II SA/Rz 174/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-08-26
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Elżbieta Mazur - Selwa, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odrzuceniu zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic działek może zostać utrzymana w mocy pomimo zgłoszonych przez stronę uwag i sporu granicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w postępowaniu modernizacyjnym ewidencji gruntów i budynków spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji, a przebieg spornych granic działek wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiarów stanu posiadania na gruncie. Spory graniczne o charakterze prawa rzeczowego nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ewidencji gruntów. Decyzja o odrzuceniu zarzutów została wydana prawidłowo i nie narusza prawa.Stan faktyczny
D. M. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z grudnia 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z maja 2013 r. o odrzuceniu zarzutów dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w obrębie W. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń dotyczących przebiegu granic i punktów granicznych, wskazując na rozbieżności między dokumentacją scaleniową a stanem faktycznym. W toku postępowania organ odwoławczy i organ I instancji utrzymały decyzję o odrzuceniu zarzutów, powołując się na obowiązujące przepisy i dokumentację scaleniową zatwierdzoną decyzją z 1973 r. oraz wskazując na trwający spór graniczny, który nie może być rozstrzygany w postępowaniu administracyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Joanna Zdrzałka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej WINGiK) decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w sprawie odrzucenia zarzutów dotyczących danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego W. w zakresie przebiegu linii granicznej działki nr 1297/1 na odcinku granicy z działką nr 1298/1 oraz błędnie wykazanego punktu granicznego pomiędzy działkami nr 1301, 1302, 1299 i 1302/3.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 520 - zwanej dalej "ustawą").
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...], poz. [...] ogłoszona została informacja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego obrębu W. powstały w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, stał się operatem ewidencji gruntów i budynków.
Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. D. M. po zapoznaniu się z ww. operatem, zakwestionowała szerokość działki nr 1297/1 (strona zachodnia) i działki nr 1299 (strona wschodnia). Jej zdaniem szerokości działek są sprzeczne z dokumentami scaleniowymi, jak i operatami z podziału działki nr 1297 z 1987 r. oraz działki nr 1298 z 1989 r. Natomiast w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. m. in. że wykonawca prac modernizacyjnych nie znalazł "rozwiązania głównego problemu (...), więc zastosował rozwiązanie autorskie", z którym nie może się zgodzić, gdyż jest sprzeczne z sytuacją na gruncie, mapą ewidencyjną z 1974 r. i z 2010 r. Wykonawca swoje argumenty wywiódł ze szkicu polowego nr 75, wykonanego w trakcie scalenia, który w jego ocenie jest obarczony błędami.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o odrzuceniu zarzutów dotyczących danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego W. Odwołanie od tej decyzji złożyła D. M. W wyniku jego rozpatrzenia WINGiK decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Starosta [...] decyzją
z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] ponowie orzekł o odrzuceniu zarzutów dotyczących danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego Wiązownica w zakresie przebiegu linii granicznej działki nr 1297/1 na odcinku granicy z działką nr 1298/1 oraz błędnie wykazanego punktu granicznego pomiędzy działkami nr 1301, 1300/2, 1299, 1302/3.
W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Podał, że wykonawca prac modernizacyjnych (pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]) poinformował, że rozprawa administracyjna przeprowadzona na gruncie z udziałem stron nie wniosła nowych i jednoznacznych ustaleń mających skutkować zmianą danych kartograficznych w zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego W. dla punktów granicznych pomiędzy działkami nr 1297/1 i nr 1298/1 oraz punktu granicznego pomiędzy działkami nr 1301,1302,1299,1302/3.
Podnoszone przez D. M. uwagi nie wnoszą do sprawy nowych okoliczności a kwestie te, dotyczące dokumentacji scaleniowej, zatwierdzonej decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r., nr [...] omówiono w uzasadnieniu decyzji. Operat scaleniowy zatwierdzony ww. decyzją jest decydującym materiałem źródłowym, co do określenia przebiegu granic działek ewidencyjnych będących przedmiotem rozpatrywanego zarzutu.
Organ podał, że zgodnie z § 82 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów
i budynków, przy wykonywaniu kompleksowej modernizacji ewidencji, założonej przed wejściem w życie rozporządzenia, do sporządzenia numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych wykorzystuje się istniejące materiały i dane państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet jeżeli nie spełniają one wymagań obowiązujących standardów technicznych. Przeprowadzona modernizacja polegała na wykorzystaniu istniejących materiałów źródłowych, jakim jest operat scaleniowy i jednostkowe opracowania, takie jak operaty z podziałów i rozgraniczeń. Analiza procesu powstania materiałów źródłowych i poprawianie tych dokumentów (operatu scaleniowego) nie jest możliwe w procesie modernizacyjnym.
Starosta wyjaśnił także, że przeprowadzona w terenie rozprawa administracyjna oparta na wykonanym pomiarze punktów granicznych w obecności zainteresowanych stron wskazuje na istnienie sporu granicznego pomiędzy właścicielami działek nr: 1301, 1300/2, 1302/3 i 1299. Zgodnie z § 39 ww. rozporządzenia, spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji, a w razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiarów stanu posiadania na gruncie. Takimi danymi w rozpatrywanej sprawie jest operat scaleniowy (szkic nr 36 i nr 75) i operaty podziału działek nr 1297 i nr 1298. Granice będące przedmiotem zarzutu zgodnie z zapisem ww. § 39 zostały wykazane na podstawie ww. materiałów źródłowych.
D. M. odwołała się od decyzji Starosty [...] z dnia 14 maja 2013 r., nr [...] kwestionując poprawność danych wynikających z dokumentacji scaleniowej, poprawność ustaleń dokonanych przez biegłego geodetę i wykonawcę modernizacji oraz prawidłowość prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego i dokonanych w nim ustaleń. Skarżąca zakwestionowała także istnienie sporu granicznego.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] WINGiK utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Na skutek złożonej przez D. M. skargi w sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 19 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1040/13 uchylił powyższą decyzję WINGiK. Sąd stwierdził, że decyzja ta wydana została przedwcześnie i doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to wobec braku prawidłowego ustalenia kręgu stron wnoszących odwołanie. Z nagłówka odwołania wynikało, że zostało ono wniesione przez D. M. i W. M., a zostało podpisane tylko przez D. M. W tej sytuacji Sąd uznał, że odwołanie obarczone jest brakami formalnymi, które nie zostały przez organ odwoławczy usunięte. Organ zamiast podjąć działania zmierzające do uzupełnienia tego braku, rozpoznał odwołanie D. M.
W dalszej kolejności wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. WINGiK utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r.
W uzasadnieniu wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu D. i W. M. w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. zawnioskowali o uwzględnienie wyjaśnień i uwag złożonych do WSA w Rzeszowie, dotyczących m. in. interpretacji dokumentacji scaleniowej. Organ wyjaśnił także, że w celu uzupełnienia akt sprawy wezwał W. M. o podpisanie odwołania a następnie wystąpił do Wójta Gminy [...], Starosty [...] oraz Sądu Rejonowego w [...] o dokumenty z rozgraniczenia działki 1301 z działkami sąsiednimi.
W dalszej części WINGiK powołując się na art. 24a ustawy
i 55 oraz 56 pkt 2 rozporządzenia podał, że w obrębie ewidencyjnym W. zostało przeprowadzone postępowanie scaleniowe zatwierdzone ostateczną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r., nr [...]. Operat scaleniowy wykorzystano podczas przeprowadzonej w 2011 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków wsi W., na jego podstawie opracowano mapę ewidencyjną, a na podstawie współrzędnych punktów załamania granic obliczono powierzchnię działek. Wyjaśnił również, że toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania wykonawca modernizacji dwukrotnie dokonywał analizy dokumentacji scaleniowej i uznał, że brak jest podstaw do zmiany przebiegu granic w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków.
Jako słuszne WINGiK uznał stanowisko organu I instancji, że dokumentacja scaleniowa może stanowić dokumentację źródłową do granic działek pomimo, że może ona nie spełniać wymagań obowiązujących obecnie standardów technicznych, a ewentualne błędy popełnione w ramach wykonanego scalenia gruntów wsi W. dotyczące faktycznego przebiegu granic nie mogą być korygowane przez wykonawcę modernizacji, bowiem przebieg granic działek ustalony w trakcie scalenia zatwierdzono ostateczną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Jak zaznaczył organ do czasu ewentualnego wzruszenia ww. decyzji scaleniowej brak jest podstaw do ujawnienia przebiegu granic w inny sposób niż wynika to z wykonanego scalenia gruntów. Organ zaznaczył także, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, co wynika z protokołu rozprawy z dnia [...] listopada 2012 r., że na gruncie istnieje spór o położenie punktu granicznego pomiędzy działkami nr 1301, 1302, 1299, 1302/3, który nie może zostać rozstrzygnięty w postępowaniu administracyjnym. Nadto, jak uznał organ II instancji podnoszone wielokrotnie w sprawie stanowisko D. M. o popełnionych w trakcie scalenia błędach i ewentualnych późniejszych ich poprawkach, wobec braku dokumentów potwierdzających zasadność stanowiska skarżącej nie mogło mieć wpływu na podjęte w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie. Również jako pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostają kwestie związane z prowadzeniem przez Sąd Rejonowy w [...] rozgraniczenia działki nr 1301 z działkami sąsiednimi. Jest to postępowanie odrębne od modernizacji ewidencji gruntów i budynków i ma na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości. Rozstrzygniecie tej sprawy może ewentualnie skutkować wprowadzeniem zmian w operacie ewidencyjnym.
Odnośnie zarzucanego braku pełnej dokumentacji w aktach sprawy organ wskazał, że dokumenty te, za wyjątkiem aktu notarialnego nabycia działki nr 1297/1
i umowy kupna-sprzedaży działki nr 1297/1, zalegają w aktach sprawy. Natomiast brakujące dokumenty pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję złożyła D. M. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, nierzetelną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, brak przeprowadzenia dowodu w kwestiach wymagających wiadomości specjalnych, tj. powołania biegłego, naruszenie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wskazała na sprzeczności ustaleń z zebranym materiałem dowodowym, poprzez przyjęcie, że operat modernizacji jest zgodny z operatem scaleniowym, rejestrem gruntów, pierworysem i mapą ewidencyjną, będących podstawą decyzji scaleniowej. Podkreśliła, że "czołówka" działki 1299 ma na gruncie 19,5 metra i powierzchnię 39a, natomiast na szkicach nr 75 i 36 ma szerokość 18,7. Powyższe powoduje zmniejszenie jej powierzchni z 39 arów na 38 arów. Wskazała także na pominięcie rozbieżności pomiędzy "czołówką" działki 1297, która wynosi 12,2m
a w zmodernizowanym operacie 11,7m. Skarżąca sprecyzowała, że jej zarzuty dotyczyły zmian wymiarów czołówek a konkretnie zmiany "czoła" działki 1297/1
z 12,2m na 11,7m, dokonanie podziału na dwie części: 1297/1 – 5,6m i 1297/2 – 6,1m i błędne podanie punktu granicznego pomiędzy działkami nr 1301, 1300/2, 1299, 1302/3, co spowodowało obniżenie powierzchni działki 1299 z 39 arów na 38.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.).
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane
w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W rozpatrywanej sprawie znajduje ponadto zastosowanie art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone
w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak już bowiem wcześniej wskazano,
w sprawie niniejszej orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1040/13 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...]. Sąd stwierdził, że decyzja ta wydana została przedwcześnie, bowiem doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to wobec braku prawidłowego ustalenia stron wnoszących odwołanie.
Z nagłówka odwołania wynikało, że zostało ono wniesione przez D. M.
i W. M., a zostało podpisane tylko przez D. M. W tej sytuacji Sąd uznał, że odwołanie obarczone jest brakami formalnymi, które nie zostały przez organ odwoławczy usunięte.
Kontrolując aktualnie zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postępowanie
w kontekście art. 153 P.p.s.a. stwierdzić należy, że wytyczne zawarte w wyżej powołanym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2014 r. zostały przez organ w ponownym postępowaniu wykonane i ostatecznie decyzją z dnia [...] grudnia
2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpoznaniu odwołania D. M. i W. M. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r. o odrzuceniu zarzutów dotyczących danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego W. w zakresie przebiegu linii granicznej działki nr 1297/1 na odcinku granicy z działką nr 1298/1 oraz błędnie wykazanego punktu granicznego pomiędzy działkami nr 1301, 1302, 1299 i 1302/3.
Wyjaśnienia wymaga, że modernizacja ewidencji gruntów, której dotyczy ta decyzja to, zgodnie z § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm.), zespół działań technicznych, organizacyjnych
i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:
1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia,
2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych
w rozporządzeniu.
Tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego uregulowany został
w art. 24 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.). Tryb ten obejmuje m. in. wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, na okres 15 dni roboczych, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4), ze stosowną informacją o terminie i miejscu wyłożenia oraz prawo zgłaszania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego przez każdego czyjego interesu prawnego one dotyczą, w okresie wyłożenia projektu do wglądu (ust. 6). Uwagi te rozpatruje upoważniony pracownik organu, rozstrzyga o ich przyjęciu lub odrzuceniu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Zgodnie z art. 24 a ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (uwaga Sądu: w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, a informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Wówczas też każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24 a ust. 9 cyt. ustawy).
Na podstawie analizy akt administracyjnych Sąd stwierdza, że tryb modernizacji w niniejszej sprawie, po uwzględnieniu czynności zaleconych przez organ odwoławczy w decyzjach kasacyjnych, został przeprowadzony prawidłowo.
D. M. zgłaszała uwagi w oparciu o art. 24 a ust. 6 cyt. ustawy, (dowód: kserokopia notatki służbowej z [...].12.2011 r. k. 577 tom 2 akt administracyjnych), a następnie na podstawie art. 24 a ust. 8 tej ustawy zgłosiła zarzuty do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków (k. 1 akt administracyjnych Starosty [...]).
Zasadniczą kwestią podnoszoną przez skarżącą D. M. jest nieprawidłowe ustalenie przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami nr 1297/1 a 1298/1 poprzez zmianę tzw. "czoła działki" oraz błędne wykazanie punktu granicznego pomiędzy działkami o nr 1301, 1300/2, 1299 i 1302/3, co spowodowało zmniejszenie powierzchni działki nr 1299 (nadanej przy scaleniu) z 39 arów na 38 ary. Skarżąca wskazuje przy tym, że organy błędnie interpretują zgromadzoną dokumentację, w tym dokumentację postępowania scaleniowego.
Odrzucając zarzuty D. M. organy powołują się na przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., zgodnie z którego § 36 przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:
1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,
2) w celu podziału nieruchomości,
3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,
5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków,
7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa
z dokładnością odpowiednią dla ewidencji,
8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.
Jeżeli brak jest takiej dokumentacji lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się
w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§ 37 rozporządzenia). Natomiast zgodnie z § 82 (w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania przez organy) przy wykonywaniu kompleksowej modernizacji ewidencji, założonej przed wejściem w życie rozporządzenia, do sporządzenia numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych wykorzystuje się istniejące materiały i dane państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet jeżeli nie spełniają one wymagań obowiązujących standardów technicznych.
Z akt administracyjnych bezspornie wynika, że na terenie wsi W. przeprowadzone zostało postępowanie scaleniowe, zatwierdzone ostateczną decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r. nr [...]. W oparciu o sporządzony wówczas operat scaleniowy przeprowadzono
w 2011 r. modernizację ewidencji gruntów i budynków wsi W. Opracowano m.in. mapę ewidencyjną, a w oparciu o współrzędne punktów załamania granic obliczona została powierzchnia działek. Organy zaznaczyły, że sporządzona dokumentacja scaleniowa, m. in. operat scaleniowy, szkic polowy nr 75, szkic polowy nr 36 mogły stanowić dokumentację źródłową do ujawnienia granic działek, mimo, że może ona nie spełniać wymagań obowiązujących aktualnie standardów technicznych. Nadto w toku wykonywanej modernizacji wykorzystano także operaty z podziałów i rozgraniczeń nieruchomości m. in. z podziału działki nr 1298, w wyniku którego powstały działki nr 1298/1 i 1298/2 (operat przyjęty do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia Terenowa w [...]
w dniu [...].02.1989 r. pod nr [...]) oraz z podziału działki nr 1297 w wyniku którego powstały działki nr 1297/1 i 1297/2 (opera przyjęty do ww. Ośrodka Dokumentacji
w dniu [...].09.1989 r. pod nr [...]). Wobec zgłaszanych przez stronę uwag i zarzutów wykonawca prac związanych z modernizacją operatu ewidencji gruntów i budynków dwukrotnie dokonywał analizy dokumentacji scaleniowej, uznając, że brak jest podstaw do zmiany przebiegu spornych granic, w tym punktu granicznego, ujawnionych w zmodernizowanym operacie. Nadto w celu dokładnego wyjaśnienia wątpliwości co do przebiegu granic i usytuowania spornego punktu granicznego przeprowadzona została w dniu [...] listopada 2012 r. rozprawa administracyjna na gruncie z udziałem zainteresowanych stron. Nadto jak wynika
z pisma Dyrektora Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w P[...] (wykonawca prac modernizacyjnych) z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] przeprowadzona w terenie rozprawa administracyjna z udziałem stron nie wniosła żadnych nowych i jednoznacznych ustaleń mających skutkować zmianą danych kartograficznych po modernizacji dla przedmiotowych działek. Jak wyjaśniono zarówno analiza protokołu rozprawy jak i opinii technicznej sporządzonej przez uprawnionego geodetę Z. A. wskazała, że brak jest podstaw do zmiany danych zawartych w zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków. Przebieg linii granicznej pomiędzy działkami nr 1297/1 a 1298/1 poprzez zmianę tzw. "czoła działki" oraz ustalenie punktu granicznego pomiędzy działkami o nr 1301, 1300/2, 1299 i 1302/3 próbowano ustalić w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych, w obecności zainteresowanych stron, jednakże nie doszło do zgodnego wskazania przebiegu granicy. Biorące udział w rozprawie w dniu [...] listopada 2012 r. zainteresowane strony zakwestionowały położenie "pkt 6 i pkt 4
z materiałów źródłowych" tj. ze scalenia.
Z powyższego wynika zatem, że niewątpliwie ujawnił się spór graniczny. Spór ten zaowocował zresztą wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego,
tj. w sprawie rozgraniczenia działki nr 1301 z działkami sąsiednimi, które nie zostało zakończone i obecnie toczy się przed Sądem Rejonowym w [...]
W tej sytuacji słuszne jest stanowisko organów co do odrzucenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów dla działki nr 1297/1 na odcinku granicy
z działką nr 1298/1 oraz błędnie wykazanego punktu granicznego pomiędzy działkami nr 1301, 1302, 1299 i 1302/3. W drodze postępowania przed organami prowadzącymi ewidencję gruntów i budynków nie można bowiem rozstrzygać sporów o prawa rzeczowe, a taki charakter ma spór graniczny będący w istocie sporem
o zasięg prawa własności.
Prawidłowe jest również stanowisko organów co do tego, iż spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie, co wynika wyraźnie z § 39 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Dopiero prawomocne rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przez sądem powszechnym o rozgraniczenie, może stanowić podstawę do ewentualnego wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym w tym dotyczących powierzchni działki, bowiem powierzchnia działki jest pochodną jej granic.
Sąd nie mógł również uwzględnić zarzutu skarżącej o naruszeniu przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, gdyż brak wskazania konkretnego przepisu uniemożliwił merytoryczne ustosunkowania się Sądu do podniesionego zarzutu.
Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło