II SA/Rz 1629/15

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia na bezczynność za bezzasadne postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. K. C. w treści skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] zawarł wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego. W złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF, mającym zastosowanie do osób fizycznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jako dochodzone prawo pomocy wskazał częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że jedynym źródłem utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 560 zł, tj. po 280 zł /osobę (skarżący nie wskazał we wniosku osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, niemniej analiza akt niniejszej sprawy jak i innych toczących się przed WSA w Rzeszowie z jego skarg, m.in. II SA/Rz 399/14) wskazuje, że jest to żona M. C., współwłaścicielka Zakładu "[...]" s.c. Jako posiadany majątek, oprócz nie przynoszącego dochodu Zakładu, skarżący wykazał dom o pow. 80 m² (w połowie zajmowany przez córkę z rodziną, prowadzącą odrębne gospodarstwo domowe) oraz nieruchomość rolną o pow. 7,36 ha. Oświadczył, że nie posiada żadnych kosztowności, udziałów, obligacji, wartościowych ruchomości. Miesięczne dochody pokrywają się w całości z wydatkami. W związku z powyższym stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych (zarówno w całości, jak i w części) objęte jest częściowym prawem pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Kryterium finansowe (majątkowe) jest więc jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność do poniesienia tych kosztów, a którego wykazanie ciąży na osobie wnioskującej; świadczy o tym m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2012 r. II FZ 825/11, zgodnie z którym wnioskodawca powinien wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych we własnym zakresie. K. C. warunku tego nie spełnił, a złożony przez niego wniosek nie wykazuje żadnego związku między poniesieniem ewentualnych kosztów sądowych, a zagrożeniem uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania (przez uszczerbek ten należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony, w którym nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych – postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r. I FZ 51/12). Wnioskodawca jako główny argument mający uzasadniać przyznanie prawa pomocy wskazał dochody z gospodarstwa rolnego – 560 zł miesięcznie. Nie kwestionując ich niewielkiej wysokości a jednocześnie nieadekwatności względem chociażby tylko najbardziej niezbędnych potrzeb życiowych 2 osób należy zauważyć, że skarżący jako punktu odniesienia nie wykazał żadnych ponoszonych przez siebie wydatków, w tym na zakup żywności, środków czystości, opłat związanych z utrzymaniem domu, kosztów leczenia (na trudności z poruszaniem się wskazuje załączona do skargi kserokopia pisma skarżącego z dnia 22 maja 2015 r. skierowana do Powiatowego Lekarza Weterynarii [...]). W kontekście ewentualnych problemów zdrowotnych aktualizuje się też kwestia dotycząca wykonywania bieżących prac w gospodarstwie rolnym (osobiście czy poprzez najemną siłę roboczą i źródeł pokrycia związanych z tym wydatków). Nie zostało też wyjaśnione, z jakich źródeł pokrywane są nakłady związane z prowadzeniem gospodarstwa (zakup nawozów, środków ochrony roślin, utrzymania niezbędnego sprzętu) oraz czy oprócz deklarowanych dochodów skarżący jest uprawniony do dopłat rolniczych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Istotne dla oceny jego sytuacji finansowej są wreszcie okoliczności związane z prowadzeniem wraz z żoną działalności gospodarczej w postaci Zakładu "[...]". Wnioskodawca w treści formularza PPF oświadczył co prawda, że Zakład ten nie przynosi żadnych dochodów, niemniej na tę okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających (deklaracji podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych). W tym kontekście należy podkreślić, że skarżący od dłuższego już czasu w licznych inicjowanych przez siebie przed WSA w Rzeszowie postępowaniach, w treści składanych wniosków o przyznanie prawa pomocy (poczynając od wniosku złożonego w sprawie II SA/Rz 515/04, poprzez sprawy II SA/Rz 804/07, II SA/Rz 13/10, II SA/Rz 100/12, II SA/Rz 101/12, II SA/Rz 459/13, II SA/Rz 865/13, II SA/Rz 1/14 i II SA/Rz 2/14) powołuje się na brak jakiejkolwiek dochodowości (lub wręcz straty) z działalności gospodarczej, nie wykazując przy tym, w jaki sposób, z jakich źródeł i w jakiej wysokości pokrywa chociażby bieżące wydatki związane z funkcjonowaniem Zakładu. O tym, że działalność ta mimo wszystko generuje jakieś dochody pośrednio świadczy jej wieloletnie kontynuowanie oraz posługiwanie się przy jej prowadzeniu osobą pełnomocnika (W. N.), co wynika z załączonych do skargi pism kierowanych przez skarżącego do Powiatowego Lekarza Weterynarii [...] z dnia 1 czerwca 2015 r. i do [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 27 czerwca 2015 r.; odmienne uznanie podważałoby zasadność jego ustanawiania, z czym zapewne także wiążą się dla skarżącego pewne koszty. W tym kontekście udzielone przez skarżącego informacje nie jawią się jako spójne i wiarygodne, a tym samym dające wystarczającą podstawę do przyznania mu prawa pomocy. Jego finansowanie ze środków publicznych (Skarbu Państwa) powoduje, że okoliczności decydujące o jego przyznaniu nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowanie na korzyść osoby składającej wniosek. W przypadku jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, istnieje co prawda możliwość jej wezwania do złożenia w zakreślonym terminie do złożenia dodatkowego oświadczenia lub dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, niemniej w przypadku skarżącego uznano to za niecelowe. Trudno odmówić mu bowiem pełnej świadomości odnośnie wymogu należytego uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, skoro w w/w sprawach zapadały w tym zakresie orzeczenia odmowne, powodowane brakiem należytego wykazania warunkujących go przesłanek tak we wniosku, jak i w wyniku odpowiedzi na kierowane wezwania, dot. m.in. takich okoliczności, jak sposób zagospodarowania nieruchomości rolnej i obliczania deklarowanego z niej dochodu, pobieranych dopłat do produkcji rolnej, posiadania pojazdów mechanicznych, ewentualnego pobierania przez siebie i żonę świadczeń z ubezpieczenia społecznego, udokumentowania kondycji finansowej prowadzonego Zakładu [...]. Skoro z ciążącego na nim obowiązku przedstawienia informacji /dokumentów niezbędnych do dokonania prawidłowej oceny jego sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżący w dalszym ciągu się nie wywiązał, brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Ubocznie zwrócenia uwagi wymaga, że postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r., WSA odrzucił skargę wnioskodawcy jako niedopuszczalną; oznacza to, że nie obciąża go obowiązek zapłaty wpisu od tej skargi ani poniesienia innych kosztów sądowych. Z podanych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w/z z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.