II SA/Rz 153/13

5 marca 2013 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, J.W. i J. W. o zwolnienie od całości kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych na, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z dnia [...] grudnia 2012 r., nr SKO.[...], wydaną w przedmiocie odmowy uchylania decyzji ostatecznej o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, - postanawia - 1) zwolnić skarżących od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 zł (słownie: sto złotych), 2) ustanowić adwokata z urzędu. Skarżący J. W. i J. W. złożyli do sprawy o sygn. II SA/Rz 153/13, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym polegający na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz na ustanowieniu adwokata lub radcy prawnego. Sprawa o podanej sygnaturze nie została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Na aktualnym etapie postępowania strony powinny pokryć wpis sądowy w wysokości 200 zł z tytułu złożenia skargi. W uzasadnieniu wniosku, strony skarżące powołały się na okoliczność pobieranych rent inwalidzkich I i III grupy. Łączne dochody z tego tytułu w kwocie 1560 zł, wystarczają zaledwie na pokrycie ponoszonych przez nich wydatków o charakterze koniecznym. Posiadany przez skarżących majątek obejmuje dom o pow. 95 m² i powierzchni mieszkalnej 80 m², budynek gospodarczy o pow. 25 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 1,4 ha. Z treści wniosku PPF wynika ponadto, że tytułem dopłat rolniczych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wymienieni wyżej otrzymują rocznie ok. 2 tys. zł. Skarżący nie korzystają z pomocy społecznej. Strony posiadają także samochód. Jest im niezbędny do poruszania się z uwagi na niepełnosprawność. Stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 211 i 212 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), koszty sądowe obejmują opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) oraz zwrot wydatków. Do kosztów postępowania włączyć należy także wynagrodzenie pobierane przez fachowego pełnomocnika. Strony wnosząc o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych jak i ustanowienie fachowego pełnomocnika, żądają od Sądu przyznania prawa pomocy z zakresie całkowitym. Wobec tego powinny wykazać, że zachodzą w ich sytuacji okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Analiza złożonego przez J. W. i J. W. wniosku nakazuje stwierdzić, że ich aktualna sytuacja materialno – finansowa wymaga udzielenia im znacznego wsparcia. Podyktowane jest to przede wszystkim relatywnie bardzo niskimi dochodami (łącznie 1560 zł./m-c) i ponoszonymi wydatkami, wśród których dla potrzeb przyznania prawa pomocy szczególne znaczenie mają służące zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Z sygnalizowanych przez skarżących są to wydatki na zakup leków, opłaty za energię elektryczną i gaz. W związku, że ostatnim czasie pogorszyły się stan zdrowia J. W. to zwiększyły się wydatki rodziny na jej leczenie. Aktualny koszt tego leczenia wynosi 250 zł. Niewątpliwe jest też ponoszenie innych niezbędnych wydatków, w tym na zakup odzieży, środków czystości oraz żywności, chociaż w tym ostatnim przypadku należy dopuścić możliwość pozyskiwania jej w znacznym zakresie z posiadanego gospodarstwa rolnego. W tych okolicznościach osiągniecie dodatkowych środków finansowych, na pokrycie wszelkich związanych z rozpoznaniem sprawy obciążeń finansowych mogłoby wiązać się ze poważnym obniżeniem standardu życia. W kontekście powyższego należy stwierdzić, że poniesienie przez skarżących całości związanych ze sprawą kosztów (koszty sądowe i wynagrodzenie adwokackie) byłoby dla nich niemożliwe do uniesienia bez uszczerbku na utrzymaniu koniecznym. Te ewentualne trudności nie wykluczają częściowego partycypowania przez nich w tych kosztach. Mimo doświadczanych trudności finansowych uznać wypada, że bez zagrożenia uszczerbkiem dla swojego koniecznego utrzymania będą oni w stanie wygospodarować kwotę 100 zł, odpowiadającą połowie wpisu od skargi. Obciążenie taką kwotą – wobec przyznania zwolnienia w pozostałej części tych kosztów - nie będzie stanowiło bariery zamykającej dostęp do Sądu. Mając na uwadze trudną sytuację majątkową stron, nie można pomijać, że dysponują one lokalem mieszkalnym, nieruchomością, samochodem a ponadto otrzymują stałe dochody z rent i dopłat do gruntów rolnych. Poza tym, zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem sądowym – jako argument przemawiający za przyznaniem prawa pomocy nie jest uznawana spłata zobowiązań cywilnoprawnych, tj. kredytów i pożyczek (wg postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 893/10, przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa). Jako służąca zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych niewątpliwie nie może być zakwalifikowana ratalna spłata należności za telewizor. W przedstawionych okolicznościach można wziąć pod uwagę wyłącznie fakt wcześniejszego zaciągnięcia zobowiązania bankowego, jako mający pośredni wpływ na wywiązanie się z powstałego później obowiązku uiszczenia wpisu od skargi i pozostałych kosztów sądowych. Wobec opisanych wyżej okoliczności zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 4 p.p.s.a. Orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.