II SA/Rz 153/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik SO (del.) Ewa Partyka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi K. J., M. J.- S., P. J. i W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących K. J., M. J.- S., P. J. i W. J. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - po rozpatrzeniu wniosku K. J., P. J., W. J. i M. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2009 r., Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...]. Decyzją tą Wójt Gminy [...], na podstawie art. 104 Kpa i art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego pod nazwą: budowa odcinka sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr 960/1, 846/1 i 881/7 w T. na rzecz Gminy [...]. Wnioskiem z dnia 28 stycznia 2009 r. K. J., P. J., W. J. i M. J. zwrócili się do SKO o stwierdzenie jej nieważności z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, gdyż dotyczy sprawy doprowadzenia kanalizacji do ich nieruchomości rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną, tj. decyzją Urzędu Rejonowego z dnia [...] marca 1997 r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany kanalizacji sanitarnej i decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] udzielającą Gminie [...] pozwolenia na jej użytkowanie. Wnioskodawcy wskazali, że decyzja Wójta z dnia [...] kwietnia 2006 r. nie dotyczyła celu publicznego, a poprzez zablokowanie jednej ze studzienek pozbawiła ich dostępu do sieci kanalizacyjnej i możliwości zrzutu ścieków. Wójt nie posiadał także tytułu prawnego do działki nr 960/1. Z analogicznym wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpił działający w imieniu K. J. adw. T. P., zarzucając jej naruszenie interesów osób trzecich poprzez przerwanie ciągłości kanalizacji, co uniemożliwia wyprowadzanie ścieków z budynku wnioskodawcy do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania SKO decyzją podjętą w dniu [...] września 2009 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2006 r. Powołując w jej podstawie prawnej art. 157 w/z z art. 156 § 1 Kpa oraz art. 2 ust. 5, art. 53 ust. 1 i 4 i art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Kolegium stwierdziło, że objęta wnioskiem decyzja została wydana zgodnie z prawem i nie zawiera rażących wad określonych w art. 156 § 1 Kpa, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W trakcie prowadzonego postępowania Wójt Gminy prawidłowo przyjął, że planowane zamierzenie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy o pozbawieniu możliwości zrzutu ścieków Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzeniu ścieków, dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy między przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym a odbiorcą usług. W związku z tym prawa i obowiązki stron mają charakter cywilno- a nie administracyjno-prawny. Przyłączenie do sieci kreują jedynie warunki umowne, które strona może a nie musi przyjąć. Nieporozumienia w kwestii przyłączenia nie mogą przy tym stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego w postaci budowy odcinka sieci kanalizacji sanitarnej. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] września 2009 r. wystąpili do tego organu K. J., P. J., W. J. i M. J. zarzucając jej naruszenie zasady praworządności, błędne zastosowanie art. 156 Kpa oraz błędną ocenę materiału dowodowego wraz z pominięciem istotnych dowodów zebranych w dokumentach. W uzasadnieniu wniosku podnieśli argumentację tożsamą z zawartą w pierwotnym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2006r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2009 r. nie stwierdzając zaistnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 Kpa. Zarzut stron, że sprawa była już przedmiotem innego rozstrzygnięcia administracyjnego nie jest zasadny, bowiem wskazana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] marca 1997 r. Nr [...] i decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] były wydane w oparciu o przepisy prawa budowlanego i merytorycznie dotyczą innej sprawy. Gmina jako inwestor sieci kanalizacji sanitarnej jest uprawniona do jej rozbudowy i przebudowy w zakresie niezbędnym do realizacji swojego zadania wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142 poz. 1591 ze zm.). Budowa sieci kanalizacji sanitarnej jest zwykle przedsięwzięciem wieloetapowym, a sporna decyzja organu I instancji dotyczy jednego jej odcinka. Zarzut naruszenia decyzją Wójta Gminy prywatnego interesu wnioskodawców i pozbawienia możliwości zrzutu ścieków są na tym etapie postępowania nieuzasadnione, gdyż ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego i ustalenie warunków zabudowy ma charakter promesy uprawniającej do uzyskania pozwolenia na budowę na warunkach w niej określonych. W tym zakresie organ orzekający nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego pozwolenie na budowę. Sporna decyzja została wydana przez właściwy organ z zachowaniem wymogów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stąd brak podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie jej nieważności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Kolegium z dnia [...] listopada 2009 r. K. J., W. J., P. J. i M. J. wnieśli o jej uchylenie i orzeczenie o zmianie projektu architektoniczno - budowlanego lub stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2006 r. lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W jej uzasadnieniu ponowienie stwierdzili, że decyzja Wójta Gminy została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, gdyż kwestia doprowadzenia kanalizacji do ich nieruchomości została uregulowana w funkcjonujących w obrocie prawnym decyzjach Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] marca 1997 r. i Starosty z dnia [...] maja 2001 r. Organ w przeprowadzonym przez siebie postępowaniu dowody te pominął, tak samo jak dowód z zalegającej w aktach sprawy uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...], w której na 4 stronie uzasadnienia organ ten określił, jaki był cel inwestycji. Wg skarżących inwestycje celu publicznego w żadnym wypadku nie mogą naruszać interesów osób trzecich. Decyzja Wójta Gminy dotyczyła ich interesu prawnego, bowiem pozbawiła ich możliwości zrzutu ścieków i była realizowana w odległości 60 cm od ich posesji. Z tej przyczyny w postępowaniu tym przysługiwał im status strony i powinni otrzymać kończącą je decyzję. Organ rozpatrujący sprawę nie dokonał analizy postępowania administracyjnego w przedmiocie ochrony ich interesów, czym naruszył prawo w sposób rażący. W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymując stanowisko i wskazując argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz po wołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie , albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo, jednak z innych powodów niż podnoszone w skardze. Na wstępie podnieść należy, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2006r znak : [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji celu publicznego pod nazwą "budowa odcinka sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr 960/1, 846/1, 881/1 w T. zainicjowane zostało wnioskiem skarżących K. J., W. J., P. J. i M. J. z dnia 28 stycznia 2009r, uzupełnione pismem pełnomocnika K. J. z dnia 2 lutego 2009r . Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając w/w wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2006r postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r [...] wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wyżej powołanej decyzji w oparciu o treść art. 157 § 1 i 2 kpa. Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, orzekający organ decyzją z dnia [...] września 2009r [...], utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009r [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy,w oparciu o treść art. 157 w zw. z art. 156§ 1 kpa w zw. z art. 2 ust.5, art.53 ust. 1 i 4 oraz art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jedn. Dz U z 2003r Nr 80, poz. 717/. W tym miejscu wskazać należy, że każda decyzja ostateczna-jaką jest decyzja której stwierdzenia nieważności domagają się skarżący, zgodnie z ogólną zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych /art. 16 kpa/ podlega ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tej decyzji. Dlatego też wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawnych, bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów. Stwierdzenie nieważności decyzji, czego domagają się skarżący , jest jednym z trybów nadzwyczajnych, tworzący możliwość prawną eliminacji z obrotu decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Oczywiście, weryfikacja decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym, jakim jest stwierdzenie nieważności nie jest nieograniczona w czasie w każdym przypadku. Przypadki ograniczające stwierdzenie nieważności decyzji do dziesięciu lat od daty otrzymania decyzji lub jej ogłoszenia wymienione zostały przez ustawodawcę w art. 156 § 2 kpa. Przepisy zaś ustawy z dnia 27 marca 2003r o planowaniu przestrzennym /tekst jedn. Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. z 2003 r./, a więc stanowiące podstawę materialnoprawną decyzji, której stwierdzenia nieważności domagają się skarżący, w art. 53 ust. 7 -zakreśla termin dopuszczalności stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego do 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia, zaś art. 158 § 2 kpa stosuje się odpowiednio. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 53 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi lex specialis w stosunku do przepisów kpa, a więc organ, otrzymując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, wydanej w trybie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powinien przede wszystkim dokonać ustaleń pod kątem art. 53 ust. 7 ustawy. Oznacza to, że organ, zanim wyda postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, winien ustalić datę otrzymania decyzji, czy też datę ogłoszenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W przypadku zaś stwierdzenia, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego został złożony z uchybieniem terminu, obowiązkiem organu jest decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności, a nie odmowa stwierdzenia nieważności, gdyż nie dochodzi do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Ponownie zatem badając sprawę z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2006r ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego pod nazwą "budowa odcinka sieci kanalizacji sanitarnej na działkach 960/1, 846/1, 881/1 w T., organ winien wniosek ten rozpatrzyć przede wszystkim pod kątem art. 53 ust.7 ustawy z dnia 27 marca 2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, licząc termin 12 miesięcy tym przepisem ustanowiony od daty doręczenia, czy też ogłoszenia decyzji. Upływ bowiem 12-miesięcznego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, sanuje rozstrzygniecie w sprawie, uniemożliwiając jej wzruszenie. Z przyczyn wyżej podniesionych sąd nie odnosi się do merytorycznych zarzutów skargi. W świetle powyższego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c , art. 200 i art. 202 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.