II SA/Rz 1763/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie : NSA Jerzy Solarski NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych WSA w Rzeszowie w osobach: Piotra Godlewskiego, Krystyny Józefczyk, Magdaleny Józefczyk, Marcina Kamińskiego, Macieja Kobaka, Elżbiety Mazur-Selwy, Małgorzaty Niedobylskiej, Grzegorza Panka, Ewy Partyki, Piotra Popka, Tomasza Smolenia, Jarosława Szaro, Stanisława Śliwy, Kazimierza Włocha, Pawła Zaborniaka, Joanny Zdrzałki, Jacka Boratyna, Małgorzaty Futery i Agaty Kosowskiej-Dudzik od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej - postanawia - oddalić wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Rzeszowie w osobach: SWSA Piotra Godlewskiego, SWSA Krystyny Józefczyk, SWSA Magdaleny Józefczyk, SWSA Marcina Kamińskiego, SWSA Macieja Kobaka, SWSA Elżbiety Mazur-Selwy, SWSA Małgorzaty Niedobylskiej, SWSA Grzegorza Panka, SWSA Ewy Partyki, SWSA Piotra Popka, SWSA Tomasza Smolenia, SWSA Jarosława Szaro, SNSA Stanisława Śliwy, SWSA Kazimierza Włocha, SWSA Pawła Zaborniaka, SWSA Joanny Zdrzałki, asesora sądowego WSA w Rzeszowie Jacka Boratyna oraz referendarzy sądowych w osobach: Małgorzaty Futery i Agaty Kosowskiej-Dudzik. Wnioskiem z dnia 11 maja 2017 r. M. B. zwrócił się o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych WSA w Rzeszowie w osobach: Piotra Godlewskiego, Krystyny Józefczyk, Magdaleny Józefczyk, Marcina Kamińskiego, Macieja Kobaka, Elżbiety Mazur-Selwy, Małgorzaty Niedobylskiej, Grzegorza Panka, Ewy Partyki, Piotra Popka, Tomasza Smolenia, Jarosława Szaro, Stanisława Śliwy, Kazimierza Włocha, Pawła Zaborniaka, Joanny Zdrzałki, Jacka Boratyna, Małgorzaty Futery i Agaty Kosowskiej-Dudzik od rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że WSA w Rzeszowie notorycznie odmawia mu przyznania prawa pomocy. Nadto by uniemożliwić mu przyznanie prawa pomocy wzywa go o nieistniejące dokumenty. Końcowo przytoczył fragment uzasadnienia zawartego w postanowieniu z dnia 19 października 2016 r. Z oświadczeń sędziów WSA w Rzeszowie: Piotra Godlewskiego, Krystyny Józefczyk, Magdaleny Józefczyk, Marcina Kamińskiego, Macieja Kobaka, Elżbiety Mazur-Selwy, Małgorzaty Niedobylskiej, Grzegorza Panka, Ewy Partyki, Piotra Popka, Tomasza Smolenia, Jarosława Szaro, Stanisława Śliwy, Kazimierza Włocha, Pawła Zaborniaka, Joanny Zdrzałki oraz z oświadczenia asesora sądowego Jacka Boratyna (uwaga Sądu: wyżej wymieniony powołany został do pełnienia urzędu na stanowisku asesora sądowego) i oświadczeń referendarzy sądowych: Małgorzaty Futery oraz Agaty Kosowskiej-Dudzik, złożonych w związku z wnioskiem skarżącego, wynika, że brak jest podstaw do ich wyłączenia, ponieważ nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w sprawie – art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwana dalej "P.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w powyższym przepisie, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności w danej sprawie. Natomiast stosownie do art. 20 P.p.s.a. wniosek o wyłączenie strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Wniosek ten powinien zatem wskazywać okoliczności lub dowody uprawdopodobniające istnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego (asesora) lub referendarza. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca, składając ów wniosek, powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności tej osoby. Niedopuszczalne jest zatem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego (asesora) czy referendarza w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Podkreślenia wymaga także, że przepisy rozdziału 5 Działu I stosuje się odpowiednio do wyłączenia asesora i referendarza sądowego - art. 24 § 1 P.p.s.a. oraz art. 4 i art. 29 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 200 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U 2016, poz. 1066). Z treści złożonego wniosku wynika, że wnioskodawca domaga się wyłączenia wymienionych sędziów, asesora sądowego i referendarzy sądowych z uwagi na "notoryczną odmowę przyznania skarżącemu prawa pomocy". W ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Podane przez niego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 P.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 P.p.s.a. Nadto oświadczenia złożone, przez objętych żądaniem Sędziów, asesora i referendarzy, nie zawierają twierdzeń, że faktycznie występują w sprawie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności, jak i inne podstawy wyłączenia. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Takich okoliczności podważających obiektywizm w sprawie niniejszej nie wskazano. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., sygn.. II FZ 60/08, OSP 2008/12/133, z aprobującą glosą A. Gomułowicza, akceptowane przez A. Kabata w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 139, uw. 4). Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego, nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się skarżąca, był sprawozdawcą w innej sprawie z jego udziałem (wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., sygn.. II OSK 392/08; postanowienie NSA z 29 czerwca 2012 r.; sygn. II OZ 559/12, akceptowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 186-187, nb 6). W kontrolowanej sprawie skarżący nie wskazał żadnej przyczyny, która pozostaje w związku przyczynowym między jej wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 94, uw. 2). Nie można bowiem upatrywać wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego w subiektywnym przekonaniu strony o braku bezstronności sędziego, asesora czy referendarza, z uwagi na "notoryczną odmowę przyznania skarżącemu prawa pomocy". Takie też przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie poparte żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 18, art. 19, art. 22 § 1 i § 2, art. 24 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.