II SA/Rz 1521/24
WyrokWSA w Rzeszowie2025-02-11
Skład orzekający: Piotr Popek, Małgorzata Niedobylska, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących podmiotu wysyłającego i odbierającego w zgłoszeniu SENT, spowodowane zamianą dokumentu CMR w celu zachowania tajemnicy handlowej, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących podmiotu wysyłającego i odbierającego w zgłoszeniu SENT, nawet jeśli wynika z chęci zachowania tajemnicy handlowej lub stosowania warunków dostawy INCOTERMS, stanowi naruszenie obowiązków wynikających z ustawy SENT i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Status podmiotu wysyłającego określa się na podstawie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w momencie rozpoczęcia przewozu, a nie na podstawie warunków dostawy między kontrahentami. Niezgodność danych utrudnia identyfikację stron obrotu towarowego, co jest sprzeczne z celami ustawy SENT.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. k. została ukarana karą pieniężną za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w systemie SENT. Kontrola wykazała, że w zgłoszeniu SENT jako nadawcę wskazano firmę L., a jako odbiorcę – spółkę M., podczas gdy dokument CMR wskazywał na odwrotne podmioty. Spółka argumentowała, że nabyła towar na warunkach DAP L. i odsprzedała go F. Sp. z o.o., a zamiana CMR miała na celu zachowanie tajemnicy handlowej. Organy administracji i sąd uznały, że spółka była podmiotem wysyłającym w momencie rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju i powinna podać prawidłowe dane.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. Sp. k. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 17 października 2024 r. nr 1801-IGC.4823.27.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS/organ odwoławczy) z dnia 17 października 2024 r. 1801-IGC.4823.27.2024, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: NPUCS/organ I instancji) nr 408000-408000-COC-3.4823.786.2023.16 z dnia 13 maja 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na M. Sp. komandytowa z siedzibą w C. (dalej: spółka/skarżąca), za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym innych, niż dotyczących towaru.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: w dniu 2 sierpnia 2023 r. funkcjonariusze Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu przeprowadzili kontrolę pojazdu o numerach rejestracyjnych BC101300/BC7804XX przewożącego towar o nazwie "olej surowy do celów paszowych" o masie brutto 23000,00 kg, zaklasyfikowany do kodu CN 1507, pod kątem przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy SENT. Kontrola wykazała niezgodność danych formularza SENT20230802000026 z dokumentem przewozowym CMR nr [...]. Jako nadawcę towaru w zgłoszeniu SENT wskazano firmę L., [...], a jako odbiorcę – M. Spółka komandytowa, ul. [...], [...],C., natomiast wg dokumentu CMR NR [...] - nadawcą była M. Spółka komandytowa, a odbiorcą – F. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż., [...], [...],R..
Z kontroli sporządzony został protokół, podpisany bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem.
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2024 r. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podmiot wysyłający: M. Sp. komandytowa, w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z ustawy SENT.
W piśmie z 19 stycznia 2024 r. strona wyjaśniła, że towar objęty zgłoszeniem SENT20230802000026 został załadowany na Ukrainie i wyeksportowany przez firmę P. Kupującym była firma W. z siedzibą w Bułgarii (warunki dostawy F. [...],), która odsprzedała towar firmie G. (warunki dostawy D. L., L. [...],) i to od niej spółka zakupiła przedmiotowy towar, na tych samych warunkach (D. – L.). Ostatecznym odbiorcą były F. sp. z o.o. z siedzibą w Ż., zakład produkcyjny w L., które zakupiły towar po dostarczeniu go do L. Strona zaznaczyła, że bezpośredni przewóz towaru z Ukrainy do Polski dokumentują drogowe listy przewozowe : CMR nr [...] z dnia 27 lipca 2023 r. na odcinku trasy Ukraina – K. oraz CMR nr [...] z dnia 2 sierpnia 2023 r. na odcinku K.- L. Ponadto ze względu na konieczność zachowania tajemnicy handlowej tzn. uniknięcia sytuacji, w której ostateczny odbiorca towaru tj. F. sp. z o.o. uzyska dostęp do informacji o nadawcy i producencie towaru na Ukrainie, zamieniony został drogowy list przewozowy CMR nr [...] z dnia 27 lipca 2023 na CMR nr [...] z dnia 2 sierpnia 2023 r. Zdaniem spółki dane zawarte w ww. zgłoszeniu SENT są prawidłowe i to ona jest odbiorcą towaru, ponieważ jego zakupu dokonała na warunkach DAP (L. L.), a więc w jego posiadanie weszła dopiero po dostarczeniu go do L., gdzie odsprzedała go F. sp. z o.o. (adnotacja w zgłoszeniu SENT). Jednocześnie podkreśliła, że nie ma wpływu na to, że ukraińscy eksporterzy w sprzedaży towaru za granicę korzystają z sieci pośredników. Do złożonych wyjaśnień dołączyła dokumentację przedstawiającą przebieg prowadzonych transakcji.
Decyzją z 13 maja 2024r. nr 408000-408000-COC-3.4823.786.2023.16 Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu nałożył na spółkę jako podmiot wysyłający karę pieniężną w wysokości 10 000 zł , za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym innych, niż dotyczących towaru.
Od tej decyzji odwołanie złożyła spółka wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie:
- art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 i w zw. z art. 2 pkt 6 i pkt 7 lit. a ustawy SENT przez błędne nadanie jej statusu podmiotu wysyłającego, w związku z nabyciem towaru na granicy ukraińsko-polskiej oraz uznanie, że podmiotem odbierającym są F. sp. z o.o., podczas gdy na podstawie w/w przepisów podmiotem wysyłającym jest podmiot uprawniony do rozporządzania towarami jak właściciel w momencie rozpoczęcia przewozu ([...],), a skarżąca spółka podmiotem odbierającym - jako podmiot dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów lub nabycia towarów w przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, bowiem zakupiła towar z dostawą do L., a dopiero po zakończeniu przewozu doszło do jego faktycznej sprzedaży na rzecz F. sp. z o.o. - bez wpływu na dane zamieszczone w dokumentach CMR;
- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. przez niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, skutkujące błędnym uznaniem, że w zgłoszeniu SENT podano niezgodne ze stanem faktycznym w zakresie pomiotu wysyłającego i odbierającego;
- art. 122, art. 187§ 1, art. 191 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w zw. z art. 24 ust. 3 ustawy SENT i nieodstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w sytuacji gdy nawet w przypadku uznania, że doszło do naruszenia obowiązków wynikających z ustawy SENT, uchybienie nie miało charakteru istotnego i w żadnym stopniu nie utrudniało zidentyfikowania podmiotów dokonujących obrotu towarem, zwłaszcza wobec treści pola "informacje dodatkowe" zgłoszenia; w toku kontroli drogowej nie stwierdzono innych nieprawidłowości w przewozie towarów; zaistniały przesłanki ważnego interesu strony oraz interesu publicznego, gdzie trzy prowadzone przez organ postępowania stanowią marginalną ilość w odniesieniu do wszystkich zgłoszeń w systemie SENT.
Opisaną na wstępie decyzją z 17 października 2024 r., DIAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu znak: 408000-408000-COC-3.4823.786.2023.16 z 13 maja 2024r. w przedmiocie kary pieniężnej za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym innych, niż dotyczących towaru.
Organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia i rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając jego stanowisko o wykonywaniu kwestionowanego przewozu z naruszeniem przepisów ustawy SENT.
Zdaniem organu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że stanowiący przedmiot niniejszego postępowania towar w postaci oleju sojowego surowego do celów paszowych został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na terenie Unii Europejskiej, w Oddziale Celnym w [....] w dniu 2 sierpnia 2023 r, na podstawie zgłoszenia celnego nr MRN [...] (procedura 4000). Zgodnie ze zgłoszeniem celnym nadawcą towaru była firma G., [...],, [...], w Wielkiej Brytanii, a odbiorcą – M. Spółka komandytowa. Z kolei zgodnie z fakturą nr [...],, w dniu 3 sierpnia 2023 r., spółka M. dokonała sprzedaży tego towaru na rzecz firmy – F. sp. z o.o. z siedzibą w Ż., Zakład Produkcyjny w L. i w tym samym dniu towar dostarczony został do magazynu w m. L. (dokument PZ z 3 sierpnia 2023 r. nr [....]). W świetle powyższych okoliczności nie budzi wątpliwości, że w momencie rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju, spółka M. uprawniona była do rozporządzania towarem jako właściciel. Co więcej, towar przewożony był w celu dostawy na rzecz firmy F. w L., która nastąpiła w dniu 3 sierpnia 2023 r. Jednocześnie, wbrew argumentom odwołania, warunki dostawy według formuły INCOTERMS 2020 nie korespondują z regulacjami obowiązującymi na gruncie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Zatem podział obowiązków i odpowiedzialności za ładunek pomiędzy kupującym i sprzedającym według INCOTERMS pozostaje bez wpływu na status tych podmiotów w ramach systemu monitorowania. Tak więc, w momencie przewozu spółka posiadała status podmiotu wysyłającego, w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. a ustawy SENT, a zatem obowiązana była do dokonania zgłoszenia przewozu, opartego na prawidłowych danych, wymaganych przepisem art. 5 ust. 2 ustawy SENT. Uchybienie temu obowiązkowi przez podanie nieprawidłowych danych dotyczących dostawcy i odbiorcy towaru objęte jest sankcją z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, czyli podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Niezależnie od tego, na kogo podmiot wysyłający scedował obowiązek dokonania zgłoszenia, odpowiedzialność za jego prawidłowe uzupełnienie spoczywa na tym podmiocie, który był obowiązany do jego utworzenia.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie okoliczności niniejszej sprawy nie wypełniają przesłanek, o których mowa art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Strona nie przedstawiła dowodów świadczących o wystąpieniu zdarzeń losowych, wyjątkowych, które spowodowały zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Wręcz przeciwnie - zebrany materiał dowodowy potwierdza, że ujawnione naruszenie było wynikiem przyjęcia błędnej interpretacji obowiązujących przepisów, mimo że w wyniku uprzednio przeprowadzonych kontroli w dniach 2 marca 2023 r. i 31 marca 2023 r. organ I instancji interpretację tę zakwestionował.
Wbrew argumentacji spółki, ujawnione naruszenie jest uchybieniem bardzo istotnym z punktu widzenia realizacji monitorowania przewozu towarów wrażliwych. Każda bowiem błędna identyfikacja stron obrotu towarowego utrudnia właściwym organom skuteczność kontroli w obszarze obarczonym istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Oceny tej nie zmieni dokonana adnotacja na zgłoszeniu SENT20230802000026, dotycząca faktycznego przeznaczenia towaru do jego nabywcy, bowiem obowiązkiem strony było uzupełnienie zgłoszenia o wymagane ustawowo dane, a nie zgodnie z ustalonym warunkami dostawy pomiędzy kontrahentami.
Organ odwoławczy dodał, że przepisy ustawy SENT uzależniają nałożenie kary jedynie od stwierdzenia samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków i w razie ich naruszenia, na podmiot wykonujący przewóz zostaje, w drodze decyzji administracyjnej, nałożona odpowiednia kara pieniężna. Nie mogą stanowić podstawy uwolnienia strony od grożącej jej sankcji okoliczności związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków. Kryterium ważnego interesu strony wymaga wykazania konkretnych okoliczności, tj. zdarzenia losowego lub ekonomicznej sytuacji firmy, które są niezależne od strony i uniemożliwiają jej wywiązanie się z ciążących na niej względem Państwa obowiązków - takich okoliczności jednak spółka nie przedstawiła. W nadesłanym odwołaniu wskazała jedynie na pogorszenie sytuacji finansowej w stosunku do 2022r. i trudności związane z importem towarów z Ukrainy - bez przedstawienia żadnej dokumentacji, którą organ mógłby poddać ocenie. Z urzędu ustalono, że spółka jest w dobrej kondycji finansowej, a biorąc pod uwagę wysokość osiągniętego w 2022r. przychodu - [...],zł i dochodu - [...],zł, brak podstaw do uznania, że zagrożona jest jej płynność finansowa, ani by istniało takie ryzyko wskutek nałożonej sankcji. Oceny tej nie zmienią posiadane zaległości w podatku VAT-7 za 6/2023 r. w wysokości [...], zł, w szczególności, że w tym samym okresie spółce przysługiwał zwrot podatku w wysokości [...],zł. Organ odwoławczy zauważył, że nie każde trudności finansowe uzasadniają zastosowanie ulgi, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu strony, a w szczególności dla jej dalszego niezakłóconego funkcjonowania. Nałożenie sankcji jest konsekwencją stwierdzonego naruszenia art. 5 ust. 2 ustawy SENT, z którego jednoznacznie wynika, że zgłoszenie powinno zawierać prawidłowe dane identyfikacyjne wszystkich stron obrotu towarowego, zgodnie z przyjętymi przez ustawodawcę regulacjami prawnymi, a nie ustaleniami kontrahentów.
Za uwolnieniem spółki od nałożonej sankcji nie przemawia także interes publiczny. Stwierdzone nieprawidłowości naruszały podstawowe cele ustawy SENT w zakresie prawidłowego monitorowania przewozu, a w związku z tym godziły w interes publiczny, z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo czy zaufanie do organów państwa. Pojęcia interesu publicznego nie można interpretować w sposób, który podważałby samą istotę obiektywnej odpowiedzialności i kary pieniężnej za niedopełnienie ustawowych obowiązków. Wprost przeciwnie, w interesie publicznym leży przestrzeganie przez podmioty wskazane w ustawie SENT nałożonych na nie obowiązków i egzekwowanie tego przez właściwe organy państwowe.
Spółka zaskarżyła w całości ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów:
1. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, wobec zaistnienia podstaw do jej uchylenia z uwagi na naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (dalej; O.p.) i przepisów materialnych;
2. art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 i w zw. z art. 2 pkt 6 i pkt 7 lit. a ustawy SENT przez błędne nadanie jej statusu podmiotu wysyłającego, w związku z nabyciem towaru na granicy ukraińsko-polskiej oraz uznanie, że podmiotem odbierającym jest spółka z o.o. F., gdy z w/w przepisów wynika, że podmiotem wysyłającym jest podmiot uprawniony do rozporządzania towarami jak właściciel w momencie rozpoczęcia przewozu ([...],a Spółka - podmiotem odbierającym, jako podmiot dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów lub nabycia towarów w przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, bowiem zakupiła towar z dostawą do L., a dopiero po zakończeniu przewozu doszło do jego faktycznej sprzedaży na rzecz F.sp. z o.o. - bez wpływu na dane zamieszczone w dokumentach CMR;
3. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., przez niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, skutkujące błędnym uznaniem, że w zgłoszeniu SENT podano dane niezgodne ze stanem faktycznym w zakresie pomiotu wysyłającego i odbierającego;
4. art. 122, art. 187§ 1, art. 191 oraz 210 § 1 pkt 6 i §4 O.p. w zw. z art. 24 ust. 3 ustawy SENT i nieodstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w sytuacji gdy nawet w przypadku uznania, że doszło do naruszenia obowiązków wynikających z ustawy SENT:
- uchybienie nie miało charakteru istotnego i w żadnym stopniu nie utrudniało identyfikacji podmiotów dokonujących obrotu towarów uznanych za wrażliwe,
- w toku kontroli drogowej nie stwierdzono innych nieprawidłowości w przewozie towarów,
- zaistniał ważny interes strony i interes publiczny, bowiem uchybienie było nieistotne (zwłaszcza wobec treści pola "informacje dodatkowe" zgłoszenia), a ilość dokonywanych przez stronę przewozów pozwala na uznanie, że nawet trzy prowadzone przez organ postępowania, w których mogło dojść do naruszenia ustawy SENT stanowią marginalną ilość w odniesieniu do wszystkich zgłaszanych w tym systemie.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca zarzuciła organowi pominięcie złożonych wyjaśnień oraz błędne przyjęcie, że w wyniku łańcucha dokonanych transakcji/operacji (nabycia towaru, dopuszczenia towaru do obrotu oraz jego przewozu na terytorium kraju i dostarczenia firmie F.Sp. z o.o.) przyjęła ona status podmiotu wysyłającego. Zaznaczyła, że przewóz tego towaru rozpoczął się w kraju trzecim, nadawcą była wskazana firma ukraińska P. a skarżąca jego odbierającym, ponieważ zakupiła towar na warunkach DAP L. L., a więc w jego posiadanie weszła dopiero po dostarczeniu go do L., a następnie odsprzedała go F. Sp. z o.o. Tym samym zgłoszenie SENT [...] zawiera dane zgodne ze stanem faktycznym. Wskazując na incydentalny charakter naruszenia skarżąca podkreśliła, że celem ustawy SENT nie jest zwiększanie dochodów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych na podmioty działające w sposób legalny, dopuszczających się uchybień formalnych czy też oczywistych omyłek. Jej zdaniem nałożona sankcja jest nieproporcjonalna do ujawnionej nieprawidłowości, narusza zasady wspólne dla całego społeczeństwa, w tym zasady zaufania do organów państwa, zasady bezpieczeństwa i zasady sprawiedliwości społecznej, jak też zasadę Państwa przyjaznego przedsiębiorcom.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji publicznej w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), przy czym zauważyć należy, że ustanowiony wyjątek od tej zasady, z uwagi na przedmiot zaskarżonej decyzji, w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Rozpoznając skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W szczególności brak podstaw do uznania, że stan faktyczny w niniejszej sprawie został błędnie ustalony
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że to skarżąca realizowała przewóz towaru na terenie kraju tj. z K., gdzie odebrała zakupiony wcześniej od G. towar podlegający ustawie SENT (olej sojowy ) do L. – na rzecz F. sp. z o.o., której ten towar sprzedała wg faktury z 3 sierpnia 2023r. Wskazuje na to analiza dokumentów dołączonych do zgłoszenia SENT, tj. faktur i dokumentów przewozowych.
W zgłoszeniu SENT jako nadawcę wskazano ukraiński podmiot L., a jako podmiot odbierający – skarżącą spółkę, mimo że z dokumentów towarzyszących wynikało, że to skarżąca jest podmiotem wysyłającym, jako sprzedawca towaru do firmy F.sp. z o.o. będącego faktycznym odbiorcą towaru.
Trzeba zaznaczyć, że ustawodawca w ustawie SENT definiuje dwa różne pojęcia tj. "odbiorca" i "podmiot odbierający" i tymi dwoma różnymi pojęciami konsekwentnie się posługuje. W myśl art. 2 pkt 5 ustawy SENT, odbiorca towaru oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, do której ma być dostarczony towar będący przedmiotem przewozu. Definicja ta jednoznacznie wskazuje, że odbiorcą towaru jest podmiot, do którego ma być dostarczony towar, czyli który jest finalnym odbiorcą w rozumieniu transportowym. Inne kwestie, w tym właścicielskie, nie mają w tym względzie znaczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1111/20 - LEX nr 3165275). Z kolei art. 2 pkt 6 ustawy SENT definiuje podmiot odbierający, wskazując, że jest to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, dokonująca wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów lub nabycia towarów w przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361 i 852).
To rozróżnienie terminologiczne nie jest przypadkowe, bo w dalszej części ustawa posługuje się obydwoma pojęciami, np. w art. 5 ust.2 pkt 3, ust. 5 i ust. 6 ustawy SENT posługuje się pojęciem podmiotu odbierającego, wskazując na różne obowiązki, które ten ma wykonać, natomiast w art. 5 ust. 3 pkt 3 ustawy SENT używa pojęcia odbiorcy towaru, nakazując wpisać jego dane w zgłoszeniu.
W rozpoznawanej sprawie w zgłoszeniu SENT jako podmiot odbierający wskazana została skarżąca, mimo że z dokumentów towarzyszących wynika, że przedmiotowy towar został sprzedany na rzecz F.Sp. z o.o. w Ż. i miał być dostarczony do magazynu w L. W dokumencie CMR nr [...] wskazano jako odbiorcę F., co jest sprzeczne z danymi w zgłoszeniu SENT.
Sąd podziela stanowisko organów, że skarżąca, która w momencie rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju, była uprawniona do rozporządzania towarem jak właściciel i faktycznie nim rozporządziła dokonując jego sprzedaży, w świetle przepisu art. 2 pkt 7 lit.a ustawy SENT przyjęła status podmiotu wysyłającego. W myśl tego przepisu, za podmiot wysyłający uznaje się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, dokonującą dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług:
– ostatniej przed rozpoczęciem przewozu towarów - w przypadku gdy jest dostawcą towaru, a po wydaniu towaru jest on przewożony na rzecz podmiotu odbierającego,
– uprawnioną do rozporządzania towarami jak właściciel w momencie rozpoczęcia przewozu - w przypadku gdy dostarcza towary na rzecz podmiotu odbierającego w celu dokonania dostawy towarów po zakończeniu przewozu towarów.
W związku z powyższym obowiązkiem skarżącej było podanie prawidłowych danych (ich aktualizacja) w zgłoszeniu SENT, stosownie do treści art.5 ust.2 ustawy SENT, tymczasem wskazanie podmiotu wysyłającego i odbierającego w tym zgłoszeniu SENT[....], nie odpowiada treści dołączonych do zgłoszenia dokumentów. Okoliczności sprawy wskazują na to, że skarżąca dokonując zamiany CMR spowodowała, że dane zawarte w zgłoszeniu SENT były sprzeczne z dokumentami towarzyszącymi, w zakresie dostawcy i odbiorcy towaru. Motywacja skarżącej dla takiego zachowania tj. chęć zachowania w tajemnicy danych jej dostawców, nie ma znaczenia dla realizacji obowiązków wynikających z ustawy SENT i nie może usprawiedliwiać ich naruszenia, podobnie jak stosowanie warunków dostawy w systemie INCOTERMS.
W myśl art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, podanie nieprawidłowych danych innych niż dotyczące towaru powoduje odpowiedzialność administracyjną, skutkującą nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.
W takich okolicznościach, postępowanie wyjaśniające i stanowisko organów należało ocenić jako zgodne z zasadami określonymi w ustawie SENT i Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu, brak podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi.
Nietrafny jest zarzut naruszenia art.138 § 1 pkt 2 k.p.a., który w niniejszej sprawie nie miał zastosowania, bowiem postępowanie w sprawach nakładania kar pieniężnych za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy SENT toczy się wg przepisów Ordynacji podatkowej, do której odesłanie zawarte zostało w art. 26 ust. 5 ustawy SENT.
Zasadnie uznały organy, że zasady współpracy pomiędzy kontrahentami i stosowanie zasad dostawy towarów INCOTERMS, nie mogą stać na przeszkodzie realizowania obowiązków wynikających z ustawy SENT.
Dostatecznie zostało również uzasadnione stanowisko co do powodów nieodstąpienia od nałożenia kary, przy uwzględnieniu przesłanek określonych w art. 24 ust. 3, tj. okoliczności mogących świadczyć o wystąpieniu przesłanki ważnego interesu strony albo interesu publicznego.
W ocenie Sądu zasadnie uznano, ze opisane naruszenie nie może być traktowane jako uchybienie mniejszej wagi, ponieważ z punktu widzenia celów ustawy, czyli m.in. monitorowania przewozu, istotne jest wskazanie danych pozwalających na ustalenie rodzaju towaru, nadawcy i odbiorcy, trasy przewozu.
Organy wyjaśniły znaczenie pojęć "ważnego interesu strony" oraz "interesu publicznego". Wyrażenia te nie zostały zdefiniowane w ustawie, a z uwagi na to, że stanowią tzw. klauzule generalne, ich wykładnia każdorazowo wymaga odniesienia do okoliczności konkretnego przypadku. Rozważenie "interesu publicznego" wymaga uwzględnienia celu ustawy, a więc skutecznego monitoringu przewozu tzw. "towarów wrażliwych", a ponadto łączących się z tym wartościami ogólnymi, wspólnymi dla całego społeczeństwa. Przede wszystkim w interesie publicznym leży powszechne przestrzeganie prawa. Stwierdzone naruszenie nie stanowiło wyłącznie uchybienia formalnego, ponieważ dotyczyło podania w formularzu zgłoszenia SENT nieprawidłowych danych w zakresie podmiotów uczestniczących w przewozie towaru. Trudno zatem stwierdzoną nieprawidłowość w zgłoszeniu SENT uznać za nieistotną i błahą, skoro uniemożliwia prawidłową identyfikację stron obrotu towarowego.
Analizie poddano również przesłankę "ważnego interesu strony". W przypadku podmiotu korporacyjnego o ważności tego interesu przede wszystkim decyduje sytuacja ekonomiczna, zasób majątkowy i zdolności płatnicze do wywiązywania się z bieżących zobowiązań, ale okoliczności takich nie stwierdzono. Na podstawie pozyskanych dokumentów finansowych organy zasadnie oceniły kondycję finansową spółki jako dobrą, natomiast podnoszona w skardze argumentacja, dotycząca zagrożenia płynności finansowej nie została przez spółkę wykazana.
Przepisy ustawy SENT przewidują sankcje pieniężne za obiektywne stwierdzony fakt naruszenia obowiązków w niej określonych, a odstąpienie od nałożenia kary powinno być wyjątkowe. Takich wyjątkowych okoliczności organ w niniejszej sprawie nie stwierdził, a ocena ta jest – w ocenie Sądu – słuszna. Orzekające organy należycie wyjaśniły, z jakich względów nie stwierdzono przesłanek, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasady proporcjonalności Sąd stwierdza, że nie mają one uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Należy podkreślić, że przepisy ustawy SENT w zakresie określenia wysokości kary mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu "towarów wrażliwych". Ustawodawca nie zdecydował się na rozwiązanie prawne uzależniające wysokość kary (jej stopniowalność) od wartości potencjalnego uszczerbku należności podatkowych. Organ nałożył karę z tytułu stwierdzenia nieprawidłowości w formularzu SENT, uznając że jest to konieczne dla osiągnięcia celu ustawy SENT. Celem tym jest zapewnienie skutecznej kontroli przewozu tzw. "towarów wrażliwych" oraz dyscyplinowanie uczestników obrotu gospodarczego bez jednoczesnego narażania podmiotu na utratę płynności finansowej. Sąd dostrzega przy tym, że pomimo dwukrotnego zakwestionowania tego sposobu postępowania podczas wcześniejszych kontroli, spółka nadal narusza wskazane wyżej przepisy ustawy o SENT, co jest dobitnym uzasadnieniem konieczności nałożenia takiej kary.
Podsumowując, należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi, DIAS prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej art. 24 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło