II SA/Rz 166/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia alimentacyjnego - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Rz 1718/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę M.P. na opisaną w sentencji postanowienia decyzję, złożoną przez profesjonalnego pełnomocnika. Przyczyną odrzucenia było nieuzupełnienie braków formalnych skargi, tj. nienadesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w powyższej sprawie W dniu 8 lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła kolejna skarga M.P. na opisaną w sentencji postanowienia decyzję. Skarga została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 2 lutego 2016 r. i zawierała wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku skarżąca wyjaśniła, że po doręczeniu jej zaskarżonej decyzji zleciła sporządzenie i popieranie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie skargi na tą decyzję profesjonalnemu pełnomocnikowi. Pełnomocnik złożył skargę w przewidzianym terminie, jednak nie wykonał wezwania sądowego do uzupełnienia braku formalnego tej skargi jakim było przedłożenie pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. Sąd skargę tę odrzucił. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi rozpoczął bieg dniu doręczenia tego postanowienia, a zatem w dniu 29 stycznia 2016 r. Uzasadniając brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi skarżąca wyjaśniła, że w terminie wyznaczonym przepisami prawa zleciła profesjonalnemu pełnomocnikowi sporządzenie i złożenie do WSA w Rzeszowie skargi na opisaną w sentencji decyzję SKO w Rzeszowie. Miała pełne prawo sądzić, że wszelkie procedury związane ze złożeniem skargi zostaną dotrzymane. Wskazała, że w ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego stwierdza się, że uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej przez obrońcę/pełnomocnika poczytuje się zawsze jako brak winy strony, a co za tym idzie uchybiony termin należy jej przywrócić. Nie sposób przypisać skarżącej zawinionego naruszenia terminu do złożenia skargi, albowiem to ustanowiony w sprawie pełnomocnik naruszył wymogi formalne skargi i nie wykonał wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie do ich uzupełnienia. Nadto skarżąca wskazała, że w dniu 26 stycznia 2016 r. otrzymała telefoniczną informację o doręczeniu postanowienia z dnia 21 stycznia 2016 r., a zatem dochowała 7 – dniowy terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Zgodnie z art. 86 p.p.s.a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, natomiast art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wraz z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Ustawodawca nie określił, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, zaś ocena istnienia przesłanki braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Umożliwia to sądowi uwzględnienie wszystkich okoliczności, tworzących otwarty katalog, jakie sąd uzna za istotne. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik szczególnej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy uwzględnieniu także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (komentarz do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Hanna Knysiak – Molczyk, Lex wersja elektroniczna). Oznacza to, że okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i niezależny od wnioskodawcy. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania (uprawdopodobnienia), że uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku, gdy strona korzysta z zastępstwa fachowego pełnomocnika kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711). Skutki zaniedbań pełnomocnika obciążają stronę postępowania (postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II GZ 15/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi, który upływał w niniejszej sprawie w dniu 16 listopada 2015 r. Skarga pierwotnie wniesiona z zachowaniem terminu została odrzucona z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych przez profesjonalnego pełnomocnika, który działał w imieniu skarżącej. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą już przez samą skarżącą nie może konwalidować tej nieterminowej czynności. Nie można bowiem uznać, że nieuzupełnienie przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej braku formalnego skargi może być poczytane jako okoliczność wyłączająca winę skarżącej w nieterminowym ponownym złożeniu tej skargi. Fakt, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca działała w postępowaniu sądowym przez fachowego pełnomocnika miał kluczowe znaczenie przy ocenie miernika staranności wymaganego przy czynnościach procesowych strony. Skoro zatem nieterminowe wniesienie skargi było efektem zaniedbań profesjonalnego pełnomocnika, to skutki takich działań, jak już wskazano wyżej ponosi mocodawca. Zatem nie sposób uznać działania skarżącej za niezawinione i należycie staranne. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie skarżąca ponosi winę za nieterminowe złożenie skargi. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.