II SA/Rz 1538/24
WyrokWSA w Rzeszowie2025-01-15
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie wykazując, że nie mogło samodzielnie uzupełnić postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie wykazał, że nie mógł samodzielnie uzupełnić postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy budynek objęty wnioskiem o warunki zabudowy jest objęty postępowaniem legalizacyjnym. Brak takich rozważań w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, co skutkuje uchyleniem decyzji SKO.Stan faktyczny
Wójt Gminy ustalił warunki zabudowy dla rozbudowy budynku mieszkalnego i przebudowy budynku gospodarczego. Odwołanie od tej decyzji złożyli sąsiedzi, zarzucając m.in. niezastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących zabudowy zagrodowej oraz prowadzenie równoległego postępowania legalizacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii postępowania legalizacyjnego. Skarżący P.K. wniósł sprzeciw do WSA, zarzucając SKO bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i naruszenie przepisów k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 31 października 2024 r. i zasądza od SKO na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze sprzeciwu P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 31 października 2024 r. nr SKO.401.ZP.1311.166.2024 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz skarżącego P.K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem sprzeciwu P.K. jest decyzja Samorządowego
Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 31 października 2024 r.
nr SKO.401.ZP.1311.166.2024 dotycząca ustalenia warunków zabudowy.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z 25 września 2024 r.
nr RGP.6730.115.2024 Wójt Gminy [...] ustalił na wniosek P.K. warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Rozbudowa budynku mieszkalnego oraz nadbudowa i przebudowa budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na działce nr [...] położonej w miejscowości C., gm. [...]".
Wójt uznał, że wniosek jest kompletny, a objęta nim inwestycja spełnia wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1130, dalej: u.p.z.p.). Projekt decyzji został sporządzony przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami. W decyzji wskazano rodzaj zabudowy, funkcję zabudowy
i zagospodarowania terenu, warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego, ustalenia dotyczące ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej oraz ochrony interesów osób trzecich.
Odwołanie od decyzji Wójta złożyli A.R., B.M., G.K. i A.I. Odwołujący zarzucili niezastosowanie art. 48a
i 48b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725, dalej: u.P.b.) - przez wadliwe uznanie że dopuszczalna jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, podczas gdy przedmiotowa działka jako grunt rolny objęta jest zabudową zagrodową, oraz wydanie decyzji o warunkach zabudowy podczas gdy równolegle toczy się postępowanie legalizacyjne przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB). Zarzucili także naruszenie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez brak umorzenia postępowania oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
SKO opisaną na wstępie decyzją z 31 października 2024 r. - działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - uchyliło decyzję organu I instancji w całości
i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wskazało, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p. Wbrew zarzutom odwołania, w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie jest dopuszczalne zastosowanie art. 48a i art. 48b u.P.b. w sytuacji, gdy jednocześnie toczy się postepowanie legalizacyjne. Trafne są jednak pozostałe twierdzenia stron związane z równolegle prowadzonym postępowaniem legalizacyjnym (o ile takowe się toczy). Zasadą jest, że postępowanie administracyjne o ustalenie warunków zabudowy dotyczy inwestycji, którą inwestor zamierza dopiero zrealizować. Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. Decyzja taka może zatem zostać wydana wyłącznie dla inwestycji planowanej, a zatem przyszłej. Za takim rozumieniem funkcji przedmiotowej decyzji przemawia w szczególności brzmienie art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.z.p., który określając wymagania wniosku inwestora wskazuje, iż powinien on m.in. przedstawiać planowany sposób zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych.
Także w orzecznictwie podkreśla się, że nie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już faktycznie zrealizowanej. Stwierdzenie tego faktu powinno natomiast skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
W wyjątkowych sytuacjach prawem przewidzianych ustalenie warunków zabudowy możliwe jest także w odniesieniu do obiektu już istniejącego. Dotyczy to przypadków, gdy decyzja taka jest niezbędna dla legalizacji samowoli budowlanej w trybie określonym przepisami u.P.b. W razie gdy organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie legalizacyjne lub naprawcze w przedmiocie zrealizowanych robót budowlanych, to do jego kompetencji należy ocena, czy zachodzi potrzeba uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy. W przypadku rozpoczęcia robót budowlanych inwestor nie może z własnej inicjatywy domagać się wydania decyzji
o warunkach zabudowy, lecz musi wykazać, że działa w celu wykonania obowiązku nałożonego na niego postanowieniem wydanym przez organ nadzoru w trybie art. 48 ust. 3 pkt 1 u.P.b.
Z decyzji o warunkach zabudowy musi wynikać wyraźnie, czy i w jakim zakresie rozstrzygnięcie właściwego organu dotyczy zabudowy zrealizowanej, czy też odnosi się do planowanego zamierzenia inwestycyjnego.
Zdaniem SKO, w przedmiotowej sprawie - pomimo sygnalizacji problemu przez strony - organ nie wyjaśnił, czy w toku jest jakieś postępowanie legalizacyjne prowadzone przez PINB dotyczące budynków na działce nr [...]. Tym samym doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ
I instancji powinien wyjaśnić, czy w stosunku do któregokolwiek z budynków znajdujących się na tej działce PINB prowadzi lub prowadził postępowanie legalizacyjne (jeśli tak, to co do którego i na jakim etapie jest postępowanie). Należy również ustalić, czy PINB wydał jakieś postanowienie nakazujące inwestorowi przedłożyć decyzję o warunkach zabudowy (jeśli tak, to jaką). W przypadku ustalenia, że PINB nie prowadzi żadnego postępowania legalizacyjnego, należy ustalić, czy inwestor rozpoczął już inwestycję której dotyczy wniosek, tj. inwestycję polegającą na rozbudowie budynku mieszkalnego oraz nadbudowie i przebudowie budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Nie można bowiem wykluczyć, że aktualnie nie toczy się żadne postępowanie legalizacyjne, ale inwestycja faktycznie została rozpoczęta, stąd inwestor "zapobiegawczo" stara się o warunki zabudowy.
W sprzeciwie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od decyzji Kolegium z 31 października 2024 r. P.K. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności:
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pomimo braku przesłanek do zastosowania tego przepisu, gdyż decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy,
- art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że organ I instancji nie wyjaśnił, czy w toku jest jakieś postępowanie legalizacyjne prowadzone przez PINB dotyczące budynków na działce [...], podczas gdy z pisma Wójta
z 17 października 2024 r. wynikało wprost, że budynek którego dotyczy wniosek nie jest objęty postępowaniem legalizacyjnym, na co wskazuje załącznik graficzny do wniosku oraz treść protokołu z oględzin, zatem postępowanie legalizacyjne owszem toczy się, ale dotyczy dwóch innych budynków niż ten objęty wnioskiem.
Mając na uwadze podniesione zarzuty wnoszący sprzeciw zwrócił się o uchylenie
w całości decyzji SKO oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów
z postanowienia PINB z 9 września 2021 r. i 12 stycznia 2024 r., pisma Wójta
z 17 października 2024 r. i z 21 grudnia 2023 r. oraz decyzji Kolegium z 17 sierpnia 2023 r. na okoliczność ich treści.
Wskazał, że PINB nie odpowiedział wprost na zadane mu przez Wójta
w piśmie z 21 grudnia 2023 r. pytanie, czy budynek oznaczony jako 2gl objęty jest postępowaniem legalizacyjnym, wskazując w piśmie z 12 stycznia 2024 r., że w jego ocenie postępowanie w sprawie legalności rozbudowy dwóch budynków gospodarczych zlokalizowanych na terenie działki nr [...] dotyczy tej samej nieruchomości co prowadzone przez Wójta postępowanie w sprawne ustalenia warunków zabudowy, zatem możliwość określenia warunków zabudowy jest zależna od wyników postępowania PINB.
Stanowisko PINB jest niejednoznaczne. To, że dwa budynki gospodarcze objęte postępowaniem w sprawie legalności rozbudowy (3g1 i 4g1) zlokalizowane są na działce nr [...] nie oznacza, że automatycznie wszystkie pozostałe budynki posadowione na tej działce także są objęte postępowaniem dotyczącym legalności rozbudowy, w tym budynek 2g1.
Stanowisko PINB, wg którego obrys ścian zewnętrznych istniejącego budynku gospodarczego oznaczonego w ewidencji jako 2g1 zawiera się w obrysie wykonanej samowolnie rozbudowy dwóch budynków gospodarczych, w sprawie których prowadzone jest postępowanie przez PINB, może być wynikiem oparcia się na nieaktualnych już mapach. Z map może wynikać, że budynki zachodzą na siebie. Faktycznie mają osobne fundamenty i konstrukcje nośne i nie są ze sobą połączone, co potwierdził dowód z przeprowadzonych 10 stycznia 2024 r. oględzin. W protokole z tych oględzin zapisano, że ściany zewnętrzne budynków nie są ze sobą połączone, a okap wyższego budynku zachodzi na obrys budynku będącego celem oględzin.
W ocenie wnoszącego sprzeciw, podejście organów do postępowania z jego wniosku jest wyraźnie odmienne od podejścia do postępowania toczącego się z wniosku A.I., który samowolnie rozbudował budynek gospodarczy dobudowując do niego dodatkową część bezpośrednio połączoną elementami konstrukcyjnymi (belkami), co powoduje, że jeden budynek bez drugiego nie mógłby samodzielnie istnieć. Mimo to uzyskał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, ponieważ
w ocenie PINB są to dwa osobne budynki bezpośrednio jeden przy drugim.
Organy podejmują próby zniwelowania jego wniosku, co działa na jego niekorzyść, powodując dodatkowe straty polegające na zalewaniu budynku przez wody opadowe. Nadto budynek jest pokryty zniszczonym eternitem, który jak powszechnie wiadomo jest niebezpieczny i wymaga natychmiastowego demontażu, przez co rozważa odpowiednie roszczenie odszkodowawcze.
Nie bez znaczenia jest, że radca prawny będący pełnomocnikiem pozostałych stron postępowania (w tym A.I.) świadczy obsługę prawną PINB, co budzi wątpliwości co do bezstronności organu i jego prawnika.
W odpowiedzi na sprzeciw SKO wniosło o jego oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu objętej nim decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
sprzeciw jest zasadny.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji
o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., wg którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasacyjnymi. Jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem charakter formalny. W ramach tak przeprowadzanej kontroli Sąd nie ma podstaw prawnych, aby odnosić się do podnoszonych w skardze zarzutów merytorycznych. Nie może również zastąpić organu odwoławczego w dokonaniu analizy zebranego
w sprawie materiału dowodowego i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu
I instancji. Szersza kontrola sądowa jest możliwa dopiero w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne, w którym zagwarantowane jest prawo do sądu wszystkim stronom sprawy administracyjnej oraz pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego. Przepis art. 64e P.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 P.p.s.a., w sposób zasadniczy różnicuje postępowania sądowe w przedmiocie sprzeciwu bądź skargi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2019 r. II OSK 3517/18 i z 7 grudnia 2017 r.
II OSK 3001/17, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odstępując zatem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy poprzez zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i wydanie decyzji kasacyjnej organ odwoławczy zobligowany jest do wykazania, jakie przepisy postępowania i w jaki sposób naruszył organ I instancji oraz wskazać, jakich konkretnie kwestii nie wyjaśnił, równocześnie wykazując, że ich wyjaśnienie ma istotny (a nie jakikolwiek) wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Niewyjaśnienie kwestii nie mających istotnego wpływu na wynik sprawy lub też kwestii które organ II instancji może wyjaśnić we własnym zakresie wyklucza zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Inaczej ujmując, uchybienie przepisom postępowania, nawet jeśli miało miejsce i jest bezsporne, a sprawa wymaga dodatkowych ale nie kluczowych dla końcowego załatwienia sprawy wyjaśnień, wyłącza zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., które w zamyśle ustawodawcy ma być ograniczone do niezbędnego minimum. Stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania przez organ w praktyce sprowadza się do zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, przy czym w przypadku decyzji kasacyjnej oprócz wskazania w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnych (wyartykułowanych) przepisów postępowania, organ ma obowiązek wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy, rozumiany jako istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym zarzuconym organowi I instancji a orzeczeniem tego organu. Ten związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Jeśli uchybienie nie było istotne, to organ odwoławczy dysponuje narzędziem w jakie wyposaża go art. 136 k.p.a. w postaci uprawnienia do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji który wydał decyzję, bez konieczności kierowania sprawy z powrotem do tego organu. Stwierdzenie zatem przez organ odwoławczy uchybienia które nie mogło skutkować podjęciem odmiennego rozstrzygnięcia przez organ I instancji obliguje niejako ten organ do naprawienia błędów organu I instancji w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.
Przeprowadzona w zakresie wyznaczonym przez art. 64e w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. ocena objętej sprzeciwem decyzji doprowadziła do jego uwzględnienia
i uchylenia tej decyzji, bowiem w ocenie Sądu nie zaistniały przyczyny uzasadniające wydanie przez organ odwoławczy decyzji o charakterze kasacyjnym.
Organ odwoławczy prawidłowo określił zakres brakujących ustaleń, podając, że nie wyjaśniono, czy objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy budynek gospodarczy objęty jest postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym przez PINB. Okoliczność ta bez wątpienia miała istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż pozytywna odpowiedź na to pytanie wykluczałaby wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy.
W ramach badania tej kwestii Wójt pismem z 21 grudnia 2023 r. zwrócił się do PINB o wyjaśnienie, czy budynek gospodarczy objęty postępowaniem w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy oznaczony nr 2g1 objęty jest postępowaniem legalizacyjnym. W udzielonej 12 stycznia 2024 r. odpowiedzi PINB wskazał, że postępowanie legalizacyjne dotyczy dwóch budynków gospodarczych oznaczonych jako 4g1 i 3g1, przy czym obrys ścian zewnętrznych istniejącego budynku gospodarczego oznaczonego w ewidencji jako 2g1, w sprawie którego prowadzone jest postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, zawiera się
w obrysie wykonanej samowolnie rozbudowy dwóch budynków gospodarczych
w sprawie których prowadzone jest postępowanie legalizacyjne.
Wójt nie podzielił stanowiska PINB i w oparciu o załącznik graficzny w postaci mapy zasadniczej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy oraz treść protokołu oględzin z 10 stycznia 2024 r. uznał, że budynek objęty wnioskiem nie jest objęty postępowaniem legalizacyjnym.
Zdaniem Sądu, zarówno odpowiedź PINB jak i wyjaśnienia Wójta budzą wątpliwości co do rzetelnego wyjaśnienia wskazanej wyżej kwestii.
Przede wszystkim do niejednoznacznego w treści pisma PINB nie dołączono załącznika graficznego (mapy) ani żadnego innego dokumentu, z którego wynikałoby oznaczenie oraz usytuowanie w/w budynków.
Odnośnie pierwszego z dokumentów wskazanych przez Wójta Sąd zauważa, że kontury inwestycji objętej postępowaniem o ustalenie warunków zabudowy oraz oznaczenie budynków objętych postępowaniem legalizacyjnym naniesione zostały na kopii mapy zasadniczej przez samego skarżącego, co oznacza, że treść załącznika nie może być dowodem na okoliczność jego treści, w sytuacji gdy PINB wyraża stanowisko odmienne niż wynikające z tego dokumentu. Co do drugiego
z dokumentów wskazanych przez Wójta, tj. protokołu oględzin, to wynika z niego wyłącznie, że ściany zewnętrzne budynku gospodarczego i mieszkalnego objętego postępowaniem o ustalenie warunków zabudowy nie są ze sobą połączone.
Wskazane wyżej rozbieżności w stanowisku Wójta i PINB wymagały w tej sytuacji wyjaśnienia na etapie postępowania odwoławczego, co jest tym bardziej uzasadnione, że organ odwoławczy nie dostrzegł innych braków w postępowaniu dowodowym. Dla prawidłowości decyzji kasacyjnej konieczne było zatem wykazanie przez SKO, że ustaleń o których mowa wyżej nie można było dokonać w trybie
art. 136 § 1 k.p.a. W decyzji organu odwoławczego zabrakło rozważań odnośnie takiej możliwości, które to uchybienie w opisanej sytuacji zaważyło na ocenie jej prawidłowości i przesądziło o uchyleniu tej decyzji.
Sąd dodatkowo wyjaśnia, że uzupełniające postępowanie dodatkowe o którym mowa w art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy przeprowadza w sytuacji, gdy postępowanie wyjaśniające organu pierwszej instancji jest w zasadzie zadowalające
i w grę wchodzi tylko jego uzupełnienie. Uzupełnienie oznacza dodanie pewnych działań do działań już przeprowadzonych, co należy rozumieć jako brak upoważnienia do przeprowadzania nowych czynności lub odwoływania się do nieuwzględnionych przez organ I instancji dowodów (dokumentów) w ramach postępowania administracyjnego. Te bowiem samodzielnie pełnią rolę środków dowodowych, ale są też składnikami całości procesu ustaleń faktycznych w sprawie
i nie mogą być ustalane i oceniane w oderwaniu od całości tego postępowania.
W tym ostatnim zakresie zadaniem organu II instancji jest ponadto wyważenie, czy ewentualne uzupełnienie postępowania w oparciu o art. 136 § 1 k.p.a. nie będzie stanowiło naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.),
a stwierdzenie takiego zagrożenia wynikającego z faktu, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcia" jest jedyną okolicznością zwalniającą go z obowiązku jego przeprowadzenia na rzecz wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozważań w tym zakresie osadzonych w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zabrakło w uzasadnieniu decyzji objętej sprzeciwem. O ile bowiem organ odwoławczy wskazał na naruszenie w sprawie przepisów postępowania jakich dopuścił się organ I instancji oraz wyjaśnił w jakim kierunku należy przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy (uznając, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie), to nie wykazał, że nie może tego dokonać z urzędu we własnym zakresie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi I instancji.
Zdaniem Sądu jest to o tyle istotne, że jak już podkreślono wyżej, opisane uchybienia – związane z ustaleniem, czy budynek gospodarczy którego dotyczy postępowanie
w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy objęty jest postępowaniem legalizacyjnym – są jedynymi stwierdzonymi przez organ odwoławczy i dotyczą potwierdzenia bardzo wąskiego zakresu ustaleń dowodowych w sprawie, których dokonanie przez organ II instancji nie będzie wiązało się z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Reasumując, uchylając się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy naruszył w sposób istotny przepisy postępowania - art. 138 § 2 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., co skutkowało uchyleniem decyzji tego organu na podstawie
art. 151a § 1 P.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
O kosztach postępowania obejmujących uiszczony przez wnoszącego sprzeciw wpis (100 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło