II SA/Rz 1553/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 30 września 2025 r. nr SKO.4121.42.2025 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy – skargę oddala – Przedmiotem skargi J. O. (dalej: Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: SKO, Kolegium, lub Organ odwoławczy) z 30 września 2025 r. nr SKO.4121.42.2025, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: Starosta lub Organ I instancji) z 1 września 2025 r. nr [...] o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: K.p.a.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm. dalej: ustawa zmieniająca z 2015r.). 22 lipca 2025 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej: Komendant) z 17 lipca 2025r. (nr [...]) o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji Skarżącego do kierowania pojazdami. Komendant wskazał, że Skarżący otrzymał 26 punktów karnych w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego w okresie od 2 listopada 2022 r. do 11 lipca 2025 r. Organ I instancji powiadomił stronę o wszczęciu postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (zawiadomienie z 23 lipca 2025 r.) a następnie decyzją z 1 września 2025 r. orzekł o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jady kat. "B,T" nr [...] wydanego 25 kwietnia 2012 r., przez Starostę [...] - do czasu ustania przyczyny zatrzymania. Decyzję zaopatrzono w rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu swego stanowiska Organ I instancji, odwołując się do przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015r. w zw. z art. 4 ust 1 lit a ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r. poz. 957; dalej: ustawa zmieniająca z 2018r.) podkreślił, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych, dotyczących centralnej ewidencji kierowców Starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy – zgodnie z przepisami ustawy o kierujących pojazdami - może nastąpić dopiero po ustaniu przyczyny zatrzymania, co w ocenie Organu I instancji uzasadniało wydane rozstrzygnięcie. Odwołanie od ww. decyzji wniósł Skarżący, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niesłuszne zastosowanie, w szczególności brak uwzględnienia faktu zmniejszenia liczby punktów karnych w 2025 r., co w ocenie Skarżącego oznaczało, że posiadał łącznie 20 punktów, a nie 26 i nie zachodziły podstawy do zatrzymania prawa jazdy. Ponadto zarzucił naruszenie art. 108 § 1 K.p.a. poprzez niezasadne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Na potwierdzenie swoich twierdzeń dołączył zaświadczenie o odbyciu szkolenia w WORD oraz dowód zapłaty mandatu. W konsekwencji wniósł o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz uchylenie decyzji w całości. SKO opisaną na wstępie decyzją z 30 września 2025 r. utrzymało w mocy objętą odwołaniem decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało na treść art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, oraz na wniosek Komendanta z 17 lipca 2025 r., z którego wynikało, że Skarżący w okresie od 2 listopada 2022 r. do 11 lipca 2025 r. uzyskał łącznie 26 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zaakcentowało, że Starosta ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów karnych, a decyzja w tym zakresie ma charakter związany, co oznacza m.in., że organy administracji są związane informacją o liczbie punktów, wynikającą z prowadzonej przez Policję ewidencji i nie mają kompetencji do jej weryfikowania. Ewentualne kwestionowanie wpisów może nastąpić w odrębnym postępowaniu. Nie godząc się z ww. decyzją, Skarżący wniósł skargę do WSA w Rzeszowie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015r. w zw. z art. 4 ust. 1 lit. a ustawy zmieniającej z 2018r. a także art. 17 ustawy z 2 grudnia 2021r. o zmianie ustawy – prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw - poprzez ich niesłuszne zastosowanie, a zatem bezpodstawne zatrzymanie prawa jazdy. Skarżący zakwestionował również stanowisko organu odwoławczego, w przedmiocie związania informacja urzędową Komendanta oraz brakiem możliwości prowadzenia ustaleń własnych, stwierdzając że takie podejście pozbawia postępowanie odwoławcze realnego znaczenia. Wskazał ponadto na pominięte przez organ odwoławczy dowody na zmniejszenie liczby punktów karnych, co wykluczało podstawy do zatrzymania prawa jazdy. Mając na podstawie powyższe, wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z merytoryczną oceną dowodów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie naruszenia prawa, bądź o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. W WSA w Rzeszowie pod sygn. akt II SA/RZ 1552/25 toczy się sprawa ze skargi Skarżącego na decyzję SKO w przedmiocie skierowania na egzamin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest decyzja SKO w Przemyślu utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy kategorii B i T, w związku z otrzymaniem przez Skarżącego 26 punktów na skutek popełnienia wykroczeń w ruchu drogowym. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015r., zgodnie z którym do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 (tj. ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – przyp. WSA) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (tj. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym – przyp. WSA). Podkreślenia wymaga, że organ wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy opiera swoje rozstrzygnięcie o informację przekazaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym Starosta rozpatrując sprawę o zatrzymanie prawa jazdy nie może powoływać ani z urzędu, ani na wniosek, dowodów na okoliczność potwierdzenia czy weryfikacji treści zawartych w tej informacji. Ponadto, organ ten nie jest uprawniony do kwestionowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym, jak również do badania czy weryfikowania okoliczności, w których Skarżący dopuścił się zarzucanych mu wykroczeń. Rozstrzygnięcie, które zapada w trybie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015r. ma charakter związany i starosta ma obowiązek zatrzymać prawo jazdy wobec przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustawodawca, jak trafnie stwierdziło Kolegium, nie pozostawił organom administracji żadnej dowolności w tym zakresie. Dostrzec również należy, że art. 130 p.r.d., do którego w kwestii naruszeń odsyła art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015r., został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednak w tym samym dniu wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy zmieniającej z 2028r. który stanowi, że przepis art. 130 p.r.d., w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach przepisów o ruchu drogowym. Wedle art. 16 ust. 2 tej ustawy Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Stosownie natomiast do art. 136 ust. 1 u.k.p., w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w omawianym komunikacie, skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego (a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów)- stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 p.r.d. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy została wydana na podstawie informacji Komendanta o otrzymaniu przez Skarżącego łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów drogowych w okresie od 2 listopada 2022 r. do 11 lipca 2025 r. Skoro do dnia orzekania przez organy Minister Cyfryzacji nie określił terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, to – wbrew zarzutom skargi- przepisy materialnoprawne stanowiące podstawę do wydania decyzji uznać należy za obowiązujące. W świetle powyższego, organy zobligowane były do wydania decyzji o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy, ponieważ przekroczył on liczbę 24 punktów. Przy czym podkreślenia wymaga, że w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy nie bada się, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. W tym zakresie właściwy jest Komendant Wojewódzki Policji, którego działania ewidencyjne mogą być poddane kontroli sądu administracyjnego jedynie w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu. W przypadku, gdy w ewidencji wpisy tymczasowe staną się wpisami ostatecznymi i przekroczona zostanie liczba 24 punktów, Komendant Wojewódzki Policji zobligowany jest do skierowania do Starosty odpowiedniego wniosku, co też miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Starosta zaś po otrzymaniu tego wniosku i zawartej w nim informacji o otrzymaniu przez Skarżącego łącznie 26 punktów zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wobec powyższego Sąd uznał, że w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze przepisów prawa, a podniesione w niej zarzuty okazały się niezasadne. Podkreślić także trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. W rozpoznawanej sprawie organ dysponując informacją o przekroczeniu liczby 24 punktów przekazaną przez Komendanta, po pierwsze, nie miał możliwości wydania decyzji wbrew treści tego dokumentu, po drugie, nie miał obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w kierunku pożądanym przez Skarżącego. Z kolei, odnosząc się do argumentacji Skarżącego podniesionej w skardze, stwierdzić trzeba, że organy nie mogły weryfikować prawidłowości naliczenia (liczby) przypisanych stronie punktów karnych wskazanych przez Komendanta. Organy orzekające o zatrzymaniu prawa jazdy nie są bowiem uprawnione do weryfikacji prawidłowości ich naliczenia. Starosta ani SKO, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy, ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Starosta rozpatrujący wniosek organu Policji jest bowiem związany danymi zawartymi w ewidencji (por. np. wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., I OSK 1743/19; wyrok WSA w Poznaniu z 24 czerwca 2022 r., III SA/Po 1649/21; wyrok WSA w Krakowie z 13 maja 2022 r., III SA/Kr 175/22; teksty orzeczeń dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego). Ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. jest rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. Tylko ten organ ma kompetencje do usuwania punktów karnych, przyznanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w razie odbycia stosownego szkolenia. W sytuacji bowiem, gdy danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, przy braku odmiennych postanowień w tym zakresie, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Wpis do ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Będzie to jednak inna sprawa sądowoadministracyjna niż sprawa dotycząca zatrzymania prawa jazdy i z tego powodu, w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy ani organ, ani Sąd nie mają kompetencji do ustalania ilości punktów karnych uzyskanych przez kierowcę, ani też weryfikowania prawidłowości ich wyliczenia przez organ prowadzący rejestr. Reasumując, w sprawie ze skargi na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie ma możliwości weryfikowania prawidłowości punktów naliczonych przez organ prowadzący rejestr tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji. Organy administracji wydające decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie mają zatem kompetencji do korygowania liczby punktów. Działają one na wniosek Policji i są związane wpisem w ewidencji kierowców, zatem liczbą punktów podanych przez Komendanta w treści wniosku. W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie - wbrew zarzutom skargi - przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy dokonały prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowany art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, co uprawniało je do orzeczenia o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii B i T. Sąd miał również na uwadze to, że organy wskazały, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, Kolegium prawidłowo też odniosło się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.