II SA/Rz 1518/24

WyrokWSA w Rzeszowie2025-02-13

Skład orzekający: Jarosław Szaro, Grzegorz Panek, Piotr Popek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia obowiązku likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez pozwolenia wodnoprawnego jest zasadne, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania o rozgraniczenie nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zawiesiły postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej urządzenia wodnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd cywilny, jakim jest postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości. Brak prawomocnego rozgraniczenia uniemożliwia jednoznaczne ustalenie właściciela nieruchomości i lokalizacji urządzenia wodnego, co jest niezbędne do wydania prawidłowej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca E.S. wniosła skargi na postanowienia Dyrektora RZGW w Rzeszowie o zawieszeniu postępowania administracyjnego dotyczącego likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez pozwolenia. Organy zawiesiły postępowanie, wskazując na toczące się przed sądem cywilnym postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości, od którego wyniku zależy ustalenie właściciela działki i lokalizacji urządzenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., w tym bezzasadne zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lutego 2025 r. spraw ze skarg E. S. na postanowienia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie - z dnia 10 października 2024 r. nr R.RUZ.4219.25.2024.PK w przedmiocie zawieszenia postępowania - z dnia 18 października 2024 r. nr R.RPU.533.6.2024.AR w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargi. Przedmiotem skarg E.S. (dalej: skarżąca) są postanowienia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie (dalej: Dyrektor RZGW): - z 10 października 2024 r. nr R.RUZ.4219.25.2024.PK utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 27 sierpnia 2024 r. nr RZ.ZPU.1.424.14.2019.KS dotyczące zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na właściciela urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego obowiązku jego likwidacji ustalając warunki i termin wykonania obowiązku tj. zabudowy rowu zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...]– obręb [...] G., gmina S., pow. [...], woj. [...] (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 1518/24), - z 18 października 2024 r. nr R.RPU.533.6.2024.AR utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr RZ.ZPU.1.424.14.2019.KS dotyczące zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nakazania, w drodze decyzji właścicielom urządzenia wodnego, przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom lub likwidację szkód na skutek jego nienależytego utrzymania tj. rowu zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] obręb [...] G. g. S., pow. [...], woj. [...] (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 1625/24). Wymienione sprawy Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Rz 1518/24, ponieważ pozostawały one ze sobą w związku, o którym mowa w art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.); dalej: p.p.s.a. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy dotyczących zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na właściciela urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego obowiązku jego likwidacji, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku, tj. zabudowy rowu zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] położonej w G. zawiadomieniem z dnia 15 lutego 2021 r., znak: RZ.ZPU.1.424.14.2019.KS Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. poinformował strony, tj. E.S., Powiatowy Zarząd Dróg w S. oraz Starostę [...], o wszczęciu postępowania na wniosek E.S. w sprawie: "zabudowy kolektorem urządzenia wodnego, a następnie przykrycia, utwardzenia oraz wbudowania na ww. kolektorze pustu ulicznego typu ciężkiego na odcinku zabudowanego rowu, na działce nr ewid.: [...] w G.". W piśmie z dnia 3 stycznia 2023 r. E.S. złożyła do Dyrektora RZGW ponaglenie na działanie organu ! instancji w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy dotyczącej rozpatrzenia jej wniosku o usunięcie ciężkiego urządzenia wodnego, nielegalnie zabudowanego na działce nr [...] w G., stanowiącej własność J.Z., bezpośrednio przylegającej do działki nr [...] w G., stanowiącej jej własność. Po rozpoznaniu ponaglenia Dyrektor RZGW w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2023 r., nr: [...] stwierdził, że organ I instancji rozpatrując przedmiotową sprawę dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i zobowiązał Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. do załatwienia sprawy do dnia 10 marca 2023 r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. wydał w dniu 9 marca 2023 r. decyzję nr: RZ.ZUZ.1.424.14.2019, w której w punkcie I, nałożył na Powiat [...] obowiązek likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, tj. zabudowy rowu zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] obręb [...] G., gmina S., powiat [...], województwo [...]. W punkcie II powołanej decyzji organ I instancji ustalił termin likwidacji ww. urządzenia wodnego, natomiast w punkcie III swojego rozstrzygnięcia zobowiązał Powiat [...] do powiadomienia organu o wykonaniu nałożonego obowiązku w terminie 14 dni od jego zrealizowania. Ponadto w punkcie IV ww. decyzji organ I instancji umorzył jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne w zakresie nałożenia na właściciela obowiązku likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, tj. zabudowy rowu zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...]obręb [...] G., gmina S., powiat [...]. Od powyższej decyzji odwołały się w ustawowym terminie wszystkie podmioty uznane przez organ I instancji za strony postępowania, tj. E. S., J.Z. oraz Powiat [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor RZGW wydał w dniu 14 czerwca 2023 r. postanowienie nr RZ.RUZ.4219.41.2023.JP, w którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji Na rozstrzygnięcie organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła E.S. wnosząc o jej uchylenie i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zgodnie z treścią decyzji organu I instancji w zakresie punktów I, II i III, a w pkt IV o nałożenie również na J.Z. obowiązku likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca zażądała również, aby zobowiązać J.Z. do poinformowania Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. o wykonaniu tego obowiązku, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 2036/23 oddalił sprzeciw. W toku ponownego rozpatrywania sprawy postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. zawiesił z urzędu postępowanie dotyczące nałożenia na właściciela urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego obowiązku jego likwidacji, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku, tj. zabudowy rowu zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] obręb [...] G., gmina S., powiat [...], województwo [...]. Z kolei z akt sprawy dotyczącej zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nakazania, w drodze decyzji właścicielom urządzenia wodnego, przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom lub likwidację szkód na skutek jego nienależytego utrzymania tj. rowu zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] obręb [...] G. wynika, że E.S. wnioskiem z dnia 17 lipca 2019 r., (data wpływu do Zarządu Zlewni w K. - 23 lipca 2019 r.) skierowała do Starosty [...] zapytanie w zakresie legalności wykonania urządzenia wodnego na działce o nr ewid. [...] obręb G. stanowiącej własność J.Z. a ponadto wystąpiła o zobowiązanie J.Z. (wskazanego za osobę odpowiedzialną za wykonanie urządzenia) do usunięcia trwałego urządzenia wodnego. Dyrektor Zarządu Zlewni w Krośnie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zawiadomieniem z dnia 20 listopada 2019 r., znak: RZ.ZUZ.1.424.14.2019.TB wszczął postępowanie administracyjne w powyższej sprawie, w oparciu o art. 191 ustawy Prawo wodne. Postanowieniem z dnia 27 maja 2020 r., znak: RZ.ZUZ.1.424.14.2019.KS Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zawiesił postępowanieadministracyjne. Na powyższe postanowienie w dniu 9 czerwca 2020 r. E.S. wniosła zażalenie. Dyrektor RZGW po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia 29 lipca 2020 r., nr RZ.RPU.533.1.2020.AJ uchylił zaskarżone postanowienie. W następstwie powyższego Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 10 lutego 2021 r., znak: RZ.ZPU.1.424.14.2021.KS umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zakolektorowania urządzenia wodnego, a następnie przykrycia utwardzenia oraz wbudowania na ww. kolektorze wpustu ulicznego typu ciężkiego na odcinku zabudowanego rowu, na działce nr [...] w miejscowości G.. Od powyższej decyzji pismem z dnia 19 lutego 2021 r E.S. złożyła odwołanie. W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Dyrektor RZGW decyzją z dnia 12 maja 2021 r., znak: RZ.RPU.533.2.2021.AJ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W wyniku rozpatrzenia wniesionej skargi przez E.S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 listopada 2021 r. o sygn. akt II SA/RZ 1133/21 uchylił w całości decyzję Dyrektora RZGW z dnia 12 maja 2021 r., znak: RZ.RPU.533.2.2021.AJ oraz uchylił w całości decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 10 lutego 2021 r., nr: RZ.ZPU.1.424.14.2021.KS. Decyzją z dnia 2 listopada 2023 r. nr: RZ.ZPU.1.424.14.2019.KS Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie nakazania w drodze decyzji, właścicielom urządzenia wodnego, przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód na skutek jego nienależytego utrzymania, tj. rowu zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] obręb [...] G., gm. S., pow. [...], woj. [...]. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie pismem z dnia 22 listopada 2023 r., znak: RZ.ZUZ.1.424.14.2019.KS przekazał Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie odwołanie E.S. z dnia 9 listopada 2023 r. wraz z aktami przedmiotowej sprawy Pismem z dnia 14 grudnia 2023 r., znak: RZ.RPU.533.12.2023.IK organ odwoławczy zwrócił się do organu pierwszej instancji o uzupełninie akt przedmiotowej sprawy, Następnie zawiadomieniem z dnia 18 grudnia 2023 r., znak: RZ.RPU.533.12.2023.IK organ odwoławczy zawiadomił Strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz prowadzenie czynności wyjaśniających w sprawie. W dniu 21 grudnia 2023 r. do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Pani E.S. wniosła ponaglenie z dnia 20 grudnia 2023 r. dotyczące postępowania administracyjnego prowadzonego w związku z odwołaniem od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 2 listopada 2023 r., znak: RZ.ZPU.1.424.14.2019.KS. Postanowieniem nr [...] z dnia 11 stycznia 2024 r., znak: KPZ.522.4.2024.EB Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wskazał, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania. Pismem z dnia 21 grudnia 2023 r., doręczonym do organu drugiej instancji w dniu 22 grudnia 2023 r., Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uzupełnił akta przedmiotowej sprawy oraz złożył wyjaśnienia dotyczące decyzji wydanej na podstawie art. 190 ust. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz.1087 ze zm.). Organ odwoławczy, decyzją nr: RZ.RPU.533.12.2023.IK z dnia 22 stycznia 2024 r. uchylił w całości decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 2 listopada 2023 r., znak: RZ.ZPU.1.424.14.2019.KS i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ drugiej instancji wskazał, iż niezbędnym do wydania rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest ustalenie właściciela urządzenia wodnego. Wskazał , że ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji powinien uwzględnić wynik przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego działki nr ewid. [...] od działki nr ewid, [...] w m. G., który w sposób nie budzący wątpliwości jednoznacznie wskaże w obrębie jakich nieruchomości zlokalizowane jest urządzenie wodne. Pismem z dnia 5 lutego 2024 r. J.Z. wniósł sprzeciw od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 stycznia 2024 r. znak: RZ.RPU.533.12.2023.IK, wnosząc o uchylenie w całości decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem sygn. akt. II SA/Rz 261/24 z dnia 19 kwietnia 2024 r. oddalił sprzeciw. W toku ponownego rozpatrywania sprawy postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2024 r. znak: RZ.ZPU.1.424.14.2019.KS Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nakazania, w drodze decyzji, właścicielom urządzenia wodnego, przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód na skutek jego nienależytego utrzymania, tj. rowu zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...]obręb [...] G., gm. S., poz. [...], woj. [...]. W uzasadnieniu postanowień o zawieszeniu z dnia 27 sierpnia 2024 r. i 30 sierpnia 2024 r. organ I instancji wskazał, że mając na uwadze kwestie sporne w zakresie jednoznacznego ustalenia granic pomiędzy działkami o nr ewid. [...] i nr ew. [...] położonych w G. wobec których toczy się postępowanie w Sądzie Rejonowym w S. Wydział I Cywilny o rozgraniczenie nieruchomości zasadnym jest zwieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawach na ustawy Prawo wodne. Organ wyjaśnił, że do czasu prawomocnego rozgraniczenia nieruchomości, nie jest możliwe wskazanie granic pasa drogowego działki o nr ewid. [...] - obręb [...] G. oraz określenia właściciela jednoznacznej lokalizacji przebudowanego urządzenia wodnego. Zagadnienie rozstrzygnięcia rozgraniczenia działek o nr ewid. [...]i o nr ewid. [...] - obręb [...] G., w miejscu gdzie zlokalizowane jest będące przedmiotem postępowania administracyjnego urządzenie wodne, wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, jest kwestią istotną od którego uzależnione jest ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie z zakresu prowadzonego postępowania na podstawie art. 190 ustawy Prawo wodne. Ponadto, w ocenie organu, do czasu prawomocnego rozgraniczenia nieruchomości, nie jest możliwe wydanie prawidłowej decyzji w sprawie procedowanej na podstawie art. 191 ustawy Prawo wodne, gdzie, jednym z istotnych elementów jest m.in. określenie właściciela i jednoznacznej lokalizacji urządzenia wodnego, wobec którego organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. Na powyższe postanowienia E.S. złożyła zażalenia wnosząc o ich uchylenie. W uzasadnieniu zażaleń zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2024 poz. 1097 ze zm.), dalej: k.p.a. tj.: 1.art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez bezzasadne zastosowanie tego przepisu i tym samym zawieszenie postępowań ze względu na uznanie, że rozpatrzenie spraw i wydanie decyzji na podstawie art. 190 ustawy Prawo wodne uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego; 2.art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia spraw ; 3.art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie; 4.art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spraw oraz sporządzenie uzasadnień niezgodnie z wymogą wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; 5.art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonych rozstrzygnięć z uwagi na zawarcie w nich zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębia zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie ich kontroli, 5.art. 138 § 2 i § 2a k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wytycznych podanych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Po rozpatrzeniu zażaleń Dyrektor RZGW postanowieniami z 10 października 2024 r. i 18 października 2024 r., opisanymi na wstępie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia. W uzasadnieniu postanowień organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ odwoławczy wskazał, że przed Sądem Rejonowy w S. I Wydział Cywilny toczy się postepowanie dotyczące rozgraniczenia działki nr [...] (droga powiatowa) z działkami sąsiednimi, w tym działką [...] należącą do J.Z. oraz [...] będąca własnością E. S., co przesądza o tym, że aktualnie brak jest możliwości ustalenia właściciela spornego urządzenia wodnoprawnego. Brak rozgraniczenia działek, co do których toczy się postępowanie przed sądem powszechnym oraz brak prawomocnego wyroku w ww. przedmiocie uniemożliwia ustalenie właściciela, na którego należy nałożyć obowiązek likwidacji urządzenia wodnego W skargach do tut. Sądu na powyższe postanowienia, E.S. zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, w tym: a) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez bezzasadne zastosowanie tego przepisu przez organ I instancji i podzielenie stanowiska w tym zakresie przez organ II instancji i tym uznanie za zasadne zawieszenie postępowania ze względu na założenie, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji na podstawie art. 191 ustawy - Prawo wodne uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia spraw, c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spraw oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., d) art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez: - niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego co doprowadziło do niewyjaśnienia stanu faktycznego spraw w zakresie istnienia i podstawy faktycznej oraz prawnej wydanych postanowień, - powołanie się przez organ II instancji w treści uzasadnienia zaskarżonych postanowienia na postępowanie administracyjne prowadzone przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w R., które nie ma związku z postępowaniem i dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego i innego stanu prawnego, - nieprawidłowe założenie, iż w toku postępowania organ nie ustalił właściciela nieruchomości na której zlokalizowane jest urządzenie wodne, dlatego też koniecznie jest ustalenie tego w ponownym postępowaniu z uwzględnieniem wyniku przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, podczas gdy w toku postępowań jednoznacznie wykazano na podstawie dokumentacji zalegającej w aktach spraw , iż właścicielem nieruchomości na której znajduje się urządzenie wodne, tj. działki numer [...] położonej w G. jest J.Z., - poprzez wskazanie, iż w toku postępowań wymagane jest ustalenie właściciela działki na której znajduje się urządzenie wodne przy uwzględnieniu wyników postępowania rozgraniczeniowego, co niepotrzebnie przedłuży postępowanie, gdyż ustalenie wskazanych okoliczności możliwe jest na podstawie zalegających w aktach dokumentach, w tym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2021 roku, sygn. akt II SA/Rz 1133/21 wraz z uzasadnieniem, w którym wskazano właściciela działki na którym znajduje się urządzenie wodne oraz decyzji rozgraniczeniowej wydanej przez Burmistrza [...] z dnia 31 sierpnia 2020 roku, zgodnie z którą działka o numerze [...] położona w miejscowości G. stanowiąca własność J.Z. została rozgraniczona z działką numer [...] położoną w miejscowości G., na której znajduje się droga i na tej podstawie organ drugiej instancji powinien uchylić postanowienia o zawieszeniu postępowania wydane przez organ I instancji i przekazać temu organowi sprawy do dalszego prowadzenia, - poprzez niewskazanie w uzasadnienie zaskarżonych postanowień faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, które to braki miały istotny wpływ na wynik spraw oraz poprzez niewskazanie któregokolwiek z dowodów zgłoszonych na etapie postępowania administracyjnego, e) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonych postanowień z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonych postanowień, w szczelności w lakonicznym uzasadnieniu w którym nie wskazano jakie czynności zostały wykonane w celu ustalenia miejsca położenia urządzenia wodnego, f) art. 138 § 2 i 2a k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wytycznych podanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz wskazanych przez Sąd okoliczności, które należy wziąć pod rozwagę przy ponownym badaniu sprawy, 2. błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na wydane rozstrzygnięcia poprzez: - uznanie przez organy obu instancji, iż wydanie decyzji na podstawie art. 190 i 191 ustawy - Prawo wodne uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na przeprowadzeniu rozgraniczenia przez Sąd Rejonowy w S., co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego zawieszenia postępowań administracyjnych, - pominięcie faktu, iż w rzeczywistości urządzenie wodne zlokalizowane jest na działce o numerze [...] położonej w miejscowości G., gm. S., zostało ono wybudowane przez J.Z. i to on powinien być adresatem decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód na skutek jego nienależytego utrzymania, tj. rowu zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości G., gm. S., pow. [...], woj. [...], - bezzasadne przedłużanie postępowania i zupełne pominięcie faktu, iż obecny stan rzeczy związany z funkcjonowaniem bezprawnie wybudowanego urządzenia wodnego powoduje zalewanie działki oznaczonej numerem [...] położonej w miejscowości G., gm. S., zabudowanej budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi, generując w ten sposób wysokie szkody uniemożliwiając normalne i spokojne korzystanie z nieruchomości skarżącej. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych postanowień wydanych przez organ II instancji oraz uchylenie w całości postanowień wydanych przez organ I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowań i tym samym przekazanie spraw do dalszego prowadzenia organowi I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargi Dyrektor RZGW wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skargi nie są uzasadnione. Organy trafnie uznały, że w sprawach zachodzą podstawy do zawieszenia postepowania, gdyż na obecnym etapie ich prowadzenia występuje przejściowa przeszkoda uniemożliwiająca podejmowanie skutecznych czynności procesowych. Nie budzi wątpliwości, że postępowanie administracyjne musi toczyć się z udziałem osób, którym przysługuje status strony. Pojęcie strony ogólnie zdefiniowane zostało w przepisie art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W przedmiotowych sprawach zastosowanie znajdzie jednak przepis art. 401 ust.1 pr. wodnego w związku z art. 190 ust. 15 pr. wodnego. Przepis ten reguluje odmiennie niż art. 28 k.p.a. pojęcie strony. Na jego mocy stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Przepis ten stosowany odpowiednio zgodnie z regułą z art. 190 ust. 15 pr. wodnego oznacza, że każdorazowo w sprawach o nałożenie obowiązku likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez pozwolenia i w sprawach przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego stroną będzie właściciel nieruchomości, na której zlokalizowane są te urządzenia wodne. Pierwszym obowiązkiem organu w tego typu sprawach jest zatem ustalenie kręgu podmiotów jakie musza występować w sprawie, tak aby nie było ono dotknięte wadami umożliwiającymi w przyszłości wzruszenie orzeczeń kończących postępowanie. Podmiotom tym organy musza zapewnić bowiem wszelkie prawa przewidziane dla nich przez przepisy proceduralne. Brak uczestnictwa tych podmiotów w postępowaniu może skutkować sankcja z art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzja nakazująca określone zachowanie musi być skierowana do właściwego podmiotu. Organ jest niewątpliwie uprawniony do własnej oceny uprawnień podmiotów do uczestnictwa w sprawie w charakterze strony. W niektórych jednak sytuacjach nie będzie to możliwe, gdyż ocena ta jest zależna od orzeczenia innego organu administracyjnego, czy tez sądu. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowych sprawach. Jest to ta sama okoliczność i dlatego skargi skarżącej mogą być rozpoznawane łącznie. Chodzi bowiem o to, że nie jest w tych postępowaniach jasne i oczywiste, kto powinien uczestniczyć w sprawach w charakterze strony jako właściciel nieruchomości, na której zlokalizowane są urządzenia wodne. Jak wynika z akt sprawy aktualnie na etapie postępowania sądowego pozostaje postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości, od którego wyniku zależy ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami, a jego zakończenie determinuje ustalenie na czyjej działce te urządzenia wodne się znajdują. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało przewidziane w przepisach art. 29 i nast. ust. prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U.2024.1151 t.j. ). Na mocy tych przepisów toczy się ono przed odpowiednim organem gminy, a następnie – przy wystąpieniu przewidzianych przypadków – przed sądem. Jest to jedyny tryb ustalania przebiegu granicy. Organ decydujący w zakresie prawa wodnego nie jest władny ustalić przebiegu granicy pomiędzy stronami postępowania, jeżeli dotychczasowa granica nie jest pewna w terenie. Musi to nastąpić w powołanym trybie. Powyżej wskazane okoliczności nakazują przyjęcie, że prawidłowe jest ustalenie organu w obu zaskarżonych postanowieniach, co do zaistnienia zagadnienia wstępnego o którym mowa w art. 9§1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przewiduje on zatem obligatoryjne zawieszenie postepowania w przypadku zaistnienia wskazanej przesłanki. Pomiędzy zagadnieniem wstępnym a rozstrzygnięciem sprawy musi istnieć bezpośredni związek przyczynowy wyrażający się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sformułowanie użyte w powyższym przepisie "zależy od uprzedniego" świadczy o tym, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji, a zatem zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. ( por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2024 r. II OSK 559/22 ). Taka właśnie okoliczność istnieje w przedmiotowych sprawach. Nie będzie możliwe ich rozstrzygnięcie bez określenia wcześniej w drodze postępowania rozgraniczeniowego, kto może być ewentualnym zobowiązanym do wykonania obowiązków określonych w decyzjach. Bez zakończenia tego postępowania sądowego – rozgraniczeniowego decyzje obarczone byłyby możliwym błędem w określeniu zobowiązanego. Stąd tez sąd administracyjny podzielił argumentację organów co do tego, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne którego rozstrzygniecie pozwoli na przeprowadzenie postępowania. W tych okolicznościach skargi okazały się niezasadne , w związku z czym zostały oddalone w myśl art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło