II SA/Rz 1649/14

WyrokWSA w Rzeszowie2015-05-07

Skład orzekający: Elżbieta Mazur-Selwa, Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na zarządcę drogi, zamiast na właściciela nieruchomości, narusza prawo wodne i przepisy proceduralne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, stwierdzając, że naruszono prawo wodne poprzez nałożenie obowiązków na zarządcę drogi zamiast na właściciela nieruchomości. Ponadto, organy nieprecyzyjnie określiły nałożone obowiązki, co czyni decyzje niewykonalnymi. Brak również było należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym statusu rowów i wpływu innych czynników na stosunki wodne, co narusza przepisy K.p.a. dotyczące postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.
Stan faktyczny
Zarząd Dróg Wojewódzkich (ZDW) zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy nakazującą ZDW wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na prywatnych działkach, spowodowanych rzekomo modernizacją drogi wojewódzkiej. ZDW zarzucił organom naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i bezpodstawne przyjęcie, że modernizacja drogi była przyczyną szkód, wskazując na budowę przez Gminę przepustu pod drogą gminną jako faktyczną przyczynę zmiany stosunków wodnych. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję SKO i decyzję organu I instancji Wójta Gminy. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od SKO na rzecz ZDW zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich kwotę 340 zł /słownie: trzysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich (dalej ZDW) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej zwane SKO lub Kolegium) z [...] października 2014 r. nr [...], wydana w sprawie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: wnioskiem z 22 marca 2012 r. M. K. i W. K. zwrócili się do Wójta Gminy o nakazanie ZDW przywrócenia stanu poprzedniego przez wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na odcinku drogi wojewódzkiej nr [...] od km 23 + 750 - powstałych na skutek przebudowy i umocnienia dna, skarp i rowów w pasie drogowym na wskazanym odcinku drogi jak też przebudowy i zmiany usytuowania przepustu pod tą drogą, co spowodowało zalewanie działek ewid. o nr 1303 i 1304 w miejscowości K. W sprawie były wydane dwie decyzje kasatoryjne tj.; 1) decyzja SKO z [...] grudnia 2012 r., którą uchylono decyzję Wójta Gminy z [...] października 2012 r. zobowiązującą ZDW do wykonania zabudowy istniejącego rowka otwartego od istniejącego przepustu pod drogą nr [...] w km 23 + 450 wzdłuż działek ewid. nr 1305/2, 1302 1305/1, 1304, 1303 w miejscowości K., przez wykonanie studni betonowej 1,50 x 1,50 x 2,00 m dla połączenia wylotu przepustu z kolektorem, oraz 2) decyzja SKO z [...] września 2013 r., którą uchylono decyzję Wójta Gminy z [...] lipca 2013 r. zobowiązującą ZDW do wykonania kolektora PCW od istniejącego przepustu kamiennego pod drogą wojewódzką nr [...] w km 23 + 450 na długości około 10 mb po trasie lewostronnego rowu przydrożnego, a następnie pod drogą o długości około 15 m do rowu przydrożnego prawostronnego. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. K. i W. K. - Wójt Gminy decyzją z [...] sierpnia 2014 r. nr [...], zobowiązał ZDW, do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, które zmniejszają ilość wody kierowanej prze przepust kamienny pod drogą wojewódzką we km 23 + 450 na tereny prywatnych działek do takiej niewielkiej ilości, jak spływała na te tereny przed modernizacjom drogi wojewódzkiej nr [...]. W szczególności wskazano, że stosując to rozwiązanie zmniejszy się spływ wód od przepustu w km 23 + 450 rowkiem otwartym przez działki nr 1302, 1305/1, 1305/2, 1303, 1304 w miejscowości K. W uzasadnieniu Wójt podał, że modernizacja drogi wojewódzkiej polegającej na pogłębieniu i wyłożeniu płytami dna i skarp lewostronnego rowu przydrożnego drogi wojewódzkiej oraz remont przepustu pod drogą wojewódzką w km 23 + 450 przez wykonanie przegrody betonowej w poprzek lewostronnego rowu przydrożnego drogi wojewódzkiej i odmulenie spornego przepustu - spowodowała zmiany stosunków wodnych przez skierowanie znacznie zwiększonego strumienia i o większej szybkości spływu wody opadowej i roztopowej poprzez przepust kamienny pod drogą wojewódzką w km 23 + 450 na tereny prywatnych działek powodując szkody na tych działkach. W związku z powyższym należy organ uznał, że należy zobowiązać ZDW do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Powołując się na treść art. 29 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.), wskazał, że zarządca drogi dokonał zmiany stanu wody na gruncie, która powoduje szkody na działkach nr 1303 stanowiącej własność B. M. i 1304 stanowiącej własność M. i W. K. W odwołaniu od tej decyzji ZDW wniósł o jej uchylenie i nakazanie wykonania pogłębienia i prowadzenia stałej konserwacji rowu odpływowego właścicielom dziełek nr ewid. 1302, 1305/1, 1305/2, 1303, 1304 w miejscowości K. Nadto wniesiono o nakazanie Gminie usunięcie przeszkód w odwodnieniu drogi rolniczej (nr 1683), podlegającej na dostosowaniu średnicy istniejącego przepustu pod drogą rolniczą do ilości wody płynącej tym przepustem i odprowadzeniu wód płynących tą drogą bezpośrednio do istniejącej wodnicy odpływowej. Decyzją z [...] października 2014 r. nr [...] - SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, tj. dokonał przesłuchania stron postępowania, powołanych w sprawie świadków, oględzin na gruncie oraz przeprowadził dowód z opinii biegłego i na podstawie oceny tak zebranego materiału dowodowego uznał, że naruszone zostały stosunki wodne na działce drogi wojewódzkiej, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie wystarczająco ustalono stan faktyczny w oparciu o prawidłowo zebrany i rozpatrzony materiał dowody. Ustalenia dotyczące zmiany stanu wody na gruncie drogi wojewódzkiej nr [...] ze szkodą na działkach prywatnych, są wystarczające dla wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Nie ulega wątpliwości, że przeprowadzona modernizacja ww. drogi - wpłynęła negatywnie na kierunek oraz ilość przepływu wód, czyniąc szkody na gruntach sąsiednich (wskazane zarówno w opinii biegłego jak i w treści zaskarżonej decyzji). W ocenie Kolegium uzasadnienie decyzji organu I instancji pozwala na stwierdzenie, że podjęta decyzja nie jest dowolna, lecz wynika z dokonanych ustaleń. Wójt szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu decyzji ustalenia dokonane w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji oraz dokonał oceny zebranego materiału dowodowego. Zarząd Dróg Wojewódzkich skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) skargę na decyzję SKO z [...] października 2014 r. wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 80 K.p.a. mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i bezpodstawne przyjęcie, że zmiany stanu wody na przedmiotowym gruncie były wynikiem modernizacji drogi wojewódzkiej nr [...], co spowodowało wystąpienie szkody na gruntach osób prywatnych. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że zmiana stanu wody na gruncie powstała nie w wyniku przeprowadzonego remontu drogi, lecz na skutek budowy przez Gminę przepustu pod drogą gminną nr 1683, którego średnica nie pozwala na przeprowadzenie wszystkich wód płynących prawym rowem drogi wojewódzkiej. Wody nie mieszczące się w przepuście w drodze gminnej przelewają się przez nawierzchnię drogi wojewódzkiej do rowu lewego tej drogi zmieniając stosunki wodne w tym rowie. Biegły M. K. w swojej opinii całkowicie ignoruje ten fakt, co świadczy o braku rzetelności i wiedzy merytorycznej biegłego w tej sprawie. Budowa tego przepustu przez gminę jednoznacznie wskazuje, że to właśnie Gmina doprowadziła do zmiany stosunków wodnych. Resumując podniesiono, że w sprawie bezkrytycznie podzielono opinię biegłego M. K., a w konsekwencji przyjęto, że zmiany stanu wody na przedmiotowym gruncie były wynikiem modernizacji drogi wojewódzkiej nr [...], co spowodowało wystąpienie szkody na gruntach osób prywatnych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. WSA postanowieniem z 26 stycznia 2015 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd zwraca uwagę na wadliwe przyjęcie przez organy, że stroną postępowania jest zarządca nieruchomości drogowej, której postępowanie dotyczy. Sprawa niniejsza jest sprawą z zakresu ochrony własności, która w części objętej hipotezą art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) – zwanej dalej prawem wodnym, została przekazana do rozstrzygnięcia organom administracji. Nie zmienia to jednak jej charakteru. Stronami postępowania są właściciele nieruchomości, których sprawa dotyczy i tylko na nich, ewentualnie mogą być nakładane obowiązki wymienione w art. 29 prawa wodnego – (por. uchwała SN z dnia 27 marca 2007 r., III CZP 39/07 czy uzasadnienie postanowienia SN z dnia 27 czerwca 2014 r., ICSK 501/13, jak też wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 maja 2014 r., II SA/Rz 19/14). Właścicielem działki 2117 położonej w N., powiat [...], droga o pow. 3,3088 ha jest Województwo, zaś trwałym zarządcą tej nieruchomości jest Zarząd Dróg Wojewódzkich, będący jednostką budżetową Województwa (k. 19 akt administracyjnych). Nakładanie zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją organu I instancji obowiązków w trybie art. 29 prawa wodnego nie na właściciela lecz zarządcę nieruchomości przesądza o naruszeniu tegoż przepisu w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy. Dokonując analizy treści nałożonych skarżoną decyzją obowiązków Sąd stwierdza, iż nie nadaje się ona do wykonania. Decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, w przeciwnym wypadku prowadzi to do uchylenia decyzji, bowiem decyzja w zasadzie może być niewykonalna (por. wyrok NSA W gdańsku z dnia 27 czerwca 1996 r., SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086). Z kolei w wyroku z dnia 15 października 1999r. NSA stwierdził, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej musi być sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolnie lub przy zastosowaniu środków egzekucji administracyjnej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 października 1999 r., IV SA 1654/97, LEX nr 47915). Rozstrzygnięcie (osnowa) decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 29 ust. 3 p.w. powinno dokładnie określać nałożone obowiązki, tak by mogły one być należycie wykonane przez stronę lub wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym. Jeśli nakazane w osnowie decyzji obowiązki zostały sformułowane dokładnie tak, jak określił je w swojej opinii biegły, a w sposób uniemożliwiający ich prawidłowe wykonanie, wówczas organ winien określić je samodzielnie tak, by były one dla adresatów czytelne, a w razie wątpliwości organ winien zwrócić się do biegłego o wyjaśnienie niejasnych kwestii i nieprecyzyjnych powinności (tak słusznie WSA w Łodzi w wyroku z dnia 13 maja 2014 r., II SA/Łd 1349/13). W decyzji Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymanej w mocy kontrolowaną decyzją zobowiązano Zarząd Dróg Wojewódzkich do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, które zmniejszą ilość wody kierowanej poprzez przepust kamienny pod drogą wojewódzką w km 23 + 450 na tereny prywatnych działek do takiej niewielkiej ilości, jaka spływała na te tereny przed modernizacją drogi wojewódzkiej Nr [...]. Należy pogłębić i ubezpieczyć prawostronny rów przydrożny od wylotu kolektora na długości ok. 40m oraz zmienić średnicę przepustu pod drogami dojazdowymi do posesji. Opisane obowiązki są nieprecyzyjne. Nie wiadomo co oznacza pojęcie "niewielkiej ilości wody, która spływała na teren przed modernizacją", nie wiadomo też w jakim zakresie należy pogłębić rów prawostronny (opisany wyżej), tj. do jakiej głębokości i szerokości, w jaki sposób "ubezpieczyć go". Powyższe uwagi przesądzają o nieprecyzyjnym charakterze nałożonych obowiązków, co może utrudnić, a wręcz uniemożliwić ich wykonanie. Niezależnie od powyższego przedmiotową decyzją nałożono na Zarząd Dróg Wojewódzkich obowiązek "zmiany średnicy przepustu pod drogami dojazdowymi do posesji". Organ nie wyjaśnia, których przepustów to dotyczy, jakich posesji. Nie wiadomo, czy przepusty te leżą na działce nr 2117 własności Województwa, czy też należą już do właścicieli działek przyległych do drogi wojewódzkiej. Ponadto stwierdzenie obowiązku zmiany średnicy przepustu powinno, w świetle wcześniejszych rozważań, być określone w jednostkach miary, aby umożliwić wykonanie decyzji. Organy nie wyjaśniły także statusu rowu otwartego na działkach nr 1302, nr 1305/1, nr 1305/2, nr 1303, nr 1304. Nie ustaliły, czy rów ten jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej czy też nie. Ma to znaczenie w sprawie, gdyż w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, kwestia utrzymania tego rowu w odpowiednim stanie mogłaby być przedmiotem postępowania z art. 77 prawa wodnego, który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 29 prawa wodnego. Organy obu instancji dokonując ustaleń, a nie w części opisującej co kto napisał, czy powiedział w toku postępowania, całkowitym milczeniem pominęły kwestię powstania, istnienia, przebiegu i aktualnego stanu opisanego rowu. Świadczy to o niedokładności w prowadzeniu postępowania dowodowego. Ma to znaczenie w sprawie, a to wobec stanowiska Zarządu Dróg Wojewódzkich, jak również opinii biegłego J. O., którego zdaniem m.in. pogłębienie tegoż rowu wraz z innymi działaniami miało być (jednym z wielu) remedium zapobiegającym szkodom. Warto przytoczyć w tym miejscu notatkę ze spotkania z dnia 27 października 2011 r. zalegającą w aktach administracyjnych na karcie 21, podpisaną przez strony postępowania. Otóż rów biegnący przez działki prywatne nazwano wodnicą, której stan jest niezadawalający i która miejscami jest zasypana. Strony zobowiązały się m.in. do jej oczyszczenia. Organy winny były wyjaśnić, czy wykonanie tych prac, jak twierdzi Zarząd Dróg Wojewódzkich uchroniłoby prywatne nieruchomości przed zalewaniem. Wydając kontrolowaną decyzję organ II instancji, także wobec zarzutów odwołania, winien był odnieść się do tych kwestii. Braki w tym zakresie świadczą o naruszeniu przez ten organ art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i miały wpływ na jej wynik. W sprawie niniejszej nie ustalono, czy rowy będące przedmiotem postępowania są elementem większej całości, sieci wzajemnie powiązanych i oddziaływujących na siebie elementów, co ewentualnie może mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Odcinek sieci, rów przebiegający przez nieruchomość może być ale nie musi samodzielnym urządzeniem. O samodzielności urządzenia można by mówić tylko wtedy, gdyby wyłączenie go z sieci nie wpłynęło na jej funkcjonowanie (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 marca 2006 r., III CZP 106/05 i w wyroku z dnia 9 maja 2014 r. , sygn. akt I CSK 649/13). Jest to istotne, gdyż norma zawarta w przepisie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego operuje pojęciem urządzenia. W decyzji zarówno I jak i II instancji organy nie ustaliły jaki jest status rowów wzdłuż drogi wojewódzkiej, tj. czy są to stricte rów przydrożny czy także urządzenie melioracji szczegółowej. Winny także wyjaśnić, czy leżą one w całości na działce nr 2117 czy też na gruntach prywatnych. Wykonywanie urządzeń w pasie drogowym winno zawsze mieć na względzie zasady wynikające z przepisów ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 460), w szczególności art. 20, art. 30, art. 34 w zw. z art. 4 pkt 1 i 2, pkt 20, pkt 15, pkt 8 u.d.p. Konieczne jest więc ustalenie w toku postępowania granic działki nr 2117 własności Województwa i granic pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] (por. także wyrok NSA z dnia 2 maja 2011 r., II GSK 316/10). W tym miejscu należy stwierdzić, że zmiana stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich niejednokrotnie wiąże się z budową obiektów budowlanych, ich remontem lub modernizacją, ale i nie oznacza to, że przedmiotem zmiany nie jest "grunt" tylko obiekt budowlany. Przeciwnie obiekt budowlany jakim jest droga zazwyczaj jest położony na gruncie. Nie ma również żadnych podstaw aby przyjmować, że w sytuacji gdy zmiana stanu wody spowodowana na gruncie poprzez realizację względnie przebudowę czy modernizację znajdującej się na nim drogi wpływająca szkodliwie na grunty sąsiednie skutkuje automatycznie przejęciem uprawnień do orzekania w tej kwestii przez organy nadzoru budowlanego. Nie jest bowiem wykluczona możliwość dochodzenia ochrony interesów w trybie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, w sytuacji gdy zmiana stanu wody na gruncie wynika z faktu realizacji inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę, a ochrona ta nie jest realizowana zgodnie z prawem, na przykład wskutek wadliwości pozwolenia na budowę w tym zakresie (brak uregulowania w ogóle tej kwestii, czy tylko częściowe rozważenie wpływu inwestycji objętej pozwoleniem na budowę na stosunki wodnoprawne) (tak słusznie WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 września 2013 r., II SA/Kr 751/13). Zawsze jednak konieczne jest ustalenie czy działania (zaniechania) miały miejsce na konkretnej własności oraz czy nałożone obowiązki wydaną decyzją w stosunku do konkretnego podmiotu nie wykraczają poza zasięg jego własności. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że wykonana modernizacja drogi wojewódzkiej miała na celu poprawę jej stanu, a prace wykonane w obrębie rowów przydrożnych i przepustu ochronę tej drogi, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Jakiekolwiek rozstrzygnięcie zapadnie w tej sprawie powinno ono uwzględniać fakt, że ochrona gruntów prywatnych wnioskodawców w tej sprawie nie może odbywać się ze szkodą dla interesu publicznego wyrażającego się w konieczności zachowania drogi w dobrym stanie. Trzeba znaleźć taki sposób, który chroniąc wnioskodawców przed szkodą nie będzie sam w sobie źródłem szkody dla bezpieczeństwa drogi. Kontrolowana decyzja, tak zresztą jak i decyzja organu I instancji nie zawiera również rozważań uzasadniających wybór przyjętej w decyzji metody zapobieżenia szkodom. Organy nie odniosły się do wariantowej opinii biegłego J. O., nie wyjaśniły czy się na niej oparły czy nie, czy uznały ją za prawidłową czy wadliwą i dlaczego. Świadczy to o istotnym naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów art. 77 i 80 k.p.a. w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy. Z decyzji nie wynika także dlaczego opinia biegłego K. jest "lepsza" od opinii biegłego J. O. Organy nie konfrontowały biegłych co w realiach sprawy byłoby konieczne. Czynienie przez organ II instancji "zarzutu" Zarządowi Dróg Wojewódzkich, że nie przedłożył "kontropinii" w stosunku do opinii biegłego K. jest w tej sytuacji całkowicie chybione. Organ po prostu nie odniósł się do całego zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, w sposób wybiórczy go ocenił, co przełożyło się na ustalenia w sprawie. Organy nie poczyniły ustaleń co do przyczyny powstania szkód na działkach wnioskodawców wskazanych przez Zarząd Dróg Wojewódzkich z powołaniem się na opinię biegłego K., wskazując na różne zdarzenia będące zmianą stanu wody na gruncie wywołane działaniami różnych podmiotów, skutkujące powstaniem szkód. Organy przychylają się do jego stanowiska, że główną przyczyną szkód jest modernizacja drogi wojewódzkiej, gdyż przed jej wykonaniem szkody nie powstawały. Jest to zbyt wielkie uproszczenie. Organy nie analizują podnoszonych konsekwentnie w toku postępowania i w skardze do Sądu przez Zarząd Dróg Wojewódzkich i stwierdzonych w opinii biegłego Organa okoliczności, że z drogi rolniczej (działka nr ew. 1683 w m. K.) do rowu drogi wojewódzkiej spływają wody z powierzchni około 10 ha i to te wody przelewają się do rowu lewostronnego i dalej płyną do przepustu w km 23 + 450. Według skarżącego zmiana stanu wody na gruncie mogła powstać nie w wyniku przeprowadzonego remontu drogi, lecz na skutek budowy przez Gminę przepustu pod drogą gminną dz. 1683, którego średnica nie pozwala na przeprowadzenie wszystkich wód płynących prawym rowem drogi wojewódzkiej. Wody nie mieszczące się w przepuście w drodze gminnej dz. 1683 przelewają się przez nawierzchnię drogi wojewódzkiej do rowu lewego tej drogi zmieniając stosunki wodne w tym rowie. Biegły M. K. w swojej opinii całkowicie ignoruje ten fakt. Brak wyjaśnienia opisanych kwestii przełożył się zdaniem Sądu na niepełne i niedokładne ustalenia w sprawie. Brak odniesienia się organu II instancji do całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest nie tylko mankamentem uzasadnienia, ale także usprawiedliwia materialnoprawne zarzuty skargi naruszenia art. 29 Prawa wodnego. Nie jest bowiem możliwe prawidłowe zastosowanie prawa materialnego bez zgodnego z prawem procesowym ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. oraz art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji (pkt I i II wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt III wyroku). W ponownym postępowaniu organy będą miały na uwadze treść niniejszego uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło