II SA/Rz 16/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2014 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- Przedmiotem skargi Gminy Miasto [...] jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...], o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], Starosta [...] w pkt I. umorzył postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w obr. [...] w stosunku do niewydzielonych części działek ewidencyjnych nr 1072/181 o pow. 0,0501 ha, nr 1674/1 o pow. 0,0052 ha, nr 1674/30 o pow. 1,5151 ha obj. Kw. [...], i nr 1072/182 o pow. 0,0216 ha, obj. Kw [...], w pkt II. odmówił zwrotu nieruchomości położonej w obj. [...], oznaczonej jako niewydzielona część działki nr 1072/95 o pow. 1,3789 ha, obj. Kw [...], w pkt III. orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w obr. [...], oznaczonej jako: działki nr: 1072/276, 1072/283, 1072/280, 1072/278, 1551/2, 1674/74, 1674/72 na rzecz J. Ż. w 3/24 części, A. Ż. w 3/24 części, M. Ż. w 3/24 części, B. Ż. w 3/24 części, L. Ż. w 3/24 części, W. Ż. w 3/24 części, M. Ż. w 3/24 części, E. Ż. w 1/24 części, M. Ż. w 1/24 części, J. Ż. w 1/24 części, w pkt IV orzekł o zwrocie na rzecz Gminy Miasto [...] zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu zwrotu nieruchomości w łącznej kwocie 688 zł. w pkt V stwierdzono, że ostateczna decyzja stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej i ewidencji gruntów podziału określonych działek oraz zmiany właściciela w stosunku do określonych działek. W odwołaniu od tej decyzji Gmina Miasto [...] wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W przypadku uznania przez organ II instancji, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem 14 dniowego terminu - strona wniosła o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją Starosty [...]. Podniosła, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Starosta nie doręczył bowiem w/w decyzji BGM, a została ona doręczono do Kancelarii Urzędu Miasta [...] w dniu 5 lipca 2013 r. Następnie z nieznanych powodów decyzję adresowaną do Prezydenta Miasta [...] doręczono do siedziby BGM w dniu 23 lipca 2013 r. i w tym dniu strona dowiedziała się o tym rozstrzygnięciu. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...], stwierdził, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Jego zdaniem decyzja Starosty z dnia [...] czerwca 2013 r. została doręczona Prezydentowi Miasta [...] w dniu 5 lipca 2013 r. Natomiast odwołanie od tej decyzji (mimo zawartego w niej prawidłowego pouczenia), opatrzone datą 30 lipca 2013 r. skierowane do Wojewody za pośrednictwem Starosty, zostało osobiście złożone przez radcę prawnego w tym samym dniu, a więc z uchybieniem 14 dniowego terminu, który upłynął 19 lipca 2013 r. Strona wraz z odwołaniem nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, a złożyła wniosek o wznowienie postępowania. Ustosunkowując się do zarzutu odwołania dotyczącego braku doręczenia decyzji Gminie Miasto [...] Organ uznał, że stroną przedmiotowego postępowania była Gmina Miasto [...] reprezentowana przez Prezydenta Miasta [...], który jest organem wykonawczym Gminy, a nie jak podniesiono w odwołaniu BGM Miasta [...] będące jednostką organizacyjną Miasta [...]. W związku z tym Wojewoda uznał, że zarzut o nieprawidłowym doręczeniu decyzji - nie zasługuje na uwzględnienie. Jedocześnie podkreślił, że problemy z wewnętrznym obiegiem korespondencji w Urzędzie Miasta [...] nie mogą wpływać na zmianę terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Gmina Miasta [...], reprezentowana przez radcę prawnego - wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu skargi nie zgodziła się z zaskarżonym rozstrzygnięciem i podniosła, że samo wymienienie w rozdzielniku decyzji Prezydenta Miasta [...] bez dodatkowego dookreślenia w jakiej roli występuje, nie znaczny, że decyzja została doręczona Gminie Miasto [...]. Skoro zaś odwołanie złożyła skutecznie inna strona, to strona, której nie doręczono decyzji może skutecznie złożyć odwołanie dopóki trwa postępowanie odwoławcze. Rażącym błędem jest więc stwierdzenie przez Wojewodę, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje : Skarga okazała się niezasadna, co obliguje Sąd do jej oddalenia. Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wojewoda [...] wydał zaskarżone postanowienie działając w oparciu o art. 134 K.p.a. Organ zastosował ten przepis stwierdzając uchybienie przez Gminę Miasto [...] terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Tak skonstruowane rozstrzygnięcie zostało także oparte o przepisy dotyczące doręczeń pism oraz terminów na wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zakreślony obszar regulacji procesowych stanowił dla Sądu wzorzec kontroli przedmiotu skargi. W myśl art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni licząc od dnia doręczenia decyzji. Wniesienie odwołania z uchybieniem tego terminu oznacza zakaz merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy. Jego rola sprowadza się wówczas do wydania postanowienia potwierdzającego naruszenie przepisu art. 129 § 2 K.p.a. O tym obowiązku organu odwoławczego stanowi treść art. 134 K.p.a. Termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji, przez co należy rozumieć sytuację, w której zaskarżony akt został skutecznie, czyli zgodnie z przepisami procesowymi, zakomunikowany stronie postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż Starosta [...] właściwie zaadresował i doręczył swą decyzję Prezydentowi Miasta [...]. Prezydent Miasta [...] jest bowiem organem reprezentującym Gminę Miasto [...] na zewnątrz, o czym stanowi art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Sąd zauważa, że doręczenie Prezydentowi Miasta [...] decyzji wypełniło obowiązek Organu pierwszej instancji zapewnienia Gminie Miasto [...] czynnego udziału w tym postępowaniu. Funkcjonujące w ramach aparatu administracyjnego Gminy ogniwa organizacyjne jak Biuro Gospodarki Mieniem, nie są odrębnymi od gminy podmiotami prawa i dlatego nie mają odrębnego od niej interesu prawnego, którego istnienie nakazywałoby traktować je za strony postępowania, a tym samym doręczać im akty stosowania prawa administracyjnego. Wypada w tym miejscu także wyjaśnić, że zaadresowanie w toku postępowania administracyjnego pisma do takiej jednostki organizacyjnej nie stanowi o przyznaniu jej statusu równoznacznego stronie postępowania administracyjnego. Dodać należy, że to Gmina a nie Biuro Gospodarki Mieniem było stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną do WSA decyzją. BGM było co najwyżej zainteresowane treścią tej decyzji, lecz absolutnie nie w znaczeniu jakie nadaje art. 28 K.p.a.. Jeżeli chodzi o jednostki organizacyjne aparatu Gminy, to status strony przysługiwał Miejskiemu Zarządowi Dróg [...], jednakże z uwagi na fakt, że jedna z działek objętych wnioskiem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej stanowi przedmiot trwałego zarządu. Wojewoda właściwie ustalił, że strona Gmina Miasto [...] działa w obrocie prawnym poprzez swój organ wykonawczy – Prezydenta Miasta i dlatego prawidłowo temu organowi doręczono decyzję. Nastąpiło to w dniu 5 lipca 2013 r., co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy dowód doręczenia. Dlatego termin na wniesienie odwołania upływał dla Gminy w dniu 19 lipca 2013 r. Ponieważ Gmina Miasto [...] złożyła swe odwołanie ze znacznym przekroczeniem terminu na wniesienie odwołania, bo dopiero 30 lipca 2013 r., to Organ odwoławczy nie miał możliwości rozpatrzyć je merytorycznie. Jednocześnie fakt niedoręczenia decyzji jednostce zajmującej się sprawami gospodarki mieniem Gminy Miasto [...], nie oznaczał że decyzja nie została zakomunikowana Gminie zgodnie z przepisami K.p.a. Poza sporem pozostaje fakt, iż strona postępowania nie składała do organu odwoławczego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Rozpoznanie odwołania Gminy Miasto [...] w tych okolicznościach naruszałoby w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Z poczynionych przez Sąd ustaleń wynika, że wniosek o wznowienie postępowania zawarty w odwołaniu skarżącej Gminy Miasto [...] został rozpoznany postanowieniem przez właściwy organ po wszczęciu postępowania sądowo administracyjnego (postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. [...], o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...]), co oznacza że postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nie toczyło się przed wniesieniem skargi sądowoadministracyjnej. Dlatego nie było podstaw aby z urzędu zawiesić postępowanie sądowe na podstawie art. 56 p.p.s.a. Ponieważ zaskarżone postanowienie Wojewody [...] nie narusza prawa, to skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.