II SA/Rz 1527/24
WyrokWSA w Rzeszowie2025-06-05
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Stanisław Śliwa, Jolanta Kłoda-Szeliga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek merytorycznej oceny projektu architektoniczno-budowlanego pod kątem zgodności z przepisami technicznymi, czy też jego kontrola ma charakter wyłącznie formalny?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma obowiązku merytorycznej oceny projektu architektoniczno-budowlanego. Zgodnie z Prawem budowlanym, odpowiedzialność za zgodność projektu z przepisami i zasadami wiedzy technicznej spoczywa na projektancie i osobie sprawdzającej projekt. Kontrola organu ma charakter formalny i ogranicza się do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak merytorycznej oceny projektu i nieprawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając, że spełnione zostały wszystkie wymagania formalne i materialne, a projekt jest zgodny z prawem. Sąd rozpoznał skargę, uwzględniając również stanowisko Stowarzyszenia występującego w charakterze uczestnika postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 2 października 2024 r. nr I-III.7721.9.5.2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę – skargę oddala –
Decyzją z 2 października 2024 r. nr I-III.7721.9.5.2024 Wojewoda Podkarpacki, po rozpoznaniu odwołania A. S. (dalej także: "Skarżący") utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 14 czerwca 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej: "K.p.a.".
Działając na wniosek A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej również: "Inwestor", "Spółka") Starosta [...], decyzją z 1 sierpnia 2023 r. zatwierdził projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...], polegającą na budowie wieży kratowej BOT-E2/60 o łącznej wysokości h=62,00m z instalacją sześciu anten sektorowych i trzech anten radioliniowych oraz urządzeń sterujących ustawionych u podstawy wieży wraz z wewnętrzną linią zasilającą i kanalizacją kablową na działce nr ew. [...] w obrębie ewidencyjnym Z., jednostce ewidencyjnej [....].
Rozstrzygnięcie to uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewoda Podkarpacki decyzją z 29 lutego 2024 r. zarzucając brak dokonania rzetelnego sprawdzenia zgodności planu zagospodarowania terenu (PZT) z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wydaną w ponownym postępowaniu decyzją z 14 czerwca 2024 r. Starosta [...] ponownie zatwierdził projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ uznał, że wniosek Inwestora jest kompletny. Dokonał analizy planowanej inwestycji z ustaleniami decyzji Wójta Gminy [...] z 27 marca 2023 r., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 24 maja 2023 r. i stwierdził wymaganą przez prawo zgodność. Ponadto uznał, że PZT spełnia wymogi przepisów prawa, w tym rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. z 2023 r. poz.1040). Ponadto Plan ten, jak i projekt architektoniczno-budowlany (PAB) są kompletne, zostały wykonane, a PAB sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, należące do właściwych izb samorządu zawodowego. Projektant złożył oświadczenia o zgodności projektu zagospodarowania działki i PAB z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej - według art. 34 ust. 3d pkt 3 i ust. 3e ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2024 poz. 725), określanej następnie jako "P.b." Projektowana stacja bazowa została zlokalizowana na terenie nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, przedsięwzięcie nie zalicza się do mogących znacząco oddziaływać na środowisko wskutek uchylenia § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2022 poz. 1071). Na podstawie analizy PZT Organ uznał za strony postępowania Inwestora, właściciela działki ewidencyjnej nr [...] w obr. Z. oraz właściciela sąsiedniej działki, graniczącej z inwestycją tj. [...]. Starosta zauważył, że z analizy oddziaływania na środowisko wynika, że zasięg obszaru o gęstości mocy pola elektromagnetycznego przekraczającej dopuszczalny poziom dla środowiska został wyznaczony sumarycznie dla anten na danym azymucie i tak dla azymutu 15° i tiltu 12° i wysokości zawieszenia anteny na wysokości 59,0 m w płaszczyźnie poziomej na długości 5, 1 m i w płaszczyźnie pionowej na wysokości minimalnej 57,0 m, dla azymutu 110° i tiltu 12° i wysokości zawieszenia anteny na wysokości 59,0 m na długości 5,1 m i wysokości min. 57,0 m oraz odpowiednio dla azymutu 205° i tiltu 12°
i wysokości zawieszenia anteny na wysokości 59,0 m w płaszczyźnie poziomej na długości 5,1 m i w płaszczyźnie pionowej na wysokości min. 57,0 m. Przy czym, podane tilty 12 ° są tiltami maksymalnymi dla anten na poszczególnych azymutach. Obszary te znajdują się w przestrzeni nad działką nr ew. [...]. Anteny radiolinii działają w poziomie swojego zawieszenia wysyłając wiązki liniowe o maksymalnym zasięgu przekraczającym dopuszczalne normy do 8,40 m (dla azymutów: 4 ° , 83 ° i 163 °). Wskazuje to, że miejsca dostępne dla ludności (w rozumieniu art. 124 Prawa ochrony środowiska) występują poza zasięgiem pola elektromagnetycznego o gęstości mocy przekraczającej dopuszczalny poziom wyznaczonych według rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448). Ponadto, analiza środowiskowa zawarta w części opisowej PZT wykazała, że budowa stacji bazowej nie spowoduje pogorszenia stanu środowiska i nie będzie oddziaływać w sposób negatywny na zdrowie ludzi. Obszar obejmujący pola elektromagnetyczne o wartościach granicznych dla anten nadawczych stacji wystąpi wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludności, obszar o przekroczonym poziomie promieniowania niejonizującego nie pokrywa się z miejscami dostępnymi dla ludności, budowa stacji nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska naturalnego - nie występują czynniki fizyczne mające wpływ na zanieczyszczenie środowiska. Lokalizacja stacji bazowej nie będzie kolidować również z istniejącą zabudową według obecnego stanu zagospodarowania i zabudowy terenów przyległych. Zdaniem Organu, zachowane są również prawnie chronione uzasadnione interesy osób trzecich.
Od decyzji powyższej odwołanie złożył Skarżący, zarzucając naruszenie szeregu przepisów proceduralnych, jak też prawa materialnego.
Wojewoda Podkarpacki, wskazaną na wstępie decyzją z 2 października 2024 r., utrzymał w mocy kwestionowany akt wskazując, że kontrola dokumentów złożonych przez Inwestora, stosownie do wymagań z art. 35 ust. 1 P.b. prowadzi do stwierdzenia, że załączony do wniosku projekt zagospodarowania działki oraz PAB odpowiadają przepisom prawa, bowiem są kompletne, zostały opracowane przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień sporządzenia (sprawdzenia) projektu zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 P.b. Ponadto, przedmiotowa inwestycja została zaprojektowana zgodnie z ustaleniami zawartymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Analiza rysunku PZT prowadzi do stwierdzenia, że zachowana została wymagana linia rozgraniczająca teren inwestycji, przez co spełnione zostały warunki zawarte w pkt 3 tej decyzji. Poza tym, zasięg ponadnormatywnego pola EM na każdym z azymutów występuje wyłącznie w granicach działki inwestycyjnej nr [...] i nie wykracza na żadną z działek sąsiednich. Najbliższa istniejąca zabudowa znajduje się w odległości ok. 130 m (budynek na działce nr [....]) oraz w odległości ok. 160 m (budynki na działkach nr [...] i [...]) od osi wieży. Tym samym, planowana do realizacji inwestycja nie oddziałuje na miejsca dostępne dla ludności. Przedsięwzięcie nie pozbawia także sąsiadujących nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Przedsięwzięcie nie zalicza się już też do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wojewoda podkreślił, że gwarantem zachowania standardów ochrony środowiska i zdrowia publicznego w przypadku wymienionej inwestycji są przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r., poz. 54, z późn. zm.), bowiem każda instalacja radiokomunikacyjna, w tym każda stacja bazowa telefonii komórkowej, niezależnie od jej rozmiarów, podlega weryfikacji pod względem dotrzymania limitów emisji promieniowania elektromagnetycznego. Organ odwoławczy zaznaczył, że to inwestor jest kreatorem zamierzenia inwestycyjnego i to wyłącznie on może decydować o najbardziej korzystnych dla siebie rozwiązaniach lokalizacyjnych i techniczno-wykonawczych. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają możliwości uznaniowego korygowania, czy wyznaczania zakresu inwestycji. Decyzja wyrażająca pozwolenie na budowę jest więc aktem administracyjnym związanym, co oznacza że organ naruszyłby prawo gdyby odmówił wydania pozwolenia w sytuacji, gdy inwestor spełnił wymagane prawem warunki uzyskania zgody na rozpoczęcie robót budowlanych. Wojewoda wskazał, że organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę bada, czy zostało złożone przez projektanta oświadczenie, o sporządzeniu projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem ponosi projektant oraz ewentualnie osoba sprawdzająca projekt. Spoczywa na nich także odpowiedzialność cywilna za wady dokumentacji projektowej, jak również przed właściwą izbą zawodową. Merytoryczna kontrola PZT i PAB przez organ nie jest uzasadniona. Kontrola ta ma charakter wyłącznie formalny.
A. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Wojewody z dnia 2 października 2024 r., wnosząc o jej uchylenie
i zwrot kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
- 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów odwołania i przyjęcie, że organ dokonuje tylko formalnej oceny zawartości projektu budowlanego bez jego oceny merytorycznej, co czyni postępowania administracyjne fikcyjnym oraz przyjęcie, że postępowanie sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia czy przekroczono normy promieniowania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia,
- art. 107 § 1 pkt 4, 5, art.107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 35 ust 1 pkt 1 lit a, b oraz 35 ust 1 pkt 2 P.b. poprzez sformułowanie osnowy decyzji oraz jej uzasadnienia z rażącym naruszeniem przepisów prawa, ponieważ nie podano, z jakimi odrębnymi przepisami prawa analizowano wpływ obiektu na środowisko na zdrowie i życie ludzi oraz obiekty sąsiednie,
- art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 35 ust 1 pkt 2 P.b. poprzez nie podanie, z jakimi konkretnymi przepisami techniczno-budowlanymi pozostaje w zgodności projekt budowlany,
- art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie jak Organ rozumie pojęcie środowiska w kontekście konkretnego przepisu, pojęcie oddziaływania na obiekty sąsiednie oraz co najważniejsze na zdrowie i życie,
- art. 38, art. 39, art. 74 ust 3 Konstytucji w związku z przepisami rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku poprzez przyjęcie, że tylko i wyłącznie przepisy tego aktu stanowią przepis odrębny na podstawie którego ustala się obszar oddziaływania i to w sytuacji, w której akt ten został sporządzony bez udziału lekarzy oraz badań potwierdzających bezpieczeństwo nowej normy; ponadto przepis ten nie dotyczy całego środowiska, lecz tylko jego części,
- art. 140, art. 143, art. 144 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 64 ust 3 Konstytucji poprzez nie ustalenie czy immisje pośrednie nie będą występowały na Jego działce, w tym pole elektromagnetyczne z uwzględnieniem wszystkich stref, zjawiska odbić, kumulacji, ponieważ niedopuszczalne jest wprowadzenie komercyjne emisji na teren, co, do którego Inwestor nie posiada tytułu prawnego,
- art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie ustalenie obszaru oddziaływania anten radioliniowych, brak zobowiązania Inwestora do podania, z jakiego powodu zniżył wielokrotnie moc anten sektorowych,
- art. 35 ust 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie poprzez odstąpienie od jego analizy,
- § 20 ust. 1 pkt 9 lit d rozporządzenia rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez lakoniczne stwierdzenie bez wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, że obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin, dóbr materialnych, czyli dla środowiska zgodnie z przepisami odrębnymi, których nawet nie wskazano,
- § 14 pkt 5 lit d wskazanego rozporządzenia Ministra Rozwoju poprzez odstąpienie od zbadania zgodności projektu w powyższym zakresie,
- § 14 pkt 8 wskazanego rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. poprzez przyjęcie, że obszar oddziaływania obiektu określa się na podstawie jednego przepisu, chociaż istnieje kolizja z przepisami dotyczącym higieny; ponadto nie wyjaśniono czy pole elektromagnetyczne będzie znajdować się poza działką, co do której Inwestor posiada tytuł prawny i tym samym czy może dojść do zjawiska odbić; nie wyjaśniono też czy obliczenia dokonano z uwzględnieniem istniejącego już tła.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji kwestionowanej decyzji.
W dniu 30 stycznia 2025 r. Stowarzyszenie [....] z siedzibą w [...] (dalej także: "Stowarzyszenie") złożyło w tut. Sądzie wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2025 r. Sąd uwzględnił powyższy wniosek. W przedmiotowym piśmie Stowarzyszenie oświadczyło, że nie zgadza się na inwestycję, której dotyczy niniejsza sprawa, bowiem tego rodzaju przedsięwzięcia są z natury szkodliwe dla środowiska i zdrowia publicznego, jak też zaburzają ład przestrzenny, bo w sąsiedztwie znajdują się domy jednorodzinne. Ponadto, w okolicy, gdzie inwestor zamierza realizować stację bazową zasięg telefoniczny jest w zupełności wystarczający. Stowarzyszenie zarzuciło niedostateczne zbadanie wymogów ochrony środowiska, jak też pomijanie w toku postępowania stron postępowania wskutek określenia zaniżonego, błędnego obszaru oddziaływania inwestycji. Podniosło też nienależyte sprawdzenie zgodności dokumentacji inwestora z przepisami i wiedzą współczesną, w szczególności w zakresie, czy podane zostały wszystkie parametry inwestycji i czy są one prawdziwe. Zdaniem Stowarzyszenia, ustalenia decyzji lokalizacyjnej nie są tożsame z ustaleniami zawartymi w PZT i PAB. W pozwoleniu na budowę nie ustalono wszystkich przepisów odrębnych, z którymi powinna być zbadana zgodność inwestycji, szczególnie w zakresie emisji promieniowania. Stowarzyszenie wyraziło sprzeciw wobec narażania ludzi i środowiska na promieniowanie elektromagnetyczne, którego wpływ na środowisko i zdrowie ludzi nie został w żaden sposób zbadany przez Organ, jak też nie wyjaśniono jego rzeczywistego zasięgu. Stowarzyszenie podniosło zarzut naruszenia § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego przez brak wskazania zasięgu rozprzestrzeniania się promieniowania. Organ winien też sprawdzić, czy inwestycja będzie wytwarzać promieniowanie zgodne z dopuszczalnymi normami określonymi także w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jedną z form działalności administracji publicznej poddanej kontroli sądowej jest decyzja administracyjna, a wskazuje ją art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Badając ją pod kątem tego, czy odpowiada ona brzmieniu przepisów materialnoprawnych i czy została wydana w prawidłowo prowadzonym postępowaniu sąd ma na względzie art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), które jako kryterium kontroli wskazuje zgodność z prawem. Powody, dla których decyzja musi zostać usunięta z obrotu prawnego zawarte są w art. 145 § 1 P.p.s.a. Jeśli więc stwierdzone zostanie zaistnienie przyczyn wskazanych w art. 156 K.p.a., wówczas sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Jeśli natomiast zachodzą wady takie jak: naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Nie zauważając takich uchybień sąd skargę oddala w oparciu na art. 151 P.p.s.a.
Analizie w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody Podkarpackiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą pozwolenia na budowę obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...], polegającą na budowie wieży kratowej BOT-E2/60 o łącznej wysokości h=62,00m z instalacją sześciu anten sektorowych i trzech anten radioliniowych oraz urządzeń sterujących ustawionych u podstawy wieży wraz z wewnętrzną linią zasilającą i kanalizacją kablową na działce nr ew. [...] obr. Z., jedn. [...].
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę jest postępowaniem sformalizowanym. Przepisy ustawy Prawo budowlane określają ściśle jakie warunki powinien spełnić wniosek o pozwolenie na budowę (art. 33 ust. 2) i jaki jest zakres oceny dokonywanej przez organ w toku postępowania o pozwolenie na budowę (art. 35). Określają więc precyzyjnie przedmiot badania organu w tym postępowaniu, co determinuje również zakres kontroli sądowoadministracyjnej.
W niniejszej sprawie wniosek Inwestora spełnia warunki ze wskazanego art. 33 ust. 2 P.b., bowiem dołączono do niego projekt zagospodarowania działki (PZD) projekt architektoniczno-budowlany (PAB), oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ostateczną decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 27 marca 2023 r. ustalającą sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji celu publicznego w postaci budowy stacji bazowej nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą i kanalizacją kablową na terenie części działki nr [...] w Z.
W świetle art. 35 ust. 4 P.b., w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1, a także w art. 32 ust. 4 (tj. legitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę. Wymogi te są następujące: zgodność projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji ustalającej warunki zabudowy (decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego), z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodność PZD z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność PZD i PAB, posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego.
Warunki te zostały w okolicznościach sprawy spełnione, co sprawdziły rozpoznające sprawę organy.
Przede wszystkim, usunięta została nieprawidłowość spostrzeżona przez Wojewodę w uprzednio wydanej decyzji w sprawie tj. z dnia 29 lutego 2024 r. Mianowicie, Organ ten zauważył, porównując część graficzną decyzji lokalizacyjnej z PZD, że przebieg wewnętrznej linii zasilającej wychodzi poza zakres objęty tą decyzją. Z uzupełnionego przez Inwestora w dniu 24 kwietnia 2024 r. Planu Zagospodarowania Działki wynika, że wewnętrzną linię elektroenergetyczną zasilającą zaprojektowano w konturze ABCD decyzji lokalizacyjnej. Szczegółowego porównania decyzji lokalizacyjnej oraz PZD i PAB dokonał Wojewoda w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Analiza ta potwierdza zbieżność przyjętych w tych dokumentach rozwiązań, a Sąd uznaje za zbędne jej przytaczanie w tym miejscu.
Jeśli chodzi o kwestie związane z ochroną środowiska, to zasadnie rozpoznające sprawę Organy zwróciły uwagę na zmianę wynikającą z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071). Nowelizacja ta uchyliła § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), które to przepisy jako przedsięwzięcia mogące zawsze oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wskazywały instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne emitujące pola elektromagnetyczne o określonych częstotliwościach i w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż określona wartość.
Powyższe spowodowało, że brak jest obecnie konieczności uzyskiwania względem takich przedsięwzięć jak w sprawie niniejszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Obiekty takie jak stacje bazowe telefonii komórkowej powodują przede wszystkim zagrożenie dla otoczenia w postaci emisji pola elekromagnetycznego, którego źródłami są anteny sektorowe oraz anteny radioliniowe. Zwrócił na to uwagę Wojewoda, który
w uzasadnieniu swojego postanowienia powołał rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Było to jak najbardziej prawidłowe, bowiem w świetle § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Akt ten określa zróżnicowane dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności. Przy czym przez te ostatnie miejsca rozumie się, w świetle art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556); dalej "P.o.ś.", wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.
Odnosząc się do tej kwestii Wojewoda odwołał się do przedłożonych przez Inwestora dokumentów w postaci PZD i PAB, przedstawiając wskazane tam, a istotne dla sprawy obliczenia. Wskazał więc, że maksymalny zasięg występowania strefy o gęstości mocy pola elektromagnetycznego przekraczającego dopuszczalną wartość wynosi w przypadku anten sektorowych dla poszczególnych azymutów 5,1 m i 8,4 m. Ponadto, zasięg ponadnormatywnego pola EM na każdym z azymutów występuje wyłącznie w granicach działki inwestycyjnej nr [...] i nie wykracza na żadną z działek sąsiednich. Poza tym, minimalna wysokość występowania promieniowania przekraczającego wartość dopuszczalną liczona od poziomu terenu wynosi w przypadku anten sektorowych (przy maksymalnym pochyleniu anten) 58,1 m oraz 56,9 m. Najbliższa istniejąca zabudowa znajduje się w odległości ok. 130 m (budynek na działce ewid. nr [...]) oraz w odległości ok. 160 m (budynki na działkach ewid. Nr: [...] i [...]) od osi wieży, co ustalono biorąc pod uwagę stronę https://mapy.geoportal.gov.pl. Tym samym, pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne nie wystąpi w miejscach przebywania i zamieszkiwania ludzi. Pole to występuje bowiem wyłącznie w wolnej przestrzeni, zaczynając się od poziomu 56,80 m n.p.t. i tylko na działce nr [...].
Dopuszczone do udziału w sprawie Stowarzyszenie zarzuciło, że w dokumentacji inwestora skupiono się na promieniowaniu ponadnormatywnym, ale to właśnie ono, zdaniem Sądu, przesądza o ewentualnym ograniczeniu w zabudowie działek sąsiednich w związku z brzmieniem § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych (...).
Jeśli chodzi z kolei o zarzut kwestionujący unormowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów (....), to należy podkreślić, że z pewnością nie jest zadaniem organu administracji ocena przepisów prawa. Wskazane rozporządzenie wydane było na podstawie upoważnienia ustawowego i Organy rozpoznające niniejszą sprawę zobowiązane były do stosowania jego treści. Podkreślić trzeba, że uwzględnia ono aktualny stan wiedzy oraz tempo rozwoju technologicznego. Stowarzyszenie powołało się na różne opracowania dotyczące wpływu promieniowania elektromagnetycznego na zdrowie ludzi, jednak to rozporządzenie jest aktem obowiązującym. To, że pojawiają się jakieś prace naukowe, w których próbuje się wykazać niekorzystne oddziaływanie na zdrowie promieniowania elektromagnetycznego nie zmienia tego, że wskazany akt prawny obowiązuje, a zostanie najpewniej zmieniony, kiedy nowa wiedza wskazująca na taką potrzebę będzie ugruntowana.
Zauważyć trzeba, że wynikające z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. "b" P.b. badanie zgodności projektu zagospodarowania terenu lub działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego "z wymaganiami ochrony środowiska" może nastąpić wyłącznie w granicach zakreślonych przepisami prawa Wymagań takich poza określonymi w decyzji środowiskowej należy poszukiwać w regulacjach dotyczących stricte ochrony środowiska, tj. w ustawie Prawo ochrony środowiska, na której właśnie podstawie wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.
Natomiast ochrona przed polami elektromagnetycznymi w przypadku już działających instalacji jest przedmiotem regulacji zawartych w ustawie Prawo ochrony środowiska w Dziale VI zatytułowanym "Ochrona przed polami elektromagnetycznymi" (art. 121-126). Nakładają one na prowadzącego instalacje i jej użytkownika obowiązek wykonywania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku m. in. bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania instalacji lub urządzenia oraz każdorazowo
w przypadku zmiany warunków pracy instalacji lub urządzenia, na co zasadnie zwrócił uwagę Wojewoda.
W zakresie zarzutu braku wskazania przepisów odrębnych, zgodność z którymi inwestycji oceniano w sprawie należy podnieść, że Organy podały je. Jak już wyżej zaznaczono, w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowej źródło zagrożenia dla środowiska stanowi promieniowanie elektromagnetyczne. Wojewoda powołał więc rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów (...), jak też związane z nim rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych (...). To, że nie znalazł innych przepisów odrębnych, które z punktu widzenia art. 3 pkt 20 P.b., art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b czy art. 35 ust. 1 pkt 2 wymagałyby rozważenia nie świadczy o nieprawidłowości wydanych w sprawie decyzji. Zidentyfikowane zostały te regulacje, które uznano dla sprawy za istotne.
Odnosząc się do przedstawionych czy to w skardze czy w piśmie Stowarzyszenia (z dnia 30 stycznia 2025 r.) argumentów należy podnieść, że organ architektoniczno-budowlany nie posiada uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego i jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, bo art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. ogranicza taką możliwość tj. badania takiej zgodności do projektu zagospodarowania terenu (działki). W Prawie budowlanym istnieje więc zasada wyłącznej odpowiedzialności projektanta oraz osoby sprawdzającej za projekt architektoniczno-budowlany jako specjalistów w danej dziedzinie. Projektant do projektu budowlanego dołącza bowiem oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 34 ust. 3d pkt 3 P.b.). Ponadto, w myśl art. 12 ust. 6 P.b., osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie są odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość. Do osób takich art. 12 ust. 1 pkt 1 P.b. zalicza działalność obejmującą projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i technicznych oraz sprawowanie nadzoru autorskiego. Wbrew twierdzeniu Skarżącego, wskazany wyżej zakres oceny dokonywanej przez organ architektoniczno-budowlany nie czyni postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę fikcyjnym. To prawodawca przesądził o takim a nie innym zakresie analizy. Poza tym, rozważeniu podlegają inne, bardzo istotne dla sprawy kwestie, a wynikające z art. 35 ust. 1 P.b.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia § 20 ust. 1 pkt 9 lit. "d" rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, sprowadzający się do zakwestionowania podanych przez inwestora parametrów technicznych inwestycji. Jeśli bowiem inwestor podaje określone parametry techniczne,
a organ nie dostrzega w nich oczywistej sprzeczności czy nieprawidłowości, nie ma obowiązku sprawdzenia czy dane inwestora są prawidłowe i czy uwzględniają dostępną wiedzę i nie ma obowiązku powoływania biegłego na tę okoliczność. Wskazanie przez inwestora konkretnych parametrów ogranicza go bowiem następnie w zrealizowaniu stacji bazowej działającej na parametrach innych, niewynikających z projektu budowlanego. Inwestor nie może więc legalnie zrealizować i użytkować inwestycji w sposób inny niż przewidziano w takim projekcie. Obowiązkiem inwestora, a nie organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest dopilnowanie, aby zadeklarowane parametry po rozpoczęciu działania stacji nie zostały przekroczone. Do kontroli przestrzegania przez inwestorów przepisów prawa budowlanego, w tym warunków wynikających z zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego, właściwy jest natomiast organ nadzoru budowlanego. Do jego kompetencji należy więc sprawdzenie dotrzymywania przez inwestora warunków udzielonego pozwolenia na budowę w zakresie parametrów technicznych anten.
Ponadto, odpowiadając na zarzut Stowarzyszenia, w tabeli 2 - zawartej w PAB - przedstawiono "Parametry techniczne i maksymalne zasięgi obszarów pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych niż graniczne określone w rozporządzeniu dla danej częstotliwości pracy anten stacji bazowej".
Jeśli chodzi o zarzut nieprawidłowego określenia obszaru oddziaływania obiektu w kontekście ustalenia właściwego kręgu stron postępowania, to stosownie do art. 28 ust. 2 P.b., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar taki to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Tylko więc ograniczenie w zabudowie nieruchomości, wynikające z konkretnego przepisu prawa, daje podstawę do uczestniczenia w charakterze strony. W niniejszej sprawie jako takie przepisy uznano wspomniane rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów
w związku z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych (...). Nie znaleziono zaś innych unormowań wprowadzających takie ograniczenia, które uzasadniałyby potraktowanie jako strony postępowania podmiotu innego niż uznanego już za stronę (tj. Skarżącego jako właściciela działki nr [....]). W postępowaniu nie przedstawiono argumentów wskazujących, jakoby projektowana inwestycja mogła wpłynąć na możliwość zabudowy również innych nieruchomości, niż należąca do tej osoby.
Jak bowiem wynika z PZD, teren inwestycji znajduje się poza granicami ustanowionych rezerwatów i obszarów Natura 2000; nie jest także objęty innymi formami przyrody, jak też nie leży przy granicy z takimi terenami. Na terenie inwestycji nie wstępują chronione gatunki roślin i zwierząt. Działka nr [....] nie jest wpisana do rejestru zabytków i nie podlega ochronie konserwatorskiej. Znajduje się ona poza terenami górniczymi, poza obszarem zagrożonym zalewaniem wodami powodziowymi, osuwaniem się mas ziemnych, powstawaniem obrywów skalnych.
W tym miejscu należy wskazać, że to, że inwestycja ma znaczenie dla całej gminy nie oznacza automatycznie, że obszar jej oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. powinien obejmować dużą ilość sąsiadujących z nią działek. Obszaru oddziaływania obiektu nie mierzy się bowiem liczbą użytkowników obiektu.
Poza tym, to, że w okolicy, w której inwestor zamierza zrealizować inwestycję zasięg telefoniczny jest wystarczający nie przesądza o tym, że inwestycja jest bezzasadna. O jej realizacji decyduje inwestor, który jeśli spełni przewidziane prawem warunki ma prawo uzyskać pozwolenie na budowę.
Nie ma znaczenia, że inwestycja nie pasuje do otoczenia domów jednorodzinnych. Spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa podlega badaniu w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy terenu i nie ma zastosowania do stacji bazowych telefonii komórkowej, dla których wydawane są decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Nie ma też znaczenia sprzeciw społeczny, ale spełnienie przez inwestora warunków przewidzianych prawem.
Stowarzyszenie powołało się na rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń
i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1286 ze zm.). Zostało ono wydane na podstawie Kodeksu pracy i dotyczy norm zapewniających bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w tym ekspozycji na pole elektromagnetyczne, ale w okresie aktywności zawodowej pracownika w czasie użytkowania obiektu budowlanego, a nie w momencie wydawania pozwolenia na budowę.
Jeden z zarzutów Stowarzyszenia dotyczył też nieprawidłowości decyzji lokalizacyjnej, a zatem nie mógł on odnieść skutku w niniejszym postępowaniu, w którym przedmiot badania to decyzja udzielająca pozwolenia na budowę.
Reasumując Sąd stwierdza, że postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo, a więc przy uwzględnieniu reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają zaś wymogom z art. 107 § 3 K.p.a. Wyjaśniają bowiem w wystarczający sposób, jakie przepisy prawa zostały w sprawie zastosowane i dlaczego. Wprawdzie uzasadnienie decyzji Organu odwoławczego w zakresie odniesienia się do zarzutów odwołania jest nazbyt lakoniczne, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy. Wojewoda wyjaśnił zresztą co było dla sprawy istotne i te wyjaśnienia stanowią też w istocie odpowiedź na wniesione odwołanie. Decyzje zgodne są także z uregulowaniami materialnoprawnymi. Przedstawione w sprawie zarzuty okazały się być bezzasadne.
Z tych względów orzeczono o oddaleniu skargi w oparciu na art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło