II SA/Rz 168/08

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w składzie : przewodniczący sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 10.12.2009 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. B., o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, z 26.09.2008 r., sygn. II SA/Rz 168/09 w sprawie skargi J. B., J. B. oraz T. B., na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...].01.2008 r. nr [...], w przedmiocie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian przebiegu granic -postanawia- oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) postanowieniem z 18.05.2009 r. postanowił odrzucić wniosek T.B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA z 26.09.2008 r. sygn. II SA/Rz 168/09. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej został złożony w imieniu T.B. przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. O uchybieniu terminu bez winy strony miał zadecydować fakt ustanowienia pełnomocnika na zasadach prawa pomocy. Ponadto wyznaczony adwokat zapoznawał się ze stanem faktycznym sprawy w terenie, co dodatkowo wydłużyło termin na sporządzenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) po rozpoznaniu zażalenia T.B. od w/w orzeczenia WSA, postanowieniem z 8.09.2009 r. sygn. I OZ 838/09, uchylił zaskarżone postanowienie. NSA wyjaśnił, iż termin przewidziany w art. 87 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), liczony jest od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminu należy uznać datę udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa adwokatowi ustanowionemu z urzędu. Dopiero od tej chwili pełnomocnik miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej w imieniu skarżącego. Stwierdzono także, że złożony przez pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w ustawowym terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 86 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w wciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przepisy p.p.s.a. dają podstawę do stwierdzenia, że strona postępowania sądowoadministracyjnego powinna jedynie uprawdopodobnić brak swej winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Przepisy wyżej powołanej ustawy wymagają dodatkowo, aby wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona dokonała czynności, dla której był zastrzeżony termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). WSA rozpoznaje wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej będąc związany wykładnia prawa dokonaną przez NSA w postanowieniu z 8.09.2009 r. sygn. I OZ 838/09. O związaniu Sądu pierwszej instancji wykładnią NSA przesądza art. 190 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. W rezultacie, za dzień ustania przyczyny uchybienia do wniesienia skargi kasacyjnej WSA obowiązany jest uznać datę udzielenia przez skarżącego T.B. pełnomocnictwa adwokatowi z urzędu. Ponieważ pomiędzy tą datą, czyli 5.02.2008 r., a datą złożenia wniosku, czyli 9.02.2009 r., nie upłynął siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. to nie ma podstaw do odrzucenia wniosku T.B. o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. To ustalenie otwiera drogę do merytorycznej oceny podstaw uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. WSA jako przyczynę uchybienia terminu przyjmuje za treścią kasacyjnego orzeczenia brak posiadania przez adwokata pełnomocnictwa. NSA jednoznacznie przesądził, że dopiero od chwili uzyskania pełnomocnictwa adwokat miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Obliguje to sąd pierwszej instancji do wyjaśnienia czy strona lub jej pełnomocnik ponoszą winę w nieuzyskaniu realnych możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została sporządzona i wniesiona przez T. B. z uchybieniem terminu. Nie ulega też wątpliwości, że strona nie mogła wnieść skargi kasacyjnej w terminie gdyż toczyło się postępowanie o przyznanie prawa pomocy. Uchybienie terminu spowodowane trwaniem procedury wyznaczania pełnomocnika nastąpiło oczywiście niezależnie od strony skarżącej. Pismo Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu do działania w sprawie adwokat T. S. odebrał na poczcie osobiście dnia 12.12.2008 r. (odpowiedź Poczty Polskiej na pismo Okręgowej Rady Adwokackiej, karta akt nr 169). Pełnomocnictwo do działania w imieniu strony T. B. zostało natomiast sporządzone 5.02.2009 r. Ten fakt wynika z treści dokumentu pełnomocnictwa (karta akt administracyjny nr 151). Od tego dnia adwokat powinien podjąć starania zmierzające do niezwłocznego uzyskania pełnomocnictwa, czyli uzyskania rzeczywistej możliwości wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z 8.09.2009 r. sygn. I OZ 838/09). Pełnomocnik miał świadomość istnienia wymienionego obowiązku skoro prawidłowo zinterpretował i powołał w treści swego zażalenia treść art. 244 § p.p.s.a. Kwestią zasadniczą dla rozpoznania wniosku jest wyjaśnienie czy adwokat po uzyskaniu wiedzy o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu, miał realne możliwości uzyskania pełnomocnictwa a tym samym złożenia skargi kasacyjnej w terminie wcześniejszym niż 9.02.2009 r. (data nadania przesyłki pocztowej ze skargą kasacyjną). Przy jej rozstrzyganiu należy posługiwać się obiektywnymi miernikami staranności wymaganej do profesjonalnych pełnomocników. Wyznaczony w sprawie pełnomocnik oraz strona ponoszą winę w niedochowaniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik mógł, bowiem uzyskać umocowanie do działania w imieniu T. B. już w pierwszych dniach stycznia 2009 r. Pomimo istnienia takich warunków, pełnomocnictwo zostało udzielone dopiero 5.02.2009 r. czyli w 55 - dniu po odebraniu przez adwokata informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem dla T. B. W treści zażalenia od postanowienia WSA z 18.05.2009 r. sygn. II SA/Rz 168/08, pełnomocnik stwierdził, iż w dniach 5-9 stycznia 2009 r. zapoznał się z aktami sprawy a nawet sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Z tego stwierdzenia wynika niezbicie, że pełnomocnik posiadał wymaganą do sporządzenia środka odwoławczego wiedzę o stanie faktycznym i prawnym sprawy. Przy innym założeniu sporządzenie opinii nie byłoby możliwe. Kontaktował się ze stroną i jej pełnomocnikiem J. L., dzięki czemu mógł uzyskać dokument pełnomocnictwa o wiele wcześniej niż w dniu 5.02.2009 r. Przebywanie strony skarżącej w szpitalu przy dobrym stanie zdrowia pełnomocnika a także konieczność dokonania oględzin terenu nie może wpływać pozytywnie na oceny dotyczące wymaganej staranności pełnomocnika w wykonaniu obowiązków procesowych. Trudności spowodowane przebywaniem strony skarżącej w szpitalu nie są trudnościami, których przy zachowaniu minimum staranności profesjonalnego pełnomocnika, nie można byłoby przezwyciężyć. W sytuacji, gdy strona nie była zdolna złożyć podpis pod pełnomocnictwem, to dalszego pełnomocnictwa w niniejszej sprawie mogła udzielić adwokatowi J. L. na podstawie art. 39 pkt 2 p.p.s.a. Powołana przez pełnomocnika konieczność dokonania oględzin terenu nie ma jakiegokolwiek wpływy na ustalone przez NSA podstawy uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Należy przypomnieć, że tą podstawę stanowi brak możliwości działania w sprawie spowodowany brakiem pełnomocnictwa. Reasumując, strona uzasadniając swój wniosek koniecznością zapoznania się z aktami sprawy oraz oględzinami terenu a także trudnościami z udzieleniem umocowania dla fachowego pełnomocnika nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nastąpiło bez Jej winy. Obiektywny miernik staranności nie pozwala w niniejszej sprawie uznać, że wniesienie skargi kasacyjnej po upływie ok. dwóch miesięcy od otrzymania informacji od Okręgowej Rady Adwokackiej nastąpiło niezależnie od woli fachowego pełnomocnika. Ponieważ skarżący w wyniku działań swego pełnomocnika dopuścił się niedbalstwa w wykonaniu obowiązków procesowych, nie można przywrócić terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wobec powyższych okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.