II SA/Rz 171/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 października 2008 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego -skargę oddala- II SA/Rz 171/08 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...].11.2007 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną odwołaniem przez R. B. działającą przez pełnomocnika W. B. decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...].08.2007 r., Nr [...] odmawiającą udzielenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym w postaci stypendium szkolnego. W podstawie prawnej decyzji, organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 90d ustawy z dnia 7.09.1991 r. o systemie oświaty /tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572, ze zm./. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...].11.2007 r. m. innymi podano, że skarżąca R. B. zamieszkuje z matką W. B. w S. i wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Miesięczny dochód rodziny wyniósł 939,52 zł, zaś na osobę przypada kwota 469,76 zł. Z art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty wynika, że miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm./. Obecnie ta kwota wynosi 351,- zł i jest to tzw. kryterium dochodowe na osobę w rodzinie. Dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosi 469,76 zł, czyli przekracza w/w kryterium dochodowe i w takiej sytuacji nie ma podstaw prawnych do przyznania R. B. pomocy materialnej o charakterze socjalnym. W skardze opatrzonej datą 25.01.2008 r. pełnomocnik skarżącej /pełnomocnictwo K. 29 akt sądowych/ przytoczyła, że od 1.02. otrzymuje "zaliczkę rentową w kwocie 447 zł + obiady za 10 zł = 457 zł". Na córkę pobiera zaliczkę alimentacyjną w kwocie 170 zł miesięcznie. Nie ma pieniędzy na leki i leczenie. Orzekające organy nazwane przez w/w pełnomocnika "Agenturą T." kłamią i podają dane z sufitu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało rozstrzygnięcie i motywy zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm./, z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem i z tej funkcji jednocześnie wynika, że przy tej kontroli Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Zakres kontroli sądowej określa art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem: P.p.s.a., który stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi /zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną/. Stan faktyczny sprawy sąd I instancji ustala na podstawie akt administracyjnych i sądowych /art. 133 § 1 – P.p.s.a./. Stan faktyczny sprawy jest następujący: W dniu 14.02.2005 r. wpłynął do Urzędu Miasta T. wniosek R. B. /ur. 20.07.1986 r./ dotyczący przyznania wnioskodawczyni świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym – stypendium szkolnego za okres od 1.01.2005 – 30.06.2005 r. /k. 17 akt adm. organu I instancji/. Integralną częścią tego wniosku jest pozytywna opinia Zastępcy Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w T. z dnia 14.01.2005 r., z której m. innymi wynika, że wnioskodawczyni była w tym czasie uczennicą III Liceum Profilowanego – profil socjalny. Oprócz tego we wniosku podano, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z W. B. /matka wnioskodawczyni/. Podano też, że wnioskodawczyni zamieszkuje w T. przy ul. D /data złożenia wniosku/. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].08.2004 r., wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, zaliczające R. B. do lekkiego stopnia niepełnosprawności z datą ważności do 31.08.2007 r., która to niepełnosprawność powstała przed 16 rokiem życia. Z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. – Inspektoratu w T. z dnia 3.02.2005 r. wynika, że W. B. /matka wnioskodawczyni/ za okres od 1.11.2004 r. do 31.01.2005 r. pobrała emeryturę w kwocie brutto 1995,09 zł, netto 1737,05 zł. Pobierała też dodatek mieszkaniowy w kwocie 147,50 zł miesięcznie, przyznany na okres od 1.10.2004 r. do 31.03.2005 r. /decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...].09.2004 r., Nr [...]. Na córkę R. pobierała zasiłek rodzinny w kwocie 43 zł miesięcznie oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170,- zł miesięcznie – razem 213,- zł /decyja Prezydenta Miasta T. z dnia [...].06.2004 r., Nr [...] Przy takim stanie faktycznym Prezydent Miasta T., decyzją z dnia [...].05.2005 r., Nr [...] odmówił przyznania R. B. stypendium szkolnego o charakterze socjalnym, gdyż dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 469,76 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe /316 zł/. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. po rozpatrzeniu odwołania W. B. /matki R. B./, decyzją z dnia[...].06.2005 r., Nr [...], utrzymało w mocy w/w decyzję organu I instancji. Na skutek skargi W. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8.03.2007 r., sygn. akt II SA/Rz 859/05 uchylił powyższe decyzje /II i I instancji/. W uzasadnieniu powołanego wyroku przytoczono, że R. B. w dacie złożenia wniosku /14.02.2005 r./ o przyznanie stypendium szkolnego, była osobą pełnoletnią. Organ I instancji decyzję doręczył R. B. Odwołanie złożyła W. B., zaś organ odwoławczy decyzję doręczył W. B. oraz R. B. Z treści decyzji organu odwoławczego z dnia [...].06.2006 r. nie wynika, czy organ ten traktował W. B. jako pełnomocnika R. B. /w aktach administracyjnych brak jest stosownego pełnomocnictwa/, czy też jako stronę w sprawie /art. 28 k.p.a./. Sąd jednocześnie zasygnalizował, że skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie wiąże się ze skutkami określonymi w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Drugą przyczyną kasacji decyzji obu instancji była okoliczność, że we wniosku o przyznanie stypendium szkolnego podano, że R. B. zamieszkuje w T. przy ul. D., zaś jej matka W. B. w S. przy ul. P. , co w świetle art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej nie wypełnia zawartej w tym przepisie definicji rodziny. Poruszona kwestia będzie wymagała wyjaśnienia, bo w przypadku gdyby R. B. i W. B. miały wówczas /w dacie złożenia wniosku/ inne miejsca zamieszkania, to wtedy R. B. mogłaby być traktowana jako osoba samotnie gospodarująca, a wówczas zachodziłaby konieczność ustalenia wysokości jej dochodów i rozważenia na nowo możliwości ubiegania się i skorzystania przez nią z pomocy materialnej w postaci stypendium szkolnego. Kierując się w/w wskazówkami Sądu co do dalszego postępowania, organ I instancji przeprowadził dowody z zaświadczeń o zameldowaniu na pobyt stały, z dnia 2.07.2007 r., wystawionych przez Urząd Miasta T. – Wydział Spraw Obywatelskich. Z zaświadczeń tych wynika, że R. B. i W. B. w okresie 7.05.1993 r. – 5.04.2005 r. były zameldowane na pobyt stały w tym samym lokalu /T., ul. ./. Wskazany fakt potwierdziły W. B. i R. B. w oświadczeniach z dnia 17.07.2007 r. i 23.07.2007 r. i dodały, że w połowie kwietnia opuściły wspólny lokal w T. i zamieszkały razem w S. przy ul. k. Zgodnie oświadczyły, że cały czas prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. R. B. w dniu 17.07.2007 r. umocowała matkę W. B. do reprezentowania jej w sprawach socjalnobytowych. Stosownie do art. 153 – P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zdaniem Sądu in merito wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 8.03.2007 r., sygn. akt II SA/Rz 859/05 zostały zrealizowane i kwestia wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego jest obecnie niesporna. Według art. 90d ust. 1, ust. 7 i 8 ustawy z dnia 7.09.1991 r. o systemie oświaty /tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572, z późn. zm./, stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust. 12. Stypendium szkolne przyznaje się, gdy miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie nie jest większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm./. Miesięczna wysokość dochodu, o której mowa w ust. 7, jest ustalona na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej, z tym że do dochodu nie wlicza się świadczeń z pomocy materialnej, o których mowa w art. 90c ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty. Z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm./ wynika, że kryterium dochodowe na osobę w rodzinie nie może przekraczać 316 złotych, zaś od dnia 1.10.2006 r. kwoty 351 złotych /§ 1 pkt 1 litera b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.07.2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej – Dz. U. Nr 135, poz. 950/. Rada Miasta T. w uchwale Nr [...] z dnia [...].02.2005 r. w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta T., zmienionej częściowo uchwałą nr [...] z dnia [...].04.2005 r., w rozdziale I pkt 3 uchwaliła, że miesięczna wysokość dochodu w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej. Uchwała została powzięta m. innymi na podstawie art. 90f ustawy o systemie oświaty. Oceniając zaskarżoną decyzję na tle ustalonego stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych należy stwierdzić, że warunek określony w art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty jest spełniony, bowiem R. B. jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, zaś jej matka W. B. choruje na zwyrodnienie stawów i kręgosłupa, dyskopatia szyjna i lędźwiowa oraz na żylaki podudzia /zaświadczenie lekarskie z Poradni Reumatologicznej i Leczenia Osteoporozy z dnia 19.11.2004 r., k. 22 akt adm. organu I instancji/. Natomiast drugi konieczny warunek do otrzymania stypendium szkolnego o charakterze socjalnym nie został spełniony, bo dochód na osobę w rodzinie przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 90d ust. 8 ustawy o systemie oświaty, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne, 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z dokumentów urzędowych powołanych w ustaleniach faktycznych wynika, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, czyli w styczniu 2005 r. – dochód w rodzinie skarżącej wynosił; - emerytura W. B. – 579,01 zł - dodatek mieszkaniowy – 147,50 zł - zasiłek rodzinny dla R. B. – 43,00 zł - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – 170,00 zł. Razem: 939,51 zł Na osobę w rodzinie przypadała kwota 469,75 zł miesięcznie, która przekracza tzw. kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, czyli kwotę 351 zł. Przedstawiona ocena prowadzi do konkluzji, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W związku z tym i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił. Zarzuty podniesione w skardze oraz w piśmie z dnia 6.10.2008 r., sporządzonym przez pełnomocnika z urzędu r. pr. I. S. nie są zasadne. W skardze, którą sporządziła W. B. /pełnomocnik skarżącej – pełnomocnictwo k. 29 akt sądowych/ zarzucono, że W. B. od dnia 1.02.2002 r. otrzymuje "zaliczkę rentową w kwocie 447 + obiady za 10 zł = 457 zł" i nie ma pieniędzy na leki, leczenie i rehabilitację choroby zawodowej. Zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a w szczególności nie może konkurować z dokumentem urzędowym, jakim jest zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Inspektoratu w T., w którym podano, że W. B. pobrała emeryturę za okres od 1.11.2004 do 31.01.2005 r. w kwocie netto 1737,05 zł, co w przeliczeniu na miesiące daje kwotę 579,01 zł miesięcznie. Sąd nie neguje faktu choroby pełnomocnika skarżącej i potrzeby leczenia, czemu dał wyraz w stwierdzeniu, że przesłanka z art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty została spełniona, co jednakże nie stanowi samodzielnej przesłanki do przyznania córce stypendium szkolnego o charakterze socjalnym. Zarzut postawiony w piśmie z dnia 6.10.2008 r., że to organy nie wyjaśniły dokładnie czy w dacie złożenia wniosku skarżąca zamieszkiwała osobno, czy z matką jest sprzeczny z jednoznacznymi oświadczeniami R. B. i jej matki W. B. W oświadczeniu z dnia 23.07.2007 r. R. B. stwierdziła: "Oświadczam, że w kwietniu 2005 roku wraz z matką W. B. przeprowadziliśmy się z mieszkania przy ul. M. Dąbrowskiej 21/18 w T. do S. na ul. Króla 6/8, cały czas zamieszkuję razem z matką w S. i prowadzę z nią wspólne gospodarstwo domowe". We wniosku z dnia 14.02.2005 r., w rubryce III R. B. oświadczyła, że pozostaje z matką we wspólnym gospodarstwie domowym. Tą kwestię uszczegółowiła W. B. w oświadczeniu z dnia 17.07.2007 r., w którym dodatkowo przytoczyła: "Ja utrzymuje cały czas córkę, prowadzimy wspólne gospodarstwo domowe od jej urodzenia". Wiarygodność wskazanych oświadczeń dodatkowo potwierdzają zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały R. B. i jej matki w T. przy ul. Dąbrowskiej 21/18 w okresie 7.05.1993 r. – 05.04.2005 r. Na kanwie tych dowodów zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 pkt 14 ustaw o pomocy społecznej jest chybiony.