II SA/Rz 18/06
WyrokWSA w Rzeszowie2006-06-01
Skład orzekający: Ryszard Bryk, Robert Sawuła, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił datę wykonania otworu drzwiowego w budynku i zastosował właściwe przepisy prawa budowlanego do oceny jego legalności, uwzględniając wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wykazały należytego uzasadnienia faktycznego swoich decyzji, nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu dokładnego ustalenia daty wykonania otworu drzwiowego, co miało kluczowe znaczenie dla zastosowania właściwych przepisów prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że organy były związane oceną prawną wyrażoną w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych, które nakazywały prowadzenie postępowania na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. i dokładne ustalenie daty wykonania spornego otworu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na skarżących obowiązek zamurowania otworu drzwiowego w budynku mieszkalnym w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że otwór został wykonany po 1980 r., co skutkowało zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i rozporządzenia z 1980 r. Skarżący kwestionowali datę wykonania otworu, twierdząc, że istniał on od początku budowy budynku (1966 r.) i powinien być oceniany według przepisów z 1961 r. Sprawa była przedmiotem wcześniejszych postępowań sądowych, w tym wyroku WSA z 2004 r. i wyroków NSA z wcześniejszych lat.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi H.P., K.P.-J. i M.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w sprawie zamurowania otworu drzwiowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. Nr[...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H.P., K.P.-J. i M.M. solidarnie kwotę 755 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 18/06
UZASADNIENIE
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...]r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H.P. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. nr [....] nakładająca na H.P., M.M., K.P.– J., M.P. obowiązek zamurowania otworu drzwiowego na pełną grubość w istniejącej ścianie północno-wschodniej budynku mieszkalnego położonego na działce ewid. nr 1939 w J. celem doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem.
Obowiązek zamurowania otworu drzwiowego został nałożony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r Nr 207, poz. 2016 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia r. znak: [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [....]r. nr [....] nakładającą na H.P., K.P.– J., M.M.. M.P. obowiązek zamknięcia otworów okiennych i otworu drzwiowego od strony północno-wschodniej w budynku mieszkalnym położonym na działce nr 1939 w J. Decyzja ta była poprzedzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2004r. sygn. akt SA/Rz 757/03, którym uchylono decyzję PWINB w R. z dnia [...]r. znak: [...] i poprzedzającą ją decyzję PINB w J. z dnia [...]r. znak: [...] w przedmiocie nakazania zamurowaniu otworów okiennych i otworu drzwiowego w ścianie północno-wschodniej w budynku mieszkalnym P. P.
- 2 -
Organ I instancji ustalił, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr 1939 w J. został wykonany na podstawie pozwolenia na budowę z [...]r. znak: [...] wydanego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. W projekcie instalacji gazowej i wodnej sporządzonej w 1967r. na zlecenie Powiatowej Rady Narodowej w J., zostały uwidocznione okna łazienek i klatki schodowej na ścianie północno – wschodniej od strony parceli nr 1938. Projekt nie zawierał otworu drzwiowego, zatem otwór ten został wykonany później.
Na podstawie oświadczenia stron ustalono, że roboty budowlane polegające na wykuciu otworu drzwiowego zostały wykonane po 1980r. a przed 1983r., czyli w okresie przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Stosownie do art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. przepisu tego nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do obiektów tych stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem legalność wykonanych robót wykonanych w budynku należało ocenić w oparciu o rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62). Rozporządzenie to zaczęło obowiązywać od 1.01.1981r. Zgodnie z § 12 budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolnostojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4m od granicy działki. Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym, że odległość między budynkiem istniejącym, a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8m.
- 3 -
Odległość ściany budynku P. P. od granicy z działką P. K. wynosi 2,57m do 3,59m i nie spełnia norm odległościowych określonych § 12 ust. 1, bo w ścianie istnieje otwór drzwiowy oraz § 12 ust. 2 z uwagi na odległość od 7.65m do 7.57m, czyli mniejszą niż 8m. Ściana północno wschodnia nie jest ścianą odporności ogniowej klasy I, bo znajdują się w niej 3 otwory okienne i otwór drzwiowy, zatem odległość ta nie może być zmniejszona zgodnie z warunkami określonymi w § 17 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z § 18 pkt 1 rozporządzenia. Zasadnym było więc nakazanie zamurowaniu otworu drzwiowego znajdującego się w budynku na działce nr 1939 w Jarosławiu.
W odwołaniu H.P., K.P.– J., M.M. wniosły o uchylenie decyzji organu I instancji jako niezgodnej ze stanem faktycznym i prawnym na 1966r. i odstąpienia od nałożenia obowiązku zamurowania otworu drzwiowego ewentualnie dopuszczenie zastosowania wymiany drzwi – na drzwi przeciwpożarowe o odpowiedniej odporności ogniowej. W odwołaniu podniesiono, że wszystkie otwory w tym i otwór drzwiowy istnieją w starej części budynku od samego początku to jest od 1966r. i zostały uwidocznione w I inwentaryzacji całego budynku mieszkalnego wraz z orzeczeniem technicznym wykonanym w 1998r. oraz potwierdzone przez zeznania trzech świadków złożonych w formie notarialnej. Organ błędnie przyjął późniejszy termin wykonania okien, a ocena legalności otworu drzwiowego winna być dokonana według zarządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961r. Zgodnie z § 20 ust. 2 ww. rozporządzenia nie zachodzi konieczność zamurowania otworu drzwiowego, bowiem zostały spełnione warunki odległościowe pomiędzy budynkami. Potwierdził to prawomocny wyrok WSA z 14 października 2004r. sygn. akt SA/Rz 757/03.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nie podzielił argumentów odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu
- 4 -
I instancji. Organ wskazał, że z materiału dowodowego organu I instancji wynika, że sporny otwór drzwiowy został wykonany w 1982r. i dlatego należało zastosować rozporządzenie Ministra Administracji Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz.62). Za prawidłową organ uznał też argumentację odnośnie możliwości zmniejszenia odległości w kontekście uwarunkowań zawartych w § 17 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia. Rozpatrywany otwór drzwiowy pogorszył parametry ściany budynku pod względem p. poż., bowiem ściana ta posiadała już wcześniej wykonane otwory okienne. Otwór drzwiowy nie prowadzi na jakikolwiek taras, czy balkon, a znajdujący się na pewnej wysokości ponad teren z uwagi na brak zabezpieczenia podestem czy barierką może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i życia ludzi. Proponowana przez odwołujących wymiana drzwi na drzwi przeciwpożarowe nie znajduje uzasadnienia, gdyż ściana budynku nie spełnia wymagań określonych w § 17 rozporządzenia. Za nieprawdziwe organ uznał argumenty odnośnie kwestionowania daty przyjętej przez organ wykonanego otworu drzwiowego. Przeprowadzona w 1967 r. projekcie instalacji gazowej, który uwzględnia stan faktyczny budynku na ten czas. Dołączone przez odwołujących oświadczenia trzech świadków nie są miarodajnymi dowodami mogącymi mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W skardze do Sądu H.P., K.P.J.. M.M. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji jako niezgodnych z przepisami prawa. Zarzuciły rozbieżność w ustaleniu dat wykonanego otworu, bo organ I instancji przyjął, że otwór był wykonany między 1980r. a 1983r., a organ II instancji przyjął jako rok wykonania otworu drzwiowego 1982r. Obydwie te daty zostały przyjęte błędnie, a w konsekwencji błędnie zastosowano warunki techniczne z 1980r. W związku z tym, że otwór istnieje od samego początku winny być zastosowane przepisy o warunkach technicznych z 1961r. Dowodem
- 5 -
w sprawie winna być decyzja Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z [...]r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie otworów wykonanych w 1966r. w starej części budynku mieszkalnego i dlatego rozdzielenie jednej decyzji na dwie odrębne jest bezzasadne. Naruszony został też art.75 k.p.a. przez niedopuszczenie zeznań świadków w formie notarialnej oraz art. 139 k.p.a. Organ naruszył też przepisy wskazane w wyroku WSA z 14.10.2004r. sygn. akt SA/Rz 757/03. Skarżące wniosły o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...\] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [....]r. K. i Z.K. wnieśli o nierozpatrywanie skargi na decyzję Wojewódzkiego inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. znak: [...] oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a.
- 6 -
Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wyrokiem z dnia 14 października 2004r. sygn. akt SA/Rz 757/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając skargę H.P., K.P.– J. i M.M. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ja decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania zamurowania otworów okiennych i otworu drzwiowego od strony północno - wschodniej w budynku mieszkalnym położonym na działce nr 1939 w J. w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że poza sporem pozostaje stwierdzenie, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr 1939 w J. wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]r. [...] wykonany został z naruszeniem zasad wynikających z pozwolenia na budowę. Jego ściana północno-wschodnia została wykonana w odległości 2,57 do 3,30 m od granicy z działką sąsiada, tym samym odległość tego budynku do budynku sąsiada wynosi 7,65 –7,75m. Obowiązujące w chwili budowy zarządzenie Przewodniczącego Komitetu
- 7 -
Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. nr 38, poz. 196) nakazywało zachować minimalną odległość budynku od drugiego budynku – 3m. Odległość ta mogła być mniejsza przy spełnieniu określonych warunków przeciwpożarowych. Sąd stwierdził, że dla sytuacji objętej postępowaniem zastosowanie ma przede wszystkim § 20 ust. 3 tego rozporządzenia wskazujący na odległość budynku wolnostojącego od innego budynku, która nie mogła być mniejsza niż 3m. Niezastosowanie przepisów dotyczących odległości sytuowania budynków musi wiązać się z wykazaniem, że nie są spełnione warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego określone w § 76 i § 77 zarządzenia z 1961r., czego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniły organy obydwu instancji
Stosownie do art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Użyty w tym przepisie zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. Innymi słowy, kiedy mowa o "sprawie" chodzi w danym wypadku o konkretną sytuację faktyczną, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualne określonego podmiotu (lub podmiotów) oraz administracji publicznej podlegają kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego.
Ocena prawna jest wiążąca, o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Należy zatem przyjąć, że traci ona moc
- 8 -
wiążącą jedynie w razie zmiany ustawy; w wypadku zmiany (już po wydaniu orzeczenia sadowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy; a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie. Zmiany te, jeśli wystąpią po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny, mogą również spowodować wszczęcie na wniosek strony lub z urzędu nowego postępowania administracyjnego w sprawie.
Należy również zauważyć, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 października 2004r. sygn. akt SA/Rz 757/03 jest kolejnym wyrokiem w sprawie, bowiem w tej sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjnego Wyrokiem z dnia 25 lipca 2000r. sygn. akt SA/Rz 166/99, uchylił decyzje obydwu instancji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie wybudowanej bez pozwolenia części obiektu budowlanego. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji zostały zobowiązane do zapewnienia czynnego udziału stron oraz ustalenia daty wykonania spornych otworów okiennych i drzwiowych w budynku H.P. oraz wyjaśnienia, czy roboty te wykonano samowolnie (drzwi i okna), ewentualnie oceny całości samowoli po wcześniejszym dokonaniu oględzin obiektu i prawidłowym udokumentowaniu ich wyników. W uzasadnieniu wyroku 16 stycznia 2003r. sygn. akt SA/Rz 2955/01 Sąd stwierdził, że jest związany oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w wyroku z dnia 25 maja 2000r. sygn. akt SA/Rz 166/98,w którym Sąd stwierdził, że granice przedmiotowej sprawy zainicjowanej przez P. Krawczyków obejmują zarówno problematykę wcześniej wybudowanego budynku mieszkalnego jak i jego części dobudowanej, konsekwencją czego jest, iż w pierwszej kolejności w odniesieniu do całego obiektu należy wykluczyć możliwość zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., po czym dopiero pojawia się możliwość legalizacji poszczególnych jego elementów, który to proces kończy się wydaniem pozwolenia na użytkowanie. Zatem sprawa winna być prowadzona w trybie Prawa budowlanego z 1974r.
- 9 -
Powyższe prowadzi do dwóch wniosków. Po pierwsze na podstawie wcześniej wydanych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego organy były zobowiązane do prowadzenia postępowania na podstawie prawa budowlanego z 1974r. Po drugie w przypadku zmiany – już po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych sprawy ocena prawna wyrażona w wyroku nie wiązała w tym zakresie organów prowadzących postępowanie. W przypadku jednoznacznego ustalenia innych istotnych okoliczności sprawy stwarzało to możliwość do wyodrębnienia tej części sprawy, której nie wiązała ocena prawna zawarta we wcześniejszym wyroku sądu.
Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji na podstawie materiału dowodowego przyjął, że kwestionowany otwór drzwiowy został wykonany w innym czasie niż okna w łazienkach i ustalił, że jego wykonanie przypada na okres po 1980, ale przed 1983r. Wypada dodać, że organ I instancji ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia w uzasadnieniu decyzji, że datę tę ustalił na podstawie oświadczeń stron. Organ nie podał nazwisk stron, które złożyły oświadczenia. Organ odwoławczy na podstawie tego samego materiału dowodowego przyjął, że otwór drzwiowy został wykonany w 1982r., przy czym nie wyjaśnił, jaki materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwolił na dokonanie takich ustaleń. Tym samym został naruszony art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w decyzji zarówno organu I jak i II instancji pominięto uzasadnienie faktyczne decyzji. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne winno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wypada dodać, że skarżący w odwołaniu oraz w skardze podnoszą, że otwór drzwiowy wykonano w tym samym czasie, co otwory okienne w łazienkach i na klatce schodowej.
- 10 -
Ustalenie możliwie dokładnej daty wykonania otworu drzwiowego ma istotne znaczenie ze względu na treść art. 37ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. według którego obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiazujacymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń gdy rejonowy organ administracji ogólnej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1/ znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub
2/ powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia.
Pod rządami prawa budowlanego z 1974r. obowiązywały dwa akty prawne dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, a mianowicie:
1/ rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157) i wydane na jego podstawie zarządzenie o takim samym tytule (Dz. Urzędowy Budownictwa Nr 10, poz. 44 z późn. zm.) Wskazane akry prawne obowiązywały do dnia 1.01.1981r., co wynika z § 285 pkt 1 i 2 i § 286 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980r.
2/ rozporządzenie z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62 ze zm.) - obowiązywało od 1.01.1981r. do dnia 1.04.1995r. (art. 107 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r.).
Skoro art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. nakazywał stosować przepisy między innymi o warunkach technicznych, jakie obowiązywały
- 11 -
w okresie budowy, zatem na organach spoczywał obowiązek (art.7 i art. 77 § 1 k.p.a.) ustalenia, kiedy został wykonany otwór drzwiowy w budynku P. P.. Do takich działań zostały zobowiązane organy wytycznymi przywołanych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w Rzeszowie.
Niezależnie od tego stwierdzić należy, że postępowanie tak organu I jak i II instancji prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co wypełniło przesłankę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Naruszenia te dotyczą zwłaszcza prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Stosownie do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została ustalona. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił na podstawie jakich dowodów przyjął, że otwór drzwiowy został wykonany w 1982r. wobec odmiennych twierdzeń P.P. i przedłożonych na tę okoliczność notarialnie złożonych oświadczeń świadków. Wbrew twierdzeniom skarżących organ nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bo taki dowód nie jest dowodem w rozumieniu art. 79 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz może składać wyjaśnienia. Takich możliwości zostałyby pozbawione strony postępowania poprzez przyjęcie takiego dowodu. Tylko dokumenty urzędowo sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.).
Ponownie prowadzonym postępowaniu należy stosować przepisy prawa budowlanego z 1974r. zgodnie z oceną prawną wyrażoną w cytowanych wyrokach Sądu.
- 12 -
Ponadto rzeczą organu będzie ustalenie kiedy został wykonany otwór drzwiowy w ścianie budynku P. P. od strony granicy z działką P.K. W tym celu należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mając na względzie przepisy zawarte w art. 75 i nast. k.p.a ewentualnie rozważyć możliwość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem stron postępowania i świadków. Dopiero tak zgromadzony materiał będzie podlegał ocenie organu zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a następnie zostanie wydana decyzja administracyjna, odpowiadająca warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Możliwie dokładne ustalenie daty wykonania spornego otworu drzwiowego pozwoli na zastosowanie w myśl art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. skoro przepis ten nakazywał stosować miedzy innymi warunki techniczne jakie obowiązywały w okresie budowy obiektu. jako skutek ustalenia dokładnej daty wykonania otworu drzwiowego nie można wykluczyć sytuacji, którą nakazał badać Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2004r sygn. akt SA/Rz 757/03.
Mając na względzie wskazane naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał, że zaistniała podstawa prawna do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wobec stwierdzenia naruszenia prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Organy naruszyły też przepisy prawa materialnego, bo jak zostało wykazane, sprawa wobec związania ocena prawną zawartą w powołanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego winna być prowadzona na podstawie Prawa budowlanego z 1974r.
Sąd nie uwzględnił wniosku o nierozpatrywanie skargi, gdyż uczestnicząca na rozprawie K.K. nie udokumentowała, że złożyła wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Oświadczyła jedynie, że wszystkie podjęte decyzje zaskarżyła, gdyż winny być
- 13 -
rozpoznawane wspólnie, jako jedna sprawa, bo dotyczą jednego obiektu budowlanego. Taka argumentacja nie zasługuje na akceptację, bowiem w jednym obiekcie mogą być wykonane samowolnie roboty budowlane w różnym czasie, co będzie miało wpływ na ustalenie przedmiotu, podstawy prawnej pomimo nawet wspólnego inwestora nie będzie istniała tożsamość sprawy. Takie różnice będą implikowały prowadzenie postępowań dla każdej sprawy oddzielnie.
Sąd za nieuprawniony uznał wniosek uczestników postępowania o zwrot kosztów postępowania sądowego. Stosownie bowiem do art. 199 p.p.s.a strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W razie uwzględnienia skargi przez sad I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a). W niniejszej sprawie skargę do Sądu, która została uwzględniona wniosły K.P.- J., M.M. i H.P.
W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło