II SA/Rz 1568/14
WyrokWSA w Rzeszowie2015-05-08
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Stanisław Śliwa, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała wspólnoty mieszkaniowej, podjęta w drodze indywidualnego zbierania głosów, może stanowić skuteczne umocowanie dla administratora do wniesienia odwołania od decyzji organu administracji, pomimo braku formalnego pełnomocnictwa udzielonego przez zarząd wspólnoty?Ratio decidendi
Uchwała wspólnoty mieszkaniowej, podjęta w drodze indywidualnego zbierania głosów, może stanowić skuteczne umocowanie dla administratora do wniesienia odwołania od decyzji organu administracji. Istotne jest wykazanie woli strony do udzielenia pełnomocnictwa, a nie jego formalna forma. Sąd uznał, że uchwała ta, mimo pominięcia zarządu, stanowiła sui generis pełnomocnictwo udzielone przez wspólnotę.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), który stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez administratora nieruchomości, A. P., od decyzji PINB o umorzeniu postępowania. WINB uznał odwołanie za niedopuszczalne, ponieważ administrator nie przedłożył wymaganego pełnomocnictwa. Wspólnota Mieszkaniowa twierdziła, że uchwała upoważniająca administratora do złożenia odwołania była wystarczająca.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie WINB i zasądził od WINB na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Paweł Zaborniak Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] /dalej: WINB/, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.) stwierdził, że odwołanie A. P. - działającego jako pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej [...] - od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] /dalej: PINB/ z dnia [...] września 2014 r. Nr [...], jest niedopuszczalne.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że decyzją z dnia [...] września 2014 r. PINB umorzył w całości, jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr 11, zlokalizowanym na działce nr 483/4 w miejscowości B.
Od decyzji tej odwołanie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] /dalej: Wspólnota Mieszkniowa/, działająca przez administratora – [...] A. P., żądając jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż organ stwierdzając samowolę budowlaną bezprawnie odstąpił od zastosowania art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.
Opisanym na wstępie postanowieniem WINB uznał odwołanie za niedopuszczalne. Wskazał, że odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji może wnieść strona (art. 127 § 1 K.p.a.), mogąca działać przez pełnomocnika (art. 32 K.p.a.). Warunkiem koniecznym do nadania odwołaniu dalszego biegu jest w pierwszej kolejności sprawdzenie, czy spełnia ono warunki formalne. W przypadku strony działającej przez pełnomocnika, warunkiem takim jest legitymowanie się przez niego stosownym dokumentem, upoważniającym do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym. A. P., mimo wezwania przez WINB do uzupełnienia braku formalnego odwołania, pełnomocnictwa nie przedłożył. Przekazana uchwała Nr [...] nie jest oświadczeniem woli zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, który zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80 poz. 903 ze zm.), reprezentuje wspólnotę mieszkaniową na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali /uchwała ta została podjęta w drodze indywidualnego zbierania głosów wśród właścicieli lokali, większością 12/20 udziałów/. Niewykonanie w terminie obowiązku przedłożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie danego podmiotu do wniesienia odwołania w imieniu strony powoduje, że organ odwoławczy musi stwierdzić niedopuszczalność takiego odwołania.
W skardze zatytułowanej "zażalenie", Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez Zarząd, wniosła o jego uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów procesu. Strona skarżąca potwierdziła, że A. P. wnosząc odwołanie nie załączył do niego dokumentu pełnomocnictwa, jednak brak ten został uzupełniony poprzez doręczenie odpisu uchwały Nr [...], której treścią Wspólnota Mieszkaniowa upoważniła administratora nieruchomości do złożenia odwołania. Organ II instancji błędnie zinterpretował przepisy ustawy o własności lokali przyjmując, że w tym przypadku nie doszło do udzielenia pełnomocnictwa. Z przepisów ustawy wynika, że zarząd wspólnoty reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach wewnętrznych pomiędzy wspólnotą i jej członkami. Ustawa najwyższą rangę ważności przyznaje jednak woli właścicieli wyrażonej w drodze uchwały. Zarząd wspólnoty ma prawo samodzielnego działania tylko w sprawach nie przekraczających zakresu zwykłego zarządu, właściciele lokali decydują natomiast zarówno w tych sprawach, jak i ten zakres przekraczających. O ile zatem właściciele lokali mocą uchwały zdecydowali o udzieleniu pełnomocnictwa bezpośrednio administratorowi Wspólnoty, bez cedowania tego upoważnienia na zarząd to uznać należy, że administrator nieruchomości został skutecznie upoważniony do wniesienia odwołania od decyzji PINB. Odmienne stanowisko byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności, prowadząc do uznania, że zarząd wspólnoty jako organ wykonawczy posiada więcej uprawnień, niż właściciel nieruchomości. W takim przypadku nie musiałby konsultować swoich działań z członkami Wspólnoty w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu, co jest całkowicie sprzeczne z przepisami ustawy o własności lokali.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona.
I. Na podstawie akt administracyjnych i sądowych Sąd ustalił, że uchwałą właścicieli lokali budynku nr 11 przy ul. [...] w B., Nr [...] z dnia 23 lipca 2014 r,. Wspólnota dokonała wyboru zarządu w osobach T. F. i E. B. /k. 4 akt sądowych/. Kolejną uchwałą Nr [...] z tej samej daty, Wspólnota Mieszkaniowa udzieliła upoważnienia administratorowi, [...] A. P., do dokonania szczegółowo wymienionych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu /k. 1 akt adm. II inst./. W uchwale tej nie ma generalnego pełnomocnictwa dla zarządcy do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniach administracyjnych, za wyjątkiem kierowania na drogę sądowo – egzekucyjną spraw dłużników Wspólnoty zalegających z opłatami zaliczkowymi na koszty zarządu nieruchomością, media i fundusz remontowy. Składając odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] września 2014 r. o umorzeniu postępowania, zarządca [...] A. P., na wezwanie organu odwoławczego, przedstawił uchwalę Nr [...] podjętą w drodze indywidualnego zbierania głosów w dniach od 25 września 2014 r. do 28 września 2014 r., upoważniającą administratora nieruchomości /zarządcę/ do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2014 r.; uchwała ta w ocenie składającego, podjęta została większością 12/20 udziałów.
II. Przepisami mającymi zastosowanie w rozpoznawanej sprawie jest ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80 poz. 903 ze zm., dalej: ustawa) która w art. 6 stanowi, że ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy wynika, że organem wykonawczym ułomnej osoby prawnej, jaką jest wspólnota mieszkaniowa, jest zarząd w znaczeniu podmiotowym. Organ ten wchodzi w skład struktury organizacyjnej wspólnoty, nie będąc odrębnym podmiotem prawa. Zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz i w sprawach zwykłego zarządu składa oświadczenia woli za wspólnotę. Działanie zarządu jest więc działaniem samej wspólnoty. Czynności zwykłego zarządu podejmuje zarząd samodzielnie /art. 22 ust. 1 ustawy/, natomiast do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej /ust. 2/. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy, uchwały właścicieli lokali są podejmowane bądź na zebraniu, bądź w drodze indywidualnego zbierania głosów przez zarząd; uchwała może być wynikiem głosów oddanych częściowo na zebraniu, częściowo w drodze indywidualnego ich zbierania. W myśl ustępu 2, uchwały zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos.
III. W rozpoznawanej sprawie sporną pozostaje kwestia czy uchwała Nr [...] podjęta w drodze indywidualnego zbierania głosów w dniach od 25 września 2014 r. do 28 września 2014 r., umocowała administratora do wniesienia odwołania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej od decyzji z dnia [...] września 2014 r.
Nie ulega wątpliwości, że odwołanie od decyzji mogło być wniesione przez ustanowiony uchwałą Wspólnoty Mieszkaniowej Nr [...] z dnia 23 lipca 2014 r,. Zarząd, w osobach T. F. i E. B. Poza sporem pozostaje, że Zarząd odwołania nie wniósł, nie udzielił też pełnomocnictwa zarządcy /administratorowi/ do dokonania tej czynności. Wobec tego zgodzić należy się z organem odwoławczym, że przedłożona na wezwanie WINB przez A. P. uchwała Nr [...], nie jest oświadczeniem woli Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem, że uchwała ta nie stanowi umocowania do wniesienia odwołania.
Otóż uchwała Nr [...] podjęta została przez ułomną osobę prawną, jaką jest Wspólnota Mieszkaniowa. Zatem Wspólnota, z pominięciem swojego organu wykonawczego, umocowała konkretną osobę fizyczną do podjęcia szczegółowo wskazanej w uchwale tej czynności, tj. do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia [...] września 2014 r. Pominięcie przez Wspólnotę wybranego przez siebie Zarządu i umocowanie w drodze uchwały pełnomocnika do wniesienia odwołania, w żadnym wypadku nie może być uznane za brak pełnomocnictwa. Uchwała stanowi bowiem sui generis pełnomocnictwo udzielone przez Wspólnotę.
W orzecznictwie wskazuje się, że "dopuszczalna jest możliwość dowodzenia upoważnienia do występowania w imieniu strony każdym dokumentem. Istotą takiego dokumentu nie jest spełnienie określonych kryteriów odnośnie jego formy prawnej, lecz wykazanie podmiotu umocowanego do udzielania podmiotowi pełnomocnictw. Decydujące znaczenie ma treść takiego dokumentu, a nie jego forma prawna" /zob. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2014 r. sygn. I FSK 949/14, LEX1467640/.
Jeśli chodzi o uchwałę Nr [...] to z treści jej wynika, że podjęta została większością 12/20 udziałów. Uwzględniając przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w szczególności art. 37, dla czynności zachowawczej, a taką jest wniesienie odwołania, wystarczający był podpis tylko jednego z małżonków /o ile lokale stanowią wspólność majątkową/. Prowadzi to do wniosku, że przedłożona na wezwanie WINB uchwała stanowi dokument pełnomocnictwa do dokonania czynności polegającej na wniesieniu odwołania. Ewentualnie wyjaśnienia wymagało jedynie to czy podpisane na uchwale osoby są współwłaścicielami poszczególnych lokali na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a./, w zw. z art. 134 K.p.a. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło