II SA/Rz 15/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz radcy prawnego M. S. wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/. Przedmiotem skargi H. S. jest decyzja Wojewody z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], w sprawie wymeldowania z pobytu stałego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne: w dniu 23 września 2013 r. wpłynął do ewidencji ludności w Urzędzie Gminy w [...] wniosek Wójta Gminy o wymeldowanie R. S., H. S., M. S., E. S. i W. S. z miejscowości S. [...], gmina [...] Wskazano, że budynek mieszkalny położony w ww. miejscowości i budynek gospodarczy wraz z działką nr 303 stanowią własność Gminy i przeznaczone zostały do sprzedaży. Podniesiono, że osoby objęte wnioskiem od dawna nie zamieszkują w ww. budynku, chociażby ze względu na jego stan techniczny. Po rozpatrzeniu tego wniosku Wójt Gminy decyzją z [...] stycznia 2014 r. nr [...], orzekł o wymeldowaniu R. S., H. S., M. S., E. S. i W. S. z miejscowości S. [...], gmina [...] W uzasadnieniu wskazano, że dom położony w miejscowości S. [...], nie jest już miejscem, gdzie R. S., H. S., M. S., E. S. i W. S. koncentrują swoje interesy życiowe. Wójt stwierdził, że osoby objęte wnioskiem nie przebywają w ww. domu, w związku z czym słuszne jest wydanie decyzji o ich wymeldowaniu. Odwołanie od tej decyzji wniósł H. S., oraz R. S., M. S., E. S. i W. S., nie zgadzając się tym rozstrzygnięciem. Wojewoda decyzją z [...] lutego 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że decyzja Wójta Gminy nie jest zgodna z prawem, a odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Do konkluzji zawartej w zaskarżonej decyzji Wójt doszedł bez prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego. W szczególności organ nie ustalił w ogóle jaki podmiot jest właścicielem nieruchomości i będącego jej częścią składową budynku. Wojewoda zwrócił uwagę, że czynności postępowania dowodowego mają być tak zaplanowane aby wszystkie strony miały zagwarantowaną możliwość wzięcia w nich udziału i aby zachować wymogi z art. 10 § 1, art. 44 § 1, § 4, art. 79 § 1 oraz art. 79 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. W ocenie Wojewody decyzja organu I instancji była przedwczesna. Nie wyjaśniono bowiem dostatecznie stanu faktycznego sprawy, a dowody zostały przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Odwołujący się będą mogli brać udział w postępowaniu ponownym i zgłaszać wszelkie uwagi i wnioski mające na celu rzetelne wyjaśnienie sprawy. H. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) skargę na decyzję Wojewody z [...] lutego 2014 r., nie precyzując kierunku jej weryfikacji. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wymeldowania z pobytu stałego w ww. miejscowości. Nadto skarżący wyraził swoje niezadowolenie ze sposobu prowadzenia postępowania w sprawie przez organy obu instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uznając, że skarga jest bezzasadna. Postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r. referendarz sądowy WSA zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Po rozpatrzeniu wniosku H. S. po sprzeciwie WSA postanowieniem z 24 czerwca 2014 r. wydał takiej samej treści rozstrzygnięcie jak referendarz. WSA postanowieniem z 16 lipca 2014 r. odrzucił skargę H. S. z uwagi na nienadesłanie wymaganej ilości odpisów skargi - poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Postanowieniem z 29 lipca 2014 r. WSA przywrócił H. S. termin do nadesłania odpisów skargi. Na rozprawie 26 listopada 2014 r. skarżący oświadczył, że pismo z 4 lipca 2014 r. jest zażaleniem na pkt II postanowienia WSA z 24 czerwca 2014 r. o odmowie przyznania pełnomocnika z urzędu. W związku z powyższym Sąd odroczył rozprawę. NSA postanowieniem z 10 grudnia 2014 r. sygn. II OZ 1315/14 uchylił zaskarżone postanowienie WSA z 24 czerwca 2014 r. WSA postanowienie z 19 stycznia 2015 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego radcę prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest bezzasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...], który uchylił decyzję organu I instancji o wymeldowaniu R. S., H. S., M. S., E. S. i W. S. z pobytu stałego w miejscowości S. [...], gmina [...] Dokonując kontroli przedmiotowej decyzji Sąd uznał ją za prawidłową, a to wobec spełnienia przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a. Sąd w całości akceptuje stanowisko Wojewody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do wadliwości przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ I instancji co przełożyło się na brak pełnych i prawidłowych ustaleń w sprawie (art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.). Rację ma Wojewoda stwierdzając, że organ I instancji nie ustalił w ogóle jaki podmiot jest właścicielem nieruchomości i będącego jej częścią składową budynku pod adresem S. [...]. Do akt należało dołączyć wypis z księgi wieczystej albo umowę cywilnoprawną sporządzoną w formie aktu notarialnego określającą status prawny nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Jest to istotny błąd, ponieważ właściciel nieruchomości powinien brać udział w sprawie w charakterze strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Za prawidłowe należy także uznać stanowisko Wojewody co do naruszenia przez organ I instancji nie tylko art. 44 § 1 – art. 44 K.p.a. ale także art. 79 § 1 w zw. z art. 86 K.p.a., a to w związku z wadliwym zawiadomieniem stron o terminie przesłuchania. Dotyczy to także stwierdzenia naruszenia przez Burmistrza Miasta także art. 10 K.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i art. 86 K.p.a. poprzez niezawiadomienie w ogóle H. S. o planowanym terminie przesłuchania stron w dniu 20 października 2013 r. czy też R. S., M. S., E. S. i W. S. o terminie przesłuchania H. S. w dniu 8 listopada 2013 r. Przesłuchanie stron w sprawie powinno było zmierzać do ustalenia okoliczności objętych hipotezą art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm. zwanej dalej ustawą). W okolicznościach sprawy oznaczało to konieczność ustalenia czy i kiedy poszczególne osoby, których dotyczyło przedmiotowe postępowanie wyprowadziły się z S. i dokąd, w jakich okolicznościach, kto jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, jaki jest stan innych postępowań dotyczących własności tejże nieruchomości. Kwestie te prawidłowo Wojewoda podniósł w uzasadnieniu swojej decyzji. Wynikający z kontrolowanej decyzji zakres postępowania konieczny dla wyjaśnienia sprawy wskazuje de facto na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Postępowanie dowodowe prowadzone przez organ pierwszej instancji poza tym, że dotknięte było istotnymi wadliwościami procesowymi, to cechująca je ogólnikowość i niedokładność przełożyły się na wątpliwe ustalenia stanu faktycznego. Wytyczne Wojewody dla organu I instancji są bardzo precyzyjne, konkretne i znajdują uzasadnienie w okolicznościach sprawy. Przeprowadzenie tych czynności pozwoli dopiero na poczynienie pewnych ustaleń co do zaistnienia bądź niezaistnienia w sprawie przesłanek z art. 15 ustawy. W konsekwencji Sąd przyjął, że organ odwoławczy zasadnie uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., gdyż organ I instancji wydając decyzję naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a.; organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Decyzja kasacyjna wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. może zapaść jeżeli jednocześnie spełnione są dwa warunki tj.; 1) organ odwoławczy stwierdził naruszenie przepisów postępowania; 2) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jasno wynika z wcześniejszych rozważań, że przesłanki te zaistniały w niniejszej sprawie. Prowadzenie postępowania dowodowego przez organ II instancji w zakresie opisanym na stronie 6 – 7 decyzji Wojewody miałoby miejsce z naruszeniem art. 136 K.p.a. i art. 15 K.p.a. Zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia dotyczy samej jej istoty (art. 104 K.p.a.) i w oczywisty sposób ma wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uznając zatem kontrolowaną decyzję za prawidłową, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił. O kosztach pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a., oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).