II SA/Rz 168/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzeniu choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] II SA/Rz 168/12 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. (dalej PPIS), działając na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia u S.S. podejrzenia choroby zawodowej - guza płuca prawego i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgłoszone przez NZOZ – Zakład Medycyny Pracy w S. na prośbę pacjenta jednostki chorobowe nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Wskazał na treść pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w R. z dnia [...] października 2011 r., że procedurę diagnostyczno-orzeczniczą objęte są choroby zawodowe ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiący załącznik do rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869), zwane dalej rozporządzeniem. Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, przy czym obydwa warunki muszą być spełnione równocześnie. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniał pierwszy warunek i dlatego postępowanie należało umorzyć. W odwołaniu S.S. wyjaśnił, że zgłoszona choroba zawodowa dotyczyła pkt. 17 wykazu chorób zawodowych - nowotworów złośliwych powstałych w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi - rak płuca, rak oskrzela. Zdaniem skarżącego sformułowanie guz płuca, a rak płuca jest jednoznaczne. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2011r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (PPWIS), działając na podstawie art. 105 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że umorzenie postępowania nie pozbawia strony możliwości żądania stwierdzenia choroby zawodowej w przypadku wskazania nazwy jednostki chorobowej, jej numer zgodnie z wykazem chorób zawodowych zawartym w rozporządzeniu. W skardze do Sądu S.S. zarzucił naruszenia art. 105 k.p.a. przez bezpodstawne umorzenie postępowania w sprawie zgłoszonej choroby zawodowej i wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji oraz stwierdzenie choroby zawodowej: nowotworu złośliwego oraz przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenia sprawności wewnętrznej płuc. Zgłoszenie dotyczyło dwóch wyżej wymienionych jednostek chorobowych, a fakt powołania się na sformułowanie guz płuca zamiast rak płuca (wg nazewnictwa zastosowanego w poz. 17 wykazu) nie powinien skutkować umorzeniem postępowania. W związku z pracą w narażeniu na działanie czynników rakotwórczych doszło do powstania zarówno nowotworu oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc wymienionej w wykazie pod pozycją nr 5. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podał, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto na skutek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej wystawionego przez lekarza medycyny pracy wraz kopią skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, z dnia 7 czerwca 2010r., które dotyczyło guza płuca i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Jednocześnie na skutek pisma z dnia [...] grudnia 2010r. – skierowania na badania z prośbą o uzupełnienie oceny narażenia zawodowego PPIS w S. wszczął dnia [...] grudnia 2010r. postępowanie w kierunku tej jednostki chorobowej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] października 2011r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u S.S. zawodowej choroby – przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego z poz. 5 wykazu. Sprawa ze skargi S.S. na ww. decyzję w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie jest zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 167/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. nr 270) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli według zasad wyżej powołanych, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Kwestionowane przez skarżącego jest umorzenie postępowania, gdyż już w odwołaniu podał, że zgłoszenie dotyczy choroby zawodowej wymienionej w poz. 17 wykazu – nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi, rak płuca, rak oskrzela. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 105 k.p.a., ale argumenty uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazują, że podstawą prawna kontrolowanej decyzji jest art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. Przytoczony przepis wiąże bezprzedmiotowość postępowania z brakiem któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co w konsekwencji powoduje niemożność rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada, więc w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyrok NSA z 7.06.2011 r. sygn. akt I OSK 1458/10 Lex nr 1082653). Postępowanie w sprawie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego organy administracji publicznej są obowiązane do ich bezwzględnego przestrzegania. Z art. 9 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Sąd nie podziela poglądu organów zaprezentowanego w uchylonych decyzjach, że wystarczającą podstawą umorzenia postępowania było pismo Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] października 2011r., z którego wynika, że poradnia realizuje procedurę diagnostyczno-orzeczniczą w stosunku do chorób zawodowych ujętych w obecnie obowiązującym wykazem chorób zawodowych. Przepis art. 235 § 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1998 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) stanowi, że zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może dokonać pracownik lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę, przy czym pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną. Z protokołu z postępowania w sprawie choroby zawodowej nr [...] z dnia [...] października 2010r. wynika, że S.S. pracował zawodowo do 24 grudnia 2009r. Z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący był nadal zatrudniony, dlatego z mocy ww. przepisu był uprawniony do samodzielnego zgłoszenia choroby zawodowej. Mając na względzie przedstawiony stan prawny w ocenie Sądu decyzje organów obydwu instancji zapadły przedwcześnie bez należytego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Dysponując pismem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] października 2011r., a w dalszej kolejności odwołaniem, w którym skarżący jednoznacznie wskazał, że zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej dotyczy schorzenia wymienionego w pkt 17 aktualnie obowiązującego wykazu chorób zawodowych, powinnością organów odpowiednio do etapu postępowania było wezwanie skarżącego i dokładne ustalenie treści zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Opisane działanie organów Sąd ocenia jako naruszenie art. 7 i art. 77 w związku z art. 9 k.p.a., co czyni zasadnym uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzje obydwu instancji, z tej przyczyny, że są obarczone tym samym naruszeniem przepisów postępowania oraz mając na względzie zasadę szybkości postępowania. Sąd nie aprobuje stanowiska organu drugiej instancji, że warunkiem prowadzenia postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej jest wyłącznie właściwe wskazanie nazwy jednostki chorobowej i jej numeru zgodnego z wykazem chorób zawodowych, gdyż prowadziłoby to do nieuprawnionego uwolnienia organów z obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego i przerzucenia na pracownika wskazanie właściwej nazwy choroby zawodowej występującej w wykazie. Ponadto prowadziłoby to do mnożenia postępowań administracyjnych, które z powodu wskazania złej nazwy choroby zawodowej w ocenie organów czynią postępowanie bezprzedmiotowe. W ponownie prowadzonym postępowaniu należy wyjaśnić status zawodowy S. S., wezwać skarżącego celem precyzyjnego określenia zgłaszanego podejrzenia choroby zawodowej. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje obydwu instancji.