II SA/Rz 155/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej -skargę oddala- Przedmiotem skargi KW jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej również: "GITD") z dnia [.] listopada 2014 r. nr [.], wydana w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [.] kwietnia 2014 r. nr [.], wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm., dalej: "u.t.d.") [.] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "WITD"), nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 8 000 zł. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 8 lutego 2014 r. w miejscowości W., zatrzymano do kontroli samochód marki Mercedes Sprinter o nr rej. [.], którym kierował WM. Pojazdem wykonywany był transport drogowy osób linii regularnej [.] – [.], na rzecz firmy "[.]" KW. W toku kontroli stwierdzono, że kierowca nie rejestrował za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi z [.] do [.]. Wprawdzie nie kierował on wówczas pojazdem, jednakże w myśl definicji kierowcy zawartej w art. 4 lit. c Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., traktowany jest jako kierowca. WM wsiadł bowiem do pojazdu i był przewożony w pojeździe z [.] do [.] w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków prowadzenia pojazdu od [.] do [.]. Ponadto ustalono, że przewoźnik nie wykonywał przewozu z miejscowości [.], lecz rozpoczął przewóz dopiero w [.], co stanowi wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego, dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Wyjaśnienia skarżącego aby odcinek trasy [.] – [.] wykonał inny kierowca nie zasługiwały zdaniem organu na uwzględnienie, gdyż stały w oczywistej sprzeczności z zeznaniami WM złożonymi w momencie kontroli. Za powyższe naruszenia WITD nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości odpowiednio 5 000 zł i 3 000 zł. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, powołaną na wstępie decyzją z dnia [.] listopada 2014 r. GITD utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w całości stanowisko organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego stan faktyczny sprawy ustalony został w sposób nie budzący wątpliwości, a dokonana przez WITD kwalifikacja zaistniałych naruszeń prawa oraz ustalona wysokość kary pieniężnej były prawidłowe. W świetle materiału dowodowego przewoźnik kontrolowany przewóz rozpoczął w [.], zamiast w [.], czym naruszył zasady określone w zezwoleniu. Ponadto WM na odcinku trasy [.] – [.] pomimo, że siedział na siedzeniu pasażera, był kierowcą, a zatem winien rejestrować swoją aktywność na karcie kierowcy i w tachografie. Wyjaśnienia skarżącego złożone w toku postępowania organ odwoławczy uznał za niewiarygodne – przeczą one zeznaniom kierowcy WM złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz zeznaniom pasażerki ES. Kierowca podczas kontroli zeznał bowiem, że w dniu 8 lutego 2014 r. kurs nie rozpoczął się w [.], gdyż nie było wówczas pasażerów, zaś on sam rozpoczął pracę w [.]. ES zeznała zaś, że wsiadała do pojazdu jako druga osoba, i wówczas w pojeździe nie znajdował się żaden pasażer. Zdaniem GITD, organ I instancji słusznie stanął na stanowisku, że w opisywanej sprawie brak było podstaw do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone uchybienia. Dowody przedstawione przez stronę w toku postępowania oraz tezy zawarte w odwołaniu nie potwierdziły aby w sprawie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 92c u.t.d., a zatem decyzję organu I instancji uznać należało za zgodną z prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie KW wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji GITD oraz poprzedzającej jej decyzji WITD, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego organy obu instancji wadliwie ustaliły stan faktyczny sprawy, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.; dalej: "K.p.a."). Kontrolowany kurs odbywał się we wczesnych godzinach porannych, a zatem ES, nota bene jako jedyny przesłuchany świadek, mogła nie zauważyć w tylnej części pojazdu pasażera. WM wsiadł do pojazdu dopiero w [.] i również mógł nie mieć wiedzy, czy na odcinku [.] – [.] odbywał się przewóz, a kierowcą pojazdu był wówczas PS. Ponadto uznanie, że WM nie kierując pojazdem na odcinku [.] – [.], lecz siedząc na siedzeniu pasażera był kierowca pojazdu, a zatem winien rejestrować swoja aktywność, stanowiło naruszenie art. 4 i art. 9 ust. 2 rozporządzenia WE nr 561/2006. Konsekwencją tak ustalonego stanu faktycznego było przyjęcie, że skarżący naruszył przepisy regulujące wykonywanie transportu drogowego i wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, z naruszeniem art. 92a ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga w niniejszej sprawie nie jest uzasadniona i dlatego też została przez WSA oddalona. Na wstępie Sąd obowiązany jest wyjaśnić stronom postępowania, iż istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy również dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto na podstawie art. 153 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Kontrolowana przez Sąd decyzja o nałożeniu kary pieniężnej została wydana przez Organy Inspekcji Transportu Drogowego na podstawie przepisu prawa materialnego wyrażonego w art. 92a ust. 1 u.t.d. Powołany przepis przewiduje odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem drogowym z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Sankcją administracyjną przewidzianą w tym przepisie jest kara pieniężna w wysokości 50 zł do 10 000 zł za każde naruszenie. Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń określa załącznik nr 3 do u.t.d. Karę pieniężną nakłada w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o czym stanowi art. 93 ust. 1 u.t.d. Wymierzanie kar w drodze decyzji administracyjnej obliguje Organy do stosowania w zakresie nieuregulowanym w u.t.d. w prowadzonym postępowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w tym przepisów o postępowaniu wyjaśniającym w postaci art. 7, 77 i 80 K.p.a. W niniejszej sprawie Organy obu instancji zebrały w sposób wszechstronny materiał dowodowy oraz dokonały właściwej jego oceny, przez co wykazano przekonująco podstawy konkretyzacji art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz lp. 2.2.3. i 6.2.1. załącznika nr 3 do tej ustawy. Sąd nie dopatrzył się w działaniach GITD takich uchybień prawa, o których pisze w swej skardze strona skarżąca. Po pierwsze, nie naruszono przepisów obligujących organ do ustalenia prawdy obiektywnej poprzez poprzestanie na przesłuchaniu w charakterze świadka EW. W/w świadek, podróżujący w pojeździe skarżącego jako pasażer a więc osoba zupełnie niezwiązana ze stroną, zeznała pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż w pojeździe nie było nikogo oprócz jednego kierowcy. Osoba ta była obok kierowcy WM drugą osobą w pojeździe. Zgodzić się wypada ze stanowiskiem GITD, iż zeznania EW pozostają spójne z treścią zeznań kierowcy WM, który również pod rygorem odpowiedzialności karnej, zeznał w dniu kontroli, że pracę rozpoczął w [.], gdzie siedział na miejscu pasażera zaś pojazd prowadził OM, który wysiadł w [.] a więc przed czasem kontroli. Na odcinku z [.] do [.] nie rejestrował w tachografie i karcie kierowcy swej dyspozycji. Ważne jest również i to, że WM w sposób wyraźny stwierdził, iż autobus nie wyjechał z [.], bowiem nie było w tym mieście pasażerów, a jak są, to dowozi ich inny kierowca pojazdami do 9 osób bądź innymi kursowymi. Kierowca nie wniósł jakichkolwiek zastrzeżeń do protokołu kontroli, który szczegółowo opisuje stwierdzone naruszenia przepisów prawa. Tych naruszeń dotyczy kontrolowana przez WSA decyzja. Organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów odwołania podnoszących okoliczność wykonywania transportu na odcinku [.] – [.] przez PS. Podkreślono, że tym twierdzeniom przeczą zeznania świadka WM a także ustalenia zawarte w protokole kontroli. Zdaniem Sądu, słusznie przyjęto iż dowód z zeznań kierowcy złożonych w chwili stwierdzenia naruszeń, pod rygorem odpowiedzialności karnej jest bardziej wiarygodny niż twierdzenia kontrolowanej strony i przedłożona przez nią wykresówka. Takie działanie organów obu instancji pozostaje w zgodzie z art. 80 i 81 K.p.a., stąd wykazano podstawy zastosowania wobec skarżącego przepisów obligujących do przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu. Zezwolenie, którym posługiwał się skarżący określa trasę przewozu regularnego osób według miejscowości [.] – [.] – [.]. Ponieważ kurs w dniu 8 lutego 2014 r. rozpoczął się nie w [.] lecz w [...], to należało skarżącego ukarać karą określoną w lp. 2.2.3. załącznika nr 3 do u.t.d. Organ w uzasadnieniu swej decyzji wyjaśnił stronie, że w sytuacji gdy wykonywanie przewozu na części trasy objętej zezwoleniem jest niecelowe to wówczas można złożyć wniosek o zmianę zezwolenia zaś do czasu tej zmiany należy stosować się do warunków określonych przez organy, w tym m.in. do ustalonej trasy przewozu. Jako zupełnie bezzasadne czyli nie mające oparcia w obowiązujących regulacjach uznać należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 4 i 9 ust. 2 rozporządzenia WE nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1; zwane dalej rozporządzeniem). Nie jest kwestionowane przez stronę, iż WM w dniu 8 lutego 2014 r. podczas przewozu na odcinku [.] – [.] siedział na miejscu pasażera. Skarżący twierdził w toku postępowania (odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji), iż WM na tej trasie nie był kierowcą lecz pasażerem i dlatego też nie musiał rejestrować prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Skarżący jako przewoźnik powinien jednak wiedzieć, że w myśl art. 4 lit. c rozporządzenia, kierowcą jest nie tylko ten kto prowadzi pojazd, ale także osoba, która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby. Natomiast czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu objętego zakresem rozporządzenia lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani w bazie pracodawcy, w której kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony jako odpoczynek lub przerwa, chyba że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu i posiada dostęp do koi lub do kuszetki (art. 9 ust. 2 rozporządzenia). Dlatego WM został przez Organy Inspekcji Transportu Drogowego uznany za kierowcę, czyli osobę obowiązaną do tego aby rejestrować za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Wobec tego, że kierowca tego obowiązku nie dopełnił, nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za naruszenie opisane w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. było prawidłowe, bo zostało oparte na właściwej ocenie prawa oraz materiału dowodowego. Twierdzenie strony skarżącej o tym, że WM nie był kierowcą lecz tylko pasażerem świadczy w istocie o nieznajomości tych regulacji, które przewoźnik powinien znać i stosować w swej działalności. Dlatego też nie sposób w tych okolicznościach mówić o zaistnieniu przesłanek z art. 92b i 92c ust. 1 u.t.d. Zarzut oparty na art. 92c u.t.d. także ocenić należało jako nieuzasadniony, a przez to nie zasługujący na akceptację sądu administracyjnego. Te przyczyny musiały zadecydować o oddaleniu wniesionej skargi. Organy podjęły wszelkie niezbędne kroki aby ustalić stan faktyczny sprawy. Dokonano właściwej dla tych ustaleń subsumpcji przepisów prawa i określono odpowiednie dla skarżącego konsekwencje stosowanych przepisów u.t.d. WSA działając z urzędu nie doszukał się w trakcie wykonywania swej kontroli takich nieprawidłowości, który mogłyby zadecydować o wykorzystaniu kompetencji kasacyjnych, polegających na uchyleniu bądź też stwierdzeniu nieważności przedmiotu skargi. O oddaleniu skargi KW orzeczono na podstawie art.151 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego nie orzekano ze względu na treść art. 200 p.p.s.a.