II SA/Rz 1534/15

WyrokWSA w Rzeszowie2016-06-14

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Elżbieta Mazur - Selwa, Marcin Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Prezydenta Miasta skreślające wnioskodawcę z rejestru osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego, oparte na kryterium powierzchniowym przekraczającym 5 m2 na osobę, jest zgodne z prawem, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację rodzinną i status wychowanka placówki opiekuńczo-wychowawczej?
Ratio decidendi
Zarządzenie Prezydenta Miasta skreślające wnioskodawcę z rejestru osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego zostało wydane z naruszeniem prawa. Organ nieprawidłowo zastosował kryterium powierzchniowe, nie uwzględniając jednocześnie przepisów uchwały dotyczących osób w trudnej sytuacji życiowej i wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych, co stanowiło naruszenie ustawy o ochronie praw lokatorów oraz uchwały Rady Miejskiej.
Stan faktyczny
Skarżący został skreślony z rejestru osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego przez Prezydenta Miasta z powodu posiadania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, w którym norma powierzchni mieszkalnej na osobę przekraczała 5 m2. Skarżący zakwestionował tę decyzję, argumentując, że powinny mieć zastosowanie przepisy starszej uchwały, która nie przewidywała takiej sankcji, oraz wskazując na swoją trudną sytuację rodzinną i status wychowanka domu dziecka. Organ podtrzymał swoją decyzję, powołując się na nowszą uchwałę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa i nakazał ściągnąć od Prezydenta Miasta na rzecz Skarbu Państwa kwotę 200 zł tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S. O. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z rejestru osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego I. stwierdza, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa; II. nakazuje ściągnąć od Prezydenta Miasta [...] na rzecz Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia 12 maja 2015 r. nr [...], Prezydent Miasta poinformował S.O., że jego wniosek o wynajem mieszkania komunalnego został zweryfikowany negatywnie. Ustalono, że S.O. zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego w przy ul. M. [...], posiada więc tytuł prawny do ww. lokalu jako główny najemca. W lokalu tym nie występuje zaniżona norma powierzchni mieszkalnej poniżej 5 m2 na osobę. Powierzchnia ogólna mieszkania wynosi 45,54 m2, powierzchnia mieszkania 34,63 m2, zaś w lokalu tym mieszka 5 osób. W związku z tym poinformowano, że wniosek S.O. zostaje skreślony z rejestru osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego. Pismem z dnia 19 sierpnia 2015 r. S.O. wezwał Prezydenta Miasta w do usunięcia naruszenia prawa polegającego na skreśleniu go z rejestru osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego. W odpowiedzi Prezydent pismem z 8 września 2015 r. poinformował, że czynność w przedmiocie skreślenia wniosku o wynajem mieszkania komunalnego z rejestru osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego nastąpiła zgodnie z przepisami uchwały Rady Miejskiej w z [...] października 2014 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej [...], tymczasowych pomieszczeń oraz ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz.U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.; dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów"). S.O. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie skreślenia z rejestru osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie zgadza się ze stanowiskiem Prezydenta Miasta . Wskazał, że wniosek o wynajem mieszkania komunalnego złożył w dniu 16 maja 2014 r. i w tym czasie obowiązywała uchwała Rady Miejskiej w z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej [...]. Postanowienia tej uchwały przewidywały obowiązek bieżącego informowania o zmianach danych zwartych we wniosku, a raz do roku o dochodach pod rygorem skreślenia z wykazu ( § 23 ust. 8 uchwały). Uchwała ta nie przewidywała natomiast sankcji w postaci skreślenia z wykazu osób, która zgłosiła zmianę danych zawartych we wniosku. Uważa, że w stosunku do niego powinny mieć zastosowanie przepisy uchwały Rady Miejskiej w z dnia [...] czerwca 2008 r., a nie z dnia [...] października 2014 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta zakwalifikował skargę jako czynność w przedmiocie skreślenia wniosku ww. o wynajem mieszkania komunalnego z rejestru osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego. Organ stwierdził, że w przedmiotowym lokalu nie występuje zaniżona norma powierzchni mieszkaniowej poniżej 5 m2 na osobę. Powierzchnia ogólna mieszkania wynosi 45,54 m2 powierzchnia mieszkania 34,63 m2, zaś w lokalu tym mieszka 5 osób. W związku z niespełnieniem tego kryterium prawidłowo skreślono Skarżącego z listy osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem sądowej kontroli jest skreślenie przez Prezydenta Miasta S.O. z rejestru osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego. Aktualnie kwestia kognicji sądu administracyjnego nie budzi wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl.), przesądził że uchwała zarządu dzielnicy Miasta [...] odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., aktualnie Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na to, że z analizy przepisów dotyczących trybu udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę wynika, że postępowanie w tym zakresie ma dwa etapy. W pierwszym etapie wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega przeanalizowaniu i weryfikacji przez naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych i zaopiniowaniu przez komisję lokalową, a następnie wniosek rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu. W drugim etapie postępowania, w razie skierowania przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy, wnioskodawca zawiera umowę najmu z zarządcą budynku. Działanie w pierwszym etapie Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako mające charakter administracyjnoprawny. Przeciwnie do Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. akt III ZP 37/97 stwierdził, że wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny inaczej niż Sąd Najwyższy stwierdził, że dokonywanie oceny, czy określona osoba, będąca członkiem wspólnoty samorządowej, może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych w drodze zakwalifikowania jej do kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nosi cechy załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej, zarówno ze względu na przedmiot sprawy, jak i organ powołany do załatwienia takiej sprawy. Skarga na uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej jest jedną z form prawnych gwarancji realizacji demokratycznego państwa prawnego oraz zasady praworządności, wyrażonych w art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 269 § 1 P.p.s.a. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w tej uchwale. Powyższa ocena jest aktualna również do będącego przedmiotem skargi pisma Prezydenta Miasta o negatywnej weryfikacji wniosku o wynajem mieszkania komunalnego i skreśleniu z listy osób ubiegających się o wynajem. Stanowisko to potwierdza również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1645/10 wskazując, że pismo, wydane przez osobę upoważnioną uchwałą rady gminy, odmawiające zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszanego z zasobu mieszkaniowego, stanowi zaskarżalny do sądu administracyjnego, w myśl art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., akt organu jednostki samorządu terytorialnego. Przechodząc zatem do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu wyjaśnić na wstępie należy, że uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 lub 6, Sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części, albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważność- art. 147 P.p.s.a. Takim przepisem szczególnym jest art. 94 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm., dalej: "ustawa o samorządzie gminnym"), zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego ( ust. 1 ). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio ( ust. 2 ). Pismem z dnia 12 maja 2015 r., podtrzymanym następnie w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 8 września 2015 r. Prezydent Miasta negatywnie zweryfikował wniosek S.O. o wynajem mieszkania komunalnego, ze względu na niespełnienie określonego w uchwale Rady Miejskiej w z dnia [...] października 2014 r., Nr 222/2014 kryterium powierzchni, zgodnie z którym osoba ubiegająca się o wynajem lokalu mieszkalnego z zasobów komunalnych powinna zamieszkiwać w pomieszczeniach, w których na jedną osobę przypada mniej niż 5 m2 powierzchni mieszkalnej. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 849/13 tutejszy Sąd stwierdził nieważność § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], w którym w sposób nieuprawniony ustalono wymóg braku tytułu prawnego do innego lokalu w przypadku ubiegania się o lokal mieszkalny. Sąd stwierdził, że posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie przesądza o tym, że po stronie członka wspólnoty samorządowej nie istnieje przesłanka niezaspokojonej potrzeby mieszkaniowej, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy lokalowej. Zasadność tego stanowiska wywiódł z treści art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, w którym ustawodawca wyłączył możliwość zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z osobą posiadającą tytuł do lokalu, co oznacza, że wskazane wyłączenie nie dotyczy lokali innych niż socjalne. W art. 4 ust. 2 oraz art. 20 ustawy o ochronie praw lokatorów określony został zarówno cel utworzenia mieszkaniowego zasobu gminy, jak i krąg osób posiadających prawo do lokalu z tego zasobu. Za pozaprawne Sąd uznał w związku z tym wprowadzenie dodatkowych warunków, które nie wynikają z przepisów ustawy. W ocenie składu orzekającego również będący przedmiotem aktualnej kontroli Sądu akt Prezydenta Miasta negatywnie weryfikujący wniosek o wynajem lokalu mieszkalnego z zasobów komunalnych i skreślający S.O. z listy osób ubiegających się o wynajem, ze względu na niespełnienie kryterium powierzchni, tj. zajmowanie przez wnioskodawcę lokalu, którego powierzchnia przekracza 5 m2 na osobę, w sposób niezgodny z prawem ogranicza dostęp do lokali komunalnych. Punktem wyjścia rozważań należy uczynić przepis art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, który stanowi, że tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W ust. 2 tego przepisu wskazano, że gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Kolejno w art. 20 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów wskazano, że w celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4, gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy. Dalej w art. 21 ust. 1 pkt 2, rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel, w razie gdy rada gminy nie określi w uchwale odmiennych zasad, do lokali podnajmowanych przez gminę stosuje się odpowiednio zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny, zgodnie z ust. 3 tego przepisu określać w szczególności: 1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu; 2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy; 3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego; 4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach; 5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej; 6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy; 7) kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2. Uchwała rady gminy wydawana w tym przedmiocie należy do aktów prawa miejscowego, które Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zalicza do źródeł powszechnie obowiązującego, na obszarze działania organów, które je ustanowiły (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Oznacza to konieczność odnoszenia do nich (i spełniania przez nie) wszystkich zasad charakteryzujących tworzenie i obowiązywanie systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim prymat ustawy w hierarchii aktów prawnych, i zasady, że wszelkie inne akty prawotwórcze mogą być stanowione wyłącznie na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie (por. D. Dąbek: "Prawo miejscowe samorządu terytorialnego", Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz - Kraków 2003, s. 58). W stosunku do aktów prawa miejscowego zasady te wyraża art. 94 Konstytucji RP, który stanowi, że organy samorządu terytorialnego organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że w hierarchii źródeł prawa akty prawa miejscowego zajmują pozycję zależną, gdyż są uwarunkowane normami zawartymi w aktach prawnych wyższego rzędu. Analiza treści wyżej przytoczonego przepisu art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie lokatorów prowadzi do wniosku, że zawiera on szczegółowe upoważnienie ustawowe, określające materię, jaką pozostawiono uregulowaniu w drodze aktu prawa miejscowego. Posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "w szczególności" wskazuje, że omawiana delegacja ustawowa ma charakter otwarty, przez co należy rozumieć, że w uchwalanych przez radę gminy zasadach muszą zostać zamieszczone postanowienia odnoszące się co najmniej do wszystkich kwestii wymienionych w tym przepisie. Pominięcie przez radę gminy któregoś z wymienionych, obligatoryjnych elementów, wprowadzenie warunków pozaustawowych bądź określenie go w sposób sprzeczny z ustawą skutkuje ułomnością uchwały, którą należy ocenić jako istotne naruszenie prawa. W orzecznictwie panuje zgodny pogląd, że zasady wynajmowania lokali powinny być tak skonstruowane, by wszyscy spośród mieszkańców gminy, którzy spełniają podstawowe kryteria przedmiotowe – warunki zamieszkiwania i wysokość dochodu- od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, mieli równe szanse na czynienie starań o uzyskanie lokalu, z uwzględnieniem przewidzianego przez ustawodawcę pierwszeństwa zawarcia umowy najmu przysługującego osobom spełniającym wskazane w tym względzie wskazane w uchwale kryteria. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1126/11). Kreowane przez gminę w drodze uchwały zasady wynajmowania lokali z mieszkaniowego zasobu gminy nie mogą zawężać granic tego ustawowego obowiązku. ( postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2322/14). Wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi w sprawie skreślenia z listy osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego z dnia 12 maja 2015 r. będą miały zastosowania przepisy uchwały z dnia [...] października 2014 r., a nie jak twierdzi Skarżący z dnia [...] czerwca 2008 r. Skarżący złożył wniosek w dniu 16 maja 2014 r.i jak wynika z pisma Urzędu Miejskiego w z dnia 24 czerwca 2014 r. został zarejestrowany w rejestrze osób ubiegających się o przydział mieszkania z zasobu komunalnego. Aktualna weryfikacja i skreślenie w jej wyniku z listy osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego była dokonywana pod rządami nowej uchwały z dnia [...] października 2014 r. i jej przepisy należy mieć na uwadze dokonując weryfikacji wydanego przez Prezydenta Miasta aktu prawnego. Podstawowym kryteriami ubiegania się o najem mieszkania komunalnego są zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów jak również na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1 uchwały: niski dochód i niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Ustawa jak też uchwała nie definiują pojęcia niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Zgodnie z §7 uchwały z zastrzeżeniem wyjątków określonych w uchwale uprawnionymi do wynajęcia lokali z zasobu są osoby pełnoletnie będące stałymi mieszkańcami Gminy, które w przypadku umów zawieranych na czas nieoznaczony, mają niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i wykażą się niskim dochodem gospodarstwa domowego. W § 11 uchwały jest mowa o tym, że uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z zasobu mieszkaniowego Gminy, są w szczególności: pkt 3 – wychowankowie placówek opiekuńczo – wychowawczych znajdujących się na terenie Gminy lub wychowankowie rodzin zastępczych, których miejsce zamieszkania znajduje się na terenie gminy, a także- pkt 5 – osoby pozostające w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej spowodowanej np. ciężką przewlekłą chorobą wnioskodawcy lub osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, a dotychczasowe warunki mieszkaniowe pogłębiają tą sytuację. Dokonując weryfikacji na podstawie § 35 ust 2 pkt 6 uchwały organ może zażąda, w odniesieniu do wychowanków domu dziecka rodzin zastępczych – postanowienie sądowe o umieszczeniu w domu dziecka lub w rodzinie zastępczej, postanowienie o rozwiązaniu stosunku rodzinnego po uzyskaniu pełnoletniości przez wnioskodawcę, wywiad środowiskowy kuratora lub opiekuna, a w przypadku, gdy wnioskodawca lub osoby wskazane do wspólnego zamieszkania są osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym – orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność wydane przez Powiatowy lub Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności ( pkt 10). Zgodnie z § 36 uchwały weryfikacja wniosku następuje w oparciu o wszystkie dokumenty i oświadczenia. Wniosek weryfikowany jest pod kątem spełnienia warunków określonych niniejszą uchwałą, jak również tego, czy wnioskodawca kwalifikuje się do wynajmu lokalu socjalnego czy lokalu na czas nieoznaczony. Na liście mieszkaniowej umieszcza się wnioski zarejestrowane w rejestrze, których okres oczekiwania jest najdłuższy, a które po dokonanej weryfikacji, w oparciu o zaktualizowane dokumenty, spełniają warunki określone niniejszą uchwałą. O kolejności zaś umieszczenia na liście, w danej kategorii liczebności rodziny, decyduje ocena warunków mieszkaniowych, socjalno – bytowych i rodzinnych dokonana w oparciu o kwestionariusz kwalifikacji punktowej, o którym mowa w § 12 niniejszej uchwały. W przypadku uzyskania takiej samej ilości punktów bierze się pod uwagę datę złożenia wniosku ( § 40 uchwały). W ocenie Sądu Prezydent Miasta dokonując negatywnej weryfikacji wniosku S.O. naruszył zarówno przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów jak i przepisy uchwały Rady Miejskiej w z dnia [...] października 2014 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z § 36 uchwały wniosek weryfikowany jest pod kątem spełnienia warunków określonych uchwałą, jak również tego, czy wnioskodawca kwalifikuje się do wynajmu lokalu socjalnego czy lokalu na czas oznaczony. Ustaleń w tym zakresie brak. Ponadto z akt sprawy wynika, że S.O. ubiega się o przyznanie mu mieszkania komunalnego ze względu na trudną sytuację bytowo –rodzinną. Z pisma z dnia 8 maja 2014 r. wynika, że jest wychowankiem domu dziecka, z kolejnych zaś pism i dołączonych dokumentów, że orzeczono względem niego i jego żony rozwód oraz, że aktualnie zamieszkuje wraz z trójką dzieci i niepełnosprawnym bratem byłej żony. Z wymienionych przepisów uchwały zwłaszcza § 11 wynika, że na liście osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego powinny znaleźć się osoby będące wychowankami placówek opiekuńczo – wychowawczych, a także osoby pozostające w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej spowodowanej ciężką przewlekłą chorobą wnioskodawcy lub osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. Przepis ten jest przepisem szczególnym, w stosunku do § 7 ust. 1 pkt 1 w związku z powyższym niezależnie od warunków w nim określonych, na liście osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego powinny znaleźć się osoby wymienione w § 10 i 11. Pomimo zawartych we wniosku informacji o tym, że wnioskodawca był wychowankiem domu dziecka, a aktualnie zamieszkuje wraz z nim niepełnosprawny brat jego byłej żony, organ nie wezwał wnioskodawcy o przedłożenie stosownych dokumentów, w oparciu o § 35 ust. 2 pkt 6 i 10, celem wykazania powyższego, a jak wynika z powołanych przepisów stanowiło to bezwzględny wymóg zmieszczenia na liście osób oczekujących na wynajem, ze względu na spełnienia określonego uchwałą kryterium wyboru osoby. Dokonał natomiast skreślenia w oparciu o nieprawidłowo określone kryterium powierzchniowe. W § 12 uchwały w sposób nieuprawniony dokonano połączenia dwóch kryteriów tj. dotyczącego warunków zamieszkiwania kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów z kryteriami wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu, prowadząc w ten sposób do niedopuszczalnego ograniczenia w korzystaniu z mieszkania komunalnego przez osoby, które spełniając kryterium wyboru osób warunkujące zamieszczenie ich na tej liście, zostałyby pozbawione tego prawa ze względu na niespełnienie drugiego, łącznie wymienionego kryterium – kryterium powierzchni zajmowanego lokalu. Ponadto w załączniku nr 1, do którego odsyła § 12 uchwały zawarto kwestionariusz kwalifikacji punktowej, a nie określenie warunków zamieszkiwania kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy określonych w art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów czy kryteria wyboru osób, którym przyznaje się pierwszeństwo. Wskazano w nim ilość przyznawanych punktów za szczegółowo wymienione kryteria, m.in. kryterium powierzchni, z którego wynika, że zajmowanie lokalu o powierzchni przekraczającej 5 m2 na osobę nie jest punktowane. Nie wskazano natomiast, że stanowi negatywną przesłankę weryfikacji wniosku. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ dokonując skreślenia S.O. z listy osób ubiegających się o wynajem mieszkania komunalnego w oparciu o nieprawidłowo określone kryterium powierzchni, w sposób nieuprawniony ograniczył prawo skorzystania z tego uprawnienia, które mogłoby mu przysługiwać na podstawie kryterium wyboru osób. W świetle powyższego stwierdzić należy, że akt prawny Prezydenta Miasta negatywnie weryfikujący wniosek S.O. do wynajmu mieszkania komunalnego i skreślający go z listy osób ubiegających się o wynajem narusza art. 4 ust. 2 i art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, co mając na uwadze, jak również upływ 1 roku od dnia jego wydania, Sąd na podstawie art. 147 P.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, jak również § 11, 35, 36 i 40 uchwały Rady Miejskiej w z dnia 22 października 2014 r., nr 222/2014 stwierdził jego niezgodność z prawem. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 w zw. z art. 223 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło