II SA/Rz 1559/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 23 września 2025 r. nr SKO.405.PS.1104.123.2025 w przedmiocie odmowy zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 4 lipca 2025 r. nr OS.I.5121.2.1.2025. Przedmiotem skargi D. P. (dalej: Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: SKO, Kolegium, Organ II instancji lub Organ odwoławczy) z 23 września 2025 r. nr SKO.405.PS.1104.123.2025, utrzymująca mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent lub Organ odwoławczy) z 4 lipca 2025 r. nr [...] w sprawie odmowy zwolnienia z ponoszenia opłatności za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej w [...]. W podstawie prawnej Kolegium powołało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. dalej: K.p.a.). Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym. M. P. - wstępny Skarżącego (ojciec) został skierowany do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych, a następnie decyzją z 8 marca 2024 r. nr [...] umieszczony w Domu Pomocy Społecznej w [...] (dalej: DPS), gdzie przebywał od 8 marca 2024 r. do 6 stycznia 2025r. 7 stycznia 2025 r. osobiście złożył rezygnację z dalszego pobytu w DPS, wskazując m.in., że ustalona odpłatność za jego pobyt stanowi obciążenie finansowe dla syna. Po opuszczeniu DPS, z uwagi na brak możliwości powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania oraz trudne warunki bytowe, M. P. został skierowany do schroniska dla osób bezdomnych w [...], w którym przebywał w okresie od 31 stycznia 2025 r. do 19 lutego 2025 r. Po opuszczeniu schroniska zamieszkał w altanie działkowej. Organ I instancji ustalił, że M. P. posiada syna - Skarżącego, który zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej należy do kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej. W związku z powyższym organ wszczął postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności Skarżącego za pobyt ojca w DPS. Z przeprowadzonego w toku postępowania wywiadu środowiskowego wynikało, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz dwoma synami, a źródłem utrzymania rodziny było wynagrodzenie Skarżącego w wysokości 8.631,64 zł miesięcznie oraz wynagrodzenie jego żony w wysokości 5.544,54 zł miesięcznie. Łączny dochód rodziny wynosił 14.176,22 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowiło 3.544,06 zł i przekraczało ustawowe kryterium dochodowe. 30 sierpnia 2024 r. Organ I instancji przesłał Skarżącemu umowę dotyczącą odpłatności za pobyt ojca w DPS, której podpisania Skarżący odmówił (k. 36 akt administracyjnych). Pismem z 4 września 2024 r. (data wpływu do organu 6 września 2024 r.) Skarżący złożył wniosek o całkowite zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt ojca w DPS, powołując się na przesłanki określone w art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm. dalej: u.p.s.), w szczególności na niewłaściwe wywiązywanie się ojca z obowiązków rodzinnych w przeszłości. W toku dalszego postępowania przeprowadzono aktualizację wywiadu środowiskowego, gdyż Skarżący wskazywał na zmianę relacji rodzinnych i brak wspólnego gospodarstwa domowego z żoną. Jednocześnie analizie poddano relacje Skarżącego z ojcem. Przedłożone dokumenty - w tym wyroku Sądu Rejonowego w [...] z 25 listopada 2004 r. sygn. akt [...] dotyczący obowiązku alimentacyjnego, postanowienie Komornika Sądowego [....] z 17 marca 2006 r. oraz informacje o prowadzonych interwencjach w ramach procedury "Niebieskiej Karty" - wskazywały na występowanie w przeszłości konfliktów rodzinnych. Podjęto również próbę pozyskania dokumentacji z jednostki Policji, jednak z uwagi na upływ okresu archiwizacji, dokumentacja ta została zniszczona. Mając na uwadze powyższe decyzją z 30 października 2024 r. Prezydent -działając na podstawie art. 104 K.p.a oraz art. 60, art. 61 art. 64. art. 64a, art. 106 ust. 1 i 4, art. 110 ust 7 u.p.s. - odmówił Skarżącemu całkowitego zwolnienia z opłaty za pobyt ojca w DPS. Decyzja ta została uchylona decyzją SKO decyzją z 17 grudnia 2024 r. nr [...] ze wskazaniem na konieczność przeprowadzania skrupulatniejszego postępowania dowodowego. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z 4 lipca 2025 r. Prezydent odmówił całkowitego zwolnienia Skarżącego z opłaty za pobyt ojca w DPS. Odwołując się do przepisów art. 8 oraz art. 60 i 61 u.p.s. organ wskazał na zasadę odpłatności pobyty w DPS. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie uwzględnił stanowiska Skarżącego, co do odrębności gospodarstw domowych, podkreślając, że przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie z opłaty należy brać pod uwagę zarówno interes strony, jak i interes społeczny, a zwolnienie z odpłatności powinno mieć charakter wyjątkowy, aby nie prowadzić do nieuzasadnionego obciążania budżetu jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie organu, mimo przedstawienia przez Skarżącego dokumentów dotyczących naruszenia przez ojca obowiązku alimentacyjnego, z wcześniejszej korespondencji wynikało, że Skarżący utrzymywał kontakty z ojcem. Opisano także przebieg jego pobytu w DPS, rezygnację z dalszego pobytu, skierowanie do schroniska dla bezdomnych, a następnie powrót do altany działkowej. Podniesiono, że koszty poniesione przez Miasto [...] za pobyt ojca w DPS były znaczne (od 8 marca 2024 r. do 6 stycznia 2025 r.) i wyniosły 41 465,33 zł, a budżet przeznaczony na domy pomocy społecznej jest ograniczony. Organ zwrócił uwagę na niespójności w oświadczeniach Skarżącego, dotyczących prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego oraz brak pełnych danych o dochodach rodziny, co uniemożliwiało jednoznaczne ustalenie sytuacji materialnej. Organ wyraził wątpliwość, co do współdziałania strony w wyjaśnieniu jej sytuacji dochodowej. Podkreślono, że ustalenie opłaty nie ma na celu pogorszenia sytuacji rodzinnej, lecz realizację ustawowego obowiązku dochodzenia zwrotu wydatków poniesionych przez gminę. Na podstawie art. 64 u.p.s. organ działa w ramach uznania administracyjnego i może zwolnić z opłaty jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W konsekwencji podtrzymano odmowę całkowitego zwolnienia z odpłatności za pobyt ojca w DPS za wskazany okres. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia Skarżący wniósł o jego uchylenie z uwagi na błędną ocenę materiału dowodowego przez Organ I instancji. Wskazał, że jego ojciec rażąco naruszał obowiązki alimentacyjne i inne obowiązki rodzinne w stosunku do niego. Opisaną na wstępie decyzją z 23 września 2025 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący jako zstępny jest, co do zasady osobą zobowiązaną do wnoszenia opłaty. Złożony przez niego wniosek na podstawie art. 64 u.p.s. dotyczy instytucji fakultatywnego zwolnienia z opłaty w szczególnie uzasadnionych przypadkach, pozostawionego uznaniu organu. Natomiast art. 64a u.p.s. przewiduje obligatoryjne zwolnienie z opłaty w sytuacji przedstawienia prawomocnego orzeczenia sądu o pozbawieniu władzy rodzicielskiej albo prawomocnego wyroku skazującego za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy. W ocenie Organu II instancji, Skarżący nie przedłożył żadnego z wymaganych orzeczeń, w związku z czym brak było podstaw do zastosowania art. 64a u.p.s. Odnosząc się do przesłanki rażącego naruszenia obowiązków rodzinnych, wskazano, że ustawodawca wymaga wykazania naruszenia o charakterze kwalifikowanym i trwałym. Przedłożone dokumenty dotyczące alimentów pochodzą z okresu, gdy Skarżący był już pełnoletni, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na jego wniosek. Nie wykazano, aby w okresie małoletności toczyły się skuteczne postępowania alimentacyjne. Twierdzenia o nadużywaniu [....] i zaniedbaniach wychowawczych nie zostały poparte stosownymi dokumentami. Z akt sprawy wynika ponadto, że ojciec zamieszkiwał z rodziną do około 2005 r., a więzi rodzinne – choć trudne – nie zostały całkowicie zerwane. Podkreślono, że decyzja w przedmiocie zwolnienia z opłaty na podstawie art. 64 u.p.s. ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż nawet przy spełnieniu przesłanek organ nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku, lecz powinien brać pod uwagę także interes społeczny i ochronę finansów publicznych. Ciężar udowodnienia przesłanek zwolnienia spoczywa na wnioskodawcy, a organ nie może opierać rozstrzygnięcia wyłącznie na jego oświadczeniach. W konsekwencji uznano, że Skarżący nie wykazał w sposób wymagany przez ustawę rażącego naruszenia obowiązków rodzinnych przez ojca ani innych przesłanek uzasadniających zwolnienie, wobec czego Kolegium orzekło jak w sentencji. Skargę do WSA w Rzeszowie na ww. opisaną decyzję wniósł Skarżący, zarzucając jej naruszenie: - art. 64 pkt 7 u.p.s. i art. 64a u.p.s.; - art. 1441 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm. dalej: K.r.o.); - art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 10 K.p.a. i art. 11 K.p.a. - błędne zastosowanie uznania administracyjnego i rażącą niesprawiedliwość społeczną. Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu I instancji, nadto o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji o całkowitym zwolnieniu go z ponoszenia opłaty za pobyt ojca w DPS. W obszernym uzasadnieniu Skarżący szeroko opisał ww. zarzuty oraz kontakty z ojcem podnosząc, że organu obu instancji błędnie rozpoznały zebrany materiał dowodowy obarczając go kosztami pobytu ojca w DPS. Wskazał, że M. P. zmarł. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, ponawiając argumentację uzasadnienia skarżonej decyzji. Dodatkowo podniosło, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia w pełni zgodnego z jej żądaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniesiona skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są wadami w postaci: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach, Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W myśl art. 60 ust. 1 ustawy, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Zgodnie z art. 64 u.p.s. Osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli: 1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce; 2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych; 3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia; 4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko; 5) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu; 6) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu; 7) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże, w szczególności na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty. Zgodnie z art. 64a u.p.s. zwolnienie z opłaty jest obligatoryjne w razie przedstawienia przez zobowiązanego prawomocnego orzeczenia sądu o pozbawieniu mieszkańca władzy rodzicielskiej nad osobą zobowiązana do dopłat gdy oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona bądź przedstawienia prawomocnego orzeczenia sądu o skazaniu mieszkańca za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego popełnione na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, jej zstępnego, małoletniego lub pełnoletniego nieporadnego ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny rodzeństwa lub jej rodzica, chyba że skazanie uległo zatarciu. Zwolnienia te obejmują zstępnych osoby zwolnionej z opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej. W orzecznictwie, w zakresie przesłanki z art. 64 pkt 7 u.p.s. podkreśla się, że za rażące naruszenie innych niż obowiązek alimentacyjny obowiązków rodzinnych należy uznać podejmowanie w sposób uporczywy wobec zobowiązanego do wnoszenia opłaty obiektywnie społecznie potępianych działań, takich jak wszczynanie awantur, ubliżanie, rzucanie wyzwisk, używanie przemocy fizycznej, brak jakiegokolwiek zainteresowania losem członka rodziny, w tym zupełny brak wsparcia i pomocy w sytuacjach tego wymagających, które doprowadziły do całkowitego zerwania więzi rodzinnych z obowiązanym do wnoszenia opłaty. Nie do zaakceptowania jest zatem sytuacja, w której obciąża się opłatą za pobyt osoby w DPS jej dziecko, wobec którego osoba ta zachowywała się w przeszłości nagannie, nie wykonując podstawowych obowiązków rodzicielskich, takich jak wychowanie, opieka nad dzieckiem oraz łożenie na jego utrzymanie, ale także naruszając normy społeczne i etyczne. chodzi zatem o obiektywnie społecznie potępiane działania, takie jak wszczynanie awantur, ubliżanie, rzucanie wyzwisk, używanie przemocy fizycznej, brak jakiegokolwiek zainteresowania losem członka rodziny, w tym zupełny brak wsparcia i pomocy w sytuacjach tego wymagających ( tak w wyroku NSA z 15 stycznia 2026 r. I OSK 1847/24, oraz wyrokach: WSA w Łodzi z 10 września 2025 r. II SA/Łd 204/25, WSA w Kielcach z 29 kwietnia 2025 r. II SA/Ke 652/24, WSA w Olsztynie z 15 kwietnia 2025 r. II SA/Ol 68/25). Dodatkowo podkreśla się, że dowodzenie rażącego naruszenia obowiązków rodzinnych następuje "w szczególności" na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku. W praktyce nierzadko osoba wnioskująca o zwolnienie nie może przedstawić żadnych dokumentów z tego powodu, że ich po prostu nie posiada np. ze względu na brak uregulowania nadużywania władzy rodzicielskiej przez pensjonariusza w przeszłości. W praktyce nie należą do rzadkości przypadki, w których wnioskodawca opiera swój wniosek wyłącznie na oświadczeniu w przedmiocie negatywnych relacji z osobą, której pobyt w DPS zobowiązany jest opłacić. Ustawodawca użył sformułowania "w szczególności" w odniesieniu do sposobu dowiedzenia, czy to przesłanki niealimentacji, czy rażącego naruszenia innych obowiązków rodzinnych, co spowodowało otwarcie katalogu środków dowodowych dla wnioskującego o zwolnienie z odpłatności. Przepis de facto nie wymienia ani zakresu dokumentów, jakie wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku o zwolnienie z opłaty, ani innych możliwości wykazania swojego uprawnienia do takiego zwolnienia. Skoro zatem norma z art. 64 pkt 7 u.p.s. operuje sformułowaniem "w szczególności", to logiczne jest przyjęcie, że dowiedzenie spełnienia przesłanek zwolnienia z odpłatności jest jedną z możliwości dowiedzenia roszczenia wnioskodawcy. Słuszne jest dopuszczanie przez organ innych środków dowodowych, np. w postaci przesłuchania świadków – tak WSA w Olsztynie w wyroku z 15 kwietnia 2025 r. II SA/Ol 68/25, WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 25 września 2025 r.). Zgodnie z powszechnie przyjętą linią orzecznictwa zwolnienie na podstawie art. 64 pkt 7 u.p.s. jest niezależne od sytuacji materialnej osoby zobowiązanej do wnoszenia opłaty za pobyt osoby bliskiej w DPS. Oznacza to, że ulga ta może być udzielona także wtedy, gdy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi do poniesienia części opłaty (por. wyrok WSA w Lublinie z 13 listopada 2025 r. II SA/Lu 541/25). Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że co do zasady, odpłatność za pobyt podopiecznego w DPS powinna być ponoszona przez osoby wskazane w ustawie, w zakresie ich finansowych możliwości, nie zaś przenoszona na podmiot publiczny tj. docelowo na ogół obywateli. Ustawodawca przewidział jednak okoliczności szczególne stanowiące wyjątki od tej zasady uznając, że istnieją okoliczności, w których nie godzi się zobowiązywać krewnych do partycypowania w kosztach pobytu podopiecznego w DPS. To z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, co implikuje zakres obowiązków organu w przedmiotowej sprawie, konieczne czynności dowodowe oraz sposób oceny stanu faktycznego sprawy. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że w stosunku do rodziny Skarżącego dopatrzyć się można kilku przesłanek do zwolnienia z obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS, przy czym rozważaniu w toku postępowania nie podlegała nigdy przesłanka z art. 64 ust. 2 u.p.s. tj. występowanie uzasadnionych okoliczności takich jak długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny czy też straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Mimo, iż w aktach postępowania zalega orzeczenia o niepełnosprawności syna Skarżącego – J. P. (k. 18 akt adm.), a także orzeczenie o potrzebie specjalnego kształcenia drugiego z synów Skarżącego – J. P. (akt adm. nie zawierają dalszej numeracji), przesłanka z art. 64 ust. 2 u.p.s. nie została w ogóle rozważona w toku dwukrotnie prowadzonego postępowania administracyjnego. Już sam ten fakt przesądza o słabości przeprowadzonego postępowania, polegającej na niedostatecznie skrupulatnym rozważeniu całokształtu sytuacji rodzinnej i majątkowej Skarżącego, co przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do przesłanki z art. 64 ust. 7 u.p.s. należy podkreślić, że obejmuje ona rażące naruszenie przez osobę kierowaną do DPS bądź to obowiązku alimentacyjnego bądź innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, przy czym w razie jej wystąpienia argumenty o charakterze ekonomicznym – stanowiące, co do zasady główny i podstawowy argument obciążania krewnych obowiązkiem partycypowania w kosztach pobytu podopiecznego w DPS -nie mogą mieć charakteru przesądzającego. W ocenie Sądu, o ile rację można przyznać organowi odwoławczemu, co do tego, że dokumenty świadczące o prowadzeniu przez Skarżącego egzekucji komorniczej w zakresie alimentów, w okresie kiedy Skarżący był już osobą 20-letnią – same w sobie nie wyczerpują przesłanki rażącego naruszenia obowiązków rodzicielskich przez ojca Skarżącego - to jednak całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie nie pozwala już na automatyczne podzielenie wniosku organu. W aktach sprawy znajdują się bowiem - pochodzące od wielu członków rodziny - szczegółowe opisy zdarzeń, wskazujących na stosowanie przez ojca Skarżącego przemocy w stosunku do członków rodziny. Skarżący zaoferował też konkretnych świadków. Mogących potwierdzić wskazywane przez niego okoliczności. Jeśli dodać do tego informację od KMP dotyczącą protokolarnego zniszczenia dokumentów tzw. niebieskiej karty, która jednak potwierdza, że tzw. niebieska karta była dla tej rodziny założona - całokształt okoliczności wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie świadczy o tym, że przesłanka rażącego naruszenia, przez osobę kierowaną do DPS, obowiązków rodzinnych względem osoby zobowiązanej do wnoszenia opłaty – mogła zostać spełniona. Oceny tej nie zmienia fakt, że z uwagi na okres przechowywania dokumentów szczegóły interwencji w domu rodzinnym Skarżącego są nie do odtworzenia, gdyż sam fakt założenia rodzinie niebieskiej karty uwiarygadnia konsekwentne twierdzenia członków rodziny Skarżącego o stosowanej w stosunku do nich przemocy. Tym samym ocena organu odwoławczego – sprowadzona do oceny dowodów z dokumentów - co do braku wykazania przez Skarżącego przesłanki z art. 64 ust. 7 u.p.s. nie jest oceną podjętą na podstawie całokształtu dostępnych w sprawie dowodów. Odnosząc się do podnoszonych w toku postępowania argumentów ekonomicznych należy podkreślić, że przesłanka ograniczonych środków na dany cel nie może przesądzać o rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy, gdyż po pierwsze nie jest przesłanką przewidzianą przez ustawodawcę w art. 64 u.p.s. Jak wyżej wspomniano okoliczności o charakterze ekonomicznym, co do zasady będące podstawą podejmowania decyzji w sprawach obowiązku partycypowania krewnych w kosztach pobytu podopiecznego w DPS, w sytuacji kiedy w grę wchodzi rażące naruszenie ze strony podopiecznego praw zależnych od niego krewnych – nie mogą mieć waloru przesadzającego. W niektórych sytuacjach nie godzi się bowiem obciążać rodziny, kosztami pobytu w DPS. Ponadto, argument jednostki samorządu terytorialnego, która samodzielnie decyduje o sposobie podziału posiadanych środków, o ograniczonej ilości środków przewidzianych na dany cel – nie może być potraktowane jako zasadne ograniczenie praw Skarżącego. Nie ulega wątpliwości, że pobyt w DPS jest zasadniczo odpłatny nie tylko ze strony samego podopiecznego, ale również ze strony członków jego najbliższej rodziny – przy czym dla odpłatności ze strony krewnych ustawodawca przewidział szereg zwolnień, o zastosowaniu których przesądzać muszą konkretne przesłanki ustawowe, nie zaś ogólna zasada działania jednostki samorządu terytorialnego na podstawie ściśle określonego budżetu. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy rozważą możliwość zwolnienia Skarżącego z obciążającej go należności na podstawie zarówno art. 64 ust. 2 jak i art. 64 ust. 7 u.p.s., w razie potrzeby dopuszczając dla wykazania tych przesłanek również inne dowody niż dowody z dokumentów, a także uwzględnią również fakt, że w ramach wniosku o całkowite zwolnienie Skarżącego z obciążającej go należności, do rozważenia pozostaje również możliwość zwolnienia Skarżącego z obciążającej go należności w części. Mając powyższe na uwadze, w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy , Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji .