II SA/Rz 164/14

WyrokWSA w Rzeszowie2014-04-16

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Elżbieta Mazur-Selwa, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może samodzielnie rozstrzygać o prawach własnościowych do nieruchomości, czy też jego rola ogranicza się do rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie, np. na podstawie wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych lub ostatecznych decyzji administracyjnych?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie posiada kompetencji do samodzielnego rozstrzygania o prawach własnościowych do nieruchomości. Jego zadaniem jest rejestrowanie stanów prawnych ustalonych w innym trybie, na podstawie dokumentów takich jak wpisy w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe czy ostateczne decyzje administracyjne. Żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, oparte na dokumentach wcześniejszych niż wpisy w księdze wieczystej, nie jest w stanie podważyć stanu prawnego nieruchomości, a organ ewidencyjny nie może samodzielnie interpretować orzeczeń sądowych ani ustalać, jakie nieruchomości wchodziły w skład spadku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr 1214/1, 1214/3, 1214/4, 1214/5, 1214/6. Po wcześniejszych decyzjach i stwierdzeniu ich nieważności, Starosta umorzył postępowanie, uznając, że wpis w operacie jest zgodny ze stanem prawnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty i odmówił wprowadzenia zmian, wskazując, że organy ewidencyjne nie rozstrzygają o prawach własności. Skarżący A. K. kwestionował wpisy dotyczące spadkobierców J. K. i domagał się wykreślenia ich z ewidencji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 30 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A. K. reprezentowanego przez M. K. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwanego dalej WINGiK) z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]. Zaskarżonym rozstrzygnięciem uchylono w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta B. dotyczącej działek nr 1214/1, 1214/3, 1214/4, 1214/5, 1214/6, i jednocześnie odmówiono wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. w odniesieniu do działek nr 1214/1, 1214/3, 1214/4, 1214/5, 1214/6. Starosta [...] w wyniku rozpoznania wniosku S. K. reprezentowanej przez S. K. (pismo z dnia 12 lipca 1999 r.) decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r., nr [...] orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. zmiany osoby właściciela działek nr 1214/1, 1214/3, 1214/4, 1214/5, 1214/6, tj. wpisaniu w miejsce Skarbu Państwa – K. O., I. K., Z. K., L. K., S. K., H. K. i K. K. jako właścicieli w częściach ułamkowych. WINGiK decyzją z dnia [...] października 1999 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję Starosty. Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] stwierdził nieważność wskazanych wyżej decyzji. W związku z powyższym Starosta [...] ponownie rozpoznał wniosek S. K., przy czym w miejsce zmarłej S. K. wstąpił jedyny spadkobierca L. W. Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] - Starosta [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta B. Gmina [...] dot. działek wymienionych powyżej. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że przyczyną takiego rozstrzygnięcia, było uznanie, że od daty wydania przez WINGiK decyzji z dnia [...] października 1999 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., do chwili stwierdzenia ich nieważności decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2009 r. w operacie ewidencyjnym miasta B. w odniesieniu do przedmiotowych działek zostały wprowadzone kolejne zmiany osób właścicieli na podstawie kolejnych dokumentów, a wpis w operacie jest zgodny ze stanem prawnym. Odwołanie od decyzji Starosty [...] złożyli A. Z. oraz A. K. reprezentowani przez M. K. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej wykazania w operacie ewidencyjnym A. Z. jako właścicielki 34/160 części tych działek i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Powołując się na ich pismo z dnia 20 maja 2010 r. zarzucili, że Starosta [...] nie wskazał podstawy prawnej umorzenia postępowania administracyjnego. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie wskazał podstawy prawnej, na której w obowiązującym operacie ewidencyjnym wykazani zostali A. Z., S. K., A. M., K. O., L. W., J. K. - jako właściciele tych działek. Ponadto podali, że Starosta [...] bezpodstawnie uznał, iż na mocy decyzji MSWiA nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. – L. K. stał się właścicielem 34/160 części działek objętych zaskarżoną decyzją, a następnie bezpodstawnie w jego miejsce wykazał z urzędu A. Z. jako właścicielkę tej części nieruchomości. WINGiK decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. zmiany w odniesieniu do działek nr 1214/1, 1214/3, 1214/4, 1214/5 i 1214/6. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. w jednostce rejestrowej [...] wymienione powyżej działki są wykazane na rzecz właścicieli: S. K., A. M., K. O., L. W., A. Z. oraz J. i A. K. jako właścicieli w częściach ułamkowych. Wpis ten jest zgodny ze stanem, prawnym ujawnionym w KW nr [...]. WINGiK powołał się na treść art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 93, poz. 1278 ze zm.; zwana dalej upgik). Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu lub budynku. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. WINGiK podniósł, że odwołujący nie przedstawili żadnych dokumentów świadczących, że stan wykazany w operacie ewidencyjnym miasta B. jest niezgodny ze stanem prawnym. Z treści pisma z dnia 20 maja 2010 r. wynika tylko, że odwołujący kwestionując wpisanie w operacie A. Z. jako właścicielki w 34/160 częściach działek objętych zaskarżoną decyzją wywodzą, że postanowienie sądowe z dnia 16 listopada 1987 r., sygn. akt [...] zostało wydane w oparciu o testamenty sporządzone przez zmarłych J. i L. K. i dotyczą wyłącznie mieszkania, nie dotyczy natomiast nieruchomości położonej w B. Organ wskazał przy tym, że nie jest rolą organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków dokonywanie interpretacji orzeczeń sądowych i ustalania, jakie nieruchomości wchodziły w skład spadku. M. K. występując w imieniu A. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (zwany dalej WSA) skargę na decyzję WINGiK z dnia [...] grudnia 2010 r., wnosząc o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 20 ust. 2 pkt 1 upgik, z powodu zaniechania prawidłowego ustalenia przez organy I i II instancji prawnych właścicieli nieruchomości posadowionej na działkach 1214/1 i 1214/6 w latach 1999-2010; 2) art. 6 k.p.a. w związku z art. 155 § 1 i art. 158 kodeksu cywilnego, z powodów wskazanych powyżej; 3) art. 77 § 1 k.p.a. z powodu nierozpatrzenia przez organ II instancji całości materiału dowodowego zebranego w postępowaniach administracyjnych I i II instancji; 4) art. 107 § 1 k.p.a. z powodu niewskazania przez organ II instancji przepisu prawa, jako podstawy prawnej, z której merytorycznie wywiódł on stanowisko o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B., jako właścicieli działek 1214 wnioskowanych pierwotnie przez S. K. wnioskiem z dnia 12 lipca 1999 r.; 5) art. 107 § 3 k.p.a. z powodu nieuwzględnienia przez organ II instancji faktów udokumentowanych przez skarżących w postępowaniach przed organami I i II instancji, jak również niewskazania w zaskarżonej decyzji przyczyn z powodu których nieuwzględnionym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji. W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie wywodząc tak jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. WSA wyrokiem z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 142/11 - oddalił skargę A. K. Sąd pierwszej instancji przyjął, iż wniosek skarżącego w istocie sprowadza się do żądania wprowadzenia zmian podmiotowych w ewidencji gruntów poprzez ujawnienie go jako współwłaściciela działek po zmarłym L. K. Według WSA przedstawiony stan prawny i stan faktyczny sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący nie przedstawił dokumentów na podstawie, których mógłby zostać ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel. Takim dokumentem wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 1999r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Skarżący nie udokumentował w sposób prawem przewidziany następstwa prawego, co byłoby podstawą do wprowadzenia zmian podmiotowych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zwany dalej NSA) złożył A. K. Z pisma M. K. i A. K. z dnia 10 maja 2013 r. NSA powziął informację o prawdopodobnej śmierci uczestnika postępowania – L. W. W dniu 17 maja 2013 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...] przesłał odpis skrócony aktu zgonu uczestnika postępowania L. W. Wobec powyższego postanowieniem z 29 maja 2013 r. NSA zawiesił postępowanie sądowe, do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania L. W. albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. W dniu 3 września 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) nadesłano do NSA informację, że następcami prawnymi zmarłego uczestnika postępowania L. W. są: żona B. W. oraz córka: E. W. i syn: W. W. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 10 października 2013 r., sygn. I OSK 109/12 - NSA podjął zawieszone postępowanie. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. K. NSA wyrokiem z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 2457/13 - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał, że organ I instancji w ogóle nie odniósł się do wniosku A. K. o wykreślenie osób wskazanych w ewidencji, a będących następcami prawnymi J. K. (wnioskodawca stał na stanowisku, że stwierdzenie nieważności orzeczenia komunalizacyjnego nie dawało podstaw do ujawnienia w ewidencji spadkobierców J. K. oraz, że w dalszym ciągu właścicielem działek jest Skarb Państwa). W odniesieniu do swojej córki A. Z. wielokrotnie podkreślał, że nie powinna zostać uwidoczniona w ewidencji, ponieważ nie dziedziczyła Cegielni J. K. Z treści odwołania A. K. od decyzji z dnia [...] września 2010 r. umarzającej postępowanie wyraźnie wynika, że wnioskodawca w dalszym ciągu kwestionował wpisy dokonywane do ewidencji gruntów, twierdząc że dokumenty na podstawie których nastąpiły nie uprawniały do ich dokonania. Pomimo to także organ II instancji w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. nie odpowiedział na pytanie, czy dokumenty na podstawie których ujawniono współwłaścicieli działek (postanowienia spadkowe, decyzja stwierdzająca nieważność komunalizacji) uprawniały do wprowadzenia zmian właściciela gruntów dawnej Cegielni J. K. w B. W skardze do WSA A. K. ponownie podkreślił, że kwestionuje wpis prawa własności Cegielni J. K. na rzecz jego spadkobierców i uważa, że brak jest podstaw prawnych do ich dokonania. Stał na stanowisku, że stwierdzenie nieważności orzeczenia komunalizacyjnego w sytuacji gdy ze spadkobiercami nie została zawarta umowa notarialna przeniesienia na nich własności Cegielni, nie może prowadzić do ujawniania spadkobierców w ewidencji gruntów jako współwłaścicieli. W ocenie NSA Sąd I instancji błędnie rozpoznał skargę uznając, że skarżący żądał ujawnienia jego jako właściciela w ewidencji gruntów. NSA stwierdziło, że przedmiotem niniejszej sprawy był wniosek A. K. o wykreślenie z ewidencji gruntów miasta B. wykazanych w niej jako współwłaścicieli spadkobierców po J. K., właścicielu cegielni. Wniosek ten do chwili obecnej nie został prawidłowo rozpoznany, co na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a uzasadniało według NSa uwzględnienie skargi kasacyjnej. M. K. działając jako pełnomocnik A. K. oraz A. Z. skierowała do WSA pismo z dnia 31 marca 2014 r., w którym odniosła się do wykładni NSA zawartej w w/w wyroku z dnia 24 stycznia 2014 r., odnośnie znaczenia decyzji nr [...] MSWiA z dnia [...] czerwca 1999 r. w przebiegu reprywatyzacji cegielni J. K. w B. Podniosła, że w świetle tej wykładni ujawniła się rażąca sprzeczność stanowisk co do w/w decyzji nr [...], jako regulatora prawa własności cegielni J. K. Sprzeczność ta ujawniła się w obrębie Pastwa, reprezentowanego przez poszczególne jego instytucje. Podkreśliła, że od 1999 r. utrzymuje się brak uregulowania praw własności cegielni J. K. w B. pomiędzy Skarbem Państwa, a spadkobiercami właściciela. Tym samym stan wpisów właścicieli tej nieruchomości w ewidencji gruntów Starosty na rzecz spadkobierców - nie odpowiada aktualnemu stanowi prawnemu w zakresie podmiotowo-przedmiotowym. Nadto podniosła, że dalsze utrzymywanie stanu wpisów właścicielskich w ewidencji gruntów i budynków jest bezpodstawne, a wręcz szkodliwe zarówno dla interesu Państwa, jak i spadkobierców właściciela cegielni J. K. w B. Uczestnik postępowania S. K. w piśmie z dnia 7 kwietnia 2014 r. (wpływ do WSA w dniu 8 kwietnia 2014 r.) podkreślił, iż nie zgadza się z wyrokiem NSA z dnia 24 stycznia 2014 r. o sygn. I OSK 2457/13. W treści pisma przytoczono okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Zdaniem wnoszącego, przedsiębiorstwo Cegielnia J. K. w B. nigdy nie było własnością Skarbu Państwa a zatem wszystkie wpisy w rejestrach gruntowych i hipotecznych są prawomocne, zaś roszczenia K. bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jako uzasadniona, została przez Sąd uwzględniona. Należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, iż istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ odwoławczy co prawda nie podał w podstawach prawnych swej decyzji przepisów prawa materialnego, lecz na podstawie treści uzasadnienia tego rozstrzygnięcia można stwierdzić, iż jego zamiarem była konkretyzacja przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem). Stosownie do treści § 12 tego aktu normatywnego prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Należy pamiętać, iż zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące praw rzeczowych do gruntu są wyłącznie informacjami pochodnymi względem informacji wynikających ze źródeł wskazanych w powyższej regulacji rozporządzenia. Organ właściwy w sprawach ewidencji gruntów dokonuje rejestracji stanów zmieniających się w czasie w oparciu o kolejno powstające dokumenty prawne. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych może stanowić najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 645/11, LEX nr 1153226). Czynności rejestracyjne mają na celu odzwierciedlenie w rejestrze gruntów aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i z pewnością nie mogą być z nim sprzeczne. Ujawnianie bowiem stanu prawnego nieruchomości następuje w księgach wieczystych o czym stanowi wprost art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.; zwana dalej u.k.w.h.). Nie budzi najmniejszych wątpliwości, iż żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, oparte na dokumentach wcześniejszych niż wpisy dokonane w księdze wieczystej, nie jest w stanie podważyć stanu prawnego nieruchomości. To żądanie można skutecznie realizować w innych postępowaniach bowiem organ ewidencyjny nie posiada kompetencji do kształtowania stanu prawnego nieruchomości. Przykładem środka prawnego, o którym mowa powyżej jest powództwo o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym złożone na zasadzie art. 10 u.k.w.h. WSA w niniejszym składzie podziela w tym miejscu stanowisko WSA w Łodzi wypowiedziane w wyroku z dnia 11 lipca 2011 r. o sygn. akt III SA/Łd 411/12 (LEX nr 1229094), iż ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla stan aktualny, nie służy zaś ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów, co oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji. Znaczenie kluczowe w niniejszej sprawie odgrywa wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2014 r. o sygn. akt I OSK 2457/13. Należy pokreślić, iż orzeczeniem tym NSA sprecyzował przedmiot sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją WINGiK. Był nim wniosek A. K. o wykreślenie z ewidencji gruntów miasta B. wykazanych w niej jako współwłaścicieli spadkobierców po J. K., właścicielu Cegielni. NSA dokonał jednoznacznie negatywnej oceny działań organów administracji geodezyjno – kartograficznej. Stwierdzono bowiem, że organ pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się wniosku A. K. o wykreślenie osób wskazanych w ewidencji, a będących następcami prawnymi J. K. Ponadto według NSA, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie odpowiedział na pytanie, czy dokumenty na podstawie których ujawniono współwłaścicieli uprawniały do wprowadzenia zmian właścicieli gruntów dawnej cegielni J. K. w B. Także według NSA, organy nie rozpoznały prawidłowo wniosku A. K. o wykreślenie z ewidencji gruntów miasta B. wykazanych w niej jako współwłaścicieli spadkobierców po J. K. właścicieli cegielni. Skład orzekający NSA podzielił stanowisko skarżącego kasacyjnie, co do tego, że decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia "komunalizacyjnego" nie rozstrzyga o tym, że prawo własności przysługuje spadkobiercom J. K. NSA zwrócił uwagę, aby ponownie rozpoznając sprawę trzeba mieć na uwadze przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Nie podlega kwestii, że Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając skargę związany jest powyższymi ustaleniami oraz dokonaną oceną prawną działań organów administracji. Decyduje o tym art. 190 p.p.s.a., który stanowi: Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. O braku związania sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA mogą zadecydować wyłącznie zmiany w zakresie stanu prawnego lub faktycznego sprawy. Z tych powodów negatywna ocena działań organów obu instancji wypowiedziana w przytoczonym wyżej wyroku NSA nie może zostać przez WSA pominięta. WSA nie może stwierdzić, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji w sposób właściwy ustaliły treść wniosku A. K., odniosły się do jego treści a także dokonały prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym w szczególności przedłożonych przez niego dowodów w jego opinii podważających wpisy w ewidencji gruntów i budynków prawa własności spadkobierców byłego właściciela cegielni – J. K. oraz podważające odpowiednie wpisy w księdze wieczystej. To wszystko obliguje Sąd administracyjny pierwszej instancji do uznania, że w niniejszej sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy skoro dopuściły się uchybień dostrzeżonych przez NSA w wyroku z dnia 24 stycznia 2014 r. o sygn. akt I OSK 2457/13. Organy ponownie rozpoznając wniosek A. K. powinny zastosować się do zaleceń i wytycznych wynikających z w/w wyroku NSA oraz niniejszego wyroku WSA, co powinno w szczególności polegać na uwzględnieniu treści § 12 cytowanego wyżej rozporządzenia. Organy winny także uwzględnić zmiany stanu prawnego jak i faktycznego jakie niewątpliwie zaszły od chwili zakończenia postępowania administracyjnego. Z tych powodów orzeczono o uchyleniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło