jest jasne, dlaczego, dysponując wskazanym wyżej materiałem, organy mają zastrzeżenia do czynności opiekuńczych skarżącej w kontekście prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. F. L. bez wątpienia jest osobą wymagającą stałego wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, przy czym konieczne przy nim czynności wykonywane są kilka razy dziennie, więc doświadczenie życiowe podpowiada, iż nie są one do pogodzenia z pracą zarobkową. Zdaniem Sądu, nie zasługuje też na akceptację pogląd Burmistrza Miasta [...] co do braku zachodzenia związku przyczynowo-skutkowego, wymaganego przez art. 17 ust. 1 u.ś.r. Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje określonym osobom, kiedy nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Unormowanie to jednoznacznie więc przesądza, że prawo do przedmiotowego świadczenia adresowane jest tak do osoby, która nie podejmuje zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej jak też do osoby, która z powyższego rezygnuje, w każdym jednak przypadku niezbędne jest, by to niepodejmowanie lub rezygnacja podyktowane były koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym. Jak wynika z akt sprawy, zatrudnienie skarżącej ustało z 25 kwietnia 2015 r., natomiast wedle danych dotyczących rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, od 1 września 2015 r. status strony to: "wyjazd za granicę na okres co najmniej 10 dni - brak gotowości (art. 33 ust. 4 pkt 1)". Powołane wyżej dowody jednoznacznie wskazują, że obecnie skarżąca sprawuje opiekę nad ojcem. Do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego istotne jest zaś, by była to opieka w takim rozmiarze, że wyklucza podęcie zatrudnienia, bowiem wtedy bez wątpienia istnieje związek przyczynowo-skutkowy między niepodejmowaniem zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej a opieką. Kluczowe jest więc, by w dacie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia i w dalszym czasie były wykonywane czynności opiekuńcze z częstotliwością i w rozmiarze uniemożliwiającym zarobkowanie. Bez znaczenia jest zaś to, że ostatnie zatrudnienie strony miało miejsce daleko przed złożeniem takiego wniosku. Liczy się więc aktualnie występująca sytuacja, byleby wskazywała na rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia z uwagi na opiekę nad osobą niepełnosprawną. Tym samym, stanowisko Kolegium akcentujące utratę przez skarżącą statusu pracownika jeszcze w 2015 r. jest błędne. Unormowanie zawarte w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla bowiem żadnych ram czasowych w zakresie wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek, a zatem od składającego go zależy czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia wystąpi o nie. Mając powyższe na uwadze stwierdzono naruszenie art. 153 P.p.s.a. oraz art. 17 ust. 1 u.ś.r., co skutkowało koniecznością orzeczenia w pkt I wyroku o uchyleniu decyzji organów II i I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Z kolei w pkt II wyroku zawarto – w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. - rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, zasądzając je od SKO w Przemyślu na rzecz skarżącej. Składa się na nie wynagrodzenie pełnomocnika - adwokata, które wynosi 480 zł, a to w myśl § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę, organy będą zobowiązane uwzględnić przedstawione w niniejszym wyroku stanowisko Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło