II SA/Rz 171/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, R. B. reprezentowanej przez W. B., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, w sprawie ze skargi R. B. reprezentowanej przez W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydaną w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów, - postanawia – 1) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Sygn. II SA/Rz 171/08 Uzasadnienie R. B. reprezentowana przez swą matkę W.B. we wniosku PPF z dnia 23 kwietnia 2008r., kierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) zawarła żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W. B. swe umocowanie do reprezentowania córki R. wykazała nadsyłając do Sądu pełnomocnictwo (karta akt 26). Wniosek o prawo pomocy dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 171/08, wszczętej ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącej stypendium finansowego dla uczniów. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został umotywowany ciężką sytuacją majątkową strony skarżącej oraz jej rodziny. Sprawa o podanej wyżej sygnaturze nie została przed WSA w Rzeszowie zakończona. Stwierdzono, co następuje: W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej obejmuje ustanowienie radcy prawnego oraz zwolnienie od kosztów sądowych. R. B. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Zwolnienie, o którym mowa wynika dla strony z treści art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Według treści tego przepisu, nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach pomocy społecznej i opieki społecznej. Wniosek skarżącej R. B. nie może zostać rozpoznany, co do spełnienia przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy gdyż jest bezprzedmiotowy. Sprawy przyznania pomocy materialnej dla uczniów regulowane przepisami ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 25, poz. 2572 ze zm.), są sprawami mieszczącymi się w użytym w art. 239 P.p.s.a., pojęciu "opieki społecznej" – por. I. Sierpowska, Prawo pomocy społecznej, Kraków 2006r., s. 15 i nast. Nie można jako bezprzedmiotowego uznać żądania R. B. o ustanowienie przez sąd administracyjny radcy prawnego. Aby uzyskać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, R. B. powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia radcowskiego bez uszczerbku na poziomie swego utrzymania oraz utrzymania rodziny. Niezbędnymi kosztami utrzymania rodziny są w szczególności: koszty zakupu żywności, lekarstw oraz opłaty za utrzymanie lokalu mieszkalnego. Do wykazania tych przesłanek przyznania prawa pomocy obliguje stronę skarżącą treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. R. B. uzasadnia swoje żądanie procesowe tym, że jest w trudnej sytuacji społecznej oraz życiowej. Skarżącą nie pracuje, jest studentką. Wraz ze swą matką W.B. zamieszkuje w lokalu o pow. ok. 38 m². Rodzina skarżącej utrzymuje się z dochodów w wysokości 1213 zł. Na te dochody składa się emerytura otrzymywana przez W. B. stypendium oraz zasiłek pielęgnacyjny. Rodzina skarżącej nie posiada oszczędności oraz składników majątkowych o znacznej wartości. Podane przez R. B. składniki majątku oraz kwoty dochodów pozwalają stwierdzić spełnienie przesłanek otrzymania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wnioskodawczyni otrzymuje stałe dochody, zaś Jej potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone, jednak wysokość uzyskiwanych świadczeń jest wyjątkowo niska. Ze skromnej jak na potrzeby dwuosobowej rodziny kwoty 1213 zł., rodzina R. B. nie będzie w stanie opłacić wynagrodzenia, jakie pobiera fachowy pełnomocnik w postępowaniach sądowoadministracyjnych. Pokrycie tego wynagrodzenia mogłoby nastąpić, ale ze znacznym uszczerbkiem na poziomie bieżącego utrzymania rodziny, w której żyje R. B.. W takiej sytuacji przepisy P.p.s.a. przewidują ustanowienie fachowego pełnomocnika. Przyjmuje się, że koszty postępowań sądowych nie mogą w negatywnym stopniu wpłynąć na możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W podobny sposób sytuację dochodową i majątkową rodziny R. B.oceniał WSA m.in. w sprawach o sygn. II SA/Rz 859/05, II SAB/Rz 38/04, II SA/Rz 672/07. Jednocześnie należy poinformować skarżącą oraz jej pełnomocnika, iż niniejsze postanowienie nie jest równoznaczne z udzieleniem radcy prawnemu pełnomocnictwa. Stanowi ono dopiero podstawę do udzielenia wyznaczonemu przez organy samorządu radcowskiej radcy prawnemu umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 244 § 2 P.p.s.a.). Umocowanie powinno wynikać z udzielonego przez stronę skarżącą lub jej pełnomocnika W. B., pełnomocnictwa. Z wyżej powołanych względów orzeczono w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 i § 3 P.p.s.a.